Орыс философиясына жалпы сипаттама

Мазмұны

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2.1 Орыс философиясына жалпы сипаттама. Кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2.2 Лев Николаевич Толстойдың орыс философиясына қосқан үлесі. Сенім категориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
2.3 Орыс философиясының көрнекті өкілі . В.С. Соловьев. Ұлттық эгоизмнен бас тарту идеясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.4 Н.А Бердяев философиясының басты категориясы . Адам мәселесі..12
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
        
        Мазмұны
I.
Кіріспе..............................................................
..............................................3
II. ... Орыс ... ... ... Лев Николаевич Толстойдың орыс философиясына қосқан үлесі. ... Орыс ... ... ... – В.С. Соловьев. Ұлттық эгоизмнен
бас ... Н.А ... ... басты категориясы – Адам мәселесі..12
III.
Қорытынды............................................................
.................................15
Қолданылған
әдебиеттер................................................................
.................16
Кіріспе
Орыс философиясы әлемдік философияда көрнекті орын алады. Оның себебі –
Ресейдің адамзат ... ... орны мен орыс ... жұмбақ табиғаты
болса керек. Тарихи дамудың қай ... ... әлем ... өзіне
аудара білген орыс мемлекеті мен орыс халқының дүние ... рөлі ... ... аса ... ... ... ... уақыты ХІХ-ғасыр-дың соңы
мен ХХ-ғасырдың басы деуге болады. Осы кезеңде Ресейде мазмұны ... ... өте бай ... қалыптасты. Бір өкініштісі, орыс
философиясын объективті ... ... ... ... ғана ... болды.
Жоғары оқу орындарына арналған бұрынғы бағдарламаларда бұл ... ... орыс ... ... сөз ... ... Н.Г.Чернышевский,
А.И.Герцен. В.Г.Белинский және тағы ... ... ... ... талдаумен шектелетінбіз. Қазіргі
танда орыс ... ... ... ... айналып отыр. Ресейдің
өзінде ұлттық философия мәселесіне үлкен бетбұрыс жасалып, коптеген ғылыми
зерттеулер дүниеге келді. 2005 ... ... ... ... ... ... симпозиумда талқыланған ғылыми ... ... ... ... ... орта ... ... Ресейде буржуазиялық - демократиялық
қозғалыс үдей ... 1861 ... ... ... жойылуына байланысты
бұл қозғалыстың буыны бекіп, ол қанатын кең жая бастайды да оның ... ... ... ... Ол ... ... капитал истік қоғамдық
зиялылары келеді. Ол кезде Ресейде капиталистік қоғамдық ... дами ... ... Орыс ... ... ой ... жаңа ... бет алған еді. Бірақ Ресейдің әлеуметтік қоғамдық
өміріндегі қайшылықтар тым шиеленістіп ... ... ... ... ... ... қатынастар дағдарыс жағдайында болатын. Бұған
Ресейдің орыс - қырым соғынындағы (1853 - ... ... де ... Бұл ... ... ... Казказда, Орта Азия мен
Қазақстанда да патшалық ... ... ... ... ... жатты.
Патшалық ресей оларды ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы Исатай Тайманұлы, ... ... ... ... Нұрмүхамедүлы бастаған ұлт - азаттық
сипаттағы қарулы көтерілістерді жатқызуға болады.
2.1 Орыс философиясына жалпы сипаттама. Кезеңдері
Орыс мәдениетінің ... ... ... ... ... ... пен Шығыс өркениеттерінің қиылысу кеңістігінде орын тепкен.
Екіншіден, орыс мәдениеті көптеген Батыс және ... ... ... ал XIX ... ... өзі де басқа елдерге ықпал ете
бастаған.
Орыс мәдениеті өзі үшін ... ... ... ... ... ... ... да басынан кешірген. Соған қарамастан өзіндік реңі, келбеті
бар мәдениетті ... ... оны не ... не шығыстық типке бірден
жатқызу қиын. Үшіншіден, Ресей әруақытта көп ұлтты, көп мәдениетті ... ... ... бір – ... етене жақын ететін негіз де болған.
Төртіншіден, өзінің дамуында ұзақ уақыт ... ... пен ... ... ... Ресей бөтен идеялар мен үрдісті ... ғана ... оны өз ... лайықтап өзгертуге, дамытуға
мүмкіндік беретін сирек қабілеттілікке ие ... ... орыс ... ... ... қақтығыс, кенеттен жарылыс жағдайы тән. ... ... - ... ... ... ... дін мен ... диктаты, тұрақты, епетейсіз мемлекеттік машинаның үстемдігі.
Сондықтан еркіндіктің дамуы үшін маңызды сала – рухани сала ... ... ... ... ... тарихи кезеңдер болған.
1 кезең – Ресей философиялық ойлауының қалыптасуы мен дамуы – XI-XVII
ғасырлар.
2 кезең – орыстың қайта өркендеу философиясы – ... ... ... ... – XIX ... мен XX ... ... философия
4 кезең – кеңес дәуіріндегі орыс философиясы
Орыс философиясы батыста қалыптасқан эмпиризм, ... ... ... ... ... тыс өзіндік жолмен ерекше
сипатта дамыған. Сондықтан оның мағыналық жүйесінде ... ... ... ... де кездесіп отырады.
Орыс философиясына мынадай ерекшеліктер тән:
➢ діни ықпалдың, әсіресе православие ... ... ... ... мен ізденістердің көркем шығармашылық, әдеби сын,
публицистика, өнер түрінде берілуі;
➢ біртұтастық, яғни орыс ойшылдарының бәрлігі ... жеке ... ... ... ... ... ... мораль және адамгершілік мәселелерінің үлкен маңызы;
➢ нақты;
➢ көп адамдарға таныстығы.
➢ Орыс философиясының пәнінің негізін қалаған мәселелер:
➢ адам мәселелері;
... ... ... бірыңғай организм ретінде қабылдау);
➢ Шығыс пен Батыс арасындағы Ресейдің өзіндік тарихи даму жолын таңдау
мәселесі;
... ... ... мәселесі;
➢ әлеуметтік әділеттілік мәселесі;
➢ идеалды қоғам мәселесі;
... ... ... ... дәуірі IX – XIII ғасырларды қамтиды.
Оның негізгі мәселелері:
➢ моральдық және адамгершілік ұстанымдар;
... ... ... оны ... ... ... ... құқық, табиғат мәселелері.
Бұл дәуірде философияны дамытқан көрнекті өкілдер – Иларион, В.Мономах,
Климент Смолятич, Филипп Пустынник.
Иларион «Ізгілік пен Заң ... сөз» ... ... ... ... Ресейдің тарихындағы маңызын жан – жақты қарастыра ... ... ... ... ... және орыс ... қоғамдық - әлемдік
процеске қосылғандығының тарихи – құдайлық идеясын дамытады.
Владимир Мономах ізгілік пен ... ... ... тұрақтылық сияқты
моральдық сұрақтарды талдап, кейінгі ұрпаққа өмір сүру кодексін ұсынады.
XIII – XVII ғасырларды орыс ... орыс ... ... ... ... таным мәселелері зерттелді. Бұл дәуірде Сергий
Радонежский (XIV ғ.), ... (XVI ғ.), ... Грек (1475 - ... ... ... Нил ... Юрий Крижанич (XVII) сияқты
ойшылдар өмір сүрді. Осы уақытта «Мосвка – үшінші Рим» идеясы және шіркеуді
жетілдіру, дін мен ... ... ... ...... зерттелген.
XVIII ғасырда орыс философиясы екі негізгі бағытта дамыған:
- Петр реформаларының дәуіріндегі философтар;
- XVIII ғасырдың ортасындағы және екінші жартысындағы ... Лев ... ... орыс ... ... ... Николаевич Толстойды (1823-1910) дүние жүзі ұлы жазушы ретінде
біледі, бірақ оның философиялық ойлары ... енді ғана ... ... ... Орыс ... философиясын терең, объективті зерттеу ісі
әсіресе соңғы он бес жыл ... ... ... ... Бұл
пікіріміздің дәлелі ретінде жазушының философиялық шығармаларының бөлек
жинақ болып жарық көруін ... ... ... ... ... ... философиялық ой-толғаныстарының үлкен еңбек
болып басылып ... ... Путь ... М., 1993) және оның
философиялық көзқарастарының көптеген ғылыми зерттеулердің арқауы ... ... ... ... басты мәселелері қандай болды десек, өзінің-
шығармаларында Л.Толстой адамның руханилығы мен ... ... және бұл ... өзін ... мазалаған, өмірінің соңына дейін
санасы мен жанына тыныштық бермеген экзистенциалдық-мәселе – адам ... ... ... ... ... адам не үшін ... ... бар ма? Бар болса, неде?Жоқ болса, неге? Өмірдің мәні жоқ ... ... ... не? ... ... өзі ... бүкіл саналы адамзатқа
бағыттаған сауалдар тізбегі осылайша жалғасып кете ... және ... ... көркем және философиялық шығармаларының желісі болды. Осы
мәселелер тереңірек тексерілетін еңбектердің бірі – «Исповедь» («Жан ... ... ... ... ... ... толық аударыла қойған жоқ). ... ... ... ... ... ... Блаженного
Августина, епископа ... ... ... ... ... ... ... кезеңдеріне шолу жасай отырып, өмірінің мәні туралы
сұраққа жауап іздеуге тырысқан ... өз ... ... ... ... ... бүкіл трагедиялық сипатын жеткізеді. Адам зат
тарихынан өшпес орын алған тұлға, керемет классикалық дүниелердің авторы
ретінде өзін ... ... ұлы ... «Не үшін өмір ... ... ... жауап таба алмай аласұрады, ғылыми-филосо-фиялық тілмен
айтсақ, гиперрефлексияға ұшырайды. Өзінің бұл жағдай-
ын жазушы оте дәл ... ... ... бере ... қор ... тоқтады. Мен дем ала алмадым, тамақ іше де, ұйықтай да ... ... ... – одан құтылғым келді. Өзімді ... ... деп ... ... мен өмірден қаштым».
Жазушыны таңдандырған бір нәрсе – осы ... ... ... бақытты өмір сүруіне қажетті ... бәрі ... ... ... әйелі, тамаша балалары, бай имениесі бар, ортасына сыйлы, ... дені сау. әлі 50 ... ... ... ... ... талдасақ, Толстойдың осындай мазасыз, қазақша айтсақ, жанын қоярға
жер таба ... ... ... ... Гиперрефлексия ой ... ... ... тән, ... да Толстой секілді ғұламаның
жан күйзелісі түсінікті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігіңің дәлелі. Мұндай адам
өмірінің мәні ... ... ... ... өзіне кеңілі
толмаушылық пен мазасыздық күшейе түседі, шым-шытырық ойлар мен түсініктер
әлемінде шарқ ұрған жан ... ... ... ... жағдайына
душар болады. Ол адам үшін қауіпті, себебі тұлға қалыптасқан құндылықтар
бағытынан адаса бастайды, күнделікті ... ... ... ... Осы кезде адамға даналыққа. парасатқа негізделген философия
ғылымының кемегі қажет. ... ... ... моні мәселесін түбегейлі
шешіп береді деуге болмайды, бірақ ... ... ... оған
белгілі бір көзқарас қалыптастыруға көмектесіп, өмірге деген жаңа талпыныс,
күш береді.
Л.Толстой да езін мазалаған мәселелерге жауап ... үшін ... ... ... ... ... ойшылдардың өмір туралы
ойларын қорытады. Бұл ... ... да ... ... ... ... кез ... бірте-бірте осы тығырықтан шығу жолдары туралы
салмақты кезқарас қалыптастыра бастайды. Өзін ... ... өмір ... ... ... және ақыл-ой деңгейін асықпай бақылаған жазушы
оларды өмірдің мәні туралы ... ... ... төрт ... ... Ештеңе білмеу жолы – өмірдің зұлымдыққа толы және мәнсіз екендігін
білмей де, ... де өмір ... ... ... ... өмір сүретіндердің қатарында, Л.Толстойдың ойынша, өте топас,
өте жас адамдар және әйелдердің көпшілігі.
2) Эпикур жолы – ... ... ... ... бар ... ... ... қалуға тырысу.
3) Күш пен энергия жолы – ... мәні ... ... оны ... көзі ... өзін-өзі өлтірушілер. Жазушы бұл топты ерекше
бөліп атап, өзін өлімге қиюдың оңай еместігін, оған үлкен жігер мол ... ғана бара ... ... ... жолы – ... мәні жоқ ... біле тұра, өмір ағыны на еріп
өмір сүру.
Жазушы жүргізген бұл философиялық сараптауда ... мән бар ... Оның ... пікірлерімен келіспеуге де болады, бірақ бұл жікте-
удің өмірмәндік мәселені шешуге ұмтылған қазіргі заманғы адамға ой ... ... өзі өмір ... ... ... ... арқылы ше-
шеді: «Менің ойымша, өмірдің мәні – сенім. Сенім адамға күш береді». ... ... ... бойынша діни сеніммен шектеуге болмайды.
Толстой өз шығармаларында ... ... бай ... ... ... дін, руханилық, адамгершілік мәселелерімен байланысты
қарастырады. Жазушы туындыларының негізгі желісі де осы, яғни Л.Толстой
үшін өмірдің мәні ... Адам ... өмір сүре ... Тек ... адам өзінің кім екенін және жарық дүниеде не үшін өмір ... ... ... ... ... ... де мықты болады. Біріншіден, бұл
діни ... оның ... ... ... адам ... ... ... бақытсыз жануар. Жарық жанғанда ғана адам ... ең ... ... ды. ... ... адам ... тек ... сеніммен шектеп
қана қоймайды. Жануарларға құдай қажет нәрсенің бәрін бере ... ал ... ... өз ... ... тиіс деп ... ойшыл адамды талпынбай
еңбектенуге шақырады және ... ... ... ... ... бағалайды.
Яғни, адам ең әуелі өзіне сенгені дұрыс, себебі бұл сенім өз ... ... ... тағ бір түрі – ... ... сенім: «Адам
өмірінің барлық қайшылықтарын шеше алатын сезім – махаббат, оны адамдардың
бәрі біледі». Махаббатты ол ... ... ... ... ... ең ... қасиеті – сүю, басқа адамдардың бәріне бірдей жақсы болу
үші сүю. Осындай махаббат – адам өмірінің мәні».
Бұл ... ... ... ... ... арман-мақсаттарын түсіне білу,
өмірлерінің бақытты болып, армандарына жетуіне ... не ... ... адам ... мәні ... ... ... Конфуций мен қазіргі
заманғы Камюдің ойларымен үндес, бірақ Л.Толстойдың пікірі тереңдеу. Әрине,
әрбір адам әуелі өз ... ... ... ... ... ... ... бұл құбылысқа Толстой түсінушілікпен қарайды, бірақ
өзінің ғана өмірінің жақсы болуына ұмтылған адамның өмірін зұлымдыққа ... бір ... ... өмір ... болуы тиіс емес деп есептейді. Өмірдің
мәнінің басқа жолын көрсететін адамның санасы, ақыл-ойы, парасаты екендігін
де жазушы дәл атап ... Адам ... оған жеке ... ғана жақсылығы
жалған екендігін көрсетіп, бір ғана жол қалдырады, ол – ... ... ... өзі ... бірін-бірі сүюіне, сыйлауына негізделуі тиіс
екендігін дәлелдеп, махаббат күшін зұлымдыққа қарсы қоюға шақырады. ... ... ... ... туындайды. Мейірімділікті ұлы ойшыл
адамның адамшылығын көрсететін бірден-бір қасиеті ретінде түсінеді, басқаға
мейірімсіздік көрсеткен жанды бұл өмірдегі ... ... ... ... адам ... ... руханилықпен тығыз байланысты
түсінеді,көп адамдардың ... ... ... руханилықтың «жануарлық
өмір» сатысында қалып қойғандығына өкініш білдіреді. Күйбең ... ... ... ... ... байлықты жоғары қоя білген адам
ғана мәнді өмір ... ... ... ... ... ... өз ... таба алады. Рухани дүниесі мықты адамның өмірі де жақсы
өтеді, сондықтан ол ... де ... ... ... ... ... ... Оның өмірдегі өзгерістердің ешқайсысы санадағы
өзгерістермен теңдесе алмайтындығы туралы ойы аса құнды. Ұзақ жылдар бойы
«Тұрмыс ... ... ... өмір ... біздің қоғамға бұл пікір
таңсық керінуі де мүмкін, бірақ қоғамды, ... ... үшін ... ... зор екендігін мойындау қажет. Белгілі қазақ ... ... ... да ... ... ... ... ескертіп, қоғамды төңкеріс жолымен емес, адамдардың ... ... ... ... ... ... ұмтылған екен.
Л.Толстойдың өмірдің мәнін адамгершіліктен іздеуін өз ... ... ... ... оның ... сол ... қоғамдық ойға.
кейінгі Батыс экзистенциализміне мықты әсер етті. Жазушымен хат ... ... ... Шәкәрімнің көзқарастарына да орыс жа-зушысының
өмірмәндік толғаныстары әсерін тигізбей қойған жоқ. Осы ... ... ... ... ... ма?» ... сұрақ туындайды. Өмірмәндік мәселе
философияда «мәңгілік», «шексіз» мәселелер қатарында аталады. Себебі, ол
адамды өмір бойы ... бір ... ... енді ... бәсеңдеп
отырады, оның нақты, түпкілікті шешімін табу мүмкін емес. Ұлы ... ... ... ... үлгісі десек те, өз өмірі оны қанағаттандырмады.
Өмірдің қиын кезеңдерін бірге өткізген жүбайы Софья ... ... да ... ... ... ... ... алаңсыз балалық
шағынан басқа сәттерінен басқа мән таба алмай, ... ... ... Бұл ... оның ... ... кезеңдерінің оқиғалары дәлел
бола алады. Өлімі ... ... ... ... түңіліп, көзі тірісінде бүкіл
әлем мойындаса да, қоғам, дос-бауыр, ... ... ... ... ... өзінің «Иван Ильичтің өлімі» әңгімесінің кейіпкері Иван
Ильич сияқты тән ауруынан жан ... ... ... «Осы мен қалай ... деп ... Оның өз ... ... алыс бір станицаға сапар
шегіп, бейтаныс адамдардың арасында өмірмен қоштасуы да ... ... ... ... ... ... ... танбаған ойшыл
(оның соңғы туындысы «Өмір жолы» да осы ... ... ... ... қоғам да, адам да өзгермегенін, адамзат жаралғаннан бері өмір сүріп
келе жатқан зұлымдық әлі де үстемдік құрып отырғанын түсініп, ... ... ... де болар. Әлде өзі «Крейцер ... ... ... ... ... өмір ... өмір сүру үшін ғана
берілген ... ... ... жоқ. ... ... ... соң, ... жетісімен өмір тоқтауы тиіс деп шешті ме екен? Қалай десек те,
Л.Толстойдың ... мәні ... ... ... саналы адамды
ойландырмай қоймайды. себебі ол адамды қазіргі қоғамға жетіспей ... ... ... Махаббат, Руханилыққа, бір сезбен айтсақ
– Адамгершілікке шақырады.
3. Орыс ... ... ... – В.С. ... Сергеевич Соловьев (1853-1900) – орыс халқының көрнекті
философтарының бірі. Оның да ... әлі ... ... ... ... ... ... зерттеу ісі қазір ғана қолға алынып
жатыр, себебі оның ... ... үшін енді ғана ... болуда.
В.С.Соловьев белгілі тарихшы, Ресей тарихы бойынша 29 том еңбек ... ... ... ... ... оның ... ... қажетті
барлық жағдайлар жеткілікті болды. Соловьев жас кезінде әр ... ... ... әуестеніп, материализнің әсерімен әуелі физика-
математика факультетіне ... ... ... ... ... философияны мықтап игеруге ден қояды және бұл ... ... пен ... ... ... Бір ғана ... ... университет бітірген соң бір ... ... ... ал 1880 жылы ... диссертациясын қорғап шығады. 1881
жылы ол университеттегі оқытушылық жұмысын тастауға ... ... ...... II ... ... қастандық жасаушыларға христиандық
кешірім жасап, өлім жасынан босатуды ұсынды. Бірақ, ... ... ... ... ... ол үшін бір ... жақсы да болды, философия,
дін, әдбиет, эстетика мәселелерімен тереңдеп, ... ... ... ... ісіне алаңсыз арнауға мүмкіндік алды.
В. Соловьев философиясының нсгізгі идеялары туралы айтсақ:
1) В. Соловьевті ең әуелі ... ... ... мазалады десек,
қателеспейміз. Оның философиясынан болашаққа деген алаңдаушылық, күйзеліс,
толғаныс қатты сезіледі, ол: ... ... ауру қарт ... Оның ... ... ... ме? Қытайлар ма?» деп мазаланады.
Адамзат үшін жаңа жол табуға тырысқан В.Соловьев А.Блоктың ... ... ... ... ... ... май шам ұстап жүрген секілді
болды». Бұл жол ретінде Соловьев ... ... ... ... ... ... оны философияның жаңа түрі, ұнамды ... ... Бұл ... ... ... ... қояды,
«жалпыбірліктің» жеке адамнан басталатынын жақсы керсетеді.
Жеке адамның адамгершілігі ұялу, аяу ... ... үш ... олар ... ... ... ... ашады деп түсінген Соловьев
ұятты өте жоғары ... ... «Мен ... яғни мен емір сүремін»
демекші, ... «Мен ... яғни мен өмір ... ... Ұят – адамның
іс-қылығын, бүкіл өмірін реттеуші.
Кант ... ... бірі ... Соловьев оның парыз ... аса ... ... адам ... ... ... ... ата-анасы мен балалары алдындағы парызын орындау ... ... Ол ... ... ... атап ... Ізгілікке қызмет етуге,
жеке эгоизмді жоюшы күш – отбасы деп түсінеді. Соловьевтің ойынша, жеке
адам үшін ... ... ... ... ... ... жасау
ете қиын шаруа. Миллиардтаған адамға кіршіксіз ... ... ... ... ... ... ... емес. Сондықтан да Соловьев адамгершіліктік қарым-
қатынас жасауға лайық шағын орта ретінде отбасын ұсынады, ... оның ... ... үшін нақты мақсат, нақты мән. Бірақ отбасындағы туыстар тек
өздерінің арасында ғана ізгілікті қарым-қатынас орнатса, бұл эгоизмнің ... түрі ... ... ма? ... бұл ... ... алғандай болып,
отбасы қанағаттандырылған эгоизм саласына айналмауы тиіс, керісінше, ... ... үшін оны ... адамгершілікке бастайтын алғашқы басқыш болуы
қажет деп ескертеді.
Орыс ойшылының пайымдауынша, адам өзін ақылы арқылы реттеп ... Оның үш ... ... ... ... ... ... сезіне білу;
2) Моральдық жетілгендіктің обьективті емір сүруі;
3) Адамның осы жетілгендікке жетуге тырысуы.
В.Соловьев моральдық жан-жақты жетілгендіктің ...... ол ... ... ... яғни, адамгершілік дегеніміз Құдай деп түсінеді. ... ... ... ... ... ... фор- маларының бірлігі
принципінің негізі. В.Соловьевтің пікірінше, адам ... ... ... ... ... ұмтылуға, ұқсауға тырысса православие, католицизм,
протестантизм діндерінен құралған ... ... ... ... ... жетеді.
Соловьев үшін маңызды тақырып болған адамзат пен жеке адамныи ... ... ... де тағдыры. Ресей тағдырын Соловьев христиан дінін
қабылдаған ... ... ... еткен уақыттан бастап христиан дінімен
тығыз ... орыс ... ... дін мен ... мүмкін емес деп тұжырымдайды. Оның пайымдауынша, енді Ресей
діни әдеп-ғұрыптарды орындап қана қоймай, ... ісі мен ... осы ... ... құруы тиіс. Соловьевтің бұл пікірі қазіргі Ресей үшін аса
маңызды ... сөз жоқ. ... ... ... ... Құдайға деген құр Сенім жеткіліксіз, бұл ... ... ... да ... соқыр сенімнің жетегіндегі пенделердің
қажеті жоқ.
Осы мәселемен бірге Соловьев Ресейдің ең үлкен бір қателігін ... Ол – ... ... . ... ... ... ... өзіне
өшіктіріп, қарсы қоятындығының мысалы ретінде Соловьев орыстар мен поляктар
арасындағы жауластықты көрсетеді. Шындығына келсек, бұл құбылыс ... ... ... келе жатыр. Ұлттық эгоизмді жоюдағы Петр І-нің
рөлін Соловьев баса атап көрсетеді: ... ... ... ... бар, ... ұлттың өзін-өзі кінәлауы – адамгершіліктік-діни акт».
Соловьевтің ойынша, орыс ұлты ... ... ... тең деп ... ... ... ұлттық деңгейге дейін көтеруі тиіс. Осы тұрғыдан қарастырғанда,
Петр І-нің реформалары орыстардың тек басқа ... ғана ... ... ... ... ... ұлттық эгоизмнен бас тарту идеясы өте батыл, тамаша идея.
«Тек осылай жасағанда ғана Ресей дүниежүзілік ... ... ...... ... Абайдың қазақ халқын сынағаны секілді, Соловьев
те өз ... ... ... ашық айтып, оны түзетуге шақырады.
Әрине, бұл ... ... ... Ең ... олар орыс ... ... мен ... сүйіспеншілігін, жақсы ниеттен туған сыни
пікірлерін бағалай алмады.
Эгоизмге қарсы тұрар, ... ... ... ... күш ... ... ұсынады. Оның түсінігінше, махаббат парасатты санадан
үлкен, бірақ сананың ... ғана ... ... ... ... ... Адам парасатты сана арқылы ғана өзінің жекелік
ерекшелігін эгоизмінен бөліп қарастырады, махаббатка ... ... ... Яғни, махаббат эгоизмді құртып, жекелік ерекшелікті
нығайтады. Бұл ретте ... ... ... ... ... дәл
сипаттайды, оны жалпы адамзаттық денгейге дейін көтереді.
Қазіргі Ресейде Соловьевтің ... ... ... ... оның ... орын табылмай отыр. Жалпы, Соловьевтін
идеялары орыс ... ... ... ... ... қару
болуға әбден лайық. Себебі, қазіргі Ресей әлемдік деңгейдегі беделін қайта
қалпына келтіру бағытында көптеген ... ... бұл өте ... іс. ... те өз отанының болашағына аса зор үмітпен
қарап, Ресейді түбінде Шығыс пен Батысты ... жаңа ... оның ...... ... ... ... шіркеу деп
жариялаған еді.
4. Н.А Бердяев ... ... ... – Адам ... ... зерттеу объектісі туралы Николай Александрович
Бердяев 1931 жылы ... ... ... «О назначеңии человека» еңбе- гінде
былай дейді: «Адам мәселесі – философияның ... ... ... адам өзін-өзі танып білгенде ғана ... ... ... болатын. Болмыс жұмбағының шешімі адамның өзінде».
Бердяев адамды екі дүниенің тұрғыны ... ... адам ... ... адам ... ... және ... өмір сүреді.
Ол табиғатқа тәуелді, бірақ адам табиғатқа жаңа сипат береді. ... ... жаңа ... ... адам мәселесін идеализм де,
социологизм де, психопатология да шеше алмағандығын ... ... ... адам ... ... тереңдеп түсіндіруге тырысатынын
айтады: «Қазіргі терминологиямен айтсақ, менің философиям экзистенциалистік
тип». Экзистенциалистерден өзіне Достоевский, ... ... ... ... ... ... орыс философиясы экзистенциалдық сипатқа
ие деген қорытынды жасайды. Бұл пікірмен келісуге болады.
Экзистенциализмге жан ... ... ... тән ... ол Бердяевте
де бар, бірақ оның жан сырын ақтаруы ... ... ... «Жан
сырында» уайым мен өзін-өзі қамшылау көп ... ... ... айту,
басқаны үйрету басым, ол езі туралы ащы ... ... сол ... ой ... ... «өмірдің мәні туралы ойланудың өзі – өмірдің
мәні» дейді.
Бердяев философиясының басты ... ... Ол ... ... жалғыз, ерекше нәрсе, әлеуметтік жалпының элементі деп
қарастырады. Ең басты құндылық – жалпы қоғамдаст ұжым, ... ... ... жеке ... Бердяев Кант философиясына қарсы. Оның жалпыға
арналған мораліне қарсы өзінің қайтал бас-индивидуальдік ... ... ... ... ... ... еңбегінде ол былай дейді:
«Жалпыға ... ... ... ... ... келмеген адамды мен
бақытсыз, қуғындалушы демес едім. Керісінше, жалпыға бір ... ...... ... ... түсінігім солай, мені ... мен ... ... өзі осы ... бойынша өмір сүрді,
жеке адамды жалпы қоғамнан биік қойды, ... ... де ... ... ... мектептерге қосылмай, индивидуальдік философияны
ұстандым, рационализм мен ... ... ... ... ... конфликт философиясы».
Бердяев тұлғаның ең басты сипаты – ... деп ... ... ерекшелендіретін сана және еркіндік деп ... ... ... ... ... ... ғана өмір сүре ... еркіндікте
және еркіндік арқылы танылады. Еркіндік ... ... ... керісінше, творчестволық ашылуы. Осылайша пайымдай отырып, Бердяев
социализм адам еркіндігін тежейді, себебі бұл ... ... ... ... ... ... ... тұжырым жасайды. Бұл пікірін, жалпы
социализм мен коммунизмге ... ол өз ... ... ... түседі: «Орыс революциясы көрсеткендей, коммунизм
еркіндікті ... ... ... ... Мен коммунизмді экономикалық жән
саяси ұйым ретінде қабылдай алар ... ... ... ... мүлдем
қарсымын. Себебі, мен антиколлективистпін. Ұят коллективтік категор» емес,
жеке тұлғаның Құдаймен тоғысу ... ... ... ... ... ... тағы бір өзгерісіне тоқтал ды.
Ол Ресей большевизмнен міндетті түрде өтуі тиіс еді, большеви қажеттілік,
орыс халқы ... ішкі ... ... ... ... Революция, сол арқылы келген еркіндік, Бердяевтің ... ... ... ... ... ... ... еркіндік қолына
тиген соң мүлдем ... ... жаңа антр ... ... ... ... мүлдем ұқсамайты типі пайда болды. Олардың бойында
мейірімділік, қайырымдылық деген жоқ еді. Осыдан ... ... ... ... ұғым ... ... ұғым деген тұжырымға
келді. Бұл пікірмен келісу ... ... мен ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Дүниенің негізі туралы оның пікірі – ... ... ... ... оның ... зат ... ... дүниесі» идеясын мақұлдайды. Бұл идея ақиқат дүниенін құдай
сипатын түсіндіруге ыңғайлы еді. ... ...... Шын өмір
сүретін тек қана субъектілер, яғни ... ... ... Адам ... ... ... ... көмегімен дүние мен заттар үстемдігінен азат болу.
Бердяевтің пайымдауынша, зұлымдық үшін ... ... ... ... өзі
жаратқанымен, әрі қарай өз күшін Еркін адамға береді, адам арқылы дүниені
басқара береді. ... адам ... ... адам ... ... ... өмір сүруі керек. Идеалды Құдайы патшалықты адам мен ... ... ... қалыптастырады. Осылайша, Бердяевтің діни философиясы Құдай
туралы ілім ғана ... адам ... ... ... ... ... нәрсе, Бердяев өзі де, жалпы адам да Құдайдың құлы емес деп
есептейді.
Бердяевтің пайымдауынша, Құдай – адам ... дем ...... жер ... ... ... оны сол үшін ... ісіні адам жалғастыруы қажет, сол үшін Құдай адамға шығармашылық
қабілет, немесе өз бейнесін берді. ... ... орыс ... деп ... ... бұл ... ... Құдай, Бердяевтің
пікірінше, шығармашылықты құтқарады, адам оны ... ... ... жалғастырады Еркіндікті дәріптеген Бердяев экономикалық
еркіндіккс қарсы. ... ... ... ... ... Мүмкін емес, себебі оның басты принципі – Теңдік. Бірақ Бердяев
басқа жол іздеуге тырыспайды, экономикалық ... ... ... ... де, ... да еркін болуға ұмтылған Бердяев өз көзқа-
растарын талай өзгертті. Осындай бір парадокс оның ... ... ... кезінде ол Ресейге жылы ықылас көрсетеді. Бұл құбылыстың себебі
Отанына деген сағыныш, оның тағдырына деген ... пен ... ... деп ... Саналы өмірінде Ресей туралы ой кешкен философ шет жерде
жүргенде өз халқының бұрын байқамаған ... ... ... Не ... те, ... да, ... да ... де қызықты,
өзгермелі Бердяев адам мәселесін, Ресей тағдыры ... ... ... өте бай, ... ... ... әлі де талай
философиялық ізденістерді объектісі болып қала беретіні сөзсіз.
Қорытынды
Бүгінгі талдау 19-ғасырдың соңы мен ... ... ... ... ... мәні ... ... гөрі эмоцияға толы,
соған қарамастан орыс адамының, Ресейдің ғана ... ... ... ... ... ... ... мол, оны объективті зерттеу қазіргі
Ресей ғалымдарының басты міндеті ... ... ... ... ... ... ... философияда көрнекті орын алады. Оның себебі -
Ресейдің адамзат тарихында алатын орны мен орыс жанының жүмбақ табиғаты
болса ... ... ... қай ... ... әлем ... өзіне
аудара білген орыс мемлекеті мен орыс ... ... ... рөлі ... дейін аса маңызды.
Ресей батыстың типтегі де, шығыстың типтегі де әр ... ... ... зор ... ... ... әуел бастан-ақ
оның көршілері үлкен рол атқарады.Сондықтан да ең алғашқы үлкен тарихи
еңбек XI ... ... ... Русь ... ... ... ... скандинав халықтары – варягтар орналасқан.Русьтің
оңтүстігінде қара ... ... ... ... орналасқан гректер
қоныстанды.Сонымен қатар құрамында хрестиандар да, иудейлер де, мұсылмандар
болған жекеленген халықтар жиынтығы- хазарлар көршілес ... ... ... мазмұны жағынан универсалды, ол әр түрлі
тақырыптарды зерттейді.Әлеуметтік жұмыстың әртектілігі, ... ... ... қызығушылықты туғызды. Орыс философиясы
әлеументтік– философиялық мәселелермен қатар, өз елінің тағдыры мәселесімен
де айналысады.Бұл тақырыпта деген қызығушылық XIX ... соңы мен ... ... ... ... ахуалдық аса шиеленісуімен байланысты
өсе түсті.Еуразиялық мектеп ... ... ... ... талантты әдебиетшілердің, философтардың, публистердің,
экономистердің бүтіндей тобы кіреді.Олардың ... ...... ... ... ... Л.П.Карсаван, филолог және
мәдениеттанушы Н.С.Трубецкой, тарихшы Г.В.Вернадский, музыканттанушы және
өнертанушы ... діни ... ... ... мен ... А.В.Кожевников,
батыстанушы Н.Н.Алекеев, шығыстанушы В.П.Никитин, жазушы ... ... ... бұл әлемдік мәдениеттін ажырамас бөлігі. ... үшін де, ... ... даму үшін де оның ... ... әдебиеттер
1) Алтай Ж. Қасқабек А. Муқамбетқали Қ. Философия тарихы. Оқулық-
Алматы 2006-312
2) Ақназаров Х «Философия тарихынан дәрістер ... ... 1997 ... ... Қ ... тарихы Алматы,. 1992
4) Введение в философию В 2 ч,. ... ... Д, ... Ұ,. ... А 1992- 2002 ... ... Г ... лекциялар курсы. Оқу құралы. Алматы 2006 ж
7) Тұрғынбаев Ә. Философия,. Алматы 2001 ж
8) Философиялық сөздік ,. Алматы 1996 ж

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орыс философиялық ойларының типологиялық ерекшеліктері17 бет
Орыс философиясы5 бет
Орыс философиясының ерекшеліктері5 бет
ХІХ ғ.-ХХ ғ. басындағы ресейлік мәдениет контекстіндегі орыс философиясы8 бет
Абай Құнанбаев.(1845-1904)7 бет
Аударма түсінігі8 бет
Мұхтар Әуезов көрнекті совет жазушысы8 бет
Орыс жылнамаларындағы түркі текті есімдердің әлеуметтік мәні мен тарихи-этимологиялық сипаты3 бет
Отырар- Фарабидің Отаны4 бет
Саттар Ерубаев8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь