Ақша қаражаттарының жалпы ұғымы

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

І. АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ЖАЛПЫ ҰҒЫМЫ
1.1 Ақша қаражаттар есебін жүргізудің маңызы мен қызметтері ... ... ... .. 6
1.2 Ақшалай қаражат: қозғалысын ішкі бақылау, ақшалай
қаражатты түгендеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

ІІ. АҚША ҚАРАЖАТТАРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУ
ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ЕСЕБІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ
2.1 Касса операцияларының есебі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2 Банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі ... ... ... ... 22
2.3 Валюталық операциялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
2.4 Қаржылық есепкерлікте ақша қаражаттарының есебін ашып
көрсету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
КІРІСПЕ

Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша қаражаттарын банкі мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша төлемдерін, әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің нормативтік құжаттарымен белгіленген шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады. Егер де заңды, тұлғалардың арасындағы төлем сомасы 4000 айлық есептік көрсеткіштен асып түссе, онда олар тек, ақшасыз тәртіпте айырысуларды жүзеге асырады.
Бұл келтірілген мәлімет заңды тұлғалардың арасындағы әрбір мәміле бойынша шартты түрде пайдаланылады.
Егер де мміле сомасы көрсетілген лимиттен асатын болса, онда төлем ақшасыз тәртіпте орындалуы керек, тіптен олар жартылай орындалса да әрбір төлемнің сомасы 4000 айлық есептілік көрсеткіштен аспауы керек.
Ақша қаражаттарын сақтау үшін және заңды тұлғалар арасында есеп айырысу үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелерінде банк шоттарын ашады. Банк шоттары – бұл банк пен клиенттер арасындағы келісім шарттың қатынастарын көрсететін әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен де жүргізіледі және ол ағымдық, жиынтық және корреспонденттік болып бөлінеді.
Корреспонденттік шоттар – банк шоттары банктер мен ұйымдардың кейбір операция түрлері жүзеге асырады.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ шоттары – бұл да банктік шоттар, бірақ олар жеке және заңды тұлғалар үшін, сондай-ақ заңды тұлғаның ақшаланған бөлімшелері үшін де ашылады.
Ақшалай қаражатты басқару қаржы рыногындағы өте күрделі қиындықтарға байланысты үлкен мәнге ие. Бәсекеге қабілеттілік техноогиялық процестерді заманға сай жаңғырту мен одан әрі даму үшін фирмадан ақшалай қаражат талап етеді. Сондықтан ақшалай қаражатпен олардың баламаларын дұрыс ашып көрсету мен сыныптау компанияның өтемпаздығын дәл бағалау үшін қажет.
«Ақшалай қаражаттың қозғалысы туралы есеп» 4 бухгалтерлік есеп стандартында ақшалай қаражат кассадағы және банктегі шоттардағы қолма-қол ақша ретінде белгіленген. Ақшалай қаражат қозғалысы – олардың операциялық, инвестициялық және қаржылық қызметінің нәтижесіндегі түсімімен жұмсалуы.
«Ақшалай қаражаттың қозғалысы туралы есеп» 7 қаржылық есеп беру стандарттарына сәйкес ақшалай қаражатқа қолма-қол ақша мен талап етілгенге дейінгі салымдар кіреді.
Қоғамдық дамудың алғашқы қауымдық құрылысы жағдайында бір қауым өз тұтынуынан ауысқан өзінің қандай да болсын еңбек өнімін анда-санда кездейсоқ кездескенде басқа бір қауымның өніміне айырбастайды. Сонда адам еңбегінің нәтижесі - өнім. Ал оны өндірушілердің белгілі бір қоғамдық қатынастарын, яғни өнімді сату-сатып алу қатынастарын дәлелдейтін түрі – тауар. Тауар дегеніміз, сату және сатып алу жолымен айырбасқа арналған формасы. Осылардың нәтижесінде ақша пайда болады. Ақша деген тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасымен тұтыну құны біте қайнасқан ерекше тауар немесе ақша деген тауар өндіру мен оны айырбастау процесінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі – барлық тауарларға ортақ балама ролін атқару.
Ақша қаражаттар қозғалысының есебінің мақсаты:
Кәсіпорындағы ақша қаражаттарын дұрыс, уақытылы есепке алу. Бұл мақсатты орындау үшін, курстық жұмыста келесідей тапсырмалар қойылып белгілі дәрежеде шешіледі.
- Ақша қаражаттарының жалпы ұғымы;
- Ақша қаражаттар есебін жүргізудің маңызы мен қызметтеріҢ
- Ақшалай қаражат: қозғалысын ішкі бақылау, ақшалай қаражатты түгендеу;
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы заң (Салық Кодексі)
2. Стандарты бухгалтерского учета Республики Казахстан, (№ 4) Алматы, 2001г.
3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк туралы заң
4. Бабич А.М., Павлова Л.Н. «Денежное обращение» Москва, 2000г.
5. Вахрушина М.А., Мельникова Л.А, Пласкова Н.С. «Международные стандарты учета и финансовой отчетности» Москва, 2005г.
6. Вводный курс по МСФО. Отчет о движении денежных средств. Модуль 5 // Евразийский вестник аудитора // №12, 2003г.
7. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. «Қаржылық есеп» Алматы, Экономика, 2001ж.
8. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., «Бухгалтерлік есеп принциптері» Алматы, Экономикс, 2003ж.
9. ҚЕХС бойынша шоттар жоспары // Бухгалтер бюллетені // №3, қаңтар, 2006ж.
10. Міржақыпова С.Т. «Банктердегі бухгалтерлік есеп» Алматы, Экономика, 2004ж.
11. Мәжітов Д. «Ақша айналысы – экономиканың айнасы» // Егемен Қазақстан // 15 желтоқсан, 2004ж.
12. Мырзабеков Ш. «Ақша – экономиканың қан айналымы» // Егемен Қазақстан // 19 мамыр, 2004ж.
13. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілеріндегі бухгалтерлік есеп» Алматы, Экономика, 2005ж.
14. Нурсеитов Э. «МСФО 7, Отчеты о движении денежных средств» // Файл бухгалтера // №41 (138), 7-13 октября, 2003г.
15. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» Алматы, 2003ж.
16 Төлешова Г.Қ. «Дамыған қаржылық есеп» Алматы, Экономика 2005ж.
17. Толешова Г.К. «Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами», часть 1, Алматы, 2004г.
18. Хегай И.В. «Дисконтирование денежных потоков для целей учета» // МСФО // №4, 2003г.
19. Черемицына «Приложения №41, 42 Отчет о движении денег» // Бюллетень бухгалтера // №4, 5, январь, 2006г.
20. Насырова М.Р., Тоқсанбай С.Р., Құлпыбаев С.Қ., Гуляева С.П. «Қазіргі экономикалық орысша – қазақша түсіндірме сөздік, анықтамалық» Алматы, 2003ж.
        
        Жоспар
Кіріспе
І. Ақша қаражаттарының жалпы ұғымы
1. Ақша қаражаттар есебін ... ... мен ... 6
2. ... ... қозғалысын ішкі бақылау, ақшалай
қаражатты ... Ақша ... есеп ... есебі жӘне түрлері
2.1 Касса ... ... ... ... ... ... ақшалай ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының есебін ашып
көрсету.....................................................................
.........................................29
Қорытынды...................................................................
...........................32
Қолданылған ... ... ... ... өз ақша ... банкі
мекемелерінің тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша
төлемдерін, әдетте, осы ... ... ... нысанда, ал қажет
жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге асырады.
Егер де заңды, ... ... ... ... 4000 айлық есептік
көрсеткіштен асып ... онда олар тек, ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың арасындағы ... ... ... ... ... де ... сомасы көрсетілген лимиттен асатын болса, онда төлем
ақшасыз тәртіпте орындалуы керек, тіптен олар ... ... да ... ... 4000 ... есептілік көрсеткіштен аспауы керек.
Ақша қаражаттарын сақтау үшін және заңды ... ... ... үшін ... ... банк ... банк шоттарын
ашады. Банк шоттары – бұл банк пен ... ... ... ... ... әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік ... ... және ол ... ... және ... ... ... – банк шоттары банктер мен ... ... ... ... ... (есеп айырысу) және жинақ шоттары – бұл да банктік шоттар,
бірақ олар жеке және ... ... ... ... ... ... бөлімшелері үшін де ашылады.
Ақшалай қаражатты басқару қаржы рыногындағы өте күрделі қиындықтарға
байланысты ... ... ие. ... қабілеттілік техноогиялық процестерді
заманға сай жаңғырту мен одан әрі даму үшін ... ... ... ... ... ... ... олардың баламаларын дұрыс ашып
көрсету мен сыныптау компанияның өтемпаздығын дәл бағалау үшін қажет.
«Ақшалай ... ... ... ... 4 ... есеп
стандартында ақшалай қаражат кассадағы және банктегі шоттардағы ... ... ... ... қаражат қозғалысы – олардың операциялық,
инвестициялық және қаржылық қызметінің нәтижесіндегі ... ... ... ... ... есеп» 7 қаржылық есеп беру
стандарттарына сәйкес ақшалай қаражатқа қолма-қол ақша мен ... ... ... ... дамудың алғашқы қауымдық құрылысы жағдайында бір қауым өз
тұтынуынан ауысқан өзінің ... да ... ... өнімін анда-санда
кездейсоқ кездескенде басқа бір қауымның өніміне айырбастайды. Сонда адам
еңбегінің нәтижесі - өнім. Ал оны ... ... бір ... яғни ... ... алу ... дәлелдейтін түрі –
тауар. Тауар дегеніміз, сату және ... алу ... ... ... ... ... ақша ... болады. Ақша деген тауардың
жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасымен
тұтыну құны біте ... ... ... ... ақша деген тауар өндіру мен
оны айырбастау процесінде басқа тауарлардан бөлініп ... ... ... айрықша қызметі – барлық тауарларға ортақ балама ролін атқару.
Ақша қаражаттар ... ... ... ақша ... дұрыс, уақытылы есепке алу. Бұл
мақсатты орындау үшін, курстық ... ... ... ... ... шешіледі.
- Ақша қаражаттарының жалпы ұғымы;
- Ақша қаражаттар есебін жүргізудің ... мен ... ... ... ... ішкі ... ... қаражатты
түгендеу;
- Ақша қаражаттармен есеп айырысу операцияларының ... ... ... операцияларының есебі және түрлері;
- Банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар есебі;
- Валюталық операциялар есебі;
- ... ... ақша ... ... ашып ... Ақша ... ... ұғымы
1. Ақша қаражаттар есебін жүргізудің маңызы мен қызметтері
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің жанындағы «Бухгалтерлік ... ... ... ... №4 ... ... ... есе» - деп аталатын бухгалтерлік есеп стандартының бірінші
бабында: ... мен ... яғни ... ... ... туралы есебі осы деректі пайдаланушыларды түрлі
операциялық және ... ... ... ... есепті кезеңдегі ақша
қаражаттарының келіп түсуі, ... ол ... ... ... ... етіп және оларға осы ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді»
делінген. Ал осы стандарттың екінші бабында: «Заңды тұлғалар, субъектілер
(банктер мен бюджеттік мекемелерден ... ақша ... ... ... осы стандарттың талаптарына сай жүргізеді және есепті
кезеңдегі қаржы ... ... ... ... ... бірге)
тапсырады» делінген.
Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілерде өндірілген өнімді ... ... ... ... ... ... ... алғанда немесе көрсетілген қызметке және бюджетке немесе
бюджеттен тыс басқа да ... ... ... төлеуге байланысы
түрлі операциялар паңда болады. Әрбір кәсіпорын, ұйым, ... ... ... бір уақытта өндірілген өнімін сатып немесе қызмет көрсетіп,
жабдықтаушы ретінде ... ... ... сол өнімдерді өндіріп шығару
үшін қажет болатын шикізаттар және ... ... ... сатып алушы болып табылады. Осындай кәсіпорындар
мен ұйымдардың, фирмалардың арасында алашақ және берешек операциялар ... ақша және ... ... ... жолы ... жүргізіледі. Қолма-
қол ақшамен есеп айырысу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк ... ... мен ... ... ... тиіс. Ақшалай
қаржылармен есеп айырысу операцияларының бухгаятерлік есебін ... ... ... ... ... ... ... Ақшамен есеп айырысу операцияларын толық және уақы-тылы дер кезінде
есептеу.
2. Субъектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және ... ... ... ... Есеп ... ... тәрттібін бақылау, кәсіпорынның, ұйымның
немесе фирманың, ... ... мен ... дұрыс есептеу.
Ақша тауар өндірісі жағдайында құн өлшемі қызметін атқарады. Бұл ... ... Ақша ең ... ... өндірілген барлық тауарлардың
құнын өлшейтін құрал, яғни ол ... ... ... ... қызметін атқарады. Тауар құнын өлшеу үшін алтын ... ... ... жоқ. Ақша құн ... ... ... ақша емес қиялдағы
яғни ойдағы ақша ретінде орындайды. Себебі таурадың құнын өлшеу оны ақшаға
айырбастаудан бұрын өтеді, ал ... ... ... ... ... үшін ... ... белгілеу жеткілікті. Ақшаның тауар
айналысында атқаратын 2-қызметі – айпалыс ... ... ... ... ... ақша ... қызмет атқарады.
Сонымен қатар ақшаның келесі қызметі – қор ... және ... құру ... ... және ... құралдары қызметін орындауы үшін ... ... бір ... ақша ... ... ... Әртүрлі жағдайларға
байланысты тауар айналысы тоқтап қалуы мүмкін.
Тауар ... ... бір ... ... үшін ... ақша мөлшері
өзгеріп отырады. Сондықтан бір кезде айналысқа қосымша ақша мөлшерін қосып,
кейде ... ... ... ... қажет болады. Қорыта айтқанда,
ақшаның қор жинау және байлық құру құралы ... ... ... ... бөлу және қайта бақылау процестері жүреді.
1.2 Ақшалай қаражат қозғалысын ішкі бақылау, ақшалай қаражатты түгендеу
Ақшалай ... ... ішкі ... ... - ... ... ... саясатына сай болуын ... ету; ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
жасалған саясат пен амалдар.
Ақшалай қаражатты оңай жасыруға, тасуға болады, оларда ... ... және олар ... ... ... ... ... есеп жүйесіне
қолы жетіп, ақшалай қаражатты күзетуге рұқсат алу мүмкіндігіне тікелей
байланысты. ... ... ... ішкі бақылау мынандай
функцияларды орындауы тиіс:
- ақшалай ... жеке ... мен жеке ... қолма-қол есеп айырысу жасалған операциялардың барлығын есептеу;
- касса тек қажетті қалдықты сақтау;
- ... ... ... ... ... ... қаражатты физикалық бақылау.
Түсімді бақылау.
1. Ақшалай шығындарды бақылау.
2. Есеп шоттардағы ақшалай қаражатты бақылау.
3. Кассалық ... ... Есеп ... ақшалай қаражатты бақылау.
5. Кассалық қалдықты салыстыру.
6. Есептік (валюталық) шоттарды салыстыру.
Кассадағы ақшалай қаражатты кассада деп, саналатын ... ... ... айқындау және қатаң есептегі банктерді парақтау ... шығу ... ... ... ... ... ... түгендеу
актісімен» жеке ресімдейді.
Кассаны түгендеу кассалық операцияларды жүргізудің шаруашылық жүргізуші
субъектінің ... ... және жете ... ... ... ... есептегі құжаттар мен бланкілер (авиа және теміржол
билеттері, бензинге ... және ... ... ... ... кассир мен бас бухгалтердің қатысуымен, кассада сақталатын басқа
құндылықтарды тексеріп және қолма-қол ақшаны түгел парақтап ... ... ... басталғанға дейін (бірнеше касса болған жағдайда)
олар ... ... ... ... ... кассалық есеп жасап,
ақшалай қаражаттың ... ... ... бойынша шығарады. Кассирден
барлық кірістік және кассада кіріске алынбаған және ... ... ... ... ... ... Ақша ... соң кассадағы ақшалай қаражатты
түгендеу актісі жасалады. Алынған түгендеу қорытындысы бухгалтерлік ... ... ... ... салыстырылады. Актіде кассирдің
табылған бұрмалаулар ... ... мен ... ... бойынша
бұдан былайғы шешімі туралы субъект басшысының ... ... ... ұйым ... ... ... ... ақшаның бар-жоғын түгендеу
нәтижелерін көрсету үшін қолданылады. Комиссия ұйым ... ... ... ... ... ... ... есептеу жолымен ақшаның
бар болуын тексереді. Акт екі дана болып жасалады және түгендеу, ... ... ... адам қол ... Бір ... ұжым бухгалтериясына
беріледі, екіншісі материалдық ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттардың сақталуы үшін жауап беретін
материалдарға ... ... ... алынады. Қолхат форманың тақырыптық
бөлігіне кірген. Материалдарға жауапкер адам ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттарды тапсырған
материалдарға жауапты ... ... ... ... қабылдаған
материалдарға жауапты адамға және бухгалтерияға).
Түгендеуді өткізгенде мыналарды тексеру ... ... ... ... туралы шарт жасалды ма немесе одан «Кассирдің міндетемесі»
алынды ма, ... ... сейф ... ... ... сай ма?
Мысалы. Кассаны түгендегенде 150 теңге мөлшерінде артық шығу табылды, бұл
жағдайда кірістік кассалық ... ... және олар ... ... ... ... ақша қаражаты» шот дебеті
6160 «Негізгі емес қызметтен түскен ... да ... ... 150 ... ... түгендеу кезінде 5000 теңге кем шығу табылса, мұндай жағдайда:
- анықталған кем шығу ... ... ... ... жазылады 2940 «Кем
шығу,құндылықты бүлдіру» шот ... ... ... ақша ... шот ... 5000 тн.;
- кем шығу кассир есебіне қойылды.
1255«Материалдық зиянның орнын ... ... есеп ... шот ... «Кем ... бүлдіру шығындары» шот кредиті 5000 тенге;
1010 «Кассадағы теңгемен ақша қаражаты» шот дебеті
- кассирдің кем ... ... ... ... ... ... «Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысулар»
шот ... ... Ақша ... есеп ... ... ... түрлері
2.1 Касса операцияларының есебі және түрлері
Банктер үшін қолма-қол ... ... ... ... ... ... жағдай болып табылады және оның атқарымдық міндеттеріне
кіреді. Сенімділікті қамтамасыз ету (қолма-қол ақшаларды қабылдау, жалған
ақшаларды ... ... ... ету, ... ... ... және сату
қызметтері несие мекемелерінің міндеттеріне кіреді. Сөйтіп банкте көптеген
төлем тәртіптері жүзеге асырылады. Клиенттер - заңды ... ... ... ... есеп ... шотына төлемдерді жүргізу
мақсатында салады, ал мысалы, жеке тұлғалар қолма-қол ... ... олар ... ... ... алу үшін ... ... - бұл банк клиенттерінің ақшалары мен құндылықтарын
қабылдап-өткізу бойынша банктік операциялар. Басқаша ... ... мен ... олардың меншік түріне байланыссыз өз ақшаларын
банкте сақтайды және ... ... ... ... есеп ... ... ... көрсетуі - бұл кассадан ақшаны беру, қабылдау және
сақтау.
Екінші деңгейдегі банктердің кассалық операцияларды жетілдіру ... ... 15 ... №394 ... ... екінші деңгейдегі
банктерінің кассалық операцияларын жүргізу» ережелеріне сәйкес жүргізіледі.
Олар ... ... ... ... операцияларды жүргізудің жалпы тәртібі;
- ақшаны жеткізу және сақтау ... ... ... ... тәртібі;
- зақымданған банкноттар мен ақаулы тиындарды айырбастау және ... ... ... қызмет көрсету, қолма-қол ақшаларды өңдеу
және кассалық жұмыстарды ұйымдастыру ісін жүргізу үшін келесі ... ... ... ... ... ... есептеу кассасы, кешкі
касса және т.б. Банктер банктік зандылықтарға сәйкес кассалық және басқа да
банктік ... ... ... үшін банк орналаспаған жерден де ... ... ... ... ... ... ... принципі кассирдің құндылықтар мен
қолма-қол ақшаны қабылдау және беру операцияларын кіріс және шығыс ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруына бағытталады. Әрбір кассирді ... ... ... ... жауапкершілік туралы келісімшарт жасалады. Жұмыс
күнінің басында ... ... ... ... ... ... белгілі бір қолма-қол ақша сомасын алады және ... күні ... ... ... есеп ... Бір күн ... барлық кассалық
операциялар аяқталғаннан кейін кассирлер ... ... мен өзі ... ... ... сомасын салыстырып,
одан кейін құндылықтар мен ... ... ақша ... ... ... ... барлық құжаттар банк мекемесінің
бухгалтериясында алдын ала ... ... ... түседі.
Клиенттерден банк кассасына қолма-қол ақшаларды ... ... ... ... ... ... ... тыс ордерлермен рәсімделеді.
Клиент банкноттар мен тиындар тізімдемесімен бірге толтырылған кіріс
кассалық ... ... ... ... ол ... ... ... толтырылуын тексереді, оны рәсімдейді және кіріс бойынша
кассалық ... ақша ... ... үшін ... ... ... Өз ... бухгалтер-бақылаушы кіріс кассалық
құжатты қабылдағаннан кейін операция жүргізген қызметкердің қолын және оның
растығын тексереді, онда ... ... ... сонымен қатар осы
құжатта көрсетілген соманың растығын салыстырады, содан кейін ... ... ... қол ... ... ... кассалық құжаттарды тексергеннен кейін клиентті шақырып, одан
көрсетілген соманы қабылдап ... ... ... ... ... ... сомамен салыстырып, сәйкес келген жағдайда кассир құжатқа қолын
қойып, түбіртекке немесе кіріс ордерінің ... мөр ... оны ... ... ... Егер ... ақша мен көрсетілген сома арасында
сәйкессіздік байқалса, онда ... ... ... рәсімделіп, кассалық
журналға өзгерістер енгізіледі. Кассир қолма-қол ақшаны қабылдағаннан кейін
«Хабарландырудан» түбіртекті және ... ... ... және түбіртекті ақша
енгізушіге береді, ал кассир қолымен расталған ордер ... ... ... бойынша кассалық журналда белгілейтін және ... күні ... ... ... ... қызметкеріне бағытталады. Осыдан,
клиенттер шотына енгізілген сомалар бойынша соңғыларға екі ... ... ... және ... Бөлек операциялар бойынша ақшалардың банк кассасына
түсуі «Кіріс кассалық ордерлерді» жасау жолымен рәсімделуі мүмкін.
Егер клиент белгілі бір ... ... ... ... өткізбеген
жағдайда, онда кассир көрсетілген соманы касса журналынан сызып тастау үшін
бухгалтер-бақылаушыға кіріс ... ... ... ал ... жойылады.
Жұмыс күнінің соңында кассир кіріс кассалық ... ... бір ... ... ... және ... ... туралы есептілік
анықтамасын жасап, олардағы ... ... ... ... ... ... қолын қояды және онда көрсетілген кассалық
айналым кассалық журналдағы ... ... ... ... ... ... ... анықтама және кіріс
құжаттарымен бірге қабылданған ақшаларды буып-түйіп өткізеді. ... ... мен ... ... арасындағы сәйкессіздікті анықтағаннан
кейін касса ... ... ал ... ... бойынша акт
жасалады.
Касса меңгерушісі қабылданған соманы анықтама және кіріс құжаттарымен
салыстырып, қолын ... ... ... ... күні ... ... барлық
ақша сомалары операциялық кассаға кірістеліп, сол ... күні ... ... ... есептелуі қажет.
Қолма-қол ақшаларды кірістеген кезде келесі шоттар корреспонденциясы
жасалады:
- ... - ... ... ... ... кірістеу:
Дт 1010 «Кассадағы теңгемен ақша қаражаты»
Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»
- Депозиторлардан ақша қаражаттарын салымның сәйкес шатына ... 1020 ... ... ақша ... 2211, 2223 ... салымдары»
- Чектік кітапшалардың құнын қолма-қол ... ... ... 1010 ... теңгемен ақша қаражаты»
Кт 4920 «Өзге кірістер»
- Қолма-қол ақша ... ... ... банк қызметінен комиссиялық табыс
түскен кезде:
Дт 1010 «кассадағы теңгемен ақша қаражаты»
Кт 4600 «Комиссиялық ... ... ... ... ақша беру ... чектер және шығыс
кассалық ордерлермен жүзеге асырылады.
Басқа да құндылықтарды беру баланстан тыс ордерлермен рәсімделеді.
Жоғарыда айтылғандай, касса меңгерушісі шығыс ... ... ... ... ... соманы есептеп береді. Одан кейін ... ... ... ақша қалдығын тексеруі және күн ... ... ... ... ... ... мен басқа да
құндылықтардың есебі кітапшасындағы мәліметтермен сәйкестігіне көз жеткізуі
қажет.
Клиент қолма-қол ақша алу үшін ... ... ... ... қызмет
көрсетуші бухгалтерия қызметкеріне ұсынады, ол сәйкес тексеру және рәсімдеу
жүргізгеннен кейін шығыс бойынша кассалық журналда чек ... ... ... ордерді жазу үшін оларды кассирге, бухгалтер-бақылаушыға өткізеді.
Және клиентке ақшалай чектен бақылау ... ... ал ... ... ... кассирге өткізеді. Шығыс құжаттарын алғаннан
кейін, бухгалтер-бақылаушы келесілерді жүргізуге міндетті:
- банктің ақшалай ... қол ... ... бар ... ... ... тексеру;
- санмен көрсетілген соманы жазбаша көрсетілген сомамен салыстыру;
- клиенттің лауазымды тұлғаларының қолын және олардың растығын тексереді.
Кейін ... ... ... ... ... ол ... қолма-қол ақша алу кезінде клиенттердің құжаттағы қолын және ... ... ... ... ... ақша ... ... кассаға ұсынылатын бақылау маркасының нөмірін ақшалай чектегі нөмірмен
салыстырып, оған ... ... ... клиент көзінше берілетін, дайын ақша сомасын ... ... ... ... құжатына қолын қояды.
Жұмыс күнінің соңында кассир есепке қабылданған ... ақша ... ... ... және қолма-қол ақша қалдықтарымен салыстырады, содан
кейін бір күн ішіндегі кассалық айналым және құндылықтардың ... ... ... ... қолын қояды және кассалық ... ... ... ... ... тексеру касса журналында кассирдің және кассир анықтамасында
бухгалтер-бақылаушылар қолдарымен рәсімделеді. Сәйкессіздік ... ... ол ... ... ... хабарлап, түсінікхат жазып,
нақты сәйкессіздік бойынша акт жасайды. Сол күні кем шыққан ақша ... өзі ... ... егер бұл ... ... ... ... өтеудің нақты мерзімін көрсетіп міндеттеме толтыруы қажет.
Егер шығыс операцияларын касса меңгерушісі орындаса, онда бір күн ... ... және ... ... ... ... ... ал шығыс бойынша барлық айналымдар бір күн ішіндегі кассалық
айналым ... ... ... ... ... ақша мен бір күн ішіндегі шығыс кассалық құжаттар ... ... ... ... ... қабылданған және
өткізілген ақша есебінің ... қол қою ... ... ... есептілік анықтамасына қолын ... оны ... ... ... тігу үшін ... ... ақшаны беру және ... үшін ... ... ... Клиент - заңды тұлғаларға ақша қаражаттарын беру:
Дт 2203 ... ... ... 1010 «Кассадағы теңгемен ақша қаражаты»
- Банк қызметкерлеріне еңбекақы төлеу кезінде:
Дт 2854 «Банк ... есеп ... 1010 ... ... ақша ... ... қолма-қол ақша түрінде касса арқылы бергенде:
Дт 1411, 1417 «Клиенттерге қысқа және ұзақ мерзімге берілген
қарыздар»
Кт 1010 «Кассадағы теңгемен ақша ... ... ... тұлғалар ақша ... ... ... сақталатын құндылықтардың, кітаптар мен ... ... ... кассасы мен басқа да құндылықтардың нақтылығы бухгалтерлік есеп
мәліметтері мен ... ... ... көрсетілген
қалдықтармен сәйкес келуін.
Қолма-қол ақша мен ... ... ... ету үшін ... бөлек орналасып, жабдықталуы керек. Акша ... - бұл ... және ... құндылықтар мен құжаттарды сақтау мақсатында
кассалық жұмыс үшін банктерде ... ... ... ... ... ішкі ... жабылуы қажет. Әрбір кассирдің жұмыс орны кабиналармен
бөлектенуі қажет. Кассирлердің столы құлыпталатын ұяшықтардан тұруы керек.
Кассирлерді кілтпен ... ... ... ... немесе арнайы
арбалармен қамтамасыз ету қажет. ... ... ... ... ... ... ... ашық түрде тастап кетулеріне болмайды.
Айналым кассасының қолма-қол ақшасы сақталатын ақша қоймасы үш кілтпен және
коды бар құлыппен ... ... ... сақталуына жауапты
лауазымды тұлғалар ақша қоймасын ашпастан бұрын қауіпсіздік ... ... ... зақымдалмауын, құлыптың ақаусыздығын тексеріп,
одан кейін журналға ... қоюы ... ... және құлыптың
зақымдалғандығы анықталған жағдайда, сондай-ақ ақша ... ... ... ... туындаса, құндылықтарды сақтауға жауап-ты тұлғалардың қолдары
қойылып акт ... ... ... банк ... ... ... ішіндегі ақша және басқа да құндылықтар темір тордан тұратын
және құлыппен жабылатын металл стеллаждарда сақталуы қажет.
Ақша қоймасында мына ... ... ... керек:
- операциялық кассаның қолма-қол ақшалары. Сонымен қатар операциялық касса
ақшасы есебінен берілетін алдын ала ... ақша ... ... ... ... ... ... керек;
- шетел валютасы (чектер);
- алтын, платина және ... да ... ... басқа да құндылықтар.
Касса ... ... ... ... ... ... ... керек.
Кассада 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында
есептелінетін ақша ... ... ... бланкісінің есебі
жүргізіледі. Құндылықтарды қабылдап, өткізу қолма-қол ақша ... ... ... ... ... ... Олар ... және шығыс
баланстан тыс ордерлермен рәсімделеді.
Банкте жұмыс күні аяқталғаннан кейін клиенттерден ақша қабылдау үшін ... ... ... Кешкі кассаға түскен қолма-қол ақша ... ... ... ... ... ... алынады. Кешкі
кассалар кәсіпорындар мен ұйымдарға жақсы қызмет көрсетуді ... бір күн ... ... ... ... өткізуге мүмкіндік береді,
банкке ақшаның түсуін жеделдетеді және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Сондықтан банк ... ... ақша ... ... ... алу ... клиенттерге жағдай жасау үшін ақша айналымын ... ... және ... да ... мен ұйымдардың ақшалай түсімін инкассолау
бойынша жұмыстарды орындайды.
Инкассоляу - бұл кәсіпорын, ұйымдар мен мекемелердің кассасына ... мен ... ... ... банктерде инкассаторлық аппарат,
сонымен қатар құндылықтарды тасымалдау үшін арнайы көлік құралдары ... ... ... ... мен мекемелердің шарты бойынша
инкассоланады. ... ... ... әрбір ұйымға түсім көлеміне
байланысты реттік нөмірі бар сомалар беріледі. Келісілген ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшаны қабылдау аяқталған бойда қабылданған қолма-
қол ақшаны кассалық журнал ... ... ... ... лентасын кіріс қүжаттарының сомасымен салыстырады.
Келесі күннің ертеңінде қабылданған ақша мен құжаттар ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келген
жағдайда, құжаттарды оларды шотта көрсету үшін бухгалтер-бақылаушыға
өткізеді. ... ... ... ... мен нақты қабылданған
сомалар сәйкес келмеген жағдайда акт толтырылып, себебін анықтайды.
Осыдан келіп кәсіпорын, ұйымдар мен ... ... ... бойынша
пломба салынған қалтада кешкі кассаға ақша өткізу ... ... ... ... ... ... банк кәсіпорыңцарға,
ұйымдарға инкассаторлық қалталардың белгілі бір көлемін ... ... ... ... пломб таңбаларының үлгісін алады. Әрбір
өткізілетін ақшалай инкассаторлық қалтаға клиент үш ... ... ... ... ... ... қалтаға салынады, ал екіншісі
мен үшіншісі кешкі касса журналына тіркеу үшін өткізіледі. Операциялық күн
аралығында ... ... ... ... кез ... ... ... кездерде операциялық күн соңында аяқталады. Операция басында қайта
есептеу кассасы ... ... ... ... және ... ... ... отырып, жүкқұжаттарын операциялық бөлімге береді.
Түсімді қайта есептегенге дейінгі тізімдеме сомасы транзиттік шоттардың
дебет шотына және бөлек ... ... ... жатқызылады:
Дт 1870 «Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары».
Одан кейін жүкқұжаттары қайта ... ... ... оны
жүзеге асырғаннан кейін нәтижелерді ... ... ... үшін ... ... ... ... жүкқұжаттары
беріледі, сонымен қатар шоттар корреспонденциясы құрылады:
Дт 1010 «Кассадағы ... ақша ... 2870 ... өзге де ... ... байланысты банк шығындарын төлеу кезійде:
Дт 2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»
Кт 4608 «Өзге де комиссиялық кірістер».
Клиентгердің инкассоланған қолма-қол сомалары жетіспеген кезде:
Дт 2203 ... ... ... 2870 ... өзге де ... есепшоттары».
Артық сома анықталған кезде:
Дт 1870 «Банктің өзге де транзиттік ... 2203 ... ... есепшоттары».
Құндылықтардың сақталуын қамтамасыз ету және ... ... ... үшін банк ... ... ... ... түрде
бақыланып немесе тексеріліп отырады.
Банк кассасында сақталатын барлық банкноттар, шақа (монета) және басқа да
құндылықтар келесі жағдайларда жүргізілетін ... ... ... ... ... бір ... сирек емес, оның ішінде 1 қаңтар жағдайы бойынша жыл
сайын;
- лауазымды және материалдық жауапты ... ... ... банк басшылығының қарауы бойынша (құндылықтар және тағы басқаларға
тексеріс жүргізу).
Барлық құндылықтарды сондай ... ... бір ... ... - ... салу мен ақша және құндылықтардың кем шығуын жасыру
мүмкіндіктерінен айыру болған болар еді. Сол күні тексеру мақсатымен ... ... ... мен ... және ... кем шығуын
болдырмайтын негізде жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... банктің есеп мәліметтеріне сәйкес
келуі, сақтау тәртібі белгіленіп, сонымен ... ... ... ... ... ... ... үшін жазбаша өкім шығарады, оның негізінде
комиссия құрылады. Тексеруді ... ... ... ... жоқ, ... ... ... деңгейдегі
банктерінде кассалық операцияларды жүргізу тәртібін және кассалық жұмыс
бойынша ... ... ... да нормативтік-құқықтық актілерін жақсы
білетін қызметкер ғана жүргізе алады.
Тексеру міндетті түрде материалдық жауапты ... ... ... ол ... ... жағдайда актіде ол туралы ерекше белгіленеді.
Жасалған акт ... ... ... және материалдық жауапты
тұлғалардың қолымен расталады. Тексеру нәтижесі бойынша жасалатын актілерде
касса ... ... ... ... есеп ... ... ... арасында анықталған сәйкессіздіктер келтіріледі,
анықталған жетіспеушіліктердің орнын толтыру үшін үсыныстар беріледі.
Ақша және ... да ... кем ... ... ... ... көрсетулері қажет, одан басқа тексеруді жүргізушілер сәйкессіздік
себептерін анықтап, сәйкес шаралар ... ... ... ... қолма-қол ақшалардың жетіспеушілігі
немесе артықшылығы ... ... Ол ... ... ... акт ... ... шыққан сомаға:
Дт 1010 «Кассадағы теңгемен ақша қаражаты»
Кт 4920 «Өзге кірістер»
- Кем ... ... 1010 ... ... ақша қаражаты»
Кт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге кредиторлар».
2.2 Банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалай қаржылар ... мен ... ... ... ақшалай қаржыларын сақтауға
банк мекемесінен арнаулы шот ... ... Бұл ... ашылған
аккредитивтердегі ақшалай қаржылар, чек кітапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалар және ... ... ... ... ... есептелінеді.
Шаруашылық субъектілері 421- «Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар» - ... ... ... және ... да ... мен ұйымдардың,
фирмалардың аттарына ашылған аккредитивтегі ақша ... ... есеп ... бұл түрі ... ... (субъекті орналасқан
жерден басқа жерде тұратын) жабдықтаушылармен қолма-қол ақшасыз есеп
айырысу үшін ... Есеп ... бұл турі ... ... ақшасыз
есеп айырысуға ұқсас болып келеді. Бұл есеп айырысу құжаты бойынша ... ... ... ... банк ... ... ... шоты
ашылған, ягни оған қызмет көрсететін ... ... ... ... бұл түрі 1931 жылдан бері Қолданылып ... ... ... ... есеп ... жабдықтаушыларға
төлемнің дер кезінде төленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив - сатып алушыға қызмет ететін банк мекемесінің осы ... ... ... ... ... ... көрсететін банк
мекемесіне тауарларының жіберілгендігін немесе ... ... ... ... ... төлеу жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана ... есеп ... ... ... ... ... мен ... алушының арасындағы келісім-
шартқа сәйкес бекітіледі. Бұл шартта ... ... ... ... ... ... ... ашқан банктің (банк
имитенттің) аталуы.
2. Аккредитивтің тұрі және оның орындалуы мен пайдаланылуының ... ... ... ... ... ... алу үшін ... өзіне қызмет
ететін банкке тапсыруға тиісті құжаттардың толық тізімі және ... ... ... ... немесе жұмыстарды,
қызметтерді орындағаннан кейін құжаттардың банк мекемесіне ... және ... ... қойылатын талаптар. ... ... яғни оның ... ... ... Басқа да керекті құжаттар мен шарттар. Аккредитивтердің ... және ... ... - ... ... ... мүмкін. Аккредитив ... ... ... және ... ... ... екі ... бөлінеді.
Тапсырыс берушінің өзінің шотындағы ақша ... ... ... ... ... ... ... несиесінің есебінен жабдықтаушы
кәсіпорынға қызмет керсететін банкке ... ... ... ... қаржысы – «Өтелінген (депоненттелген) ... ... Ал ... алушы кәсіпорын мен жабдықтаушы кәсіпорындарға қызмет
көрсетуші банк мекемелері арасында аккредитивте ... ... ... тек қана ... ... ... яғни ақша ... болса онда бұл – «Өтелінбеген аккредитив» түрі ... ашу ... ... ... ... ... тек сатып алушы, яғни қаржы төлеуші шаруашылық субъектінің
ғана құқы болса, ондай аккредитив – «Кері шақырылатын аккредитив» ... ... ашу ... екі ... ... келісім-шартта
қарастырылған келісімдерді жабдықтаушы ... ... ... өзгертуге болмайтын кредитив – «Кері шақырылмайтын аккредитив»
болып саналады.
Аккредитивті ашу үшін ... ... ... ... ... көрсететін банк
мекемесіне арыз береді және сонымен қатар мына ... ... ... ... ... ... ... ашылатын келісім-шарттың көшірмесі.
3. Аккредитив ашылатын банктің аты.
4. ... ... ... және ... ... ... төлеуге қажет болатын құжаттардың толық және нақты
аты.
6. Аккредитивтің түрі.
7. Аккредитивтің ... ... ... ... ... ... төлем
төлеуге арналғандығы және оны төлеу үшін банк мекемесіне табыс ... ... ... сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін жабдықтаушы кәсіпорын тауарды ... ... ... ... ... құжаттарды банк
мекемесіне табыс етеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Егер аккредтивте қарастырылған бұл
шарттың біреуі орындалмаған жағдайда аккредитивтен ... ... ... ... шарт ... ... алушы кәсіпорынның
өкілі шотты акцептеуі керек болатын ... онда ол адам ... ... көрсетуші банкке мына құжаттарды көрсетуі қажет:
1. Төлқұжат немесе оның ... ... ... құжаттар
2. Акредитив ашқан кәсіпорын берген іс-сапарлық куәлік пен сенімхат.
3. Өзінің қолтаңбасының үлгісі.
Жабдықтаушының банкісінде аккредитив мынадай жағдайларда ... ... ... біткенде
2. Аккредитивті жабу туралы жабдықтаушының берген арызы бойынша.
Аккредитив жабылған уақытта пайдаланылмаған сома сатып ... ... ... ... ... ... ... аккредитив
сомасы 1070 «Аккредитивтердегі ақшалай қаржылар» шотының дебетіне ... ... ... егер есеп ... ... ... валюталық шоттардан аударылса: 1050 шоттардың, банктерден ... ... ... ... банктен тыс басқа да
мекемелердің несиелері ... ... ... 3020 ... ... Ал жабдықтаушыға аккредитивтен төленген сома бухгалтерияда
4110«Мердігерлер және жабдықтаушьшармен есеп ... ... ... ... ... ... - деп аталатын шоттан, кредитіне ... ... ... ... ... ... жұмсалынбаған сома
1010, 1050, 3010, 3020 - шоттардың тиістілерінің дебетіне, 1070 шоттың
кредитіне ... «Чек ... ... ... -деп ... ... ... ақшалай қаржылар мен есеп айырысу операцияларының есебі
жүргізіледі. Чек кітапшаларындағы ақша ... ... ... ... және ... ... мен басқа да
субъектілерден алынған тауарлы-материалдық ... ... ... олардың көрсеткен қызметтері үшін есеп ... ... мен ... ... чек ... алу үшін ... өтініш береді, сонымен қатар осы ... ... ... ... ... чек ... ... депоненттеу үшін банк
мекемесіне төлем талабы тапсырмасын ұсынуы ... ... ұйым ... чек ... ... ... ... сомасына мынадай
бухгалтерлік жазуы жазылады:
Дебет 1070 «Чек ... ... ... ... Кредит
тиістілеріне қарай 1010, 1050, 3010 және 3020-шоттар.
Банк мекемесі чек ... ... ... ол чек ... ... ... ... толық аталуын, ал егер жеке адамға берілсе, оның
аты-жөнін ... Чек ... ... соманың жұмсалмаған, яғни
пайдаланбаған ... ... Чек ... арқылы бір немесе бірнеше
жабдықтаушымен есеп айырысуға болады. Егер банк ... ... ... ... кәсіпорынға қайтарғанда 1010, 1050,
3010 және 3020-шоттардың тиістілері ... ... ... қаржылар»- деп аталатын шот кредиттеледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда, мекемелерде нақты ақшамен ... ... ... және ... ... ... ... жол
билеттері, сонымен қатар үкіметтің жәрдемі ретінде ... ... ... ... ... ... талап ететін басқа да
қаржылар сақталады. Бұл жоғарыда аталған ақшалай құжаттар ... ... ... ... ... ... ... бұл шотта
кәсіпорынға немесе ұйымға бюджеттен бөлінетін белгілі бір мақсатқа жұмсауға
тиісті қаржылар, кәсіпорынның, кәсіподақ ұйымның қаржылары, ... ... ... ... ... ... ... арнаулы шоттардағы ақшалар» шоты бойынша жүргізілетін әр
түрлі ... ... ... ... ... -деп ... шот
дебеттелініп, 1050, 1010, 6160 және тағы да басқа шоттардың ... ... ... сомаға 1010, 1030, 3310, 3350, 4220, және тағы да басқа
шоттардың тиістілері дебеттелініп, 1070 шот кредиттелінеді.
2.3 ... ... ... мен ұйымдарда, мекемелерде ... ... ... ... ... ... ... есепке алудың
№4 «Ақша қаражяттарының қозғалысы туралы есеп» және №9 «Шетелдік валютадағы
операцняларды есепке алу» - деп ... ... ... ... ... мен көрсетілген қызметтерге шетелдік валюта, яғни
шетелдің ақшасы арқылы есеп айырысу сол ... ... күні ... ... банк ... белгілеген ақша айырбастау курсы (бағамы)
бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық валютасымен (теңгемен) көрсетілуі
тиіс.
Шетелдік валюта - бұл ... мен ... және ... ... мен есеп ... уақытыңда пайдаланатын және қолданылатын
Қазақстан ... ... ... (теңгеден) басқа ... ... - бұл ... ... ... банк ... белгілеп
отыратын екі ел ақша бірліктерінің (валюталарының) өзара қатынасы.
Курстық (бағамдық) айырма — бұл екі ... ақша ... ... ... өзгеруі салдарынан болатын айырма сомасы.
Кәсіпорындар мен ұйымдар және ... ... ... ... ... ... құндылықтарды және басқа да
активтерді шетел ... ... ... ... ... ... ... банкіден тыс мекемелерден шетел ... ... ... оны ... тағы да басқа жағдайларда ... ... ... ... ... ... мен
ұйымдар, және мекемелер шетел ақша бірлігімен (валютамен) операциялар ... банк ... шот аша ... ... шоттар бойынша операциялар
1040«Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақша ... ... ... ... ақша ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдар және мекемелер банктен валюталық шот
ашу үшін банк мекемесіне осы ... ... ... ... ... ... шот ашу ... өтініш, тиісті адамдардың
қолдары қойылып және кәсіпорын мөрі басылған арнайы карточка, тағы да ... ... етуі ... Қазақстан Республикасының шетел валютасын
реттеу туралы заңына сәйкес кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... арқылы Қазақстан Республикасы Ұлттық банк
мекемесі ... ... ... ... ... ... және сатып алуға
құқысы бар. Шетел валютасын сату және сатып алу ... ... курс ... ... ... Нәтижесінде бір күн ішінде
кәсіпорын мен ұйымның сатып алған немесе сатқан шетел валютасының Қазақстан
Республикасы Ұлттық банк ... ... сол ... ... ... ... ... сатылып алынған шетел валютасының бағасы ... ... ... Кәсіпорындар мен ұйымдар осы шетел валютасын сату
немесе сатып алуда курстын (бағамның) өзгеруінен ... ... ... айыр-машылығынан алынатын табыстар» - деп ... ... ... ... ... ... шығындар» шотына апарып жазады.
1040«Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақшалай қаражаттар» және ... ... ... ақшалай қаражаттар» шоттары ... мына ... ... ... ... ... тиісті борыштар»;
6250«Бағамдық айырмашылығынан алынатын табыстар».
Ал бұл 10470 және 1050- ... ... ... мына шоттардың
дебетімен корреспонденцияланады:
1020«Кассадағы шетелдік валюта»;
3310«Жабдықтаушы мердігерлермен есеп айырысу»;
2.4 ... ... ақша ... ... ашып ... ҚМ ... есеп және аудит әдістемесі департаменті 7-«Ақша
қаражаттарының қозғалысы ... ... ... (IAS) қолданужөнінде
Әдістемелік ұсыныстар әзірледі («ББ-МСФО» журналының 2005 жылғы 5 ... ... ... ... туралы есепті әзірлеуді ... ... ... Ақша ... ... ... сәйкес, яғни қозғалыс (ағындар):
- операциялық қызметтен (ұйымның негізгі ... ... ... ... пен қаржылық қызметтерден ерекшеленетін өзге қызметтер);
- инвестициялық қызметтен (ұзақ мерзімді активтердің және ақша қаражаттары
баламаларына ... өзге ... алу және ... ... ... қызметтен (ұйымның меншікті капиталы мен қарыздары мөлшері мен
құрамындағы өзгерістерге алып ... ... бұл ... ... ... жіктемесі елеулі ықпал етеді,
өйткені бір ... үшін ... ... ... қызмет
бірқатар мамандандырылған ұйымдар үшін негізгі, яғни операциялық болып
табылады. Бірақ, әдетте, ... ... үшін ... ... келетін қызмет: ШҮЖ 1-бөлімі - инвестициялық қызметке жатады; ШҮЖ ... және ... ұзақ ... ...... қызметке жатады;
пайдалар мен залалдар (кірістер мен шығыстар) туралы есепте көрсетілген
операциялық ... ... ... ... - ақшалай емес баптар мен операцияларды бөліп алу және
шығарып тастау ... ... ... ... ... өзгерістер, негізгі құралдарды баспа-бас айырбас бойынша сатып
алу, облигацияларды жай акцияларға ... ... ... ... кредиторлық берешекті өтеу және ақшалай тұсімдер ... ... емес ... ... Бұларды есептілікке түсіндірмелерде ашып
көрсетуді ұмытпаңыздар! Айтпақшы, кейбір бухгалтерлер айналымға ақшаны бір
ақша шотынан ... ... ... операцияларды енгізіп қуланады
(мысалы банктен қолма-қол ақша алып, кассаға ... ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысы болған кезде ақша
ағындарының туыңдаған ... ... ... ... ... ... туындаған іске асырылмаған кірістер мен шығыстар ... ... ... ... және ... ... Келесі қадам - көмекші (жұмысшы) кестені жасау (басым жағдайда жанама
әдісті пайдаланған кезде).
Әдетте, жұмысшы кесте мынадай ... ... ... ... ... ... ... (шоттың) |басындағы |бойынша |бойынша ... ... |
| ... |айналымдар |айналымдар |сальдо |бойынша |
| | | | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... ... ... ... түрлері|
|(шоттың) |басындағы |сальдо ... ... |
| ... | | ... ... ... жайт - әқшаның қозгалысы туралы есепті жасаудан басқа тап осы
кесте ... ... ... ... ... ... ... әдіспен жасайтындар үшін шағын «шпаргалка». ... ... үшін ... өзі ... кең ... ... ... мыналарды есте сақтау керек:
Баланстың дебеттік баптарының ұлгаюы - (-) белгісі
баланстың ... ... ... - (+) ... ... бап ... ... азайтса - (+) бөлгісі
Ақша түсімдері мен төлемдерінің негізгі түрлерін ұйым, нетто-әдіспен
жасалатыңдарды қоспағанда, ... ... ... ... көрсетеді. Нетто-
әдіс ақша ағындары ... ... ... және ... ... ... гөрі ... қызметін көрсетеді (мысалы, агенттік шарт);
не егер ақша ағындары айналымы тез, сомасы ірі және өтеу мерзімі ... ... кем) ... ... ... ... алу және сату).
Алынған және ... ... мен ... ... ақша ... ашып ... Пайдаға салынатын салықпен байланысты ... ... ... әдетте операциялық қызметтен түскен ағын ретінде
жіктеледі.
Қорытынды
Қорыта келегенде ақша ... ... ... тауарларды
өткізуге, сондай-ақ, тауарлы емес төлемдерді және есеп ... ... ... ... ... және ... ақша
формаларындағы ақшалардың қозғалысы болып табылады.
Еліміздің ... ... ... байланысты, қазіргі кезде ақша
қаражаттарының ролі күннен-күнге артуда. Оның қозғалысын үнемі реттеп ... ... ... ... және т.б. ... қолданылатын
қаржылық құжаттар мен шаралар дайындалған. Соның ең бір маңыздысы – «Ақша
қаражаттар қозғалысы» ... ... ... табылады.
Негізінен ақша-экономикалық негізгі айнасы б.т. Мысалы, өткен жыл
еліміздің қаржы нарығындағы оң өзгерістермен айтулы болды. Осы ... ... ... ... және ... ... бірі - ... қолма-қол ұлттық валюта қажеттілігінің
артуы ... ... ... ... ... макроэкономикалық мәнін
сақтады.
Талдау көрсетіп отырғандай, айналыстағы ... ... ... ... ... жоғары қарқынының сақталуы, себебі халықтың
ақшалай кірістерінің ұлғаюы сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... едәуір ұлғаюы болады,
бұл айналыстағы ақшалардың едәуір өсуіне ықпал етеді.
Тұтастай ... ... ... және ... шеңберінде ақша
қаражаттар қозғалысының көрсеткіштерін бақылау, экономика субъектілерінің
қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... ... ... тұтас кешенін жүзеге асыру, ... ... ... алу және ... ... жасаудан қорғау – Қазақстан
Республикасы Ұлттық банкінің елде болып жатқан ағымдағы ... ... ... ... бар ақша ... реттеу саласындағы
2006 жылғы негізгі қызметі солардан тұрады.
Ақшалар және басқа да өтімділігі ... ... ішкі ... жасаудың
қатал жүйесі қаржылық ... ... үшін ... ... ... ... дәл және ... ақпарат болып
табылатындығына сенімділіктерін арттырады. Ақшалардың сақталуын қамтамасыз
ету, яғни оны ... ... ... мен ... ең маңызды
мәселесі болып табылады. Ақшаларды жасыру немесе оны ... өте ... ... белгілі бір белгілері жоқ және тез ... мен ... ... ішкі ... ... ... жүзеге асыруы, яғни атқаруы қажет:
- ақшалардың жеке есебін жүргізу мен бөлек сақталуын бақылау;
- қолма-қол есеп айырысу ... ... ... есебін
бақылау;
- кассада тек қана күнделікті қажетті мөлшерде ақша сақтау;
- касса қалдығын белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... қайтарылуын қамтамасыз ету;
- ақшалардың сақталуына жеке тұлғаның жауап беруі.
Ақшалардың келіп түсуін бақылау кез келген кәсіпорындар мен ұйымдарда түрлі
операцияларды ... және ... ... ... ... ... жүргізу, орындалған операцияларды тіркеп ... ... оны ақша ... салыстыру, сондай-ақ ақшамен есеп айырысуды
белгілі бір адамға міндеттеу ақшалардың ... ... ... толтырылатын құжаттардың толтырылуында ... ... ... мен ... ... ... олардың саны
азаяды. Ақшалардың үздіксіз және тұрақты банк шоттарына келіп түсуін
басынан ... ... ... ... және ... жазу ... ... адам тағайындау мыналарды қажет етеді:
- кешіктірмей уақытында есептеу;
- кешіктірмей ... ... ... дер ... ... ... ... есептік кезеңдегі банктің қолма-қол ақша
санының өзгеруі туралы ... және ақша ... ... ... ... оларды пайдалану бағыты жөнінде көрсетілуі керек.
Ақша қозғалысы жөніндегі есепті дайындау кезінде ... ... ... ... ... ... ... көрсету қажет. Сондықтан
кәсіпорынның таза табысы - тапқан ... – егер ... ... ... ... ақша көзі болып табылады, ал шығындар, егерде олар ... ақша ... ... онда ... ... ... болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы заң
(Салық Кодексі)
2. Стандарты бухгалтерского учета ... ... (№ 4) ... ... ... Ұлттық Банк туралы заң
4. Бабич А.М., Павлова Л.Н. «Денежное обращение» Москва, 2000г.
5. Вахрушина М.А., Мельникова Л.А, ... Н.С. ... ... и ... ... Москва, 2005г.
6. Вводный курс по МСФО. Отчет о движении денежных средств. ... 5 ... ... аудитора // №12, 2003г.
7. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., ... Н.А., ... ... ... ... ... ... Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., «Бухгалтерлік есеп
принциптері» Алматы, Экономикс, 2003ж.
9. ҚЕХС бойынша шоттар ... // ... ... // №3, қаңтар,
2006ж.
10. Міржақыпова С.Т. ... ... ... ... 2004ж.
11. Мәжітов Д. «Ақша айналысы – экономиканың айнасы» // Егемен Қазақстан
// 15 желтоқсан, 2004ж.
12. Мырзабеков Ш. ...... қан ... // ... ... 19 мамыр, 2004ж.
13. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілеріндегі бухгалтерлік
есеп» Алматы, Экономика, 2005ж.
14. Нурсеитов Э. ... 7, ... о ... денежных средств» // Файл
бухгалтера // №41 (138), 7-13 октября, ... ... В.К., ... Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт ... ... ... ... ... Төлешова Г.Қ. «Дамыған қаржылық есеп» Алматы, Экономика 2005ж.
17. ... Г.К. ... учет и ... в ... ... стандартами», часть 1, Алматы, 2004г.
18. Хегай И.В. «Дисконтирование денежных потоков для целей учета» ... // №4, ... ... ... №41, 42 ... о движении денег» // Бюллетень
бухгалтера // №4, 5, январь, 2006г.
20. Насырова М.Р., Тоқсанбай С.Р., ... С.Қ., ... ... экономикалық орысша – қазақша түсіндірме сөздік, анықтамалық»
Алматы, 2003ж.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналысы және оның дамуы31 бет
Ақша айналысы заңы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь