Әскери қылмыстардың түрлері

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 БӨЛІМ. Әскери қылмыстардың түсінігі және жалпы сипаттамасы 5

2 БӨЛІМ. Әскери қылмыстардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.1. Әскери қызметшілері арасында бағынушылық тәртібіне және жарғылық қарым.қатынастарға қиянат жасайтын қылмыстар ... ... ... ... ...10
2.2 Әскери қызметті өту тәртібіне қарсы бағытталған қылмыстар ... ... 20
2.3 Арнайы қызметтерді атқару тәртібіне қиянат жасайтын қылмыстар27
2.4. Қаруды, оқ.дәрілерді, басқа әскери мүлікті ұстау тәртібін және әскери техниканы пайдалану ерекшеліктерін бұзатын қылмыстар ... ... ... .35
2.5. Әскери басқарудың қалыпты қызмет етуіне және Қарулы Күштердің мәртебесіне қиянат жасайтын қылмыстар ... ... ... ... ... ... ... ... 43
2.6. Қарулы Күштердің беделіне және әскери тәртіпке қарсы бағытталған қылмыстар51

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .56
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе……………………………………………………………………….3
1 БӨЛІМ. Әскери қылмыстардың түсінігі және ... ... ... ... қылмыстардың түрлері………………..…………..10
2.1. Әскери қызметшілері арасында бағынушылық тәртібіне және ... ... ... ... ... ... өту ... қарсы бағытталған қылмыстар..……20
2.3 Арнайы қызметтерді атқару тәртібіне қиянат жасайтын қылмыстар27
2.4. Қаруды, оқ-дәрілерді, басқа әскери мүлікті ұстау ... ... ... ... ... ... ... Әскери басқарудың қалыпты қызмет етуіне және Қарулы Күштердің
мәртебесіне қиянат жасайтын қылмыстар………..........………….43
2.6. Қарулы Күштердің беделіне және ... ... ... ... ... і р і с п ... Қарулы Күштері – оқшауланған ... ... ... ... негізгі ажырамас бөлігі болып танылады. Әлеуметтік қайшылықтар
қатты шиеленістен ... ... ... ... жаатқан жағдайда
әскерилер еңбегінің беделі мен қадірі ... ... ... ... мен қадірі шұғыл төмендеп әскери қызметшілердің құқық бұзушылық
жасауы арта түседі
Қылмыстық заңнама Қазақстан Республикасының ... ... ... үрдістерді және қазіргі жағдайда ... ... ... нығайту
қажеттілігін көрсетеді. Ол Қазақстан ... ... ... реттейтін ережелеріне Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің
жалпы әскери жарғыларына, мысалы ҚР 1993 жылғы 9 ... ... ... ... ... Күштері туралы ... ... 1993 ... 19 ... ... ... ... әскери
міндет және әскери қызмет туралы заңына және ҚР 1993 жылғы 20 ... ... және ... ... мүшелерінің мәртебесі мен әлеуметтік
қорғалуы туралы заңына және 2001 ... 20 ... ... ... ... ... заңына сәйкес келтірілген.
Қылмыстық құқық пен әскери заңнаманы бөліп қарастыруға болмайды. Бұл
ерекшелік әскери қылмыстық ... ... ... ... ... туралы ережелердің, қылмыстық жауапкершлік негіздерінің толық
таралатынымен түсіндіруге болады.
Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінде көзделген барлық қылмыс
құрамдары бар іс ... қана ... ... ... ... ... ... кінә және оның нысандары түсінігі, іс ... ... ... ... ... ... ... үшінжауапкершілік жағдайлары бүкіл қылмыстық заңнама үшін біртұтас
болып келеді.
Қылмыстық және әскери қылмыстық заңнаманың біртұтастығы ... ... ... ... ҚК ... ... жалпы белгілері
қайталанбай, тек қана әскри ... ... мен ... көрсетіледі.
Арнайы орныдалған диплом жұмысында әскери қылмыстардың қылмыстық
құқықтық ... ... ... ... ашуға бағытталған.
1 БӨЛІМ. Әскери қылмыстардың түсінігі және ... ... ... ... ... ... мемлекеттің ең
маңызды функцияларына жатады және бүкілхалықтық іс ... ... ... ... сай ... Республикасын қорғау,
ұлтына, әлеуметтік тегіне, ... ... ... және ... ... ... ... дінге қатынасына, кәсібінің тегіне
және мінезіне, саяси және өзге ... ... ... ... ... ... оның әр азаматының ардақты борышы және
міндеті болып келеді [1].
Қазақстан Республикасының азаматтары әскери ... ... ... және ... ... ... 36-бабының 2-бөлігі).
Қарулы Күштердің әскери жарғылары әскери ... ... және ... ... ... ... қызметті атқаруының
қатаң тәртібін тұралап анықтаған. Әскери тәртіпті бұзу, ... ... үшін ... ... ... ... ... және
қылмыс жауапкершілігін көтереді.
Әскери қызметшілерінің ... ... үшін ... ... ҚК ... ... ... анықталған.
ҚК 336-бабына сай: "Әскерге шақыру бойынша не келісім шарт бойынша
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мен әскери құрамаларында әскери қызмет атқарушы ... ... ... аза-маттардың жиындардан өту кезінде
әскери қызмет атқарудың белгіленген тәртібіне ... осы ... ... ... ... ... деп танылады".
Заңның мазмұнынан әскери қылмыстар болып, әскери ... ... ... ... ... ... ... объектісі)
қиянат ететін қоғамдық қауіпті іс-әрекеттер болып табылады [2].
Әскери қызметшілерінің ... ... ... белгілі тәртібіне
озбырлық жасамайтын құқыққа қайшы іс-қимылды жасауы, мысалы: қарақшылық,
зорлау, ... және с.с. ... ... ... ... ҚК ... тиісті тарауларының баптары бойынша тудырады.
Бөлек әскери қылмыстарының нақты объектісі болып – әскери қызметті
өтудің бір ... өзге ... ... ... келеді. Нақты
объектісі бойынша ... ... алты ... ... ... ... қызметкерлерінің арасындағы бағынушылық тәртібіне ... ... ... ... ... ... бағынбау
немесе оны өзгедей орындамау (ҚК 367-бап); бастыққа қарсылық көрсету немесе
оны қызметтік міндеттерін ... ... ету (ҚК ... ... ... ... әрекеттері (ҚК 369-бап); бір-бірінің ... ... ... ... ... арасындағы өзара қарым-қатынастардың
жарғылық ережелерін бұзу (ҚК ... ... ... тіл тигізу (ҚК 371-
бап);
2. Әскери қызметті өту тәртібіне қиянат жасайтын қылмыстар: ... ... ... өз ... ... кету (ҚК 372-бап); қашқындық (ҚК 373-
бап); дене мүшесіне зақым келтіру жолымен немесе өзге ... ... ... (ҚК ... ... қызметті атқару тәртібіне қарсы бағытталған қылмыстар:
жауынгершілік кезекшілікті атқарудың ережесін бұзу (ҚК ... ... ... ... бұзу (ҚК ... ... ... қызметін
атқарудың ережелерін бұзу (ҚК 377-бап); ішкі ... ... ... патруль болудың жарғылық ережелерін бұзу (ҚК 378-бап); қоғамдық
тәртіпті қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... ... бұзу (ҚК 379-бап);
4. Қаруды, оқ-дәрілерін, өзге әскери мүлікті күтіп ұстаудың тәртібіне
және әскери техниканы пайдалану ерекшеліктеріне қиянат ... ... бара ... әскери кемені тастап кету (ҚК ... ... ... ... немесе бүлдіру (ҚК 387-бап); әскери мүлікті абайсыздықта
құрту немесе бүлдіру (ҚК ... ... ... ... (ҚК ... қауіп туғызатын қару-жарақты, ... ... ... ... ... бұзу (ҚК ... ... жүргізу немесе
пайдалану ережелерін бұзу (ҚК 391-бап); ұшу немесе оған даярлану ережелерін
бұзу (ҚК ... кеме ... ... бұзу (ҚК ... ... ... қалыпты қызмет етуіне және Қарулы Күштердің
мәртебесіне қиянат жасайтын қылмыстар: ... ... ... ... ... немесе әрекетсіздігі (ҚК 380-бап); қызметке селқос қарау
(ҚК 381-бап); жауға соғыс жүргізу құралдарын беру ... ... кету ... ... ... ... ... жария ету немесе әскери
сипаттағы құпия мәліметтері бар құжаттарды жоғалту (ҚК 386-бап);
6. Қарулы ... ... және ... ... қарсы бағытталған
қылмыстар: тұтқынға өз еркімен берілу (ҚК ... ... (ҚК ... ... объективтік жағы әрекеттерден, мысалы бастыққа
қарсы күш қолдану іс-әрекетінде (ҚК ... ... ... ... (ҚК 371-бап) немесе әрекетсіздіктен, ... ... ... (ҚК ... тұруы мүмкін.
Өзінің құрылысы бойынша әскери қылмыстардың құрамдары – формальды ... ... (ҚК ... ... формальды-материалды болуы мүмкін
(ҚК 376-бап).
Көптеген әскери қылмыстардың субъективтік жағы ... ... ... ... ... ... ... өз бетімен тастап кету (ҚК
372-бап), қашқындық (ҚК 373-бап), әскери мүлікті қасақана құрту ... (ҚК ... және ... Кейбір әскери қылмыстар абайсыздықтан
да жасалынуы мүмкін, мысалы: ... ... ... құрту немесе бүлдіру
(ҚК 388-бап). Бөлек қылмыстар қасақана да, абайсыз да ... ... ... ... ... оны өзгедей орындамау (ҚК 367-бап),
жауынгершілік кезекшілікті атқарудың ережелерін бұзу (ҚК ... ... ... ... ... ... ... қылмысты
жасау мақсаты мен себебі келеді, ... дене ... ... ... ... өзге ... әскери қызметтен жалтару (ҚК 374-бап), жауға
соғыс жүргізу құралдарын беру немесе ... кету (ҚК ... және ... қылмыстардың субъектісі арнайы, яғни әскерге шақыру бойынша не
келісім шарт бойынша Қазақ-стан ... ... ... ... ... ... мен ... құрамаларында әскери
қызмет атқарушы адам, осымен ... ... өтіп ... ... ... 22 ... ... Республикасының "Қорғаныс және
Қазақстан Республикасының Қарулы ... ... ... 4-бабына сай
Қарулы Күштер өзіне: әскери басқару органдарын, ... ... ... ... ... ауаға қарсы қорғаныс әскерлерін, әскері – ауа күштерді,
тылды, әскери - ... ... ... ... ... ... ... құрылымдары ретінде шекаралық және ішкі ... ... ... ... ... ... азаматтық
қорғаныстың басқару органдары мен бөлімдері.
Қазақстан Республикасының ҚК Ерекше бөлімі қарастырған құқыққа қайшы
әрекеттерден ... ... екі ...... ... және ... ... субъектісімен айырылады.
Әскери қылмыстарды соғыс уақытында немесе жауынгершілік жағдайда жасау
бағалау жағдайы ... ... және өлім ... ... ... ... ... ӘСКЕРИ ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ
2.1. Әскери қызметшілері арасында бағынушылық тәртібіне және жарғылық
қарым-қатынастарға қиянат жасайтын ... ... ... және Қазақстан Республикасының
Қарулы Күштері туралы" Заңының 5-бабына сай ... ... ... ... ең ... қағидасы болып орталықтандырылған ... ... ... Соңғысы командирді (бастықты) бағыныштыларына
қарағанда ... ... ... ... және олардың әскери қызметті
атқаруының барлық жақтары үшін оған жеке жауапкершілікті ... ... ... ... сай бір ... ... командирге
(бастыққа) бағынышындағыларға бұйрықтарды беру және ... ... ... ... ... ... береді [4].
Командир (бастық) – бұл бір немесе армия, ... ... ... ... ... кеменің немесе олардың бөлімшелерінің оған тұрақты болмаса
уақытша басқа әскери қызметшілері бағынатын әскери қызметші.
Командирлер (бастықтар) ... ... ... ... ... ... ... Мысалы: әскери бөлімнің немесе оның құрамындағы
бөлімшенің командирі өзінің ... ... сай сол ... ... жеке ... үшін бастық болып келеді, ал әскери атақтарына сай
генералдар мен ... ... ... прапорщиктер, мичмандар
үшін бастық болып танылады. Соңғылары өз ... ... ... ... үшін ... (командир) ретінде танылады.
Бұйрық қызмет мүдделерінде заңдар мен әскери жарғылардың талаптарына
сай беріледі. Ол ... ... ... ... телефон, радио немесе
телеграф немесе біреуді жіберу арқылы және басқаша да берілуі ... ... ... жағдайларда, бағынышты адамның әскери қызметі
саласына жатады, бірақ та оның ... тыс, ... ... ... ... ... да қатысты болуы мүмкін.
Командир (бастық) бұйрығын орындамау – қауіпті әскери қылмыстардың бірі
болып келеді және заң бұл үшін қылмыстық жауапкершілікті қарастырған.
367-бап. ... ... ... оны ... орындамау
ҚК 367-бабы бұл қылмысты: "Бағынбау, яғни ... ... ашық бас ... сол ... бастықтың белгіленген тәртіпте
берілген бұйрығын бағыныштының, қызмет мүддесіне елеулі зиян ... ... ... деп ... қылмыстың нақты объектісі болып – армия мен флотта бағыну ... ... ... ... ... ... ... жақ командир (бастықпен) бекітілген тәртіпте ... ... ... зиян ... және ... және ... себепті байланыста болып келеді. Бөлім, бөлімше жарғыға,
жоғары тұратын бұйыруына сай ... ... ... шаралар сәтсіздікке
ұшыраған жағдайларда зиян елеулі болып танылады.
Бұйрықты орындамау нысаны ... ... ... ... ... әлде оның бұйрығын өзгеше ... ... ... ... адам оны ... бас тартатыны туралы тікелей
айтпаса да, іс жүзінде оны орындаудан бас тартқаны көрініс ... ... ... жағы – ... немесе жанама арам ниет түріндегі
қасақана кінәмен сипатталады. Кінәлі ол ... ... ... сезінеді, қызмет мүдделеріне елеулі зиян келтірілуі
мүмкіндігін немесе оның ... ... ... ала ... ... зиян
болуын қалайды немесе саналы түрде жол береді, әлде оның ... ... ... ... – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің
бұйрықты берген адамға бағынышты ... ... ... ... ... ... ... 367-бабының 2-бөлігі адамдардың тобымен алдын ала келісу бойынша
немесе ұйымдасқан топпен ... ... ... ... ауыр ... дәл осындай іс-әрекеттер үшін жауапкершілікті қарастырады.
Ауыр салдар ретінде бөлім, бөлімше, ... ... ... ... ету ... ... олқылығы жауынгершілік
техниканы бұзу, әскери бөлімге елеулі материалдық ... ... және ... ... ... 3-бөлігі баптың бірінші ... ... ... ... ... ... немесе жауынгершілік
жағдайларда жасау үшін қарастырады.
ҚК 367-бабының 4-бөлігі ауыр салдары туғызған ... ... ... арам ... ... себебінен орындамау үшін жауапкершілікті
анықтайды.
ҚК 367-бабының 4-бөлігінің диспозициясынан ... ... ... ... ... яғни ... немқұрайлық немесе
қылмысты менмендіктен болатыны шығады.
Кінәлі адам оның қызметке неқұрайлы ... ... ... бұйрығы
орындалмайтынын, яғни бұйрықпен ... ... ... ... ... ауыр салдар туындайды, алайда, ... және ... ... ... ... ... тиіс тұғын және осыны алдын
ала болжай алатын. Немесе кінәлі адам қызметке жеткілікті дәрежеде ... ... ауыр ... ... ... болжаған, бірақ та осыған
жеткілікті негіз болмай тұра ол олардың алдын алам деп ойлаған еді.
Құрылымы бойынша 367-баптың ...... ... елеулі зиян
келтірілген немесе ауыр салдар туындаған ... ... ... ... ... ... осы баптың төртінші бөлігімен
қарастырылған іс-әрекеттерді соғыс уақытында немесе жауынгершілік ... үшін ... ... ... көрсету немесе оны қызметтік міндеттерін
бұзуға мәжбүр ету
ҚК 368-бабы жауаптылықты екі бөлек қылмыс үшін ... ... сол ... ... ... бойынша өзіне жүктелген әскери
міндетті орындайтын өзге ... ... ... ... оны осы ... ... күш қолдану және күш қолданамын деп
қорқыту арқылы мәжбүр ету.
Бірінші және екінші қылмыстың да объектісі болып – ... ... ... қызметшілері арасындағы жарғылық қарым-қатынастар келеді.
Қосымша объект – командир (бастықтың) сол ... ... ... ... ... өзге ... өмірі, денсаулығы, бас бостандығы.
Қылмыстың объективтік жағы – бастық немесе әскери қызмет ... өзге адам ... ... әрекеттер арқылы білінеді, нақты
алғанда, қарсылық ... ... оны ... ... бұзуға
мәжбүрлеуде [8].
Қарсылық білдіру бұл – бастыққа ... ... ... ... өзге адамға оларға жүктелген әскери қызмет міндеттерін жүзеге
асыруға белсенді ... ... ... ... ... қызмет міндеттерін атқаратын өзге адамды
мәжбүрлеу, күш ... ... оны ... деп қорқытумен қосыла жасалатын
және мақсаты болып көрсетілген адамдарды өз міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... жасатуға мәжбүрлеу
әрекеттерінен көрінеді. Мысалы:"дедовщина" жағдайларында екінші жыл қызмет
ететін әскери қызметшілер ... ... және с.с. күш ... ... ... ... ... қызметшілеріне қарағанда қызметті
атқарудың қолайлырақ ... ... – дене ... ... ... (күш қолдану) арқылы жасалады
[9].
Қаралатын қылмыстардың құрамы – формальды. Бастыққа қарсылық көрсету
немесе оны ... ... ... ... ету, ... ... ... атқару мүмкіншіліктерінен айырылғаны– айырылмағанына қарамастан
немесе заңға ... ... ... ... ... ... осы әрекеттерді жасаған сәттен аяқталған ... ... да ... жақ ... ... болады. Кінәлі
бастыққа сол сияқты әскери қызмет ... ... өзге ... ... ... немесе осы міндеттерін бұзуға мәжбүрлейтінін
сезінеді, мәжбүрлеуін күш қолданумен түйістіреді немесе оны қолданам ... және осы ... ... ... арнайы – ол ретінде бапта көрсетілген әрекеттерді ... ... ... ... ... ... ... 2-бөлігі дәл осы әрекеттер үшін төмендегідей
жауапкершілікті қарастырады:
а) ... ... ... ала ... ... ... ұйымдасқан топпен
(ҚК 31-бабын қараңыз);
б) қаруды қолданумен;
в) денсаулыққа ауыр ... орта ... зиян ... өзге ауыр ... ... штаттық армиялық қару (винтовка, автомат, пистолет,
граната, ... ... және с.с.), сол ... ... ... ... пышақ,
кастет және зауытта немесе қолдан жасалынған, нысананы жоюға арналған ... ... ... суық қару ... ... ... ... ең қауіпті әдісіне –қаруды ... ... ... ... немесе суық қарумен зиян келтіру, сол
сияқты психикалық қорқыту – қаруды ашу және бастыққа қарай ... ... ... ... ату және ... болып бастықты заңсыз әрекеттерді әскери
қызмет мүдделеріне қайшы жасаттыруға бағытталған с.с. ... ... ... ауыр немесе орташа ауырлық зиянды немесе өзге
ауыр салдарын тудырған қаруды қолдану ҚК 368-бабы ... "б" және ... ... ... келтіретін ауыр зиянның ұғымы ҚК 103-бабында, орта
ауырлықтағы зиян ... ҚК ... ... Өзге ауыр ... ... ... ... ұдайы жауынгершілік дайындығын қамтамасыз ету
бойынша шаралардың ... ... ... ... ... ... ... залал келтіру, жәбірленушіні абайсыздықтан өлтіріп алу
танылуы мүмкін.
Денсаулыққа ауыр ... орта ... ... ... ... да ... өмірге қауіп төндірген құбылыстардың айқын
білінген кешенімен ұштасқан көру ... ... ... бетке
ұру, жарақаттар (сынықтар және сүйектердің шығып кетуі, мойын органдарын
қысу және с.с) орын- далғанда мүмкін ... ... ... Осы ... әрекеттері ҚК 368-бабының 2-бөлімінің "в" ... ... ... ... ... жауапкершілікті осы баптың бірінші және екінші
бөлігімен қарастырылған іс-әрекеттерді соғыс уақытында немесе жауынгершілік
жағдайда жасағаны үшін ... ... ... күш ... ... ... ... – бастықты оның әскери қызметтерін орындауы үшін
немесе осы міндеттерді орындауға байланысты жасалған ... ... ... өзге күш ... ... ... ... нақты объектісі болып – Қазақстан Республикасы Қарулы
Күштеріндегі бағыну тәртібі келеді. Қосымша объект – ... ... ... жағы – бағыныштымен бастықты ұрып-соғудан, оған
жеңіл зиян келтіруден немесе соңғысына басқа да күш қолданудан ... және өзге күш ... ... ... осы ... ... қарастырылған қылмыс қаралғанда берілген.
Бастыққа қатысты күш қолдану әрекеттері ол әскери қызмет міндеттерін
атқарған кезде жасалады, мысалы бағынышты ... ... ... жөніндегі
әділ ескертуге жауап ретінде немесе бұдан бұрын бағынышты әскери ... ... үшін ... ... сөгіс үшін жазалау себеп
етіледі [11].
Қылмыс қызмет бабында да немесе қызметтен тыс та, ... ... ... ... ... кездейсоқ кездесуі кезінде жасалынуы
мүмкін.
Қарсылық білдіру кезде немесе ... ... ... ... ... әдісі ретінде жасалынған бастыққа қатысты күш қолдану
іс-әрекеттері ҚК ... ... ... жатады.
Қылмыстың субъективтік жағы тікелей қасақаналықпен сипатталады. Кінәлі
бастығы әскери қызмет ... ... ... ол ... ... ... ... тұрғанын сезінеді және осы әрекеттерді (ұрып
соққанда) жасауды қалайды. ... ... ... зиян ... ... ... жанама болуы мүмкін.
Субъект арнайы – күш қолдану әрекеттері жасалатын бастықтың қарауында
болып келетін ... ... ... ... дәл осы ... үшін ... олар
мынадай жағдайларда жасалғаны үшін қарастырады:
а) адамдардың тобымен, адамдардың ... ... ала ... ... ... ... (ҚК ... қараңыз);
б) қаруды қолданумен;
в) денсаулыққа ауыр немесе орта дәрежедегі зиян немесе өзге ауыр салдар
ұштасуымен. Көрсетілген ... ... ҚК ... ... ... тән ... ... 369-бабының 3-бөлігі жауапкершілікті осы баптың бірінші және екінші
бөлігімен қарастырылған іс-әрекеттерді соғыс уақытында немесе ұрыс ... үшін ... ... арасында бағыныштық қатынастары болмаған кезде
әскери қызметшілердің арасындағы ... ... ... ... кодекс бұл қылмысты келесі жолмен тұжырымдайды:"Бір-бірінің
арасында ... ... ... кезде әскери қызметшілердің
арасындағы өзара ... ... ... ... ... зиян ... ... өзге күш қолдану, не ар-ожданы ... ... ... ... ... ... ... бұзуы".
Нақты объект – бір-бірінің арасында бағыныштық қатынастары болмаған
кезде әскери қызметшілерінің ... ... ... тәртібі.
Объективтік жақ қызмет жағдайына қарай тән, сол сияқты олар арасында
бағыныштық қатынастары болмаған ... ... ... үлкен және кіші
әскери қызметшілері арасындағы ... ... ... бұзуда
болып келеді [12].
Бұзушылық – ұрып-соғу, денсаулыққа жеңіл зиян келтіру немесе өзге ... не ... мен ... ... немесе жәбірленушіні
масқаралаудан көрінуі мүмкін. Бұл жәбірленушіні ұятты түрде табалап және
мейірімсіз күлкіге ... ... ... ... мен өзге ... тастауда, арнайы киімдерді бүлдіруде, аяқ-киім мен арнайы киімге
бөтен заттарды салып қою, байлап тастау, бір ... ... ... ... мүмкін.
Бұл қылмыстың құрамы – формальды болып келеді. Заң қылмыс ретінде
әскери ... ... ... ... да ... емес тек ... ... күш қолдану немесе ұятты
әрекеттер түрінде ... ... ... ... ... жағы – тікелей қасақаналықпен сипатталады.
Кінәлі әскери қызметшілері арасындағы қарым-қатынастарды реттейтін жарғылық
тәртіптерді ... ... ... жеңіл зиян келтіретінін
немесе ар-ождан мен қадір-қасиетті кемсітумен ... ... ... күш ... жасайтынын сезінеді, осы әрекеттерді
жәбірленушінің ар-ожданы мен қадір-қасиетін кемсіту, басқаларға қарағанда
үстем болу және өзі үшін ... ... ... тудыру мақсатында
жасауды қалайды [13].
Субъект арнайы – ... ... ... ... әскери
қызметші.
ҚК 370-бабының 2-бөлімі жауапкершілікті дәл осы іс-әрекеттерді сипаттау
белгілері бола тұра жасау үшін қарастырады:
1. Бірнеше рет, яғни екі және одан көп ... Екі және одан көп ... ... Дәл сол ... ... ... бір ... қызметшіге қарсы жасау – ҚК 370-бабының 2-
бөлігінің "а" тармағына сай бағаланады.
3. Адамдардың ... ... ала ... бойынша немесе ұйымдасқан
топпен. Адамдар тобының және қосыла қатысушылықтың көрсетілген нысандарының
ұғымы ҚК 31-бабында берілген.
4. ... ... ... ... ... ... қолдану
ретінде қаруды басқа әскери қызметшінің ар-ожданын, қадір-қасиетін ... ... ... ... қажет.Мысалы: қарумен қорқытып ... оның ... ... төмендететін немесе
қорлайтын әрекеттерді жасауға немесе жеке ... ... ... ... мәжбүрлеуі, әлде қызмет пен басқа ... ... ... ... ... денсаулығына орта ауырлықтағы зиян келтірумен (ҚК 104-
бабын қараңыз).
Бұл қылмыстың ерекше бағаланатын түрі заңда көрсетілген әрекеттердің
салдарынан ауыр ... ... ... орын алады (ҚК 370-бабының
3-бөлігі). Осылар ретінде ... ... ауыр зиян ... ... өзін-өзі өлтіруі және с.с. танылуы мүмкін [14].
371-бап. Әскери қызметшіге тіл ... заң ... ... ... ... немесе оны атқарумен
байланысты бір әскери қызметшінің ... тіл ... ... ... (ҚК ... ...... жарғыларымен анықталған, реттелінген,
әскери сыпайылық, әскери қызметшінің және адамның ар-ожданын және ... ... ... әскери құқықтық қатынастардың саласы.
Қылмыстың объективтік жағы – бір әскери қызметшінің екіншісіне тіл
тигізуі. Қазақстан Республикасы ... ... ... қызметшілерінің
өзіндігін сыйлау, олардың жеке қадір-қасиетін таптауға жол бермейтіні,
әскери сыпайылылық және ... беру ... ... ... Тіл
тигізу – әскери қылмыс ретінде дәл осындай жалпы қылмыстан ол адамның ... мен ... және бір ... ... жарғылармен бекітілген
әскери қызметшілері арасындағы өзара қатынастар ... ... және ... ... тіл ... ... адам араларында
әскери міндеттерді орындау кезінде әлде ... ... ... ... сөз, ... ... ұятты нысанда жасалынатын әрекеттер
арқылы ... және ... ... кір келтіретін мадақтауларда және
сыпайылықпен сыйыспаудың қандай да ... ... ... ... ... жұлып тастауда және с.с. көрінісін табуы
мүмкін.
Тіл тигізу әрекеттері жәбірленуші әскери ... ... әлде ... ... ... оның әскери қызметшісі және адам ретінде ар-
ожданы мен қадір-қасиетін табалануы жөнінде ... ... ... ол жоқ ... ... де ... мүмкін.
Қылмыс құрамы – формальды. Қылмыс тіл тигізетін әрекеттер жасалынған
сәттен бастап аяқталған болып есептеледі.
Субъективтік жақ ... ... ... Кінәлі әскери
қызметшінің ар-ожданын және қадір-қасиетін табалайтынын сол сияқты тіл
тигізуді өзі әлде ... ... ... ... ... ... атқаруға байланысты жасайтынын сезінеді және тіл тигізуді қалайды.
Тіл тигізудің себептері мен ... ... үшін мәні ... ...... да ... қызметші.
ҚК 371-бабының 2-бөлімі жауапкершілікті қылмыстың дәрежеленген түрі
үшін қарастырады: бағыныштының ... ... ... ... ... ... атқару кезінде немесе атқару байланысты тіл
тигізуі ... Яғни дәл сол ... ... ... айырмашылық тіл
тигізілген және тіл тигізетін әскери қызметшілерде бағынушылық қатынастары
болуынан тұрады.
2.2. Әскери қызметті өту ... ... ... ... ... ... ... басқа әскерлерінде және әскери
құрылымдарында әскери қызметті өту тәртібі ... ... ... ... ... ... ... мерзім ішінде атқаруы тиіс және бөлім,
гарнизон және қызмет атқарудың өзге ... ... ... ... ... ... ... "Жалпыға бірдей әскери міндет және
әскери қызметі туралы" Заңына, Қазақстан ... ... ... ҚР ... ... ... ... Ол
қылмыстың тікелей объектісі болып келеді.
372-бап. Бөлімді немесе қызмет орнын өз бетімен тастап кету
Бұл қылмыстың объективтік жағы – ҚК ... ... ... ... айтылған: "Шақыру бойынша әскери қызмет ... ... ... ... ... ... ... өз бетімен тастап кету, сол
сияқты бөлімнен босатылған кезде, тағайындау, ауыстыру ... іс ... ... емдеу мекемесінен қызметке екі тәуліктен ұзақ, бірақ он
тәуліктен артық емес уақытқа дәлелді себептерсіз мерзімінде келмеу".
Бөлімді ... ... ... өз ... ... кету ... – бұл бөлімнен
немесе қызмет орнынан тиісті командирдың (бастықтың) рұқсатынсыз шығып
кету.
Әскери қызметші заңсыз ... ... ... ... ... аумақта
казармаларда немесе өзге ... ... ... ... немесе
жорықтарда болуы мүмкін. Қызмет орны ... ... ... қызмет
міндеттерін іс жүзінде орындайтын жермен анықталады.
Мерзімінде қызметке келмеу – бөлімнен ... ... ... ... іс ... демалыстан немесе емдеу мекемесінен оралатын
кезде белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... келмеудің дәлелді себептері болып – бөлім немесе қызмет орнына
мерзімінде келуге кедергі ететін әскери ... ... оның ... ауыруы, табиғи апат немесе мәжбүрлі қажеттілікпен сипатталатын
оқиға танылады.
Бөлім ... ... ... ... ... субъективтік жағы – тікелей
қасқаналықпен сипатталады. Мерзімінде ... ... ... ... да ... ... субъектісі – әскери қызметтегі шақыру бойынша өтіп ... ... ... ... түрі (ҚК ... 2-бөлігі) осы баптың 1-
бөлігінде қарастырылған іс-әрекеттерді тәртіптік әскери бөлімде жазасын
өтеп жатқан әскери қызметші жасағанда орын ... ... ... ... ... ... шарт ... әскери
қызметшінің бөлім немесе қызмет орнын өз бетімен тастап кету, сол сияқты
қызметке он тәуліктен артық, ... бір ... көп емес ... ... мерзімінде келмеу үшін қарастырады.
Қылмыстың осы құрамының бұл баптың бірінші бөлімі қарастырған іс-
әрекеттерден айырмашылығы – ... ... ... ... әр түрлі
мерзімдерінде болып келеді. Осымен қатар ҚК 372-бабының ... ... ... ... тек қана ... ... ... келісім-шарт
бойынша да қызмет атқаратын әскери қызметші келеді.
ҚК 372-бабының 4-бөлігі жауапкершілікті осы баптың ... ... ... ... егер өз бетімен болмау бір айдан астам
болса, сол сияқты жазасын тәртіптік ... ... өтеп ... ... ... дәл сондай іс-әрекеттер үшін егер өз ... ... ... асса ... 372-бабының 5-бөлігі жауапкершілікті соғыс жағдайында жасалған ... ... және ... ... ... ... үшін
анықтайды, егер өз бетімен болмау бір тәуліктен асса.
ҚК 372-бабының ... ... ... ... ... қызмет
орнын өз бетімен ұрыс жағдайында тастап кету үшін анықтайды.
Бөлімді немесе қызмет орнын өз бетімен тастап кету, сол сияқты қызметке
дәлелді ... ... ... реттерде әскери қызметті өтуден бас
тарту мақсатын алып ... ... ... ... 372-бабында ескерту бар, оған сәйкес осы ... ... ... ... ... әрекеттерді жасаған әскери қызметші, егер
бөлімді өз бетімен тастап кету ауыр жағдайлардың себептерінен ... ... ол ... ... одан әрі ... үшін өз ... ... болса, сот
оны қылмыстық жауаптан бо-сатуы мүмкін.
Осындай жағдайлар болып мыналар танылуы мүмкін: одан ... ... ... ... ... ететін ата-аналарының немесе әскери қызметшінің
жақын басқа ... ... ауыр ... ... апат, өрт және с.с.
жәбірленген жақын туыстарға кейінге қалдыр-май ... ... ... ... ... ... ... жалтару мақсатында әскери бөлімді
немесе қызмет ... ... ... сол сияқты осындай мақсатпен қызметке
келмеу болып анықталады (ҚК 373-бап).
Қашқындықтың объективтік жағы – ... ... ... ... ... ... өз ... тастап кетуден әлде әскери ... ... іс ... ... ... сол мақсатпен
келмеуде көрінеді. Қашқындық құрамы – формальды, созылмалы қылмыс болып
келеді және ... ... ... ... кеткенде, қызмет орнын тастап
кеткенде, немесе белгіленген мерзімде ... іс ... ... ... сәттен аяқталған болып есептеледі.
Бірақ та қашқынның қылмысты жағдайы онда оған Қазақстан Республикасының
Конституциясымен (36-бап) және ҚР жалпыға бірдей әскери міндет және ... ... ... оған сай ... жынысы ер, жасы 18-ден 27-ге
дейін адамдар шақырылуға жатады, жүктелген әскери қызметті ... ... ... дейін сақталады. 27 жасқа толғаннан соң олар шақырудан
босатылады. Осыдан шыға тұра қашқындық созылмалы қылмыс ретінде адамда ... ... ... ... ... жойылған соң нақты ... ... ... тоқтатылуының басқа негіздері болып – оның
кінәсін мойындап келуі немесе оны билік органдарымен ұстау келеді.
Қашқындықтың ... жағы – ... ... және әскери
қызметтен жалтару арнайы мақсатыменен сипатталады.
Қылмыстың субъектілері болып – ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың дәрежеленген түрі ҚК 373-бабының 2-бөлігімен
қарастырылған. Заң ... ... ... ... сол сияқты алдын ... ... ... ... ... ... топпен жасалынған
қашқындық үшін қатаңдау жауапкершілікті қарастырады.
1959 ... ҚКСР ҚК бұл ... ... еді. Жаңа ҚК ... ... ... оған ... байланысты сеніліп берілген қарумен
бірге қашып кетсе, оның әрекеттері ... ҚК ... ... Тек оған ... ... ... ... жауапкершілік
қылмыстардың жиынтығы үшін туындайды.
Адамдардың тобымен, алдын ала келісу бойынша жасалған ... ... ... ... ... ал ... топпен жасалған
қашқындық – осы кодекстің дәл осы бабы 3-бөлігінің ережелері негізінде.
ҚК ... ... ... ... уақытында немесе ұрыс
жағдайда жасалынған дәл сол іс-әрекет үшін орнатады.
ҚК ... ... бар: осы ... ... ... көзделген
қашқындықты жасаған әскери қызметші, егер қашқындық ауыр жағдайлардың
себебінен болса және ол ... ... одан әрі ... үшін өз еркімен
келген болса, сот оны қылмыстық жауаптылықтан босатуы мүмкін.
Ауыр жағдайлар болып мыналар танылуы ... ... ... ... ... ... ... ауыр ауыруы, оларға көмектесу үшін әскери
қызметшіден залал шеккендермен бірге болуды талап еткен табиғи апат ... ... ... үйін жою және ... Дене мүшесіне зақым келтіру жолымен немесе өзге тәсілмен
әскери қызметтен жалтару
Заң ... ... ... ... ... ету ... ... да болсын зақым келтіру (дене ... ... не ... зиян келтіру немесе жалған құжат жасау немесе өзгеше алдау ... ... ... ... жалтаруы үшін қарастырады (ҚК 374-бабы
1-бөлігі).
Қылмыстың объективтік жағы – әскери қызметтен ... ... ету, ... зақымдау жолымен немесе өзге тәсілмен жалтаруда болып ... ... ... ... ... ... қызмет міндеттерін атқарудан
жалтаруының барлық тәсілдерінің негізінде – алдау жатыр.
Ауруды сылтау еткенде әскери қызметші командирде ... және ... ... ... онда ... ... міндеттерін атқаруға уақытша
немесе ұдайы кедергі ... ... ... ... ... көзқарасты
қалыптастырады, әлде ондағы бар аурудың (көз ... ... ... ... ... ... ... арттырады.
Дене мүшесін зақымдау әскери қызметші өзі немесе басқа ... ... оны ... ... ... ... деп ... өзіне бір немесе өзге органдарын, ... ... ... үшін әр ... ... мен ... ... механикалық
(мысалы: кінәлі оқ-дәрілі, суық қару, кесетін құралдармен, жылжымайтын
көлік және с.с. көмегімен өзінің қолын, ... ... ... химиялық
(мысалы: ішке қабылданған немесе терінің астына енгізілген дәрі-дәрмектер,
улар), қызулық және с.с.
Жалған ... ... ... ... ... қызметші басшылыққа өзімен
немесе оның сұрауы бойынша басқа адаммен жасақталған құжатты ... жасы ... ... ... ... ... немесе ауыр ауруы,
өртпен немесе табиғи ... ... ... үйін жою ... және с.с.) ... ... әскери қызмет міндеттерін өткеруден уақытша немесе тұрақты
босатуды алады. Басқа алдау әскери ... ... ... ... ... мақсатында онда жоғарғы білім барлығы (алғаны) туралы
мәліметтерді беруде, кейбір реттерде – бір ... ... ... ... ... ... ... бұзушылықтары және олардан асу
мүмкін емес кедергілердің пайда болғаны туралы ... ... ... таба ... ... ... ... жалтару мақсатында алдаудың бір
немесе басқа тәсілін таңдауы оның ... ... ... ... жалтарғысы келгеніне (ҚК 374-бабы 1-бөлігі) немесе өзінің ... осы ... ... босатылуды қоюына (ҚК 374-бабы 2-бөлігі)
байланысты болады. Әскери қызмет міндеттерін ... ... ... ... иемдене отыра (ҚК 374-бабы 1-бөлігі) әскери қызметші,
әдетте, ... ... ... өзге ... ... ал ... ... атқарудан толық босатылу мақсатында (ҚК 374-бабы 2-бөлігі) –
ауруды сылтау етеді немесе дене ... ... ... ... ... немесе орган әскери қызметшіні
әскери қызмет міндеттерін атқарудан босату туралы шешім қабылдаған сәттен
аяқталған болып есептеледі. Егер ... ... ... осы ... дейін әшкереленген болса, онда оның әрекеттері қылмысқа
оқталу болып танылады.
Субъективтік жақ – ... ... және ... ... бір ... ... өткеруден уақытша немесе тұрақты жалтару мақсатымен
сипатталады.
Қылмыстың субъектісі – қатардағы, сержанттық ... ... ... прапорщик, мичман және офицерлік құрамдағы адам,сол
сияқты әскери жиынға шақырылған әскери міндетті тұлғалар.
ҚК ... ... ... осы ... бірінші және екінші
бөліктерімен қарастырылған, соғыс уақытында немесе ұрыс жағдайда жасалынған
іс-әрекеттер үшін белгілейді.
2.3. ... ... ... ... ... жасайтын қылмыстар
375-бап. Жауынгершілік кезекшілікті атқарудың ережелерін бұзу
Бұл ... ...... ... ... ... ... зиян келтіруі мүмкін Қазақстан Республикасына кенеттен
жасалған шабуылды дер кезінде ... және ... ... не оның ... ... ету бойынша жауынгершілік кезекшілікті (жауынгершілік
қызмет) атқарудың ережелерін бұзу әрекеттерінде ... ... (ҚК ... 1-бөлігі).
Қылмыстың нақты объектісі – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінің
ішкі қызмет Жарғысымен, басшылықтың басқа ... ... және ... ... ... теңіз және ауа аумағына
қол сұқпаушылықты қамтамасыз ететін ... ... ... атқарудың тәртібі.
Жауынгершілік кезекшілік (жауынгершілік қызмет) – ... ... ... ... Ол ... ... әскери күштер
түрлерінің және әскер тектерінің бөлімшелерінен тағайындалған ... және ... ... асырылады. Кезекші күштер және ... ... ... кемелер мен ұшу аппараттарының экипаждары,
басқару пунктілерінің және әскери қамтамасыз ету және қызмет ... және ... ... ... ... ... жағы – ... теңіз және ауа аумағына қол
сұқпаушылықты қорғау немесе Қазақстан Республикасына ... ... ... ... ... ... ... тәртіптерін қалай да болсын
бұзудан құралады.
Бұзушылық – жауынгершілік кезекшілікті өз бетімен тастап кетуде, ... ... ... ... ... тапсырманың орындалуын
қамтамасыз ететін қосылған радиотехникалық және өзге ... ... ... ... ... ішімдіктерін ішуде және с.с. ... ... ... ... ... тәртіптер бұзылғанын анықтау
қажет.
Құрылымына сай қылмыстың ... ... ... ... бұзу ... ... ... зиян келтірсе немесе
келтіруі мүмкін болса аяқталған болып есептеледі.
Мемлекет қауіпсіздігі ... зиян ... ... ... ... жағдайда оқиғаның нақты жағдайларына байланысты анықталады.
Бұзушылық пен ... зиян ... зиян ... ... ... себепті байланыс анықталуы тиіс.
Қылмыстың субъективтік жағы – тікелей немесе жанама ... ... ... ... 375-бабының 2-бөлігі жауапкершілікті дәрежеленген белгі – ауыр
зардап туындауы бар рет үшін ... Ауыр ... ... ... ... Қазақстан Республикасы аумағына шетелдік әскери, барлаушылық
ұшақтардың, кемелердің өтіп ... ... ... қатардан әскери
техниканың шығуы, маңызды әскери ... ... ... және с.с.
Кінәлінің іс-әрекеттері мен ауыр зардап арасындағы себепті байланыс
анықталуы ... ... ... – тиісті командир (бастықтың) бұйрығымен
әскери кезекшілік (әскери қызметті) атқаруға тағайындалған әскери қызметші.
ҚК 375-баптың 3-бөлігі ... осы ... ... және екінші
бөліктерімен қарастырылған, соғыс уақытында жағдайда ... ... үшін ... ... ... бар: осы ... ... бөлігінде көзделген
алғаш рет жасаған әскери қызметшіні, қылмысты жеңілдететін мән-жайларда,
сот қылмыстық жауаптылықтан босатуы ... ... ... ... ... ... ... болып – 1993 ... 13 ... ... ... шекарасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңымен
бекітілген шекаралық режим сақталуын қамтамасыз ететін қатынастар келеді.
Қылмыстың объективтік жағы – ... ... ... кіретін адамның
шекараның қорғалатын учаскесін тастап кетуінде,қорғау ... ... ... шекаралық күзетімен құқыққа қайшы қатынасқа кіру,
заставаға мемлекеттік шекараның бұзылуы жөнінде ... қару ... ... ... ... ... сақтамауда және с.с.
көрінеді.
Құрылымына сай ҚК 376-бабының 1-бөлігіндегі ... ... ... себебі қылмыс іс-әрекет мемлекет қауіпсіздігі мүдделеріне зиян
келтірсе немесе келтіруі мүмкін болса аяқталған болып есептеледі.
Мемлекет қауіпсіздігі мүдделеріне зиян ... ... ... ... ... ... ... жағдайларына байланысты анықталады.
Қылмыстың субъективтік жағы – ... ... ... ... ... ... ... субъектісі – мемлекеттік шекараны қорғау бойынша шекаралық
нарядтың құрамына кіретін әскери қызметші.
ҚК 376-бабының ... ... ауыр ... ... дәл осындай әрекеттер үшін қарастырады. Ауыр зардап ретінде:
мемлекеттік шекара ... ... улы, ... ... және
жарылғыш заттардың, қару-жарақтың, жару құралдары-ның, ... ... ... ... ядролық, химиялық, биологиялық және жаппай
құрту қаруының басқа түрлерінің, оларды дайындау үшін материалдардың, ... ... ... мен шет ... ... ... және ... байлығы заттарының заңсыз ауысуы, ҚР аумағына
шетелдік барлау агенттерінің өтіп ... ... ... ... және с.с.
танылады.
Бұл бөліктегі қылмыс құрамы – материалды, ... ... ... ... ... бастап аяқталған болып есептеледі.
ҚК 376-баптың ескертуі бар: осы ... ... ... ... алғаш рет жасаған әскери қызметші, қылмысты жеңілдететін мән-
жайларда, қылмыстық жауаптылықтан ... ... ... ... қызметін атқарудың жарғылық ережелерін бұзу
ҚК бұл қылмыс – қарауыл (вахта) күзететін объектіге зиян ... өзге ... ... ... әкеп соқтырған қарауыл (вахта)
құрамына кіретін адамның қарауыл (вахта) қызметінің жарғылық ... ... ... (ҚК ... ... ... объектісі болып – қарауыл немесе вахта қызметін
атқарудың ... ... ... ... ... ... әскери техника,
басқа материалдық құндылықтар сақталатын қоймаларды және өзге де ... ... ... ... сол ... ... және
тәртіптік әскери бөлімде ұсталатын адамдарды қорғау үшін арналған.
Қарауыл қызметіне Әскери-Теңіз флотының кемелеріндегі ... ... ... ... ... ... ... жазасын тартып жатқан адамдарды
күзету және алып жүру ... ... ... деп – ... ... ... ... орындау үшін
тағайындалған қаруландырылған бөлімше аталады. Қарауылдың құрамына:
қарауылдың бастығы, пост және ... ... сай ... ал ... ... жағдайда қарауыл бастығының күзеттің
техникалық құралдары және с.с. бойынша ... ... ... ... ... жағы – Қарауыл қызмет Жарғысын және оны ... ... ... өзге ... актілерді бұзудан құралады және
күзетілетін объектіні өз бетімен тастап ... осы ... ... ... өрт ... ... ... туды сақтау бойынша
тиісті шараларды ... ... ... ... ... ... сақтамауда, поста ұйықтауда және с.с. көрінісін табуы мүмкін.
Қылмыстық іс-әрекет қарауыл (вахта) күзететін объектілерге зиян ... ... ... ... ... ... ... объектіден
әскери мүлік ұрланған, бөлімнің жауынгершілік туы бүлінген, жойылған немесе
ұрланған, қамауға алынғанның бас ... ... ... қашып кетуі
болады және с.с. ... ... үшін ... және туындаған зардап
арасындағы себепті байланысты анықтау міндетті болып келеді.
ҚК 377-бабының ... ... ауыр ... ... ... ... ... да) өлімі немесе бірнеше ... ауыр дене ... ... мүліктің жойылуы немесе ұрлануы, объектіде едәуір залал
келтіретін ... ... ... және ... ... ... бар: осы баптың бірінші бөлігінде көзделген
әрекеттерді алғаш рет жасаған ... ... ... ... ... ... жауаптылықтан босатылуы мүмкін.
378-бап. Ішкі қызмет атқарудың және гарнизонда патруль болудың жарғылық
ережелерін бұзу
ҚК ... ... ... екі қылмыс үшін қарастырады:
бөлімнің тәуліктік нарядына (қарауыл мен ... ... ... ... ... ... жарғылық ережелерін бұзуы үшін, сол сияқты патруль
нарядының құрамына ... ... ... ... ... жарғылық
ережелерін және осы ережелерді дамытуға ... ... ... бұзуы үшін, егер ол зиянды зардаптарға әкеп соқса, оның алдын алу
осы адамның міндетіне кіретін болса (ҚК 378-бабы).
Бірінші ... ... ...... ... ... ішкі қызмет Жарғысымен реттелетін ішкі қызмет атқарудың тәртібі,
екіншісінің – гарнизонда патрульдық қызмет ... ... ... да ... жағы ... әлде ... зиянды зардаптан және бұзушылық пен зардап арасындағы себепті
байланыстан құралуы мүмкін.
Тәуліктік нарядтар ... ... ... ... ... ішкі ... ... жеке құрамды,
әскери техниканы, ... ... ... ... мүлкін, мекен-
жайларын қорғау үшін, бөлімшелерде істердің халын ... және ... ... алу ... дер ... қолдану, сол сияқты ішкі
қызмет бойынша басқа да міндеттерді атқару үшін тағайындалады.
Жарғылық тәртіптерді бұзу белсенді әрекеттерде – ... өз ... ... ... ... қолдануда және с.с. немесе әрекетсіздікте –
объектіде ... ... өрт ... ... ... бөлім (бөлімшенің)
күзетілетін аумағына бөтен адамдарды жіберуде және с.с. ... ... ... ... гарнизон бастығының бұйрығы бойынша тәртіпті
сақтау және әскери қызметшілерінің көшелерде, ... ... ... жол ... вокзалдарда, порттарда, әуежайларда, сол сияқты
гарнизонға тіресетін елді мекендерде әскери тәртіпті сақтауын бақылау үшін
ұйымдастырылады.
Патруль ... ... ... ... басшылықпен патруль наряды
алдына қойылған ... ... ... бас ... ... өз ... ... әскери тәртіпті бұзғаны үшін ... ... ... ... ... және с.с. ... табуы
мүмкін.
Бірінші және екінші қылмыстың құрамы – ... ... ... ... ... құрамына кіретін адамдардың ішкі қызметтің
жарғылық тәртіптерін бұзғаны үшін ... ... осы ... ... алу үшін тәуліктік наряд немесе патруль тағайындалған, зиянды
зардаптарға әкеліп соқтырса ғана туындайды.
Қылмыстың субъективтік жағы – ... де ... ... мүмкін.
Қылмыстың субъектісі – бөлім, бөлімше (кеменің) тәуліктік нарядының
құрамына немесе ... ... ... ... әскери қызметші.
ҚК 378-баптың 2-бөлігі жауапкершілікті осы баптың ... ... ... ауыр ... ... соқтырса белгілейді, олар
болып күзет объектісінің жойылуы немесе елеулі зақымдануы, абайсыздықтан
өлтіру, адам денсаулығына ауыр ... ... ... зиян ... ... шараның сәтсіздікке ұшырауы және с.с. келуі мүмкін.
ҚК 378-баптың ескертуі бар: осы ... ... ... ... ... рет ... ... қызметші, қылмысты жеңілдететін мән-
жайларда, ... ... ... ... ... ... қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қылмыстың нақты объектісі – қоғамдық тәртіпті қорғау және қоғамдық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызмет атқарудың ережелерін ... ... ... ... ... жағы – қоғамдық тәртіпті қорғау және қоғамдық
қауіпсіздікті ... ету ... ... нарядтың құрамына кіретін
адамның қызмет атқару ережелерін, бұзу болып келеді, егер бұл ... ... ... ... мүдделеріне зиян келтірсе.
Біздің білуімізше, қоғамдық тәртіпті қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету негізінде өз ... ... ... 1995 ... 21 ... ... ... "Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы", заң
күші бар, ... және өзге ... ... ... еріп атқаратын
Қазақстан Республикасының Ішкі Істер органдарыменен жүзеге асырылады.
1992 жылғы 23 ... ... ... ... Ішкі Істер Министрлігінің ішкі әскерлері туралы" Заңының 21-
бабына сәйкес қоғам тәртібін қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз
ету ішкі әскерлердің жеке ... ... ... ... ... қорғайтын және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз
ететін әскери қызметшілерінің әскери ... ... ... ... жеке ... ... ету, қоғамдық тәртіпті қорғау
және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... басқа да қоғамдық
орындардағы қылмыстар мен әкімшілік құқықтық бұзушылықтардың алдын алу және
оларды бұлтартпауды қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... қамтамасыз
ететін әскери нарядтарға адамның қадір-қасиетін кемітетіндей қарауға, заңға
қайшы келетін азаматтардың ... мен ... ... ... қажетті қорғаныс және мәжбүрлі қажеттілік шектерінен асыға, онда
заңды қажеттілік ... тұра ... ... ... өзге ... ... зиян ... жеткілікті негізсіз азаматтардың
тұрғын және өзге жайларына ... ... ... ... және өзге ... ... реттерде дене күшін, арнайы құралдар мен қаруды
қолдануға тыйым салынады [7].
Қоғамдық тәртіпті ... және ... ... қамтамасыз ету
бойынша қызметті атқарудың ережелерін бұзу – бұл азаматтардың құқықтары мен
заңды мүдделеріне зиян ... ... ... ... Қылмыстың құрамы – материалды. Бұзушылықтар мен ... ... ... ... зиян арасында себепті байланыс
анықталуы тиіс.
Субъективтік жақ әрекет(әрекетсіздікке) қарағанда– тікелей немесе
жанама қасақаналық ... ... ал ... ... ... ... – қоғамдық тәртіпті қорғау және ... ... ету ... ... ... ... кіретін
әскери қызметші.
Қылмыстың дәрежеленген түрі болып (ҚК ... ... ... ... дәл осы ... ... Олар ретінде адам денсаулығына
ауыр зиян келтіруді ... ... ... ... ... ... ... бұзу немесе жоюды және с.с. тү-сіну қажет.
ҚК 379-баптың ескертуі бар: осы ... ... ... ... ... рет жасаған әскери қызметші, қылмысты жеңілдететін мән-
жайларда, қылмыстық жауаптылықтан босатылуы мүмкін.
2.4 Қаруды, оқ-дәрілерді, басқа ... ... ... ... ... техниканы пайдалану ерекшеліктерін бұзатын қылмыстар
382-бап. Құрып бара жатқан әскери кемені тастап кету
Қылмыстың нақты объектісі – ... ... ... ... ... ... әскери кемені оның құруының қаупін
тудыратын жағдайда ұйымдасқан түрде қалдыру қамтамасыз ... ... ... ... ... объективтік жағы – құрып бара жатқан әскери кемені ... ... ... ... орындамаған кеме командирінің, сол сияқты
командирдің оған тиісті ... ... ... кеме ... ... ... құралады.
Қылмыстың құрамы – формальды. Қылмыс көрсетілген адамдармен ... ... ... ... ... ... кетуі сәтінен бастап аяқталған болып
есептеледі.
Қылмыстың субъективтік жағы – тек ... ... ... ...... ... ... кеме
командасының құрамына кіретін қандай да болсын әскери қызметші.
ҚК 382-баптың 2-бөлігі жауапкершілікті осы баптың ... ... ... ... ... ұрыс ... жасалынған іс-әрекеттер
үшін белгілейді.
387-бап. Әскери мүлікті қасақана құрту немесе бүлдіру
ҚК-де қару-жарақты, ... ... ... ... ... өзге де ... қасақана құрту немесе бүлдіру үшін ... ... ...... ... сақтаудың белгіленген
тәртібі. Қылмыстың заты - қару-жарақ, оқ-дәрілер, қозғалыс ... ... ... өзге де ... ... объективтік жағы – әскери мүлікті құрту немесе ... ... ... Қылмыстың құрамы материалды. Қылмыс әскери мүлік құртылған,
яғни толығынан жарамсыз болған және қалпына келтіруі және ... ... ... ... ... ... ... бүлдіру – оны тек
жөндегеннен және қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... жағдайға жеткізуде көрініс табады. Кінәнің
әрекеттері мен ... ... ... ... ... ... себепті
байланыс анықталуы тиіс.
Қылмыстың субъективтік жағы – тікелей немесе жанама ... ... ... ... ... ... ... барлық салдарды
алдын ала болжайды, олардың болуын тілейді немесе осының болу мүмкіндігін
алдын ала біле тұра осыны ... ... ... ... жол береді не
бұған немқұрайды қарайды. Себептері әр түрлі ... ... ... ... ... үшін ... ... адамнан есесін
алу және с.с..
Қылмыстың субъектісі арнайы – қандай да болсын әскери қызметші.
ҚК 387-бабының 2-бөлігі осы қылмыстың дәрежеленген ... ... ... ... ... дәл сол ... Осындай зардап
ретінде әскери мүлікті ірі немесе аса ірі мөлшерде құрту ... ... ... ... ... ... немесе өткізуге жоспарланып жатқан
әскери шараның сәтсіздікке ұшырауы және с.с..
388-бап. Әскери ... ... ... ... ... ... ... – ҚК 387-бабымен қарастырылған қылмыстың
құрамындағыдай.
Бұл қылмыстың объективтік жағы – ҚК ... ... ... ... ... ... және ҚК 387-бабының 2-бөлігімен қарастырылған қылмыстар
тек кінә нысанымен ғана ерекшеленеді. ... – тек ... ... ... ... ... Әскери мүлікті жоғалту
Нақты объект – әскери мүлікті сақтаудың белгіленген тәртібі. Қылмыстың
заты – әскери ... ... ... ... ... ... ... әскери техника заттары.
Қылмыстың объективтік жағы – олардың жоғалуына әкеліп соқтырған сеніп
берілген қару-жарақ, оқ-дәрілер немесе ... ... ... ... ... Қару-жарақ, оқ-дәрілер немесе әскери техника заттарын
сақтау, күту, ... ... мен ... ... нұсқаулармен,
уағыздармен, бұйрықтармен анықталады [3].
Қылмыс әрекет және әрекетсіздік жолымен де жасалынуы мүмкін.
Қылмыстың құрамы – материалды. Қылмыс әскери қызметшіге ... ... ... өзге әскери мүлікті ұстау тәртіптерін бұзу салдарынан
қоғамдық қауіпті ... ... ... жоғалған жоғалтылып алынған, жанып
кеткен, толығынан жарамсыз болған және с.с. сәттен бастап ... ... ... ... ... мен және оны ... ұстау ережелерін
бұзу араларындағы себепті байланыс анықталуы тиіс.
Субъективтік жақ – менмендік ... ... ... ... ... сипатталады.
Қылмыстың субъектісі арнайы – оған қызметке пайдалануы үшін қару немесе
өзге әскери мүлік ... ... да ... әскери қызметші.
390-бап. Айналадағыларға қауіп туғызатын қару-жарақты, сондай-ақ заттар
мен нәрселерді ұстау ережелерін бұзу
ҚК сай бұл қылмыстың ...... ... ... ... оқ-дәрілерді, радиоактивті материалдарды, жарылғыш және ... ... мен ... ... ... бұзу ... егер бұл абайсызда
адам денсаулығына ауыр немесе орташа ауырлықтағы залал келтірсе, әскери
мүліктің ... не өзге ауыр ... әкеп ... нақты объектісі – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштеріндегі
қару-жарақты, оқ-дәрілерді, ... ... ... ... және өзге де ... мен нәрселерді ұстау ережелері. Қосымша объект
– жәбірленушінің денсаулығы немесе әскери техниканың сақтығы.
ҚК 390-бабының диспозициясында айналасындағыларға үлкен қауіп ... ... ... ... ... тағы да неше ... ... жарылуға қауіпті газдар мен парларды, көтеріңкі күші бар ... ... қуат ... ... және ... жақ – айналасындағыларға үлкен қауіп туғызатын қару-жарақты
және заттарды ұстау ережелерін бұзуда болып келеді. Аталған ережелерді бұзу
– айналасындағыларға ... ... ... қару-жарақты, заттар мен
нәрселерді қолдану, пайдалану, сақтау, ... ... ... ... ... ... тиісті жолмен орындамауда болып
келеді.
Құрамның қажетті шарты болып адам ... ауыр ... ... ... ... әлде ... мүліктің жойылуына не өзге ауыр
зардаптар түріндегі салдар келеді. Өзге ауыр зардаптар ... ... ... ... ... ... немесе азаматтық
объектілерді құрту немесе едәуір бұзуды, улы ... ... ... су қоймаларын және ауаны уландыруды және с.с. түсіну қажет.
Субъективтік жақ – ... ... ... ... ... ... сипатталады, белгіленген ережелерді бұзуға байланысты ол қасақана
да болып келуі мүмкін.
Қылмыстың субъектісі – оған ... ... ... ... ... ... өзге де ... мен нәрселер сеніп тапсырылған
қандай да болсын әскери ... ... ... ... ... ... ... салдарынан абайсыздан адамның өліміне әкеліп соқтыру.
ҚК 390-баптың 3-бөлігі қару-жарақ пен ... ... ... ... ... ... бұзу ... абайсыздан өмірден
екі және одан көп адамды айыру үшін жауапкершілікті белгілейді.
391-бап. Машиналарды жүргізу немесе пайдалану ережелерін ... сай бұл ... ...... ... денсаулығына ауыр
немесе орташа ауырлықтағы зиян келтірген әскери, арнаулы немесе көлікті
машинаны жүргізу немесе пайдалану ... ... ... ... ... ... – Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде
белгіленген, оның жауынгершілік дайындығын және ... ... ... ... ... ... ... ережесі.
Қылмыстың заты болып – жауынгершілік, арнайы немесе ... ... өз ... ... ... ... ... қондырғылар,
транспортерлар және бронетранспортерлар, тартқыш машиналар және с.с. ... – бұл ... ... ... жөндеу және с.с.)
функцияларға арналған бульдозерлер, скреперлар және ... ... ... жеке ... қару-жарақты, оқ-дәрілерді, өзге әскери ... ... ... ... ... жағы – ... арнайы немесе көлік
машиналарын жүргізу ... ... ... ... ... ережелерін
бұзуда болып келеді. Жүргізу ережелерін бұзу жүргізушінің ... келе ... ... ... ... ... емес ... құралады:
светофор немесе реттеушінің тыйым салатын белгісіне қарамастан өтіп кету,
озып кету, бұрылу және с.с. ... ... ... ...... техникалық бұзушылығы бар машиналарды жіберуде, машинаны
жүргізуге тиісті дайындығы жоқ ... мас ... ... жіберуде,
машиналарды мақсатынан тыс пайдалануда және с.с.
Бұл іс-әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік тек заңда көрсетілген
зиян ... ғана ... ... Қылмыстың құрамы – ... ... және ... ... ... ... ... анықталуы тиіс.
Субъективтік жақ туындаған зардапқа байланысты анықталатын ... ... ... ... – машинаны өзі жүргізетін немесе машинаны
пайдалану үшін ... ... ... қызметші.
Бұл қылмыстың дәрежеленген түрлерін абайсыздықтан адам өліміне ... (ҚК ... ... ... ... екі ... одан
көп адамның өліміне әкеліп соқтырған (ҚК ... ... дәл ... ... Ұшу ... оған ... ... бұзу
Қылмыстық кодексте бұл қылмыс – абайсызда кісі өліміне өзге де ... әкеп ... ұшу ... ... ... ... ... сол
сияқты әскери ұшу аппараттарын пайдаланудың өзге ережелерін бұзу ретінде
анықталған.
Қылмыстың нақты объектісі ...... ... және ұшатын
аппараттарды пайдаланудың ... ... ... ... Әуе ... Қарулы Күштердің авиациясының ... ... ... және ... ... ... ... әскери қатынастары келеді. Қылмыстың заты – ... ... ... ... келетін ұшақтар, тік ұшақтар ... ... ... ... жақ – ұшу ... ... ... ережелерін немесе әскери
ұшу аппараттарын ... өзге ... ... болып келеді.
Қылмыстың аяқталған қылып тану үшін заңда көрсетілген адамның өлімі түрінде
немесе өзге ауыр ... ... ... ... ... және ұшу ... даярлану ережелерін бұзу немесе әскери ұшу аппараттарын пайдаланудың
өзге ережелерін бұзу мен зардап араларындағы себепті байланысты ... ... бұзу – ... ... ... жерден үзілу және
жерге қону ... ... ... ... ... және тік ... инженерлік құрылысты салудың басшылықтарын және инструкцияларын
бұзу және с.с.көрінуі мүмкін.
Ұшуға даярлану ережелерін бұзу – ... бір ... өзге ... бар ұшу аппаратын жіберуде, ... ... ... өтпеген немесе ауру, әлде мас күйінде болып тұрған экипаж
мүшелерін жіберуде және с.с. ... ... ... ... ... өзге ауыр зардап ретінде – ұшу
аппаратының құруын немесе едәуір бүлінуін, ... ... ауыр ... ... зиян ... ... үйлердің және басқа құрылыстардың
күйреуін немесе ... ... ... әскери шаралардың сәтсіздікке
ұшырауын және с.с. түсіну тиіс.
Субъективтік жақ – менмендік немесе немқұрайлық ... ... ... ... – ұшу ... ... отыратын
(жүргізетін) немесе ұшуға даярлану қауіпсіздігін қамтамасыз ететін әскери
қызметші, яғни ұшу аппаратының командирі, ұшқыш, борттағы инженер, ... ... және ... Кеме ... ... ... абайсызда кісі өліміне немесе өзге ауыр зардаптарға әкеп соқтырған
кемелерді жүргізу немесе пайдалану ережелерін бұзу үшін ... ... ...... ... ... мен ... қамтамасыз ететін, Әскери-Теңіз Флотның Кемелік Жарғысымен,
уағыздармен және нұсқаулармен реттелетін әскери қатынастар келеді.
Қылмыстың заты: арнайы тағайындаудағы жауапкершілік ... су ... ... авиа ... ... ... ... ету кемелері және с.с.
Объективтік жақ адам өлімін немесе өзге ауыр зардапты туындатқан кеме
жүргізу ережелерін ... ... ... ... ... қылмыс құрамы–
материалды. Кінәлінің іс-әрекеті мен адамның өлімі ... өзге де ... ... ... байланыс анықталуы тиіс [9].
Кеме жүргізу ережелерін бұзу – ... ... ... ... ... ... ... ауытқуда, оның курсы мен
жылдамдығын құқыққа қайшы өзгертуде, кемелерді ... және ... ... және ... мүмкін.
Бір адамға болса да өлім келтірумен қатар, ауыр зардап ... ... ... ... ... талап ететін кеменің бүлінуі, бірнеше
адамның денсаулығына ауыр немесе орта ауырлықтағы зиян келтірілуі, ... ... ... ... және с.с. ... субъективтік жағы – кінәнің тек абайсыздық ... ...... ... оның көмекшілері, штурман,
вахталық офицер және оларға ... ... және оны ... ... ... өзге де әскери қызметшілер.
2.5. Әскери басқарудың қалыпты қызмет етуіне және Қарулы Күштердің
мәртебесіне қиянат жасайтын қылмыстар
Қазақстан ... ... ... реформалау кезінде бірталай
маңызды роль ... ... ... да болып келеді. Оның ... ... оның ... ... мен ... ... қорғаныс қабілеттілігін нығайту бойынша ... ... ... ... орай ... ... органдарының өз
қызметкерлері арасындағы қылмысты көріністер көтеріңкі қауіпті ... ... те, ... – біздің елдің ... ... ... да еніп ... Бұл ... ... өздерінің құқыққа
қайшы әрекеттерменен соңғылардың қалыпты қызметін бұзады, ... ... ... ... ... ... ... басқару өкілдерінің
қылмыстық әрекеттеріне жол ... ... және олар ... әкеліп соқтыруы тиіс.
380-бап. Билікті теріс пайдалану, ... ... ... ... осы ... ... үш ... қылмыс үшін қарастырылады:
1) билікті немесе қызмет жағдайын теріс пайдалану үшін;
2) билікті ... ... ... ... қолдану;
3) биліктің әрекетсіздігі.
Бұл қылмыстың нақты объектісі болып – ... ... ... ... және ... ... ... келеді. Қосымша объект
ретінде– жеке, қоғамдық немесе мемлекеттік мүдделер болады.
Қылмыстың объективтік жағы келесілерде көрінуі мүмкін:
1. ... ... ... ... ... немесе қызмет жағдайын теріс
пайдалануында. Теріс пайдалану ретінде аталған ... ... ... ... ... және ... ... қайшы
жасалатын құқыққа қайшы әрекеттерін түсіну керек.
2. Билікті немесе қызмет ... ... ... Ол ... ... ... адаммен оларға заң бойынша, жарғылармен,
бұйрықтармен берілген құқықтармен өкілеттіктерден айқын ... ... ... Биліктің әрекетсіздігі. Бастық немесе лауазымды адамның
әрекетсіздігі ... оның ... ... ... ... орындамауы
танылады. Мысалы, 1994 жылы 10.08. Ішкі істер министрінің № 238 Бұйрығымен
бекітілген Ішкі ... ... ішкі ... ... ... сай
(аталмыш жарғы ішкі әскерлерінің әскери қызметшілеріне тарайды), бастық
Қазақстан Республикасы заңдарын, ... ... ... ... және бір ізді ... ... міндетті, бағыныштылары
арасындағы жоғары тәртіпті ұстап ... ... ... ... және ... тура және дер ... ... етуі, бағыныштының бір де бір теріс әрекетін әсерсіз қалдырмауы
тиіс. Тәртіпті қалпына келтіру үшін әсер ету ... ... ... ... үшін ... тартылады.
Құрамының құрылымы бойынша қаралатын қылмыс – материалды болып ... ... ... қайшы әрекеттерден басқа елеулі зиян келтіру
түріндегі қоғамға қауіпті салдардың туындауы және туындаған ... мен ... ... ... ... ... қажет.
Елеулі зиян келтіру болып – бөлім немесе мекеме мүдделеріне, сол сияқты
әскери қызметті ... ... ... мен ... ... ... зиян тигізу болып танылады. Зиян ... ... ... ... ... ... сай жүргізілетін маңызды
әскери шаралар сәтсіздікке ұшырағанда елеулі болып танылады.
Қылмыстың субъективтік жағы – қасақана кінәмен сипатталады. Қасақаналық
– тікелей ... ... да ... ... Адам өз ... ... ... осының нәтижесінде құқықпен қорғалатын мүдделерге
елеулі зиян келтірілуі мүмкін екенін ... ала ... және оның ... ... ... ... оның ... сезіне тұра жол
береді (жанама қасақаналықта).
Қаралатын қылмыстың міндетті субъективті сипаттары ретінде заң пайда
табуға ... ... өзге жеке ... ... ... қызмет жағдайын теріс пайдалану, билікті немесе қызмет
өкілеттіктерді асыра қолдану, биліктің әрекетсіздігіне ... ... ... өзі ... ... ... үшін материалдық пайданы
мемлекеттік немесе өзге бөтен мүлікті ... алып ... және ... ... ... меншігіне тегін аударусыз (мысалы, әскери көлікті заңсыз
қолдану, ... ... алу және с.с.) ... ... ретінде
бағалауға болады. Егер бастық ... ... ... ... ... біреудің мүлкін ұрлаудың тәсілі ... ... ... ҚК ... ... ... құрамын құрайды.
Өзге жеке мүдделілік материалдық сипаттағы пайда алумен сипатталады
(мысалы, қызмет бойынша заңсыз жылжу, сыйлықты соған ... ... алу және ... ... ...... ... немесе арнайы өкілеттік
бойынша билік өкілінің ... ... ... ... ... ... ... басқа әскерлерде және Қазақстан
Республикасының әскери ... ... ... ... ... атқаратын бастық немесе өзге ... (ҚК ... ... ... ... ... ауыр ... әкеліп соқтырған
дәл сол әрекеттері үшін қарастырады.
Ауыр зардап ретінде – адамдардың өлуін (бір адам ... да) ... ірі ... аса ірі ... ... ... бүлдіру, бөлім, бөлімшенің
өткізіліп жатқан немесе өткізуге жоспарланып жатқан шараның сәтсіздікке
ұшырауы және с.с. ... ... ... ... ... осы ... ... және екінші
бөліктерімен қарастырылған, соғыс уақытында немесе ұрыс ... ... үшін ... ... ... қарау
Бастықтың немесе лауазымды адамның қызметке селқос қарауының
объективтік жағы – оның ... арам ... ... немқұрайды қарау
салдарынан онымен өз міндеттерін орындамау немесе тиісті орындамауында
көрініс табады, егер бұл ... ... ... ... мен ... ... ... немесе мемлекет заңды мүдделерінің елеулі
бұзушылығына әкеліп соқтырса.
Яғни бұл қылмыстың объективтік жағына үш ... ... ... ... ... ... міндеттерін орындамау немесе тиісті
орындамау;
2. бір немесе бірнеше заңды ... мен ... ... ... ... ... салдардың туындауы;
3. қызмет бойынша іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік) және заңмен
қорғалатын ... мен ... ... ... себепті байланыс.
Орындамау болып – бастықпен немесе лауазымды ... оған ... ... ... бұл адам ... және ... көлеміне
сай қолдануға міндетті болатын шараларын қолданбау (мысалы, әскери ... ... ... ... ... ... киімдермен қамтамасыз
ету бойынша шараларды қолданбау) келеді.
Тиісті орындамау – өзінің функционалды міндеттерін арам ниетті немесе
немқұрайды ... ... Осы ... ... ... ... ... тиісті орындамау өз ара түйісуі ... де, ... де ... рет, ... немесе бір рет жасалатын болып
келуі ... ... ... объективтік жағын анықтауда ерекше мән – осы
лауазымды адамның міндеттері мен ... ... ... ... ... келеді. Селқос қарау үшін ... ... ... ... Бұл міндеттер қатарына кірмейтін іс-
әрекеттерді жасау немесе ... оның ... ... ... емес.
Бұл қылмыстың міндетті сипаты болып – құқықпен қорғалатын мүдделерге
елеулі зиянның келтірілуі келеді. ... ... ... құрамындағы
басым салдар болып, ... ... ... ... ... қоры азаюы
түріндегі, мүліктік зиян келетінін дәлелдейді. ... ... ... ... кездесетін салдар болып – адамның денсаулығына зиян ... ... ... ... ... ... ... үшін бастық немесе
лауазымды адам жүріс-тұрысы мен және қоғамға қауіпті салдар араларындағы
себепті байланыс анықталуы тиіс.
Қызмет ... ... ... ... және ... ... келтірілген елеулі зиян араларындағы себепті ... ... оның ... селқос қарау құрамы болмағаны
туралы айтады.
Қызметке селқос қараудың субъективтік жағы тек ... ... ... ... кінәмен сипатталады. Қылмысты менмендік
болған ретте кінәлі оның ... ... ... ... ... ... салдарынан құқықпен қорғалатын мүдделерге елеулі зиян
келтірілуі мүмкін екенін алдын ала біледі, бірақ ... ... оны ... ... ... ... ... кінәлінің лауазымды міндеттерін реттейтін нақты
тәртіптерді сезіне тұра бұзу – сипатты болып келеді.
Немқұрайлық орын алса, кінәлі істің ... ... ... ... салдар туындауы мүмкіндігін білу керек және біле
алатын болғанмен де осыны алдын ала болжамайды.
Қылмыстың ... ...... уақытша немесе арнайы өкілеттік
бойынша ... ... ... ... ... немесе Қазақстан
Республикасының Қарулы ... ... ... және ... әскери бөлімшелерінде ... ... ... функцияларды атқаратын бастық немесе өзге лауазымды
адам (ҚК 307-бабына ескерту).
ҚК 381-бабының ... ... ауыр ... ... ... сол әрекеттер үшін қарастырады.
ҚК 381-баптың 3-бөлігі жауапкершілікті осы баптың бірінші және екінші
бөліктерімен қарастырылған, ... ... ... ұрыс ... ... үшін ... Жауға соғыс жүргізу құралдарын беру немесе тастап кету
Бұл қылмыстың нақты объектісі болып – ... ... ... ... ... ... ... объект – адамдардың
өмірі және денсаулығы немесе ауыр ... жақ – ... ... соғыс құралдарын беру немесе тастап
кетуде болады. Беру – ... ... ... ... және
осының негізінде оған сеніп тапсырылған әскери күштерді тұтқынға алынуында,
бекіністерді, әскери техниканы және ... ... өзге ... ... ... ... ... соғыс жүргізу құралдарын қалдырып кеткенде
бастық бұл ... ... әлде ... қылу үшін ... ... және осы ... олар ... қолына түседі немесе түсуі мүмкін
болады.
Бұл норма бойынша бағалау үшін жауға соғыс жүргізу ... ... ... ... анықтау керек. Егер бастық ... ... ... барлық қажетті шараларды қолданса, бірақ та
қалыптасқан жағдайға байланысты оларды алып шығуына ... ... ... ... онда оның ... ... құрамайды [17].
Субъективтік жақ, әдетте, кінәнің абайсызда ... ... та ... ... бұл ... ... ... салдарынан
қасақана да жасалынуы мүмкін. Егер жауға көмектесу мақсатын көздесе, онда
осындай іс-әрекетті мемлекеттік опасыздық ретінде ... тиіс (ҚК ... ...... Ол ... тек ... күштер,
бекіністер, жауынгершілік техника және соғысты жүргізудің өзге ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерді жария ету немесе әскери
сипаттағы құпия ... бар ... ... қылмыстың объектісі болып – мемлекеттік құпиясы жоқ әскери
сипаттағы мәліметтерді құпиялықта сақтаудың ... ... ... 386-бабының 1-бөлігінің объективтік жағы болып, нәтижесінде осы
құжаттар немесе ... ... ... ... жоқ ... ... ... бар құжаттарды немесе заттарды күтіп ұстаудың белгіленген
ережелерін бұзу келеді.
Бұзушылық әрекетте (мысалы, құжатты ... ... ... ... салдарынан ол жоғалады), сол ... ... ... ... ... ... ол ... және с.с.)
көрініс табуы мүмкін.
Алайда, мемлекеттік опасыздық (ҚК ... ... ... ... ... бұзу ... ... құпияны ұстайтын
құжаттар немесе заттар ... ... онда ... ... ... ... ... (ҚК 172-бап).
Құжат немесе зат сеніп тапсырылған адамдар қатарының иелігінен шыққан
сәттен қылмыс аяқталған болып есептеледі. ... ... үшін осы ... ... ... ... ... адамға белгілі болуы талап
етілмейді.
Қылмыстың субъективтік жағы – менмендік, сол ... ... ... тек ... нысанында болады.
ҚК 386-бабы 2-бөлігінің объективтік жағы – мемлекеттік ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Тарату – бұл мәліметтерді ауызша сұхбаттасу кезінде (сөйлесуде, лекцияда,
баяндамада, ... ... ... ... ... ... ... немесе жазбаша нысанда (басылған және жазбаша құжаттарда,
хаттарда және с.с.) ... ... ... ... ... заттарды,
объектілерді бөтен адамдарға көрсетудің әр түрлі нысандары жатады. Құпияны
тарату бойынша пассивті ... ... ... ... ... ... онда бөтен адамдар кіріп олармен таныса алатын жерде тастап кету.
Қылмыс ақпарат оны білуге тиісті емес бір ... ғана ... ... аяқталған болып есептеледі.
Әскери сипаттағы құпиялы мәлімметтерді таратудың субъективтік жағы –
немқұрайлық түріндегі абайсыздық нысанындағы кінәмен ... ... ... бөтен адамдарға белгілі болатынын білуі тиіс.
ҚК 386-бабыменен қарастырылған қылмыстың субъектісі арнайы – ... ... ... ... ... бар құжаттар мен заттар ... ... оған осы ... ... ... ... болған
әскери қызметші.
ҚК 386-бабының 3-бөлігі жауапкершілікті ауыр зардапқа әкеліп соқтырған
дәл сол ... үшін ... ... ...... ... ... мүліктің ірі немесе аса
ірі мөлшерде құруы немесе бүлінуі, ... ... ... жатқан
немесе өткізуге жоспарланып жатқан әскери шараның сәтсіздікке ұшырауы және
с.с. танылады.
2.6 ... ... ... және ... ... ... ... Тұтқынға өз еркімен берілу
Бұл қылмыстың объектісі ... оның ... ... ... қабілетіне зиян келтіретін (нақты алғанда, жеке құрамның
моральдық рухы, оның жауды жеңетініне сенімі және с.с. ... ... ... ... ... белгіленген тәртібі келеді.
Қылмыстың объективтік жағы – әрекеттерде, сол ... ... ... ... ... үшін кінәнің жау жағына кетіп қалғанынын,
әлде қарсылық көрсетпегені нәтижесінде тұтқынға ... ... Тек ... ... ... ... қабілеті бола тұра,
қарсылықты тоқтатқанының, өз бетімен ... мәні ... Егер ... ... ... (мысалы, ауыр жарақатына немесе зақымға және ... ... ... оның ... ... ... құрамайды.
Қылмыс тек кінәлі жаумен тұтқынға алынған сәттен бастап аяқталған болып
есептеледі.
Қаралатын іс-әрекеттің ... жағы – тек ... ... ... өз ... ... ... қауіптілігін
сезінеді, жауға тұтқынға түсу түріндегі зиянды салдар болуы мүмкіндігін
алдын ала біледі және ... ... ... ... ... үшін ... және мақсаттың мәні ... ... Заң ... ... ... ... немесе
жігерсіздікпен себептенуі тиіс екенін тікелей қарастырады. Егер ... ... ... ... қауіпсіздігіне және
тәуелсіздігіне нұқсан келтіру немесе әлсірету мақсатыменен жасалынса, онда
әскери қызметшінің іс-әрекеттері мемлекеттік ... ... (ҚК ... ... қарастырылған қылмыстың субъектісі болып – қандай да
болсын ... ... ... ... ... қылмыстың объектісі болып – армия мен флотта бекітілген, Қазақстан
Республикасы Қарулы Күштерінің жоғары беделіне кепіл болатын, ... ... ... ... ... қызметтің ережесі келеді.
Қол сұғынушылықтың заты болып – өлгендер мен жараланғандардың қандай да
болсын ... ... ... ... ... және с.с. ... Бұл заттар
кімдікі екенінің, біздің Қарулы Күштердің әлде жаудың өлгендерінің ... ба, мәні ... Олар ... мен ... келгеніне мән беріледі.
Алайда, сондай адамдардан қаруды немесе соғысты жүргізудің өзге
құралдарын алып қою, егер бұл ... арам ... ... ... ... ... ... осындай қылмысты құрай алмайды.
Тонаушылықтың объективтік жағы – ашық болсын жасырынды ... ... ... ... ... ... ... келеді. Бұл
ретте бағалау үшін құқыққа қайшы алып қою жараланғанға қарсы күш қолданумен
болды ма әлде күш ... ... мәні ... ... ... ... ... мәні бар. Осындай орын болып – құрлық аумағы, ... ... ... да ... ... орны ретінде тек майданның алғы қатардағы аумақты ғана емес, онда
жаудың ... ... өзге ... жасалынған және зиян шеккендер бар терең
тылдағы да аумақ келеді. Осындай ... ... бұл ... ... ... әлде ... адамдардан алынғанына қарамастан орын
алады.
Бұл қылмыс заттар өлгендер мен жаралағандардан алынған сәттен бастап
аяқталған болып есептеледі.
Осы ... ... жағы – ... қасақаналық түріндегі кінәмен
сипатталады. Кінәлі өз әрекеттерінің қоғамдық қауіптілігін және ... ... ... ... болмайтынын сезінеді, меншік иесіне
немесе өзге заңды иеге ... зиян ... ... ... ... ... сезінеді және олардың болуын қалайды.
Тонаушылықтың субъективтік ... ... ... ... және ... ... Тонаушылықтың пайдақорлық себебінің мәнісі
арамтамақтық мінездегі қалауларда, ... ... ... ... ... ... ... кінәліде ешқандай құқықтар болмайтын
мүлікті алып алу жолымен қанағаттандыруға ұмтылуда болып келеді.
Тонаушылықтағы пайдақорлық мақсат ... ... ... өз ... ... ... және ... етуге, яғни жеке өзі тұтынуға, оны басқаша
пайдалануға, сол сияқты оны сатуға, ... ... өзге ... ... ... ... іс ... мүмкіншілікті алу келеді.
Мүлікті өлгендер мен жараланғандардан пайдақорлық ... ... ... ... ... ... ұрыс ... тоңып-қатып
қалмауы үшін өлген жора-жолдасының жылы киімін пайдаланады.
Қылмыстың субъектісі – қандай да болсын әскери қызметші.
Қорытынды
Сонымен жоғарыда ... ... келе ... ... ... ... ... жарғылары әскери бөлімдері, басқармалары,
мекемелері және ұйымдарының ... ... ... ... ... ... тұралап анықтаған. Әскери тәртіпті бұзу, құқық бұзушылықтар
жасау үшін әскери қызметшілері тәртіптік, материалдық, ... ... ... ... ... ... ... үшін жауапкершілік
Қазақстан Республикасының ҚК ... ... ... ... ... сай: "Әскерге шақыру бойынша не келісім шарт бойынша
Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, ... ... ... ... мен ... ... әскери қызмет атқарушы әскери
қызметшілердің, сондай-ақ запастағы аза-маттардың жиындардан өту ... ... ... ... ... ... осы ... көзделген
қылмыстарды жасауы әскери қылмыстар деп танылады".
Заңның мазмұнынан әскери қылмыстар болып, ... ... ... реттейтін қатынастарға (әскери қылмыстардың тектік объектісі)
қиянат ететін қоғамдық қауіпті ... ... ... ... ... ... атқарудың белгілі тәртібіне
озбырлық жасамайтын ... ... ... ... ... ... ... және с.с. әскери қылмыстарға жатпайды ... ... ... басқа тиісті тарауларының баптары бойынша
тудырады.
Әскери қылмыс ұғымы ... ... ... ... ... ... ... кіргізілуіне де қарамастан салыстырмалы түрде дербес
екенін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... құрамымен қатар өзінің ерекше жалпы бөлімі - ... ... де ... ... ... ... жағдайына тән мысалы, қарауыл қызметін
атқарудың жаорғылық ережелерін бұзу, өз бетімен ... ... ... ... ... апатқа ұшыраған әскери кемені тастап кету және т.б.
Салыстырмалы әскери қылмыстар ... ... ... ... ... ... ... бұлар әскери құқық тәртібіне қол
сұғушылық болатынымен сипатталады сол ... ... ... ... ... төнеді. Егер арнаулы әскери қылмыстарды жіктеу аса қиын
болмаса қылмыстар мен салыстырмалы ара ... ... ... ... ... айтарлықтай күрделене түседі.
Әскери қылмыстарға тағайындалатын жаза түрлері ... ... ... мен ... сондай-ақ жазаның тәрбиелееу мақсатына
қарай белгіленген. Ал әскери қылмыстардың қоғамдық қауіптілігі қол ... ... ... зардаптарға жасалған әрекеттердің сипаты мен
басқа да мән ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексі әскери қылмыстарға арналған 16
тараудың әрекеті ... ... ... ғана емес ... ... ... ... сондай-ақ жеңілдететін және ауырлататын мән жайларды
барлық ескертуіне ... ... ... ... ... атап ... қажет.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жыл.
2. ҚР Қылмыстық кодексі. 1997 ж.
3. Молдабаев С. ... ... ... оқу ... 2003. 260 ... ... З.О., Ашитов Б.З., Воинские преступления, причины и иеры
прудупреждение. – Алматы: Жеті ... 1998. 168 ... ҚР ... ... түсінік. Норма К, Алматы 2004.
6. Уголовное право РК. Особенная часть. Учебник/ Под ред. ... и С.М. ... В 2-х ... Алматы: Институт
Данекер, 2000.
7. ҚР Президентінің 1998 жылғы 27 қарашадағы 4156 жарлығымен бекітілген
ҚР Республикасындағы ... ... Ішкі ... ... ... ҚР ... құқығы Ерекше бөлім. 2-бөлім. Алматы. Баспа, 2002.
6. О всеобщей воинской обязанности и военной службе: Закон РК ... ... ... Х. ... ... военной службы // Российская
юстиция. N 5, 1997.
8. Борисенко В. ... ... ... ... юстиция. 2000. № 2. С. 40-42.
9. Закон об уголовной ответственности за ... ... М., ... ... закона об уголовной ответственности за ... М., ... ... И.М., ... В.Е. ... насилие среди военнослужащих,
М., 1994.
12. Мацкевич И.М. ... и ... ... ... ... ... // Государство и право. 1999. № 6. С. 57-
63.
14. ... А.В. ... ... Общая часть: Курс лекций. М., 1996.
9. Уголовное право. Особенная ... ... 1, 2. ... Данекер, 2000.
15. Уголовное право. Особенная ... \\ Под ред. ... М., ... ... право. Особенная часть \\ Отв.ред.: д.ю.н., проф.
И.Я.Козаченко, д.ю.н., проф. З.А.Незнамова, ... доц ... ... ... 1998. – 768 ... ... ... Российской Федерации. Особенная часть \\ Под. ред.
Б.В. Здравомыслова. М., 1996.
18. Уголовное право. Особенная часть: Учебник // Под ред. А.И. ... ... Лтд., 1997. 480 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстар24 бет
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыс40 бет
Есiнiң дұрыстығы мен дұрыс еместiгi29 бет
Қоғамдық қауіпсіздікке және қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы28 бет
Аса қажеттілік жағдайында қылмыс жасау жағдайлары32 бет
Банк қызметi саласындағы қылмыстарға криминологиялық сипаттама45 бет
Банк қызметi саласындағы қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама65 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар24 бет
Бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар жайлы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь