Қазақстан Республикасы қоғамдық Құрлысының конституциялық негіздері

КІРІСПЕ

1. Конституциялық құқық: ұғымы, пәні. Қазақстан Республикасының Конституциясы
1.1 Конституцияны нормативтік құқықтық актілердің заңдық қасиеттері

2. Қазақстан Республикасы қоғамдық Құрлысының конституциялық негіздері
2.2 Адам мен азаматтың конституциялық құқықтарының, бостандықтарының және міндеттерінің жүйесі

3. Қазақстан Республикасы сайлау жүйесі, ұғымы қағидаттары, сайлау органдары
3.1 Сайлау құқығы қағидаттары

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        КІРІСПЕ |3 | |
|1. Конституциялық құқық: ұғымы, пәні. Қазақстан Республикасының | |
|Конституциясы |4 ... ... ... ... ... ... | ... |6 ... ... ... ... ... ... | |
|негіздері |9 ... Адам мен ... ... ... |14 ... және міндеттерінің жүйесі | ... ... ... ... ... ... ... |18 |
|сайлау органдары | ... ... ... ... |18 ... |26 ... ... |27 ... ... ... ... ... ... конституциялық құқық, Қазақстан құқық салаларының арасында
жетекші рөл атқарады. Құқық жүйесіндегі конституциялық ... ... ... ... ... ... біріншіден, конституциялық құқық
қоғам мен мемлекет құрлысының негізгі қағидаларын ... ... ... ... ... барлық қоғамдық ... ... ... ... ... ... құқықтың
нормалары құқықтық актілердің түрлерін, оларды қабылдайтын органдарды,
актілердің заңдық ... ара ... ... ... ... ... жасалу үрдісін реттейді.
Конституциялық құқық ғылымы қоғамдық ғылымдар жүйесіне жататын заң
ғылымдарының құрамдас бөлігі. Конституциялық құқық ғылым ... ... тән ... пәні, зерттейтін объектісі, әдістері, деректік
негіздері бар. Конституциялық құқық салалық заң ... ... ... ... ... пәні. Қазақстан Республикасының
Конституциясы
Конституциялық құқық ғылымы - ... ... ... ... және ... ... асырылуы байланысты болатын - ерікті ... ... ... жайындағы ғылыми білімдер жүйесі. Конституциялық құқықтың
ғылыми жүйесіне:
1) конституциялық құқықтың құқық саласы екендігі жайындағы білімдер;
2) ... ... ... мәні, мазмұны, құрылымы
жайындағы білімдер;
3) Қазақстан Республикасы конституциялық құрылысының ... ... ... үстем қатынастармен қарым-қатынасы жайлы білімдер;
4) Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... білімдер;
5) Қазақстан Республикасының ұлттық-мемлекеттік және әкімшілік-
аумақтық құрылымы туралы білімдер;
6) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мен ... ... туралы білімдер жатады.
Көрсетілген объектілер ғылыми зерттеудің пәні болып табылып ғылыми
әдістемелілік қағидаларға сүйеніп, тарихи, ... ... ... нақты-әлеуметтік сияқты әдістердің көмегімен
оқытылады.
Теориялық қорытындылар жасай отырып, ... ... ... ... негізін құрайтын барынша кең деректер жүйесіне сүйенеді.
Осындай деректердің қатарына конституция, конституциялық және ... ... ... ... ... ... және ... басқару органдарының нормативтік актілері жатады. Сонымен бірге
конституциялық ... ... ... ... шетел оқымыстылары,
ғалымдары, зерттеушілерінің конституциялық құқық саласына байланысты ... ... ... ... ... ... мен Қазақстан
Республикасы мемлекеттік құрылысын реттейтін ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттің құрылымына, адам мен ... ... ... ... іске ... мен ... ... қатынастар конституциялық құқықтың оқытатын пәні.
Құқықтың басқа ... ... ... ... өзіндік
қоғамдық қатынастарды құқықпен реттеу әдістері деп аталатын, амал-айла,
тәсілдердің жиынтығы бар. ... ... ... ... ... міндеттеу әдісі;
2) тыйым салу әдісі;
3) рұқсат беру ... ... ... конституциялық құқық дегеніміз ... ... ... адам мен ... ... мемлекет
құрылымының, мемлекеттік билік органы ... ... ... ... ... ... ... құқық нормаларының
жиынтығынан тұратын құқықтың бір саласы.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... бекіту, орнату деген мағына береді. Ежелгі Римде конституция деп
императорлардың шығарған актілерін ... Орта ... әр ... ... мен ... ... нормативті актілер
конституция делінген. ... ... ... ... жақын
мәніндегі ең алғашқы Конституция - 1787 жылы ... ... ... ... 1791 жылы Францияда қабылданған. Батыс
Еуропа елдерінде конституцияның қалыптасуына ХYIII-ХІХ ... ... ... әсер ... ... сол ... ... абсолюттік монархияны шектеудің, ... ... ... ... ... ... ... болып табылды.
Заң ғылымында Конституция деп мемлекет пен адамның, азаматтың өзара
қарым-қатынасын, мемлекеттік органдар жүйесінің ... мен ... ... ... пен ... құрылымды бекітетін, жоғарғы
заңдық күші бар нормативті акт, негізгі заңды айтамыз.
Конституцияның ... ... оның ... ... ... Конституциянын негізгі міндеттері:
1) Конституцияның заңдық қызметі құқықтың басқа салаларының негізі,
құқықтың басты деректік ... көзі ... ... ... ... ... күші барлығынан көрінеді;
2) Конституцияның саяси қызметі қоғамның саяси ... ... ... ... ... әр алуандылықты мойындай және бекіте
отырып, идеологиялық ықпал жасаудың құралы болуы, оның ... ... ... ... ... (формасын), әрекет
етуінің тәртібін реттеуі экономикалық қызметіне ... ... ... құқықтық актілердің заңдық қасиеттері
Біріншісі, конституцияның, үстемдігі — оның жоғарғы заңдық күші. ... ... ... басқа құқық салалары үшін дерек көзі;
нормативтік актілерді тек конституцияда көрсетілген органдар ғана қабылдай
алады; нормативтік ... ... ... ... ... ... ... органдар, жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі
басқару органдары, лауазымды адамдар, азаматтар, ... ... мен ... ... ... ... ... үстемдігі
сол Конституцияның өзімен бекітіледі.
Екіншісі, Конституцияның құрылтайлық ... ... ... пен ... ... іске асырылуының негізін құрайды,
бекітеді. Конституцияның нормалары мен баптары басқа нормативтік ... ... ... ... ... ... тіке ... Бұл қасиетін
төмендегідей түсіну керек: Конституцияның ... заң ... ... ... ... үшін міндетті болып есептеледі; Конституцияның нормалары сотта
құқық субъектілері өз құқықтарын қорғау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Төртіншіден, Конституцияны өзгертудің және ... ... ... ... ... не оған толықтырулар мен өзгерістер енгізу, тек
Конституцияда бекітілген ерекше жолмен, яғни ... ... күші бар ... ... және ол ... ... құзыреті мен
құқы бар органның еркімен жүзеге асырылады.
Бесіншіден, Конституция ... ... ... ... ... ... дегеніміз конституциялық заңдылықтың сақталу тәртібін
қамтамасыз ететін заңды құралдардың ... ... ... ... қорғауда ерекше рол, мемлекет басшысы, ең жоғарғы
лауазымды мемлекеттік қызмет, Конституцияның ... ... ... ант ... ... Республикасы Президентінің
үлесіне тиеді. Сонымен бірге, Конституцияны қорғау мақсатында құқық қорғау
органдары құрылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының қалыптасу ... ... ... ... ... ... ... тарихы
өзінің бастамасын Қазақ Кеңестік ... ... ... мен ... енгізі туралы 1990 жылғы 24 сәуір заңынан
алады. Аталған заң мемлекеттік басқару жүйесі не ... ... ... ... елімізде бірінші рет Президент лауазымы енгізілді.
Конституциялық сипаттағы ең алғашқы акты 1990 жылы қазанда ... ... ... ... туралы декларация болды. Декларация
бойынша Қазақ КСР-і заңдарының КСРО заңдарынан артықшылығы; КСРО мен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік, мәдени-ұлттық құрылысқа
байланысты мәселелердің барлығын өз ... ... ҚКСР ... ... өз аумағында КСРО-ның заңдарын ... құқы ... ... қол ... және ... шекарасы оның
келісімінсіз өзгермейтіндігі; Жоғарғы Кеңестің ... ... ... ... ... ... мен базалары
орналаспайтындығы; Қазақстанның өзінің ішкі әскерін, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... өз ... сыртқы саясаты мен халықаралық ... өз ... ... ... ... жаңа ... шарт пен Қазақстан
конституциясын жасауға ... ... осы ... ... ... жылғы Қазақ ҚСР-ның конституциясы кеңестердің билігін ... ... ... ... ... ... тармақталу қағидасы
жарияланған бірінші акты еді. Заң шығару билігі жоғарғы ... ... ... және ... бөлу ... ... Президенттің қолына,
сот билігі Жоғарғы Соттың қолына берілді. ... ... ... ... ... тәсілі көрсетілмеді. Егемендіктің және
мемлекеттік билікгін, бірден-бір қайнар көзі ... деп ... ... ... мен басқару жүйесі саласындағы ірі
өзгерістердің бастамасы болған 1990 жылы 20 ... ... ... ... ... ... пен ... құрылымын жетілдіру туралы», 1991
жылы 13 ақпанда «Қазақ ҚСР-ның жергілікті ... ... ... ... жердегі өзін-өзі басқару туралы» заңдар қабылдаңды.
Бірінші заң ... ... КСРО ... ... ... Министрлер кабинеті болып қайта құрылды. Он беске жуық
министрліктер мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік ауыл шаруашылығы өнеркәсібі, Мемлекеттік ... ... ... ... комитеті сияқты мекемелер жойылды.
Олардың орнына экономика жөніндегі мемлекеттік комитет, монополияға қарсы
комитет, ... ... ... ... ... жаңа ... ... Республиканың Вице-президенті мен бас прокуроры лауазымдары
енгізілді.
Екінші заң бойынша өкілетті және атқару ... ... ... ... ... кеңестердін қолына жергілікті
шаруашылық, қоммуналды меншік, жергілікті бюджетке түсетін салықтың түрлері
бекітілді.
Заңның ... ... ... органдары мен басқарудың
құрылымын анықтады. Мемлекеттік ... оны заң ... ... және ... бөлу қағидасына негізделіп іске асырылады деп ... ... және ... ... басшысы Президент деп
жарияланды.
4-тарау мемлекеттің экономикалық негізін анықтады. Қазақстан өзіндік
экономикалық жүйеге және ... әр ... ... мен ... делінді. Жер және оның ... су, әуе ... ... дүниесі және басқа табиғат байлықтары мемлекеттің ерекше меншігі
деп жарияланды. Қазақстан Республикасы халықаралық құқықтың субъектісі ... ... ... өз ... ... айтылды. 18-бапта
бұл заң Қазақстанның жаңа ... ... ... бола алады деп
көрсетілді. Бүгінгі күннен бастап Қазақстан заң жүзінде егеменді мемлекет
делінді. Осы ... ... ... ... ... ... Қазақ КСР Конституциясының, заңдарының, КСРО ... ... ... ... жасай берді.
Осы кезеңде 1978 жылғы ... ... ... енгізген
бірнеше конституциялық заңдар қабылданды. Мысалы 1991 жылы 20 ... ... ... азаматтығы туралы» заң КСРО
азаматтығы мен қос ... ... Заң ... ... ... ... жаңа ... бекітілді.
Конституцияның қалыптасуының үшінші кезеңі 1993 жылғы 28 қаңтарда
Жоғарғы Кеңес қабылдаған егемен ... ... ... 1993 ... ... ... ... және қоғамдық
құрылысын жаңаша анықтады. Конституция егемендік жарияланған уақыттан бері
қабылданған конституциялық занңдардың ... ... ... мен ... пайдаланды. Сонымен бірге конституция ескі 1978
жылғы ... ... ... ... ... Мысалы Жоғарғы Кеңес бір
палаталық өкілеттік және заң шығарушы орган болып қалды, бірақ бұрынғыдай
бүкіл ... ... ... жоқ. ... ... органдар - Кеңестер
сақталды. 1978 жылғы Конституцияда жарияланған адам мен азаматтың құқықтары
мен бостандықтарының және тағы ... да ... ... ... ... рет мемлекетті діни бірлестіктерден бөлуді және
Қазақстан аумағында ... не ... ... құру ... ... «зайырлы және біртұтас (унитарлы)» деген ұғымдар пайдаланылды.
Конституция мемлекеттік билік тармақтарының өзара ... және ... ... ... және ... тура ... ережелерін бекітті.
Конституциялық соттың қаулысына сәйкес 1993 жылы 10 ... ... ... ... ... ғана ... ... заңдық
күші бар жарлық қабылдауға болатын уақытша ... ... ... 1993 ... ... ереже болмағаңдықтан, Жоғарғы Кеңестің осы шешімін
Конституцияға енгізілген өзгерістер мен ... ... ... ... төртінші кезеңі бүгінгі таңда өзіміз өмір ... ... 1995 ... ... ... ... Бұл ... алғашқы конституциядан қабылдану тәртібі
жағынан ... ... ... ... ... ... дамудың бесінші кезеңінде 1998 жылы 7 қазанда Парламент осы
Конституцияға 19 және ... ... ... туралы» Жарлығына
түзетулер енгізді. Парламент 1999 ... 10 ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдады. ... ... ... ... бес жылдан жеті жылға ұзартты.
Президентке кандидаттың шектеулі жас мөлшері алынып тасталды. Келесі ... ... ... ... 50 ... төмен емес мөлшеріндегі
дауысын алғанда сайлау өтті деп есептеледі деген ереже алынып тасталды.
2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ерекшелігін көрсететін мемлекеттік ... ... ... ... ... жағынан демократиялық,
демократиялық емес сипатта не басқаруы жағынан республика, монархия ... ... ... ... ... ... үш ... құрайды: халықтық билік, биліктің бөлінуі, адам мен
азаматтың құқықтарымен бостандықтарының артықшылықтары. Мемлекеттік құрылыс
сол ... ... заңы ... ... ... ... ... Конституцияда көрсетіліп, бекітілген мемлекеттік ... ... деп ... ... ... ... ... негізгі қағидаларын бекітетін, конституциялық
нормалардың жиынтығы. Сонымен, ... ... ... ... ... ... бұл ... Қазақстан егеменді мемлекет. Конституцияның
2-бабының 2-тармағында «Республиканың егемендігі оның бүкіл аумағын
қамтиды. Мемлекет өз ... ... қол ... және ... еді» — деп ... ... егемендік дегеніміз мемлеттік
биліктің заң шығарушы, атқарушы жөне сот ... ... ... ... ... және ... ... саласындағы мемлекеттік
биліктің шет мемлекеттердің билігінен тәуелсіздігін ... ... ... ... ... ... қайнар көзі халық болып
табылады. Халықты барлық биліктің қайнар көзі деп ... ... ... Халықтық егемендік қоғамды және мемлекетті басқару
ісіне нақты араласу үшін халықтың әлеуметтік-экономикалық және ... мен ... ие ... ... ... толық билігі
деген сөз. Халық өз билігін республикалық референдум не ... ... ... ... ... ... өкілеттік беру арқылы іске
асырады. Ешкім өз бетінше билікті ... кете ... ... пен ... ... құқығы Қазақстанның Президентіне және ... ... ... ... ... ... емес, өзінің
құзыреті шеңберінде тек мемлекеттің атынан ғана сөйлеуге құқы бар.
Екіншіден, Қазақстан ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің жоғарғы органдары мен лауазымдары бүкіл
халықтық сайлау не парламентте сайлану жолдарымен ... бір ... ... ... ... ... ... атынан өкілдік ететін ең жоғары лауазымды ... ... ... ... ... ... 7 жыл мерзімге
сайланады. Сонымен бірге - Қазақстан Республикасының заң ... ... ... Республиканың ең жоғары өкілді органы Парламент Мәжілісі
бүкілхалықтық, тура, ал Парламент Сенаты қосымша ... ... ... ... Конституцияның 1-бабында көрсетілгендей
Қазақстан өзін демократиялық мемлекет ретінде бекітеді. Бұл ... ... ... ... ... мемлекет басшысы
Президент және заң шығарушы орган ... ... және ... ... оларды ауыстыруға деген халықта құрылтай билігі бар мемлекет ретінде
анықтайды. Сөз, ... тіл, ... ... қызметке араласу сияқты
құқықтар мен бостандықтар бере отырып, ... ... және ... тегіне қарамастан азшылық пен жекелеген азаматтардың мүдделерін
қорғауға мүмкіншілік туғызады.
Төртіншіден, ... ... ... Қазақстанда дін, діни
мекемелер мемлекеттен ажыратылған, мемлекеттік не ... ... бір ... Діни ... ... ... тыйым салынған. Әрбір адамның, азаматтың
белгілі бір дінді ұстануына не ұстанбауына, дінің ... ... ... бостандығы, құқығы бар.
Бесіншіден, құқықтың үстемдігі. Қазақстан өзін ... ... ... қоғамдық өмірдің барлық салаларында құқықтың рөлі
мен үстемдігі жоғары болуы қажет. Құқықтық ... адам мен ... ... ең ... құндылық, заңның үстемдігі, ... сот ... ... ... пен ... адамның өзара
жауапкершілігі мойындалуы тиіс.
Алтыншыдан, мемлекеттің әлеуметтік ... ... өзін ... ... ... ... ат ... азғана топқа не
адам мемлекетке емес, ... ... ... ... ... ... Мемлекет қоғамдағы игіліктер мен байлықты барлық
азаматтарға тең бөлуге ... ... ... ... ... ғылым,
мәдениет, жұмыспен қамтамасыз ету сияқты әлеуметтік салаларды, халықтың
жағдайы нашар, ... ... ... ... отыруға міңдетті, Мемлекет
адамдардың өмір сүруге қажетті қоршаған ортаның тазалығы, ... ... ... ... ... ... Жетіншіден,
Қазақстан республикасы бірыңғай (унитарлық) мемлекет. Бірыңғайлы ...... ... ... не қаңдай да бір мемлекеттік
сипаттағы ұйымдар жоқ, бір ... ... ... ... ... ... Парламенті, Үкіметі, атқару, сот билігі, әкімшілік-
аумақтық өлігі бар, мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... ... ең жоғары лауамды тұлға Президент
қамтамасыз етеді. Президент мемлекеттікліктің барлық тармағының келісіп
жұмыс ... және ... ... ... алдындағы жауапкершілігін
қамтамасыз етеді. Сөйтіп, Президент мемлекеттік ... ... ... сияқты жоғары тұр және бүкіл ... ... ... ... ... ... 1-тармағына сәйкес
Қазақстан Республикасында ... және ... ... ... ... — Конституцияның аясында әрекет жасайтын барлық саяси
партиялар мен қоғамдық бірлестіктерге саяси үрдіске тең ... ... ... өмір ... және ... кез-келген
партияның мүшесі болуға не болмауға еркі бар, саяси пікір мен ... ... ... ... ... Конституциямен мойындалған белгілі
бір саяси партияның мүшесі болу не болмаумен ғана ... ... ... ... ... партияға кірмеуге де құқығы барлығын
мойындайтын еркіндік. Бұндай саяси әралуандылық бір үлгідегі ... ... ... ол ... ... ... Идеологиялық
әралуандылық - мемлекеттік не жалпыға ортақ міндетті идеология орнатуға
тыйым ... ... ... ... етуінің кепілдігі болатын,
идеологиялық және ... ... ... ... 6-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстанда мемлекеттік
пен жеке ... тең ... ... және ... қоғамдық
қатынастардың бір саласы экономикалық әралуандылықты көрсетеді.
Тоғызыншыдан, ... ... ... адам ... ... бостандықтарын ең қымбат құндылық деп мойындайды
(1-бап.). Мемлекет пен жеке адам ... ... ... ... алдымен тұлғаның мүддесінің артықшылығын жариялайды. Тұлғаны бағалау,
сыйлау, қауіпсіздігін қамтамасыз ету мемлекеттің міндеті ... ... ... шарттар нормаларының Республика заңдары
нормаларының алдында ... бар. ... ... ... «Барлық заңдар, Республика қатысушысы ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық ... ... ... ... қолданудың міндетті шарты болып табылады деп көрсетілген.
2.1 Азаматтық: ... алу және ... ... Республикасының
азаматтығы адамның мемлекетпен тұрақты саяси-құқылық байланысын айқындайды,
бұл байланыс олардың өзара құқылары мен міндеттерінің жиынтығынан ... ... ... ... ... азаматтығын алу,
азаматтығына қабылдау, азаматтықты тоқтату, азаматтықтан шығу, азаматтықтан
айырылудың негіздерін және тәртібін белгілейді.
Қазақстан Республикасы ... алу ... ... ... тууы бойынша;
2) Қазақстан Республикасының азаматтығына қабылдау нәтижесіңде;
3) Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында ... мен ... ... Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы 1991 жылғы 20
желтоқсандағы № 1017-ХІІ ҚР ... ... өзге де ... ... Азаматтыққа қабылдау Қазақстан Республикасы Президентінің атына
өтініш беру арқылы іске асырылады.
Қазақстан Республикасының азаматтығына қабылдау шарттары. ... ... ... ... ... ... ... кемінде бес жыл
тұрақты тұратын не Қазақстан Республикасының азаматтарымен кемінде үш ... ... ... ... болады. Қазақстан Республикасының
азаматтығына ... ... ... ... ... ... не Қазақстан Республикасының Президенті белгілейтін тізбе бойынша
кәсіптерге ие және талаптарға сай ... ... және ... ... ... ... ... ерекше еңбек сіңірген
адамдардан, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... мен ... егер олар ... ... ретінде тұрақты тұру үшін Қазақтан
Республикасына қайтып оралған болса, ... осы ... ... ... ... болуы талап етілмейді;
2) Қазақстан Республикасы азаматтарының ішінде жақын туыстарының бірі
- баласы (оның ішінде асырап алған баласы), ... ... және ... ... ... ... ... аға-інісі, атасы немесе
әжесі бар, Қазақстан Республикасына тұрақты тұру мақсатымен келген, бұрынғы
одақтас ... ... ... Республикасыңда тұру
мерзіміне қарамастан, қабылданатын болады.
Міндетті әскери қызмет ... ... және ... ... орналасқан әскери қызметшілердің азаматтығы мәселелері Қазақстан
Республикасының мемлекетаралық шарттарымен белгіленеді.
Қазақстан Республикасы ... ... бас ... негіздері.
Егер Қазақстан Республикасының азаматтығына қабылдау туралы өтініш ... ... ... халықаралық құқықта көзделген қылмыс жасаса,
Қазақстан Республикасының егемендігі мен тәуелсіздігіне әдейі карсы шықса;
2) Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... қауіпсіздігіне, халықтың денсаулығына нұқсан келтіретін
құқыққа қарсы іс-әрекет жасаса;
4) мемлекетаралық, ... және діни ... ... ... ... ... ... қолданылуына қарсы әрекет
жасаса;
5) терроршылдық әрекеті үшін сотталған болса;
6) сот ... ... ... деп таныса;
7) басқа мемлекеттің азаматы болса, оның өтініші қабылданбайды.
Бұрын ... ... ... ... ... ... ... Заң талаптарына сәйкес оның Қазақстан Республикасы азаматтығы ... ... ... ... келтіру азаматтықтан шыққан бес жыл
уақыт ішінде Президенттің атына өтініш жазу ... ... ... тоқтату негіздері. Қазақстан Республикасының азаматтығы:
1) Қазақстан Республикасы азаматтығынан шығу;
2) ... ... ... ... ... шығу. Қазақстан Республикасы Президентінің атына өтініш
жазу арқылы азаматтардың өз еркімен азаматтылығының тоқтатылуы. Қазақстан
Республикасы азаматтығынан ... ... осы ... белгіленген тәртіппен
жасаған өтініші негізінде рұқсат етіледі.
Егер шығу туралы өтініш жасаушы ... ... ... ... ... мүліктік міндеттемелерінің
орыңдалмағандары болып, олармен азаматтардың немесе ... ... ... ... ... мен ұйымдардың,
қоғамдық бірлестіктердің елеулі мүдделері байланысты болса, ... ... ... бас тартылуы мүмкін.
Егер шығу туралы өтініш жасаушы адам ... ... ... ... болса не заң жүзінде күшіне енген сот үкімі бойынша жазасын өтеп
жүрсе немесе ол адамның ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі мүдделеріне қайшы келсе,
Қазақстан Республикасы ... ... жол ... ... ... Республикасы азаматтығынан:
1) Қазақстан Республикасының мемлекетаралық шарттарында көзделген
реттерді қоспағанда, адамның басқа ... ... ... ... ... юстиция органдарына немесе өзге де мемлекеттік өкімет
және басқару органдарына орналасуы салдарынан;
2) егер ... ... ... ... ... ... жалған құжаттар табыс ету нәтижесінде алынса;
3) Қазақстан ... ... ... көзделген
негіздер бойынша;
4) егер Қазақстан Республикасынан тыс ... ... ... ... ... үш жыл бойы ... ... тіркелмесе;
5) егер адам басқа мемлекеттің азаматтығын алған болса, айырылады. 14
жасқа ... ... ... ... ... 14-18 жасқа дейінгі азаматтардың азаматтығы олардың келісімімен
өзгертіледі.
2.2 Адам мен азаматтың конституциялық ... ... ... ... мен ... конституциялық құқықтары мен бостандықтары —
мемлекетпен қорғалатын, тұлғаның ... ... ... ... адам ... азаматтық алғанда пайда болатын ажырамас құқықтары
мен бостандықтары. «Адамның құқығы» және ... ... екі ... ... - қай ... ... өмір ... еркін болу,
бақытқа ұмтылу, жеке басына қол сұқпау секілді адам туғанда бірге пайда
болатын, ... ... ... мен ... ... құқықтары мен бостандықтарын мемлекет те, басқа ... ... және ... ... ... ... ... болып табылатын тұлғаға мемлекет тарапынан
бекітілетін құқықтар мен бостандықтар жиынтығы. Кез-келген ... ... кез ... адам азамат емес. Адам мен азаматтың конституциялық
құқықтарының, бостандықтарының және міндеттерінің ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтары, экономикалық
құқықтары мен ... ... ... және ... құқықтары
мен бостандықтары сияқты бес бөлшектен тұрады.
2-2.1. Адам мен азаматтың жеке ... ... ... өмір ... ... бар ... ... өз бетінше екінші
бірадамның өмірін қиюға ... жоқ. Тек аса ауыр ... ... ... ... деп ... ... ғана заң бойынша, сот мемлекет
атынан өлім ... ... ... ... ... ... ... жасау
туралы өтініш ету хақы бар; ... ... жеке ... бостандығына
құқығы бар (16-бап.). Адамның еркіндігін, бостандығын заңда көзделмеген
жағдайда ешкімнің шектеуге құқы жоқ. ... ... ... ... ... Заңда көзделген реттерде ғана және тек ... ... ... ... және ... ... ... адамға сотқа шағымдану құқығы беріледі. Прокурордың
санкциясынсыз адамды жетпіс екі ... ... ... ғана ... ... тұтқындалған, қылмыс жасады деп айып тағылған әрбір ... ... ... ... айып ... ... ... адвокаттың
(қорғаушының) көмегін пайдалануға ... ... ... ... ... ... Біреуді азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға,
басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай ... жала ... ... ... не жазалауға тиым салынады;
әркімнің жеке өміріне, ... және ... ... ар-намысы мен
абыройына қол сұғып, атына кір ... ... ... ... жеке салымдары мен жинаған қаражатының, жазысқан хаттарының, телефон
арқылы сөйлескен сөздерінің, ... ... ... және ... ... ... құпиялылығы сақталуына құқығы бар. Бұл құқықты
шектеуге заңда тікелей ... ... мен ... ... ғана ... Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, лауазымды адамдар
және ... ... ... ... азаматқа өзінің құқықтары мен
мүдделеріне қатысты ... ... және ... көздерімен танысу
мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті; әркім өзінің қай ... қай ... қай ... жататынын өзі анықтауға және оны көрсету көрсетпеуге хақылы
(19-бап.); сөз және шығармашылық бостандығы (20-бап.). Сөз бен ... ... ... ... ... салынады. Әркімнің заң
жүзінде тыйым салынбаған кез ... ... ... ... ... және
таратуға құқығы бар. Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиясы болып
табылатын мәліметтер ... ... ... ... құрылысын күштеп өзгертуді, оның тұтастығын бұзуды, мемлекет
қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ... ... және ... ... ... ... пен
зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгіттеуге жол ... ... ... ... ... ... ... аумағында заңды түрде жүрген әрбір адам, заңда көрсетілгеннен
басқа реттерде, оның аумағында еркін жүріп-тұруға және ... ... ... таңдап алуға құқығы бар. Әркімнің Республикадан тыс ... ... бар. ... азаматтарының Республикаға кедергісіз қайтып
оралуына құқығы бар; ар-ождан бостандығы (22-бап.). Ар-ождан бостандығы
құқығын жүзеге асыру жалпы ... және ... ... мен ... міндеттерге байланысты болмауға немесе оларды шектемеуге тиіс;
тұрғын үйге қол ... ... ... шешімінсіз тұрғын үйден
айыруға жол берілмейді. Тұрғын үйге басып кіруге, оны ... ... ... белгіленген реттер мен тәртіп бойынша ғана жол ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
жағдайлар жасалады. Заңда көрсетілген санаттағы мұқтаж азаматтарға тұрғын
үй заңмен ... ... ... ... тұрғын үй қорларынан
олардың шамашарқы көтеретін ақыға беріледі.
2.2.2. Саяси құқықтар мен бостандықтар тек ... өз ... ... және ... ... саласына араласуға мүмкіндік беретін,
конституциялық ... мен ... ... Бұл топтама бірнеше
бөлшектерге бөлінеді: Қазақстан Республикасы азаматтарының ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі саяси партия, қоғамдық ұйымдар, қоғамдық қозғалыстар
сияқты ... ... және ... мүше ... не ... бар; Қазақстан Республикасы азаматтарының бейбіт әрі қарусыз
жиналуға, жиналыстар, митингілермен демонстрациялар, шерулер өткізуге ... ... ... бар ... Бұл ... ... ... қоғамдық тәртіп, денсаулық сақтау, басқа
адамдардың ... мен ... ... ... үшін заңмен
шектелуі мүмкін; Мемлекетті басқару ісіне араласу ... ... ... азаматтарының тікелей және өз өкілдері ... ісін ... ... ... ... мен жергілікті өзін-
өзі басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, сондай-ақ жеке және ... ... ... бар. ... азаматтарының мемлекеттік
органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауға және ... ... ... ... ... құқығы бар. Сот іс-
әрекетке қабілетсіз деп ... ... сот ... бойынша бас
бостандығынан айыру орындарында отырған азаматтардың сайлауға ... ... ... ... ... жоқ. ... ... қызметке кіруге тең кұқығы бар. ... ... ... ... ... ... міндеттердің
сипатына ғана байланысты болады және заңмен белгіленеді.
2.2.3 Экономикалық құқықтар мен бостандықтар - ... ... ... ... анықтайтын конституциялық құқықтардың жиынтығы.
Оған: азаматтардың меншік құқығы кіреді (26-бап.). ... ... ... алған қандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ... ... ... ... деген иелену, пайдалану және билік ету сияқты ... ... ... бар. ... ... ... де азаматтың мүлкін алуға құқы
жоқ; мұрагерлік құқық (26-бап.) -азаматтар мұра иесі, не мұра беруші ... ... ... ... ... ... ... мүлікке мұрагер
болуға құқығы бар; кәсіпкерлік іс-әрекет еркіндігі (26-бап.). ... ... ... ... ... өз мүлкін кез келген
заңды кәсіпкерлік ... үшін ... ... ... бар. ... заңмен реттеледі әрі шектеледі. Жосықсыз бәсекеге тыйым салынады.
2.2.4 Әлеуметтік құқықтар - ... ... бір ... ... емес ... ... үміткер болу мүмкіндігі. Әлеуметтік
құқықтарға жататын құқықтар: тынығу құқығы (24 ... ... ... ... ... кейін, оның тынығуына уақыт беріледі. Кәсібінің
ерекшелігіне байланысты апталық, вахталық, ... ... және ... ... ... ... тынығу, дем алу уақыттары беріледі; неке,
отбасы, ана мен және ... ... ... (27-бап.). Бұларды қорғау
мемлекеттің міндеті. Балаларына қамқорлық ... және ... ... ... ... ... әрі міндеті. Кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар
еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық ... ... ... ... ... ... ... азаматы жасына
келген, науқастанған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және
өзге де ... ... оған ең ... жалақы мен зейнетақының мөлшерінде
әлеуметтік қамсыздандырылуына ... ... ... ... ... ... қосымша нысандарын жасау және
қайырымдылық көтермеленіп ... ... ... ... ... ... ... денсаулығын сақтауға құқығы ... ... ... ... ... ... ... тегін алуға хақылы. Мемлекеттік және жеке ... ... ... жеке ... практикамен айналысушы адамдарда
ақылы медициналық жәрдем алу заңда белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша
жүргізіледі; білім алу ... ... ... ... оқу
орыңдарында тегін орта білім алуына кепілдік ... Орта ... ... ... ... ... оқу ... конкурстық негізде тегін
жоғары білім алуға құқығы бар. Жеке меншік оқу орындарында ақылы білім алу
заңмен белгіленген негіздер мен ... ... ... ... Мемлекет
білім берудің жалпыға міндетті стандарттарын белгілейді. Кез ... ... ... осы ... сай келуі керек.
2.2.5 Мәдени құқықтар (19-бап.). Әркімнің ана тілі мен төл мәдениетін
пайдалануға, қарым-қатынас, ... оқу және ... ... ... ... ... ... Адам мен азаматтың негізгі конституциялық міндеттері -қоғамның,
мемлекеттің және басқа да азаматтардың мүдделерін қамтамасыз етуге араласуы
қажеттілігіне ... ... ... ... жатқан не қайда тұрып
жатқанына қарамастан, тек өз ... ғана ... ... ... ... ... қоғамдық қажетті мінез-
құлықтың түрлері мен шарасы. Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес
әрбір азаматқа ... ... ... ... ... Конституциясын заңдарын сақтауға, басқа адамдардың
құқықтарын, ... ... мен ... ... ... ... нышандарын құрметтеуге міндетті (34-
бап.); заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... әр ... болып табылады (35-бап.);
Қазақстан Республикасын қорғау - оның әрбір азаматының қасиетті ... ... ... ... ... белгіленген тәртіп пен түрлер бойынша
әскери қызмет атқарады (36-бап.); Қазақстан Республикасының азаматтары
тарихи және ... ... ... ... ... ... ... ескерткіштерін қорғауға ... ... ... азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына
ұқыпты қарауға міндетті (38-бап.).
3. Қазақстан ... ... ... ... ... сайлау
органдары
Сайлау жүйесі дегеніміз сайлау органдарын құрудың, ... ... ... ... ... мемлекеттік және
жергілікті өзін-өзі басқару органдарын қалыптастырудың тәртібі.
Қазақстан Республикасы сайлау жүйесі деп Конституция мен сайлау туралы
заңдарда ... ... ... ... пен ... ... әкімдерді, төте не жанама сайлау тәртібін ... ... ... және ... ... екі түрі бар. ... ... дегеніміз сайлау барысында берілген дауыс пен ... ... ... ... ... негізделеді. Тепе-тең сайлау
жүйесінің әрекет етуі үшін ... ірі ... ... және ... ... қалыптасқан саяси партиялар болуы қажет.
Мажоритарлы сайлау жүйесі артық басымдылық; және ... ... екі ... ... Артық басымдылық мажоритарлы жүйе
тұсында бірінші және екінші қайта дауыс беру ... ... ... ... 50 ... астамы сайлауға қатынасса, сайлау өтті
деп, дауыс берушілердің 50 пайыздан артық дауысын жинаған кандидат ... ... ... ... жүйе тұсында егер кандидат сайлау
тізіміне енген сайлаушылардың 25 ... ... ие ... ... берген
сайлаушылардың санына қарамастан, сайланды және сайлау өтті деп есептеледі.
Қазақстан ... ... және ... депутаттарын
сайлау кезінде, дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың (тандаушылардың) елу
пайызынан астамының дауысын алған және ... ... беру ... ... ... дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың (тандаушылардың)
дауыс санының көпшілігін алған кандидат сайланып, сайлау етті деп ... ... ... ... ... ... қарағанда дауыс
беруге қатысқан сайлаушылардың дауыс санының көпшілігін алған кандидат
сайланған ... ... ... ... ... ... ... кезінде басқа қандидаттарға қарағанда дауыс ... ... ... ... дауыс берген кандидаттар сайланған
болып саналады.
3.1 Сайлау құқығы қағидаттары
Жалпыға бірдей белсенді сайлау құқығы қағидаты. Бұл ... ... он ... ... ... ... тегіне, әлеуметтік,
лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, ... ... ... ... ... ... жеріне немесе кез ... ... ... ... дауыс беруге қатысу құқығы бар. Жалпыға
бірдей белсенді ... ... ... ... ... және ... ... болып екі түрге бөлінеді. Белсенді сайлау құқығы дегеніміз 18 жасқа
толған Қазақстан азаматтарының сайлауда ... беру ... ... құқығы — Қазақстан Республикасы азаматтарының Қазақстан
Республикасының Президенті, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... органына мүше
болып сайлану құқығы. Сайлауға сот іс-әрекетке қабілетсіз деп ... сот ... бас ... ... орындарында отырған
азаматтар қатыспайды. Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан
Республикасы Парламентінің, соның ішінде ... ... ... депутаттығына кандидат ретінде, сондай-ақ жергілікті өзін-
өзі ... ... ... ... болып тіркелу уақытына қарай
сотталғандығы заңда белгіленген ... ... не ... адам
тіркеуге жатпайды.
Тең сайлау құқығы. Сайлаушылар Республика Президенті, Парламенті
Мәжілісінің және мәслихаттарының ... ... тең ... әрі ... ... ... ... тиісінше бір дауысы
болады. Сайлаушылар Республиканың жергілікті өзін-өзі ... ... ... тең ... ... әрі ... әрқайсысының тең
дауыс саны болады. Кандидаттардың сайлауға тең құқықтармен және шарттармен
қатысуына кепілдік беріледі.
б. Төте сайлау ... ... ... Парламенті Мәжілісінің
және мәслихаттарының депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының
мүшелерін азаматтар тікелей сайлайды.
2006 жылы 4 желтоқсанда Қазақстан Республикасының ... ... ... қатынасқандардың 91,15 пайызының дауысын жинаған Н. Ә.
Назарбаев 7 жылға Қазақстант Республикасының Президенті болып ... ... ... ... Парламент Сенатының депутаттарын сайлауға
тандаушылар - мәслихаттардың депутаты болып табылатын ... ... ... ... ... сайлауға тең негіздерде қатысады
әрі олардың әрқайсысының Сенат депутатын сайлаған кезде бір дауысы болады.
г. Жасырын ... ... ... ... ... ... депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының
мүшелерін ... ... ... ... әрі ... еркін
білдіруіне қандай да болсын бақылау жасау мүмкіндігіне жол ... ... ... ... ... ... ... және сайлану құқығын еркін жүзеге асыруына негізделеді. Республика
азаматтарының сайлауға қатысуы ерікті болып ... ... ... мәжбүрлеуге, сондай-ақ оның еркін білдіруді шектеуге ешкімнің де
құқығы жоқ. Сайлаушылардың, сайлаудан, ... ... өз ... бас
тартуы абсентеизм деп аталады.
Сайлау органдары. ... ... ... ... ... ... ... сайлау органдары сайлау комиссиялары
болып табылады. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... құралады:
1) Орталық сайлау комиссиясы;
2) аумақтық сайлау комиссиялары;
3) округтік сайлау комиссиялары;
4) учаскелік сайлау ... ... ... өкілеттік
мерзімі — бес жыл.
Аумақтық, округтік және учаскелік сайлау ... ... ... ұсыныстары негізінде тиісті мәслихаттар сайлайды. Әрбір
саяси партия тиісті сайлау комиссиясының ... бір ... ... ... ... ... партияның мүшесі болмауы қажет. Егер,
мәслихат белгілеген, сайлау ... құру ... ... бір ... ... тиіс мерзімде саяси партиялардың ұсыныстары болмаған жағдайда,
мәслихаттар сайлау комиссиясынын мүшелерін өзге қоғамдық бірлестіктердің
және ... ... ... ... ... ... ... комиссиясының құрамына ұсынылған адамдар оның жұмысына қатысуға
келісетіні туралы өтініштерін қоса ... ... ... ... ... ... ... комиссиясының алғашқы отырысында
сайланады. Сайлау комиссияларының жаңа құрамын құру сайлау комиссияларының
өкілеттік ... ... ... екі ай ... ... және ... ... кемінде үш күн қалғанда аяқталады. Сайлау комиссияларын
құратын ... ... ... өкілеттік мерзімі ішінде олардың
құрамына өзгерістер енгізуге құқылы.
Сайлау комиссияларын құру туралы шешім, олардың құрамы мен ... ... ... ... ... ... ... өз құзыретінің шегінде қабылдаған шешімдері ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының, соңдай-ақ олардың лауазымды ... ... ... ... ... өз өкілеттіктерін жүзеге ... ... ... араласуға жол берілмейді. Сайлау комиссиясының қызметі
сайлау комиссиясын құратын органның шешімі ... ... ... ... ... ... ... сот шешімімен тоқтатылуы мүмкін.
Орталық сайлау комиссиясы. Орталық сайлау комиссиясы Республика сайлау
комиссияларының біртұтас жүйесіне басшылық ... және ... ... ... болып табылады. Орталық сайлау комиссиясы Республика
Президентінің ұсынуы бойынша ... ... ... ... ... ... ... төрағасынан, төрағасының орынбасарынан,
хатшысынан және мүшелерінен тұрады. Орталық сайлау комиссиясының ... ... ... білімі болуға тиіс. Орталық сайлау ... ... ... ... ... ... мен оның ... жұмсалатын
шығыстар республикалык бюджеттен қаржыландырады.
Орталық сайлау комиссиясы: Республиканың ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Өзінің құзыреті шегінде бүкіл Республика аумағында міндетті шешімдер
қабылдайды; ... пен ... ... депутаттарының сайлауын
әзірлеу мен өткізуді ұйымдастырады; Парламент Сенаты ... ... мен ... ... ... ... партияларды
Парламент Мәжілісі депутаттарының ... ... ... ... қатыстыру мәселесін қарайды; Парламент Мәжілісінің депутаттарын
сайлау жөніндегі сайлау округтерін құрады, олардың ... ... және ... ақпарат құралдарында жариялайды; сайлау науқанын
өткізуге жұмсалатын шығыстардың ... ... ... ... ұсынады; Президентті, Парламент депутаттарын сайлау жөніндегі
сайлау комиссияларына басшылықты жүзеге асырады; олардың шешімдерінің ... және ... ... ... ... ... науқанын өткізуге
арнап бөлінген қаражатын олардың арасында бөледі; ... ... ... ... ... жасалуын бақылайды;
аумақтық және округтік сайлау комиссияларының шешімдері мен ... ... ... мен ... ... ... партиялардын
өкілдерімен сайлауды ұйымдастыру және өткізу жөнінде семинарлар өткізеді;
сайлау жүйелері саласында халықаралық ... ... ... ... жөнінде дауыс беруге арналған бюллетеньдердің нысаны мен
мәтінін, Парламенттің, мәслихаттардың депутаттарын және жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының ... ... ... ... ... арналған
бюллетеньдердің нысанын, оларды жасау тәртібін, сайлаушылар (таңдаушылар)
тізімдерінің, ... ... ... ... ... және Сенаттың депутаттығына ... ... ... жинауға арналған қол қою парақтарының, өзге сайлау
құжаттарының нысандарын, дауыс беруге арналып, ... ... ... ... және ... комиссиялары мөрлерінің үлгілерін, сайлау
құжаттарын сақтау тәртібін, сондай-ақ ... ... ... ... және ... депутаттарын сайлау жөніндегі
сай бюллетеньдерін дайындауды қамтамасыз етеді; сайлауды әзірлемен өткізуге
байланысты мәселелер бойынша ... ... мен ... ... ... ... зандардың сақталуы мәселелері ... ... ... ... ... хақылы; Республика
Президентгігіне кандидаттарды, олардың сенім білдірген ... ... ... ... береді, кандидаттарды тіркеу туралы бұқаралық
ақпарат құралдарында хабар жариялайды; ... және ... ... жөніндегі сайлау алдындағы науқанның барысы туралы
сайлаушыларды хабарландырып отырады, ... ... ... ... ... тұтас алғанда Президентті және Парламент
депутаттарын сайлау қорытындыларын шығарады, сайланған ... ... ... ... бұл ... бұқаралық ақпарат
құралдарында хабар жариялайды; Президент және ... ... ... ... ... беру мен ... сайлауды тағайындайды және
өткізілуін ... ... ... ... ... ... ... Мәслихаттардың кезекті және кезектен
тыс сайлауын тағайындайды. Әкімшілік-аумақтық бөлініс ... ... ... ... Мәжілісі мен мәслихаттарға сайланатын
депутаттардың санын анықтайды; мәслихаттар мен жергілікті ... ... ... ... мен ... кезінде аумақтық сайлау
комиссияларына әдістемелік ... және ... ... осы
Конституциялық заңның талаптарына сәйкес келуін бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... ... тиісті сайлау
комиссиясының қызметін тоқтату туралы өтінішпен сайлау комиссиясын құратын
органға немесе сотқа ... ... ... ... ... ... ... заңдары жөніндегі нормативтік құқықтық актілерді, сайлауды
тағайыңдау мен өткізу туралы, сондай-ақ ... ... ... дауыстарды
есептеу нәтижелері туралы ақпаратты орналастырады; ... ... ... ... электрондық тіркеу
тізілімін жасайды. Электрондық сайлау жүйесін пайдалана ... ... ... ... қомиссияларының мүшелеріне оны қолдануды, бұқаралық
ақпарат құралдары арқылы ... ... ... сайлау жүйесін
пайдалануды үйретуді ұйымдастырады. Қазақстан Республикасының заңдарына
сәйкес басөкілеттіктерді жүзеге асырады.
Аумақтық сайлау ... ... ... ... ... және республика астанасы), аудандық, қалалық, қаладағы аудандық
сайлау комиссиялары аумақтық сайлау комиссиялары болып ... ... ... жеті ... ... Аумақтық комиссиялар Президент,
Парламент және мәслихаттар депутаттарының, жергілікті өзін-өзі басқару
органдары мүшелерінің ... ... және ... қамтамасыз
етеді. Президент, Парламент және мәслихаттар ... ... ... ... ... құрамы сайлау тағайындалғаннан
немесе хабарланғаннан кейін - он ... ал ... ... ... ... сайлауы жөніндегі аумақтық комиссиялардың құрамы жеті
күннен кешіктірілмей бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
Тиісті аумақтық сайлау комиссиясы:
1) әкімшілік-аумақтық ... ... ... ... ... ... ... асырады;
2) Президент Парламенттің және мәслихаттардың депутаттарын, жергілікті
өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлауды әзірлеу мен ... ... ... ... ... ... және учаскелік сайлау
комиссияларының қызметіне ... ... ... ... ... ... тоқтата тұрады; республикалық бюджеттің сайлау науқанын өткізуге арнап
бөлінген қаражатын олардың арасында бөледі; ... және ... ... ... қажетті материалдық-техникалық жағдайлар жасалуын
бақылайды; округтік және учаскелік сайлау комиссияларының шешімдері мен іс-
әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) түскен арыздар мен ... ... ... ... ... ... ... сайлау
комиссияларының Орталық сайлау комиссиясының шешімдерін ... осы ... ... ... жол берген сайлау
комиссияларының қызметін тоқтату туралы сайлау комиссиясын құратын органға
немесе сотқа жүгінеді;
4) сайлауды әзірлеу мен ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар мен ұйымдардың есебін, сондай-ақ
сайлау туралы заңдардың сақталуы мәселелері бойынша ... ... ... ... ... ... депутаттары сайлауын өткізуді қамтамасыз етеді; Сенат
депутаттығына кандидаттарды, олардың сенім білдірген ... ... ... ... ... ... ... құралдарында
кандидаттарды тіркеу туралы хабарлар ... ... ... ... ... ... беруге арналған кабиналар мен жәшіктердің
жасалуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... шығарады және дауыс берудің нәтижелері шығарылған хаттамаларды
Сенат депутаттарын тіркеуі үшін ... ... ... ... ... ... сайлау жөнінде сайлау округтерін құрады
және ... ... ... ... комиссияларының орналасқан жері
туралы сайлаушыларға хабарлайды;
6-1) дауыс ... ... ... бірыңғай нөмірленуін
белгілейді;
7) жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау ... ... ... ... ... округтік сайлау комиссияларынан тиісті мәслихаттың ... ... ... ... ... және округтік сайлау
комиссияларының тіркелген ... ... ... қамтамасыз
етеді;
9) мәслихаттар депутаттарын сайлаудың қорытындыларын шығарады,
сайланған депутаттарды тіркейді және бұл ... ... ... хабар жариялайды; Орталық сайлау комиссиясының ... ... ... үшін ... сайлау округтері мен учаскелері бойынша
дауыстарды санау хаттамаларын Орталық сайлау комиссиясына береді;
10) қайта дауыс беру, ... ... мен ... және ... ... ... орнына сайлау ұйымдастырады;
11) жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау, қайта
сайлау және ... ... ... ... ... ... және
ұйымдастырады; тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс аумағында ... ... ... органдарының мүшелерін ... ... ... ... ... орындайды; өзін-өзі басқару
органдарының мүшелігіне кандидаттарды, олардың сенім ... ... ... тиісті куәліктер береді жергілікті бұқаралық ақпарат
құралдарында кандидатты ... ... ... ... ... өзін-
өзі басқару органдарының мүшелерін ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы туралы
хабар жариялайды;
12) Қазақстан республикасының заңдарына сәйкес басқа да өкілеттіктерді
жүзеге асырады. Округтік және учаскелік ... ... ... ... ... Округтік сайлау комиссияларының құрамы ... ... ... кейін он күннен ... ... ... ... ... ... ... тиісті сайлау округінін аумағында сайлау туралы ... ... ... асырады;
2) Парламент Мәжілісі және мәслихаттар депутаттарын ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастырып, үйлестіріп
отырады; олардың шешімдерінің күшін жояды және тоқтата тұрады; учаскелік
сайлау комиссияларының ... ... ... ... ... учаскелік сайлау комиссияларының шешімдері мен іс-
әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) ... ... мен ... ... ... заңның бұзылғаны анықталған кезде сайлау комиссиясының
қызметін тоқтату туралы өтінішпен сайлау комиссиясын ... ... ... ... ... ... және мәслихаттардың депутаттығына ұсынылған
кандидаттарды, олардың сенім білдірген адамдарын тіркейді, ... ... ... ... ... ақпарат құралдарында кандидаттарды
тіркеу туралы хабар жариялайды;
5) сайлаушылар тізімдерінің ... әрі ... ... ... ... ... ... учаскелік сайлау комиссияларын сайлау бюллетеньдерімен қамтамасыз
етеді;
7) сайлауды әзірлеу мен өткізуге ... ... ... ... ... және ... аумағында орналасқан
мемлекеттік органдар мен ұйымдардың есептерін, сондай-ақ сайлау ... ... ... бойынша қоғамдық бірлестіктер органдарының
хабарламасын тыңдауға хақылы;
8) учаскелік сайлау комиссияларынан дауыс берудің нәтижелері туралы
хаттамаларды ... ... ... ... ... ... нәтижелерін
анықтайды, бұл туралы бұқаралық ақпарат құралдарында хабар жариялайды;
9) қайта дауыс беру, ... ... және ... Мәжілісінен шығып
қалған депутаттарының орнына сайлау өткізеді;
10) қайта ... және ... ... қалған депутаттарының
орнына сайлау өткізеді;
11) Республика заңдарына сәйкес басқа да ... ... ... комиссиялары. Учаскелік сайлау комиссиялары тиісті
сайлау учаскелерінде Президентті, Парламент ... және ... ... ... ... органдарының мүшелерін сайлауды
ұйымдастыру мен өткізуді қамтамасыз етеді. Учаскелік сайлау комиссиялары
жеті мүшеден тұратын құрамда ... ... және ... ... ... жөніндегі
учаскелік сайлау комиссияларының құрамы сайлау тағайындалғаннан немесе
хабарланғаннан ... — жеті ... ал ... өзін-өзі басқару
органдарының мүшелерін сайлау жөніндегі аумақтық комиссиялардың кұрамы үш
күннен кешіктірілмей ... ... ... ... ... ... ... учаскесінде Президентті, Парламент Мәжілісінің,
мәслихаттардың депутаттарын және жергілікті ... ... ... ... ... ... шараларын жүргізеді;
2) учаскелік комиссияның орналасқан жері ... ... ... ... ... ... ... нақтылайды;
4) азаматтарды сайлаушылардың тізімімен ... ... мен ... ... ... ... және оған тиісті
өзгерістер енгізу туралы мәселелерді шешеді;
5) сайлаушыларды дауыс беру ... ... және орны ... ... ... ... үй-жай дайындайды, кабиналар мен жәшіктердің
жасалуын қамтамасыз етеді;
7) сайлау күні сайлау учаскесінде дауыс берілуін ұйымдастырады;
8) дауыс ... ... және ... ... беру ... ... беруді әзірлеу мен ұйымдастыру мәселелері жөніндегі арыздар
мен шағымдарды қарайды және солар бойынша шешімдер қабылдайды;
10) Республика ... ... ... да ... ... ... конституциясының қалыптасуының екінші кезеңі
1991 жылғы 10 ... ... ... ... ... атын ... туралы» заңын қабылдаудан басталады деуге болады.
Бұл заң конституциялық заң деп ... іс ... ... болды.
Себебі, заң мемлекеттік ұйымдардың идеологиялық негізін жою ... ... ... ... ... жылы 16 ... «Қазақстан Республикасының мемлекеттік
тәуелсіздігі туралы» конституциялық заң қабылданды. ... ... ... ... және ... мемлекет, оның аумағы
біртұтас, бөлінбейді және қол сұғылмайды деп жарияланды.
Заңның ... ... ... ... барысында қазақ ұлтымен
біріккен республикадағы барлық ... ... ... пен ... ... қайнар көзі біртұтас Қазақстан халқын құрады деп
көрсетілді. Қазақстан аумағынан кетуге мәжбүр ... ... ... ... жатқан қазақтар үшін заң сол елдің заңына ... ... сол ... ... қоса ... азаматтығын алу құқығын
мойындады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ... ... ... ... 2004 ... 24 ... ... Алматы: Юрист, 2005.
2. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... ... ... Юрист, 2005.
3. «Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 ... ... № 373-И ... Алматы: Юрист, 2005.
4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 1997 жылғы 16 шілде №
167-1. Алматы: Юрист, 2005.
5. Қазақстан ... ... іс ... ... ... Юрист, 2005.
6. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының
1998 жылғы 2 ... № 267-1 ... ... ... ... ... ... еңбек туралы» Қазақстан
Республикасының 1999 жылғы 10 ... № 493-1 ... ... ... ... ... және ... қорғау туралы» Қазақстан
Республикасының 2004 жылғы 28 ақпандағы № 528-И Заңы. Алматы: Юрист, ... ... ... ... ... Республикасының 1998 жылғы
9 шілдедегі № 272-1 Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
10. ... және ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 2001 жылғы 19 қаңтардағы № 144-П Заңы. Алматы: Юрист, 2005.
11.«Қазақстан Республикасының Жер кодексі» Қазақстан ... ... 20 ... № 442-И ... ... ... 2005.
12. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі 2004 жылғы 24 ... 548-И. ... ... 2005.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Конституциялық құрлыс5 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
"Адам" ұғымы, адам мәселесі9 бет
1993 жылғы Конституцияның қабылдану себептері15 бет
1993 жылғы конституцияның қабылдану себептері туралы20 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь