Рецепторлар

Қозу физиологиясы. Тірі организмдер екі түрлі қалыпты жағдайда болады: физиологиялық тыныштық және физиологиялық белсенділік. Физиологиялық тыныштық деп организмнің көзін жұмып, тыныш, ештеңені ойламай, тыңдамай, денесін босатып, демалып, ояу жатқан қалпын айтады. Бұл кезде организмнің өзінің тіршілігіне қажетті құрылымдары (жүрек-қан тамырлар, тыныс алу, зәр шығару т.с.с) белгілі шамада қызмет атқарады және, мысалы, ұлпалардың клеткаларында белгілі мөлшерде зат алмасуы жүріп жатады. Осындай қалыпта жатқанда сыртқы ортаның қандай да болмасын бір жағдайлары әсер етсе, организм физиологиялық тыныштықтан физиологиялық белсенділікке ауысады. Организмнің қандай да болмасын жеке мүшесі немесе мүшелер жүйесі, тіпті бүкіл организмнің қызмет атқаратын жағдайын физиологиялық белсенділік дейді.
Физиологиялық белсенділік кезінде зат алмасуы артады, бірнеше мүшелер, жүйелер қызметін күшейтеді. Мысалы, тамақ ішкеннен кейін ас қорыту мүшелері қызмет атқаруына байланысты оларға қоса жұрек-қан тамырлар, тыныс, зәр шығару жүйелерінің қызметі күшейеді. Мұндай жағдайда сыртқы ортаның әсері денедегі ұлпаларды, клеткаларды тітіркендіреді.
Адам денесіндегі көпшілік тірі клеткалардың тітіркену қасиеті болады. Сыртқы және ішкі орталардың түрлі әсерлеріне жауап беру қабілетін тітіркену деп айтады.
Ал олардың әсерлерінің өзін тітіркендіргіш деп атайды. Сыртқы және ішкі орталардың әсерінен организм, оның жеке ұлпалары физиологиялық тыныштықтан белсенділікке ауысады. Тітіркендіргіштерді тегіне қарай төртке бөледі: физикалық, химиялық, физико-химиялық және биологиялық тітіркендіргіштер.
Физикалық тітіркендіргіштер деп түрлі механикалық (соққы, шаншу, қысым т.б) және электрлік әсерлерді айтады
        
        РЕЦЕПТОРЛАР
Қозу физиологиясы. Тірі организмдер екі түрлі қалыпты жағдайда ... ... және ... ... Физиологиялық
тыныштық деп организмнің көзін жұмып, тыныш, ештеңені ойламай, тыңдамай,
денесін босатып, демалып, ояу ... ... ... Бұл ... ... ... қажетті құрылымдары (жүрек-қан тамырлар, тыныс алу, зәр
шығару т.с.с) белгілі ... ... ... ... ... ұлпалардың
клеткаларында белгілі мөлшерде зат алмасуы жүріп жатады. ... ... ... ... ... да ... бір ... әсер етсе,
организм физиологиялық ... ... ... ... қандай да болмасын жеке мүшесі немесе мүшелер жүйесі, тіпті
бүкіл организмнің ... ... ... ... ... ... ... зат алмасуы артады, бірнеше мүшелер,
жүйелер қызметін күшейтеді. Мысалы, тамақ ішкеннен кейін ас қорыту мүшелері
қызмет атқаруына байланысты оларға қоса ... ... ... ... ... қызметі күшейеді. Мұндай жағдайда сыртқы ортаның әсері
денедегі ұлпаларды, клеткаларды ... ... ... тірі ... ... ... болады.
Сыртқы және ішкі орталардың түрлі әсерлеріне жауап беру қабілетін ... ... ... әсерлерінің өзін тітіркендіргіш деп атайды. Сыртқы және ішкі
орталардың әсерінен организм, оның жеке ұлпалары ... ... ... ... ... қарай төртке бөледі:
физикалық, химиялық, физико-химиялық және биологиялық тітіркендіргіштер.
Физикалық ... деп ... ... (соққы, шаншу, қысым
т.б) және электрлік әсерлерді айтады.
Химиялық ... ... ... органикалық және
бейорганикалық заттар, дәрілер, улы заттар, сілтілер, қышқылдар, ... ... ... ... ... ... заттардың әсері жатады.
Физико-химиялық тітіркендіргіштерге ертінділердегі заттардың парциалдық
қысымы, осмостық қысымы, иондардың (аниондар мен катиондар) және ... ... ... ... ... 5% және 7% ... ертінділерінің әсерінің айырмашылығы) жатады.
Биологиялық тітіркендіргіштерге түрлі макро және микроорганизмдердің
әсерін ... ... ... ... ... ... тітіркенгіш
ұлпалар деп атайды. Оларға нерв, ет, без ... ... ... ... қозумен жауап береді. Қ о з у аталған ұлпалардың
қызметінің үрдісі. Қозу кезінде бұл ұлпалардың ... және ... ... ... ... ... ... Сыртқы ортаның
кейбір тітіркендіргіштері әсер еткенде қозғыш ұлпалардың қозуы бәсеңдейді
немесе мүлде тоқтап қалады. Мұны тежелу деп ... ... де қозу ... ... ... ... атқару күйі. Бірақ тежелу кезінде жеке
мүшелерде немесе организмде бұрын басталған қызмет ... я ... ... ұлпалардың электрлік қасиетін биоэлектрлік құбылыс дейді. Көп
клеткалы организмдерде сыртқы және ішкі орталардың мәліметтерін ... ... бір ... екінші жерге жеткізу, қажетіне қарай ... ... даму ... ... ... сигналдары арқылы іске
асады.
Электр күшін тудыратын энергия клетка мембранасының ішкі және ... ... оң (+) ... ... калий, кальцийдің катиондары мен
түрлі теріс зарядты (-) ... ... ... ... ... ... ... тартқышы) деп аталатын арнайы
молекулалық құрылымның қызметіне негізделген. Энергия көзі саналатын иондық
тартқыш - ... ... (АТФ) ... ... ... пайда болатын энергияны (яғни зат ... ... ... ... ... ... сырты мен ішіндегі ... ... ... ... тыныштық тоғы деп атайды.
Қызмет атқарған клетканың мембранасы мен ... ... ... ... ... ... дейді. Тыныштық
потенциалы 50-90 мВ-қа дейін болады.
2. Нейронныц ... мен ... ... ... мен ... ... - нерв ... немесе н
е й р о н. Орталық жүйке жүйесінде нейрондарды қосымша клеткалар -глиялар
қоршаған. Нейрондар мен ... нерв ... ... ... ... ... ... оны қоректендіреді және электр изоляторы
қызметін атқарады. Жаңа ... ... ... саны глиялардан
анағұрлым көп болады. 20-30 жаста олардың саны бір-бірімен теңеседі ... ... жасы ... ... ... ... азайып, глиялардың
үлесі көбейеді.
Нейрофибрилдер ұзын молекулалы белоктардан тұрады. Нейрон ұзақ жұмыс
істегеңде олар жойылып та ... ... ... ... с о м а ... Оның ... әртүрлі: сопақша, ұршық тәрізді, дөңгелек, домалақ, үш
бұрышты, төрт ... ... ... т.б. ... ... - нерв ... шығады. Ұзын талшығын а к с о н ... ... ... ... ... ... ... д е н д р и т деп ... - ... ... ... ... м и е л и н ... бар. ... -
ақ май тәрізді (липид) заттан түзілген. Ол әрбір 1,5-2 см ... ... ... ... Аксон арқылы нерв клеткасының денесінен басқа
нейрондарға, ... ... нерв ... тасылады. Мүшелерге келген
аксонның ұшы тармақталып нерв ... ... Нерв ... ... екі ... болып келеді: сезгіш үштар -рецепторлар және қозғаушы
ұштар -эффекторлар. Рецепторлар сыртқы және ішкі ортаның қандай да болмасын
тітіркендіргішінің ... нерв ... - қ о з у ғ а ... Ал
эффектор орталық жүйке жүйесінен келген қозуды жұмысшы мүшеге ... ... ... с и н а п с деп ... ... ... ... іске асады.
Дендриттер - тармақталған қысқа өсінділер. Олардың ұштары сәл жуандап
бұдырланады. Бұл - нейрондардың ... ... ... ... Нерв ... ... ... біреу-ақ болады. Бірен-
саранында ғана екі аксон кездеседі. Олар ұзын ... ... ... ... ... ... көп болады. Олар - нейронның кірер есігі, ал
аксондар - шығар есігі. Дендриттердің бүртіктері бала туғаннан кейін көбейе
түседі.
Синапстың ... мен ... ... 3 ... тұрады: пресинапстық
(синапстың алдындағы), синапс саңлауы және ... ... ... Пресинапстық бөлімнің пресинапстық мембранасы бар.
Пресинапстық мембрана неиронның ... ... ұшы - ... ... Синапс түймешесінің іші синапстық көбікке толы болады.
Бұл көбік медиатор деп аталатын белсенді химиялык заттан тұрады (лат.
медиатор - ... ... ... ... нейронның пресинапстық
бөлімімен жалғасатын ... ... ... ... деп ... және ... мембраналардың арасында синапс с а ң л а у
ы болады. Ол - клетка аралық сұйыққа толы кеңістік.
Әрбір ... ... ... саны 100, ... бірнеше мыңға
дейін болуы мүмкін. Ал әрбір нерв талшығы 10 ... ... ... түзе алады.
Қазіргі кезде жұлын мен мидың түрлі бөлімдерінде 2 түрлі синапстар ... ... ... және ... ... ... жүйке
жүйесіндегі тежеуші нейрондардың аксондарының ұштарында тежеуші медиатор
болады да, ол қабылдаушы ... ... әсер ... Ми ... ... амин май ... ... тежеуші медиатор ролін
атқарады.
Әрбір нерв клеткаларында көптеген тежеуші және қоздырушы ... Бұл нерв ... ... ... ... ... ... талшығы арқылы келген қозу ... ... ... ... ... ... аралығына құйылуына түрткі болады.
Ол медиатор синапс аралығындағы клеткаралық ... ... ... ... ... тітіркендіреді. Постсинапстық мембранада
медиатордың әсері қайтадан қозуға айналады.
Адамның миы ... ... ... ... оның ... көп ... жаңа туған нәрестелерде синапстар аз болып, ер ... ... ... ... адамда өте көп болады.
Нервтер мен нерв талшықтары. Сырты қабықпен ... нерв ... нерв т а л ш ы қ т а р ьі деп ... Нерв ... 2 ... миелинді және миелинсіз. Миелинді нерв талшығының ... ... ... ал ... талшықтың сыртын тек қана эндотелий қабығы
қоршаған, ... ... нерв ... ... ... оның ... қозу ... Бір жерде пайда болған әрекет ... ... ... ... ... Әрекет потенциалының пайда болуы клеткалық
мембрананың ... ... мен ... ... ... ... ... болады. Бірақ клеткалық мембрананың ... ... Тек қана оның бір ... ... ... иондардың кезекпе-
кезек өзгеруінен болады. Сонда нерв талшығының бойымен әрекет потенциалы
ғана тарайды. ... ... нерв ... қозу толқыны деген
сөздердің мағынасы бірдей. Мысалы, нерв талшығының белгілі бір жерінен ... 100 ... ... немесе 100 нерв импульстері, немесе 100
қозу толқыны өтті деуге болады.
Миелинді нерв ... ... нерв ... ... өте ... ... бір Ранвье белдеуінен екінші белдеуге нерв импульстері
секіріп өтіп, қозудың қозғалысы жылдамданады. Нерв ... ... ... ... ... де ... ... жуандаған сайын қозудың
өту жылдамдығы тездейді. Нерв талшықтарын олардың диаметріне ... ... ... А, В, С талшықтары. А талшықтарының диаметрі 22 мк, ... ... ... Бұл талшықтар арқылы қозудың өту жылдамдығы секундына
120 м. В ... нерв ... да ... ... ... Олардың
диаметрі 3 мк-ға дейін, қозуды өткізу жылдамдығы секундына 5 м. С ... ... өте ... І ... ... ... ... қабығы
болмайды, қозуды өткізу жылдамдығы секундына 2 м. ... ... ... ... ... ... ... бала өскен сайын нерв талшықтары
жуандап, орталық ... ... де, ... ... ... де ... өткізу
жылдамдығы артады.
Қозуды орталыққа өткізетін нервтерді орталыққа ... ... ... нервтер деп атайды, ал қозуды орталықтан жұмысшы мүшеге таситын
нервтерді орталықтан тепкіш ... ... нерв ... Жүйкенің
көпшілігі аралас нервтерден тұрады. Оның құрамында афференттік ... ... ... ... ... Адамның жүйке жүйесінің маңызын оның қызметіне
қарай былай анықтауға болады:
- ... ... ... ... бір тұтастығын іске
асырады;
- денедегі барлық мүшелердің және ... ... ... ... сыртқы ортамен байланыстырады;
- сыртқы ортаның өзгермелі жағдайларына организмді бейімдейді;
- денедегі барлық клеткалардың, ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Орталық жүйке жүйесі ми мен жұлыннан тұрады. Ж ұ л ы н омыртқа өзегінде
орналасқан, ұзындығы ересек адамда ... ... ... ... 37-38 ... ... жағы ... мимен жалғасады да төмеңгі ұшы ... ... ... ... арасы қосылып кеткен симметриялы оң және сол
жақ екі жарты бөлімдерден тұрады.
Адамның жұлыны 31-33 ... (лат. ... ... ... 8 ... 12 ... 5 бел, 5 ... және 1-3 құйымшақ бөлімдері.
Әрбір бөлімнен қос-қостан шыққан нерв ... екі ... ... ... тебетін немесе сезгіш және орталықтан тебетін немесе
қозғаушы нервтер). Жұлын омыртқа жотасынан ... ... ... омыртқаның аттарына сәйкес келмейді. Жұлын нервтері жұлын өзегінен
шығып (І-жұптан басқасы) дененің ... ... дене ... ... қамтамасыз етеді. Әрбір бөлім дененің өзіне тән ... 10 ... ... екі есе ... Оның өсуі ... жылы ... болады да, 2-3 жасқа келген баланың жұлыны 14 г ... ... ... не бары 2,8 - 2,9 г), 4-6 ... ... ... ... аяқталуға
жақын деуге болады. Дегенмен оның ... ... 20 ... ... Осы мерзімде жұлын 8 есе көбейеді.
Жұлын жұйке жұйесінің маңызды бөлімдерінің ... ... ... ... мен ... ... ... іске асады. Себебі жұлын
өткізгіштік қызмет атқарады да, оның ... ... ... ... миға
нерв импульстері тасылады, ал мидан бүкіл дененің еттерін козғайтын нерв
импульстері мүшелерге ... ... ... реттейді. Бұларға қоса,
жұлында адамның қарапайым рефлекстерінің орталықтары орналасқан ... ... Адам ... үшін ... зәр ... ... мүшесінің
эрекциясы, эякуляция (шәуһет шығару) т.с.с. рефлекстер жұлынның қатысуымен
орындалады.
Дененің ... ... ... ... ... ... үшін ... рефлекстер де осы жұлындағы орталықтардың қатысуына ... ... ... ... ... ... нерв ... адам кеңістікте белгілі орын алып қозғала алады.
Ішкі мүшелердің вегетативтік рефлекстері де жұлын арқылы орындалады
(жүрек-қан тамырлары, ас ... зәр ... т.б. ... м и ы ... ... ... ең ... маңызды бөлігі. Одан
12 жұп нервтер шығып, миды ... ішкі ... ... ... тілмен, көзбен байланыстырады және сезім мүшелерінен ... ... ... I иіс, II көру, III көз қимылдатқыш, IV
шығыршық, V үшкіл, VI ... VII бет, VIII ... IX ... ... XI ... XII ... ... жатады.
Адамның миы ми сауытында орналасқан. Ми сопақша ми, ... ... ми, ... ми және екі ми ... ... ... арт жағында м и ш ы қ орналасқан. Мишық 3 ... ... ... деп аталатын ортаңғы бөлім және мишықтың екі жарты
шарлары. Мишықтың жарты шарларының үстіңгі ... ... сұр ... мишықтың
қыртысынан тұрады, оның қалыңдығы 1-2,5 мм. Мишықтың қыртысы 3 ... ... ... ... ... ... І-сыртқы,
молекулярлық; П-ортаңғы, ганлиялық; III -ішкі, түйіршік баттары. Мишықтың
жарты шарларының қалған жері ақ ... ... Ақ ... сұр ... - ... ... пішінді және шар тәрізді ядролар ... ... сұр ... ... екі ядро ... ... ... жағында орналасқан. Оның ұзындығы 2,5-3 см,
салмағы 7 г. Ол екі түрлі қызмет атқарады: рефлекторлық және ... мида ... қан ... ... ... жұтыну, жөтелу, түшкіру,
сілекей шығару, қарын және ... ... ... ... ... және ІХ-ХІІ ми нервтерінің ядролары орналасқан.
Вароли көпірі-сопақша мидың үстінде орналасқан. Оның ұзындығы 2,5 ... ... ... ... мимен, бүйір жақтарында ... ... ми мен ... ... артқы ми деп те атайды. Мұның ... ... ми ... ... және ... қызметтерін атқарады.
Көпірден V, VI ми нервтері шығады және ... мен ... ... ... VIII ми ... шығады. Жаңа туған нәрестенің сопақша миы мен
көпірінің ... ... 8 г. 7 ... келгенде артқы мидын дамуы аяқталуға
жақындайды.
Ересек ... ... ... 150 г, оның ... қызметі - белгілі
бір қозғалысқа қатысатын бұлшық еттердің жиырылуынын жылдамдығын үйлестіру
арқылы барлық қозғалыстарды реттеу, яғни ... ... ... тонусын сақтау. Қорытып айтсақ, мишық - ... ... ... ... ... ... ... қоса, мишық тыныс алуды,
жүректің соғуын қимылдың түріне байланысты лайықтап отырады.
Ортаңғы ми ... ... ... жағында орналасқан. Мұндағы сұр
заттар 4 ... ... ... ... ... және ... ... және қара субстанцияның ядролары бар. 4 төмпешіктің
алдыңғыларында алғашқы көру орталығы, артқы төмпешіктерінде ... ... ... ... ... ... ... реакциялары
орындалады. Қара субстанция үйлестірілген жұтыну, шайнау, саусақтардың
нәзік ... ... ... ... ... еттің тонустары реттеледі.
Ортаңғы ми мен ми сыңарларының арасында а р а л ы қ ми ... Ол ... және ... асты ... ... ... таламус, ал
төмпешік асты аймағын гипоталамус деп атайды. Таламус арқылы ... ... ... ... ... Дененің жоғары дәрежелі вегетативтік
орталығы болып саналады. Мұнда зат алмасуын, дененің температурасын, аштық
және шөл ... ... ішкі ... ... ... ... Мұнда нейросекреттер түзіліп, ол неиросекреттер гипофиз ... ... ... пен ... зат алмасуын реттейтін
біріккен орталық болып ... ... ... ішкі секрециялық
бездердің қызметін реттеуге қатысатын ... бар. ... ... ол ... және сергектігін реттеуге қатысады.
Аралық мидың дамуы 13-15 жаста аяқталады. Ми бағанасының ортаңғы
бөлігін ... ... ( ... ... ) деп ... Ол ... және ... бір-бірімен шырмалып жатқан ... ... ... ... ... болғандықтан оны торлы құрылым деп те
атайды. Торлы құрылым негізінен орталық жүйке жүйесінің 3 ... ... ... мишық және үлкен ми сыңарлары. Ол ... ... ... ... ... ... ... әсерінен жұлынның байланыс
жолдары жеңілденіп, әлсіз тітіркендіргіштің өзіне жұлын ... және ... ... ... Ал ... әсер еткенде жұлын рефлексі
әлсіреп, нашарлап тітіркендіргіштің ... ... ... етеді. Ми
сыңарларына ... әсер ... ... оның ... адам ұйқыға кетеді. ... ... ... ... ... ... мәліметтер ми сыңарларында талданып, ... ... ... Ми сыңарлары мен торлы құрылым ... ... ... Тек қана ... ... ми ... ... керісінше, ми сыңарларының қыртыстары да торлы құрылымға белгілі
шамада әсер етеді.
Қыртысасты ядролар. Ми сыңарларының ақ заттарының ... ... ... сұр заттары болады. Ол ... ... ең ... ... ... және құйрықты ядролар.
Бозарған ядро қозғалу кезінде көмекші қимылдарды ... ... ... ... ... ядроны тежейді. Бұл ядроның қызметі күшейгенде қосымша
қимылдар көбейіп, бұлшық еттің тонусы ... ... ... ... ... ... ... қимылдары пайда болады, беті тыржияды
т.с.с. ... ... ... ... қимылдар, мысалы, хорея ауруымен
ауырған ... ... ... қызметі нашарлағанда бүлшық еттің хонусы күшейіп,
көмекші қимылдар мүлдем жойылады. Он-дай адамның беті ... ... ... ... бір-біріне сәйкестелмейді.
Қ ұ й р ы қ т ы ядро мен қ а у ы з д ы ядро ... ... ... ... бүлардың қызметі күшейгенде бозарған ядроның қызметі
темендейді, ал қызыл ядроның қызметі күшейеді. Мүндайда ... ... ... ... ... Ал оның қызметі нашарла-ғанда хореяға
үқсас кемшіліктер пайда болады.
2-3 жаста ... асты ... ... ересек адамның мөлшерінің 40%-
ындай болады. Оның нейрондары бүл мерзімде әлі де ... ... ... бір ... ... ... үлгермейді,
аксондарының көпшілігінде миелин қабығы жетілмеген, сондықтан балалардың
қимылдары әлі де ... ... ... бағытталмаған.
4-6 жаста қыртыс асты ядролары ересек адамның 80%-ындай ... ... оның ... ... ... ... ядроларына
жуықтайды.
Үлкен ми сыңарлары (ми жарты шарлары). Үлкен ми ... ... ... ең маңызды бөлімі. Адам миының барлық салмағының 80%-ын ми сыңарлары
алып жатыр. Онда 17 миллиардтай нерв ... бар, яғни ... ... тең жартысы осы ми сы-ңарларында орналасқан. Ми сыңарлары
қызметін жоғары жүйке ... ... Ол ... ... орналасқан
орталық жүйке жүйесінің барлық бөлімдерінің қызметін ... ... ... ... ... ... ... осы ми сыңарларының қызметіне
негізделген.
Ми сыңарларының ... беті ... ... ... Олар бір-
бірінен қатпарланып бөлінген. Алдыңғы және артқы сайларды ... ... ... ... ... Алдыңғы орталық сай ортаңғы қатпардың артында,
ал артқы орталық сай ортаңғы қатпардың ... ... ... ... ... ... ... және төменгі маңдай сайлары бар. Олар
өздері аттас қатпарлармен бөлінген. Орталық ... ... төбе ... ... ... қатпарлармен бөлінген бірнеше сайлар болады.
Самай бөлігінде 3 қатпар бар: жоғарғы, ортаңғы және ... ... ... маңдай бөлігінен бөліп тұратын ... ... ... ... мидың бүйір жақ саңлауы дейді. Бүл атал-ған негізгі қатпарлар мен
сайлардан басқа бірнешеуі бар. ... ... өз аты ... ... ... нейрондардың денесінен тұратын қалыңдығы 2-4
мм сұр затты ми жарты шарларының қыртысы немесе м и қыртысы деп ... ... ... ... аумағы миелин қабығымен қап-талған ... ... ... жарты шарлары мөлшерлері мен пішіні әртүрлі нейрондардан тұрады. Ми
қыртысының нейрондары 14 ... ... Ми ... ... ... болады. Олар нейрондардың тірегі қызметін атқарады және ... ... саны ... 10 есе ... ... ... ... қыртысы 7 қабат нейрондардан
тұрады:
1. Молекулярлық қабат ми қыртысының ең ... ... ... ... қүрылған;
2. Сыртқы түйіршікті қабат пішіні дән, ... және көп ... ... ... ... ... ... пішінді мөлшері әртүрлі нейрондар;
4. Ішкі түйіршікті қабат тығыз ... ... ... ... ... ... ... қабаты Бец клеткаларының жиынтығы;
6. Көп пішінді клеткалар ... үш ... ... ... көп ... ... ... клеткалардай тұрады;
7. Бұл қабат жіп тәрізді өте ұзын нерв ... ... 1-ші ... нейрондарға өтіп кетеді
Ми қыртысында белгілі бір қызмет атқаратын ... ... ... және ... ... ... жоғары бөлімі ретінде ми ... ... ... екі ... ... атқарады: .
1 ... ... ... ... қамтамасыз етеді, яғни адамның
мінез-құлқы, ойлау қабілеті, санасы ақыл-ойы - бұлардың бәрі ... ... ... ... ... ... ішкі ... қажетті жағдайға қалыптас-тыру, келтіру, яғни үйлестіру. Бұлар
төменгі дәрежелі жүйке әрекеттері.
Бүдан бір ғасырдай бүрын ми жарты шарларының ... ... ... ... ... ... ... болатын. Мидың сол
жағындағы сөйлеу орталығы ... адам ... ... ... ... Осы аймақтың басқа бір нүктесіндегі нейрондар істен шыққаннан
кейін, ... ... ... түсіну қабілетінің бүзылғанын Вернике
анықтады. Сол мәліметтерге байланысты мидың сол жақ ... ... ... ... ... оң жақ ... шары ... қабылдау қызметін, алсол жақ жарты
шары сөйлеу, ойлау қызметтерін атқаратыны туралы мәліметті Р.Сперри ұсынды.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... деректер
жиналды. Сөйтіп адамның миының жарты ... тән ... ... Р. ... ... ... ... арқылы мидың екі жарты
шары екі ми ... ... ... ... ... қозу мен тежелу. Орталық тежелу. Жалпы алғанда, жүйке
жүйесінің қызметі екі нерв қызметіне - нейрондағы қозу мен ... Қозу мен ... ... де ... ... ... Тек қозу кезінде ғана нейрондардың қызметі пайда болады, ал бүрын
жасап жатқан қызметі күшейеді. Тежелу кезінде, керісінше, нейронның ... ... ... ... ... да, оның ... өшеді. Қозу мен
тежелудің пайда болуы нейрондарда жүріп жататын зат алмасуының өзгеруіне
байланысты. Екеуінде де ... ... ... ... ... ... кезде қозу мен тежелудің барлық жағы жақсы зерттелген.
Дегенмен бала-лардың жүйке жүйесінің ерекшеліктерін түсіну үшін қозу ... ... ... байланысты организмнің қызметі басталып немесе
күшейіп және нашарлап, не ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдіктердің мембраналық және цитоплазмалық иммундік рецепторлары5 бет
Аритмияға қарсы негізгі препараттардың жіктелуі, әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері19 бет
Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жара ауруы12 бет
Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы жайлы мәлімет9 бет
Дофаминергиялық синапстан қозудың берілуіне әсер ететін заттар3 бет
Жүйке жүйесі туралы32 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Менингит3 бет
Мәтінді оқыту үрдісінде компьютерді қолданудың кибернетикамен байланысы9 бет
Нерв жүйесінің жалпы физиологиясы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь