Қазақстандағы Ұлттық банк жүйесінің дамуы

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3 . 4
1. Ұлттық банк, оның мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... .. 5 . 7
2. Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары ... ... 8 . 10
3. ҚР Ұлттық банкінің қызметтері мен операциялары ... ... 11 . 12
а) Ақша айналысын басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12 . 13
б) Ақша . несие саясатының құралдары ... ... ... ... ... ... ... 13 . 15
4. ҚР Ұлттық банкі «Банктердің банкі» ... ... ... ... ... ... ... ... 16 . 19
5. Халық банкінің жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 20 . 23
6. АТФ банкінің жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . .. 24 . 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 27 . 28
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 29
        
        Жоспар:
Кіріспе
............................................................................
...... 3 – 4
1. Ұлттық банк, оның мақсаты мен міндеттері...................... 5 – 7
2. ... ... ... мен ... ... 8 – ... ҚР ... банкінің қызметтері мен операциялары....... 11 – 12
а) Ақша ... 12 – ... Ақша – ... ... ... 13 ... ҚР ... банкі «Банктердің банкі»................................
16 - 19
5. ... ... 20 - ... АТФ ... ... .. 24 - ... 27 – ... ... ... ... негізгі буыны – банктер. Себебі масштабы және маңызы
жөнінен ... ... ... ... ... арқылы өтеді. Банктер
мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік ... мен ... ... ... мен ... институттар мен
бала бақшалардың және халықтың уақытша бос ақшаларын шоғырландырып, оларды
іс – ... ... ... Сонымен қатар банк төлем, есептеу,
несие беру, сақтандыру және т.б. көптеген сан алуан операциялар ... ... ... ... Флоренция мен Венецияда
1587 жылы айырбас ісінің негізінде, яғни әртүрлі елдер мен ... ... ... ... ... негізгі операциялары ақшаны
сақтауға қабылдау мен ақша есеп айырысуды жүргізу болған. ... ... ... мәні – екі ... ... банкирдің кітабына бір
шоттан екінші шотқа белгілі бір ... ... ... ... ол осындай
негізде Амстрдамда (1609 жыл) және Гамбургте (1618 жыл) ұйымдастырылды.
Карл Маркс банктердің пайда болуы туралы былай деген: ... ... ... болды, себебі ол ерекше сала ретінде барлық таптардың
ақша механизмін қамтамасыз ... ол ... ірі ... ісі – қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен ... ... ... Қазіргі кезде банктер ... ... Олар ақша ... мен ... ... ... ... сонымен қатар банктер арқылы ... ... ... ... ... ... сатып алу – сату, ал кейбір
жағдайларда делдалдық келісімдер және ... ... ... айтылған жағдайларды қорыта келе банктің ... ... ... топтастыруға болады.
1. Уақытша бос ақша қаражатын тарту, жинақтау және оны
қарыз ... ... ... ... жеке адамдарға несие беру,
бағалы қағаздармен операция жүргізу.
3. Ақша айналымын реттеу. Банк - әр түрлі шаруашылық
субъектілерінің ... ... ... ... Банк ... есеп ... арқылы клиенттеріне айырбас, капитал және ақша айналымын жүргізуге
мүмкіндік туғызады.
4. Айналымға несие құралдарын шығару. Банк ... ... ... бос ақша ... ... ... сонымен қатар
депозиттік чектерде вексельдерді шығарумен де ... ... және ... ... ... банк – ол ... ақша белгілерін эмиссиялауға (шығаруға)
құқы бар, әдетте, ұлттық банк. Әр ... ... банк ... ... ... КСРО – да ол мемлекеттік деп, ал қазір
Қазақстанда – ... ... ... ... деп ... Ұлттық банкінің негізгі мақсаты айналысқа ақша бірлігін шығару,
банктерге ерекше тауар ақша ... сату және банк ... ... – есеп,
эмиссиялық жұмысын басқару. Ол – елдің екі деңгейлі банк жүйесінің – жоғары
деңгейіндегі банк.
Мемлекеттегі басқа банктердің барлығының да ақша ... ... жоқ ... емес ... Олар коммерциялық, инвестициялық,
инновациялық, ипотекалық және т.с.с ... ... ... көрсететін қызмет түрлерін үнемі ұлғайтып тұратын әмбебап
үлгідегі банктер. Ал басқа банктер бір – екі ... ... ... және ... ... екі түрі де ұзақ ... ... шоғырландырумен маманданады, яғни олар облигация, акция және
басқа бағалы қағаздар шығару арқылы ақша ... ... ұзақ ... береді. Инвестициялық банктер кәсіпкерлерге қарыз берсе, ... ... ... ... ... және оны игеруді
несиелейді.
Ипотекалық банктер – жерді және жылжымайтын ... ... ұзақ ... ... береді. Олар ипотекалық облигация, акция және
басқа бағалы ... сату ... ақша ... ... оның ... мен ... қызметтің бағыттары,
меншікті қаражаттары мен пайдасы
Орталық банктер бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы
әрі ... бас ... ... атқара отырып , ерекше орынға ие және
экономикалық басқарудың мемлекеттік органы болып ... ... ... мемлекет берген ... ... ... банк ... ... ... және кассалық орталығы,
сондай – ақ ол норма шығару, басқару құқықтарына ие ... ... ... ... ... ... атқарады, ақша – несиелік және
валюталық саясатты анықтайды, оның ... ... ... табу ... ақша ... ... жүзеге асыру және елдің несиелік жүйесін басқару болып
табылады.
Әлемдік тәжірибе ... ... ... банкіге кең
өкілеттік беруі ... ... банк ... ... жұмыс істеуін
қамтамасыз етеді.
Орталық банк мемлекет берген эмиссиялық құқығы негізінде экономиканы
жалпы мемлекеттік ... ... ... – ақша тепе – ... ... банк ... ақша – ... реттеудің негізгі объектісіне
экономикадағы қолма – қол және қолма – қолсыз ақша ... ... ... ... ... ... әр ... компоненттерінің
өзгерісі тәуелді болады. Қазіргі даму сатысында ақша несиелік сипат ... ақша ... ... ... ...... ... пайда болады, сондықтан Орталық банк ақша айналымының құрылымын
және көлемін ... ... ... ... ... арқылы
реттейді.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заңы бойынша ... ... ... Қазақстан Республикасының Орталық банкі және
республикамыздағы банк жүйесінің жоғарғы деңгейі болып табылады.
Жоғарыда айтылғандай, КСРО – ның ... ... ... ... ... Ұлттық банкі болып қайта құрылған. Ол ... ... ... банктен орталық эмиссиялық банкке өзгертілді және «банктердің
банкі» болды.
Тәжірибе ... ... ... барлығы Ұлттық банкке
шоғырланады және олардың ... ... ... ... банкінің
мекемелері арқылы коммерциялық ... ... ... ... ... банктер қолма – қолсыз есеп айырысулары ... ... ... ... ал ... ... ... банкіден несие
алады. Осының нәтижесінде қолма – қол және ...... есеп ... Ұлттық банкіде және оның мекемелерінде шоғырланады.
Ұлттық банк – ақша резервтерінен, алтын валюта резервтерінен, басқа да
материалдық құндылықтардан тұратын ... ... бар ... ... ... ... – банк ... түскен табыстар, бағалы қағаздардан түскен
табыстар және сәйкес бюджеттерден түскен дотациялар жатады.
Заңның 9 – бабына ... ... банк ... қорын 10 млрд. теңге
көлемінде мына қаражаттар ... ... ... ... ... ... алынған негізгі қорлар және ... ... ... ... ... ... экономика жағдайында Орталық банкінің
жұмысын ұйымдастырудың әр ... ... ... ... ... ... 100 % мемлекеттің қаражаты есебінен болатын
унитарлық банк;
акцияларының бөлігі ... ... ... мемлекеттің қатысуынсыз)
акционерлік қоғам;
бірлестік типтес ұйым (мемлекеттің қатысуымен немесе қатысуынсыз);
Орталық банкінің ... ... ... тәуелсіз банктер жүйесі;
АҚШ – та банктердің капиталына мемлекет қатыспайды, олардың ... ... ... (ФРЖ) мүше ... ... пұл ... ұлттық банк унитарлық орган ... ... ... ... қордың жалғыз иесі. Негізгі қор
ғимараттардан, құрылғылардан, көлік және басқа да құндылықтардан ... ... ...... ... ақша ... тұрады. Ұлттық банк
резервтік және ... ... ... Резервтік қор жарғылық көлемінде
құрылып, ол өзіндік табыс есебінен толтырылады және осы ... ... ... жүргізілетін операциялар бойынша шығындарды жабуға
арналады.
Ұлттық банкінің қаржылық жылдағы ... сол ... ... мен ... ... ... анықталады. Ондай шығындарға:
активтер амортизациясы, оның ішіндегі банкноттар мен ... бір ... ... жарғылық, резервтік және басқа қорларды ... ... ... ... ... ... банк және оның мекемелері
барлық салықтар мен төлемдерден босатылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... міндеті – Қазақстан
Республикасының ұлттық валютасының ішкі және ... ... ... ... ... қатар, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісіне мынадай
қосымша міндеттер ... ... ... және оның ... ... ... ... жетуге көмектесетін ақша айналысы, несие,
банктік есептеулерді және ... ... ... ... ... және жүзеге асыру;
ақша–несие және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге көмектесу;
банктік және ... ... ... ... ... ережелерді
жасау және олардың орындалуына бақылау жасау ... банк ... ... ... ... банк жұмысының негізгі бағыттыры:
1. елдегі несиелік ресурстарды және ақша айналысын
басқару;
өзіне бағынышты мекемелер арқылы ақшалай түсімді ... және ... ... шаруашылығындағы несиелік, есеп айырысу және кассалық операцияларды
жүзеге ... ... ... ... ... нормативтік
актілерді шығару(барлық банктерге міндетті), есеп жүргізу және банктердің
есеп беруін ұйымдастыру;
банк ісін бақылау және ... банк ... ... ... ... – зерттеу және аналитикалық жұмыстар жүргізу;
валюталық операцияларды жүргізу ережелерін және тәртібін жасау, біркелкі
валюталық саясатын ... және ... ... ... ... ... ... құралады:
1. меншікті қаражаттары;
1. басқа банктермен тартылғын және келісім – шарт
негізінде Ұлттық банкіге орналастырылған ақшалай қаражаттар;
3. ... ... тыс ... ... қаражаттар;
4. мемлекеттік арнайы қорлардан және бюджеттің уақытша бос қаржаттарынан.
2. ... ... ... мен басқару органдары
Ұлттық банкінің басқару құрылымы мен ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заңы ... ... ... ... ... негізінде
анықталады.
Ұлттық банкі өзінің қызметтерін орындауы үшін басқарма, директорат,
бас аумақтық және ... ... ... басқа да жергілікті
құрылымдық бөлімшелері бар. ... ... 1996 ... ... 6 – ... ... ең жоғарғы басқару органы ... банк ... ... ... Басқарма 9 адамнан тұрады. Оның құрамына – ... ... оның 4 ... ... пен ... бір – бір
өкілі және Қазақстан Министрлер ... екі ... ... ... ҚР Президентімен бекітіледі. Басқарма мынадай сұрақтар шешеді:
1. мемлекеттік ақша – несиелік ... ... ... ... ... ... ... қатысты нормативтік
актілерді бекітеді;
1. Парламент бекіткен тұжырым негізінде банкноттар мен
монеталардың номиналдық құнын және ... ... ... ... ... ... және ... бюджетімен операциялар бойынша пайыздық мөлшерлемесін
бекітеді;
3. Қазақстан Республикасының валюталық айырбас бағамын
анықтау тәртібін белгілейді;
4. Ұлттық ... ... ... есеп береді, жылдық
жиынтық балансты қарастырады;
5. Ұлттық банк туралы Ережені, Ұлттық банк ... және ... банк ... ... тағайындайды;
6. банктер және олардың филиалдары үшін экономикалық
нормативтерін бекітеді.
Басқарма шешімдерін басқарма қаулылары ... ... | | ... ... | ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| ... | |
|Облыстық ... ... | |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... | |
| | |
| ... ... Ұлттық банкінің құрылымы.
Басқарма мәжілісі қажет кездерде немесе айына бір рет өткізіледі.
Кезектен тыс ... ... банк ... ... басқарманың үш
мүшесінің талабымен өткізіледі.
Ұлттық банк төрағасы ҚР Президентінің ұсынуымен алты жылға ... банк ... ... банк ... және ... хатсыз мемлекеттік
органдармен, банктермен, несиелік,халықаралық және басқа ... ... ... банк төрағасы Ұлттық банк қызметі бойынша шұғыл және атқарушы –
бұйырушы шешімдер қабылдауға, Ұлттық банк атынан келісім – ... ... ... ... ... берілген өкілеттіктер кірмейді.
Ұлттық банк төрағасы басқарманы, ... ... ... және ... банкіге жүктелген жұмыстар үшін ... ... ... ... және ... ... ... жеке өкілеттіктер
бере алады. Ұлттық банк төрағасы уақытша жоқ ... оның ... бірі ... ... ... ... ... – Директорлар кеңесі, ол Ұлттық
банк төрағасымен басқарылады.
Ұлттық банк өзінің негізгі қызметтерін ... ... ... басқармалары, Алматы бас филиалы арқылы ... ... ... ... ... және ... банк атынан қызмет етеді.
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің қызметтері мен операциялары
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... қызметтер мен операцияларды орындайды:
- айналыстағы ақша массасының ... ... ... ... ... ақша – ... саясатын жүргізеді, Қазақстан
Республикасы аумағындағы банкноталар мен ... ... ... ... болып табылады;
− кепіл беруші Үкімет болып табылатын Қазақстан
Республикасының ішкі және сыртқы қарызына қызмет көрсетуге қатысады;
... ... ... одан тыс ... банк филиалдарын
өкілдіктерін ашуға келісімін және банк ... ... ... ... ... ... эмиссиясы жобасының оның тіркелуіне дейін
өзі белгіленген тәртіппен міндетті сараптауын ... ол ... ... ... ... қарыз капиталы нарығындағы ашық
позициясына бақылау жасауға құқылы. Банктерге соңғы сатыдағы несие беруші
болады, ... ... ... ... банктердің жұмысына және шетелдік валютаны сатып алу, сату ... ... ... мен қадағалау жүргізеді әрі пруденциалдық
нормативтер белгілейді;
... ... ... мөлшерлемелерде өзгерту арқылы банктік
пайыз мөлшерлемелерінің деңгейін реттеуді жүргізеді;
− Қазақстан Республикасында валюталық реттеу мен ... ... және ... ... барлық түрін жүргізуге құқылы;
− банк ісі, есеп, есеп айырысу, валюталық операциялар ... ... ... ... алу, сату және айырбастау операцияларын жүзеге
асыратын ... және ... ... ... ... актілер шығарады, сонымен қатар, олардың орындалуын бақылайды;
− Ұлттық банкіге жүктелген функцияларды жүзеге ... ... ... және оларды басқаруға қатысуға қақылы;
− қолма – қол банкноттар мен монеталарды есепке алу, сақтандыру, тасу
және инкассациялау ... ... ... мен ... ... ... ... қатысады, банкноттар мен монеталардың
мемлекеттік резервтік қорларын құрады;
... ... ... ... ... ... және
тұрақты түрде жариялайды;
− Қазақстан Республикасындағы банктер ... ... ... ... ... ... қаражаттары арқылы
қаржыландыратын ... – есеп ... және ... ... ... байланысты операциялар жүргізеді.
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтер
атқарады.
3.1. Ақша айналысын басқару
Ұлттық банк – ... ... ... яғни банкноталарды шығаруға
эмиссиондық құқы бар жалғыз мемлекеттік ... Олар ... ... ... және ... ... ... – қолсыз эквивалент
алу формасында болады. Қазақстан Республикасының ресми ақша ...... ... ... ... банкноталар мен монеталардың
номиналдық құрылымы, айшықталған пішіні ... ... ... ... ... ... баспасөзде жариялануы тиіс.
Ұлттық банк Қазақстан Республикасының валютасын шет ел мемлекеттерінің
ақша бірліктеріне айырбастау бағамын ... ... ... – бұл ... ... ... ... шығарылуы. Ол қолма – қолсыз ақша түрінде болуы мүмкін.
Қолма – қол ақша ... ...... ... ... ... шығарылуын сипаттайды.
Қазақстандағы теңгенің көп мөлшерде эмиссиялануының ... бірі – ... ... ... қолма – қолсыз есеп
айырысулардың біртіндеп қолма – қол есеп ... ... бұны ... құбылыс деп есептеуге болады.
Депозиттік банктердің эмиссиясын реттеу Ұлттық ... ақша ... ақша ... және ақша ... ... ... ... базасы – бұл Ұлттық банк шығаратын ... Оған ... – қол ... ... және ... ... жатады. Міндетті
резервтер – бекітілген нормативтерге сәйкес Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... банк депозиттерінің
бөлігі.
Артық резервтер дегеніміз – ... ... ... шоттардағы қалған қалдықтары. Айналымдағы ...... ... ... корреспонденттік шоттардағы қаражаттарының
болуына байланысты болғандықтан, Ұлттық банк ақша ... ... ... ... Ұлттық банкідегі корреспонденттік шоттардағы
қаражаттарының көлемін, яғни банктердің ... ... ... ақша айналысының жылдамдығы Ұлттық банк ... ... ... оның ... ... ... әсер етеді және ақша –
несие саясаты үшін үлкен мәні бар. ... ... ... ... ұзақ ... депазиттердің және ұзақ мерзімді
инвестициялық несие салымдарының өсуін көрсетеді, бұл тек ... ... ... және ... ... ... ... болғанда ғана
мүмкін. Керісінше, ақша айналысының жоғары ... ... ... ... ... ... ақша ... қолма – қол ақша үлесінің
өсуіменен, ұзақ мерзімді жинақтардың төменгі үлес ... ... ... ... ... активтерге аударумен бірге жүреді.
Ақша айналысының жылдамы экономикалық ... ... ... Ол ақша ... ... ішкі ... қатынасымен
анықталады. Айналыс жылдамдығы төмен болған сайын, ... ... ... 1984 жылы Францияда - 68,5 %, Германияда – 64,5
%, Ұлыбританияда – 89,1 %, АҚШ – та – 77,5 % ... ... 1995 ... ... 12 % жуық ... бұл ... ... Ақша – несие саясатының құралдары.
Айналымдағы ақша массасын, несие көлемін, проценттік мөлшер деңгейі
мен ақша ... және ... ... ... ... ... ... іс – шараларының жиынтығын айтады.
Пайыздық саясат ақша – несие саясатының құралдарының бірі ... ... банк ақша ... ... пен ... ... ұсыныстың
инфляция деңгейінің жалпы жағдайларына және ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін бекітеді.
Ұлттық банк өзінің пайыздық саясатын мемлекеттің ақша – несие саясатын іске
асыру мақсатында нарықтың пайыздық мөлшерлемесіне әсер ету үшін ... ... ... ... ... ұлттық банк пайыздық
мөлшерлемесін оң және ... ... ... тұру ... ... ... енгізгеннен кейін пайыздық саясаттың негізгі мақсаты
– теңгені несиеге деген сұранысын азайтатын, ал оның ... ... өсу ... ... ... ... төмендетуді
қамтамасыз ететін теңгеге дейін көтеру. ... ... ... үшін ... ... ... бірі. Қазақстандағы жоғары
қарқында инфляцияға қарсы күресте пайдалануға мүмкіндік беретін келесі бір
факторға – ... ... ... ... тыс сұранысты азайту шаралары
жатады.
Қаржы операцияларының барлық түрлері бойынша пайыздық ... ... ... банкінің қайта қаржыландыру мөлшерлемесі бойынша
индекативті анықталады. ... ... ... төленетін пайыздық
мөлшерлемелер өзара кейбір негізгі себептермен ерекшеленеді. ... ... ... ... ... ... ... әр түрлілігі,
пайызды төлемеуі мен байланысты тәуекелдің ... және ... ... ... ... ... ... талаптар. Банктерге берілетін несиенің көлемін реттеу үшін,
банкінің өз міндеттемелері бойынша төлей алмау ... ... ... ... мен ... мүдделерін қорғау мақсатында
ұлттық банк резервтік талаптар механизмдер қолданады.
Банктердің міндетті резерв нормативінің көбеюі, 1994 ... ... ақша ... тез ... ... Егер ... 1 қаңтарда ақша массасының көлемі ақша базасынан 1,61 еседент асса,
1994 жылдың 1 көкегінде бұл ... 2,21, ал 1 ... – 3,1 ... ...... ... осы құралын пайдалану арқылы және ... ... ... ... ... ... көзқарас орнату
нәтижесінде 1994 жылдың 1 қазанында ақша мультипликаторының ... ... ... 1995 – 1996 ... ... ақша ... 1,8 –
1,9 деңгейге дейін сақталынды.
Ұлттық банк орташа ... ... ... ... ... шоты ... ... Резервтер бойынша пайызды төлеу
резервтік талаптардың жоғары болу ... ... және ... ... ... ... ... арасындағы айырманы
азайту қажеттілігінен туындайды. Ақша – ... ... ... ... ... ... ашық ... операцияларға және ... ... ... ... ... ... операциялар. Бұны Орталық банкпен қағаздарды екінші
нарықта ақша массасының көлемін реттеу мақсатында ... ... сату ... алу операциялары ретінде түсінуге ... Бұл ... ... өтімділігіндегі және несиелік салымдардағы ақша
массасын реттеудің ең икемді әдісі. Мұның мғынасы мынадай, Орталық ... ... ... және банктердің несиелік экспансиясын ... ... ... қағаздарды сатып, бұл қағаздарды ... ... ... ... ... бір ... есептен шығару. 1995
жылдың ортасынан бастап, Ұлттық банк өзінің жеке меншік ... ... ... ... ... жүргізе бастады.
Есеп – несие операциялары – есептеу операциясы және ... ... ... ... ... беру ... ... екі түрге бөлінеді.
Есептеу операциясы ол орталық банктің мемлекет пен ... ... ... ... ... ... ... вексельдерді сатып алуын
вексельдерді қайта есептеу деп атайды, себебі ... ... ... сатып алған вексельдерін орталық банкке сатқанда, олар екінші
рет ... ... ... рет ... вексельдерді есептеуді көптеген ... ... ... жетіспеушілікті жабу үшін мемлекеттік қысқа мерзімді
несиелеу құралы ретінде қолданады.
Ұлттық банк әр түрлі мақсатпен ... ... ақша ... ... ... ... ... бюджеттің кемшілігін
жабу мақстында орталық ... ... ... ... ... ... ең басты және жалғыз формасы болып табылады.
Екіншіден, Ұлттық банктер мемлекеттік облигацияларды банк жүйесін,
ақша массасын және ақша – ... ... ... ... ... ... реттеу мақсатында сатып алады. Коммерциялық
банктердің ресурстарын ұлғайту үшін ... ... яғни ... ... ... сатып алумен қатар ... ... ... ... алдын ала бекітілген бағамен сату жөнінде өзіне міндеттеме
алады.
Валюта нарығындағы операциялар арқылы өтімділікті ... ... ... банкінің валюталық нарықтағы интервенциясы жалпы ақша –
несие саясатының шегінде жүзеге асты. ... ... ... ... ... ақша ... өсімі басқа факторлардың әсерінен шетел активтерінен
басқа болатын жағдайда, 1995 жылы жағдайлар көбінесе ақша ... ... және ... ... ... ... ... бір
уақытта шешті. Бірақ кейбір айларда таза шетел активтерінің өсімі Үкіметке
берілген таза ... ... ... сонда ақша базасының өсімінің
төмендеуі, Ұлттық банкінің екінші деңгейлі банктеріне беретін ... және ... ... ноталарын эмисиялау есебінен жүзеге ... ... ... ... ... ақша массасын реттеу саясатымен қарама
– қайшылықта болды. Теңгенің айырбастау ... ... ... банкінің
қатысу дәрежесі төмендеуі бұл қарама – қайшылықтарды жоюға мүмкіндік ... ... ақша ... ... интервенцияларының әсер ету
тиімділігін төмендетті.
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі –
«Банктердің ... ... ... ең ... мақсаты – экономиканы төлем
құралдарымен үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу жүйесін қалпына
келтіру, банк қызметін реттеу болып табылады. Ол басқа ...... ... және өз ... пайданы табу мақсатын
көздемейді. Коммерциялық және басқа да несиелік мекемелер өз клиенттеріне
– шаруашылық ... мен ... не ... ... соны
жасады. Оның клиенттері – коммерциялық банктер және басқа да несиелік
мекемелер ... ... ... ... ... ... ... деп
атайды. Коммерциялық банктер және жинақ мекемелері халықтан салымдарды
өабылдап, ... ... ... сол ... Ұлттық банкіде банктерден
және жинақ мекемелерінен салымдарды қабылдап, оларғақарыздар береді.
Ұлттық ... банк ... ... ... атқару үшін:
1. коммерциялық банктердің резервтерін сақтайды;
1. коммерциялық банктерге қысқа мерзімді қажеттіліктеріне ... ... ... ... жалпы ұлттық ауқымда қолма – қолсыз есеп айырысуларды жүзеге
асырады;
1. банктердің қызметіне қадағалау және ... ... ... банкінің маңызды қызметі – банктердің, жинақ және
т.б. несиелік мекемелердің резервтер деп ... ... ... ... ... ... ... банк туралы» және «Қазақстан
Республикасындағы банктер және банктік қызмет ... ... ... ... өз ... ... ... сақтаулары тиіс, өйткені
жоғарыда айтылғандай, олардың ақша айналысын ... ... ... ... ... және ... ... ету үшін
стратегиялық маңызы бар.
Ұлттық (Орталық) банк – коммерциялық банктерді және ... ...... ... ... қызметін атқарады. Шетелде
орталық банктерді «соңғы сатыдағы ... ... деп ... Олар ... ... есеп ... ала ... уақытша жетіспеген
өтімді құралдарының орнын толтыру үшін ... ... ... ... ... вексельдерімен, мемлекеттік бағалы қағаздарымен немесе
банктердің банктердің ... ... ... ... ... ... ... банкі, жалпы банктік жүйені
қолдау мақсатында аукциондық негізде, ломбардтық несиелерді және ... ... ... ... ... ... (1993 жылдың аяғында), кезінде көп
қолданатын директивті несиелерден айрықша несие ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Астаналық және аймақтық
банктер үшін аукциондар бөлек салалардың ... ... ... іске ... ... Ұлттық банкінің белгілеген
экономикалық нормативтері және бұрын берілген орталықтандырылған несиелер
бойынша шарттарды орындаған банктер ғана жіберіледі. ... ... ...... ... тұрған банкаралық ақшалық нарықтың
пайда болуының алдында қолданылатын ақша – ... ... ... ... табылады.
Банктерге ломбардтық несие беру, тек ақша ... ... ... ... ... ... шектеледі. Ломбардтық
несиелер банктік қызметті жүзеге ... ... ... өз активтерінің
құрылымында мемлекеттік бағалы қағаздары және олардың кепілдігі бар
барлық банктердің резиденттерін тарта алады.
Ломбардтық ... ... ... ... ... ... белгіленеді, әдетте, банкаралық нарық
мөлшерлемесінен төмен болмайды.
РЕПО ... – екі ... ... ... ... ... (РЕПО ашу) Ұлттық банк бастапқы дилерге (тек ... бар ... ... бола ... ... ... ... бір уақытта Ұлттық банкіге келісімнің екінші бөліміндегі
(РЕПО жабу) қатысушыларға ол бағалы қағаздарды сатып алу ... ал ... ... ... РЕПО ... ... мерзімді
Ұлттық банкіге ақша қаражаттарына айырбастау үшін қайтаруды жүктейді.
Кері РЕПО операциясының РЕПО операциясынан айырмашылығы – ... РЕПО – ... ... ... ... сатып алады.
Бұл операция банктерге қысқа мерзімді несиелеу ... ... ... ... алу ... ақша ... реттеу мәселесі қажет
болған жағдайда) үшін қолданылады.
Ұлттық (Орталық) банк ... ...... есеп айырысуларды
жүргізеді.
Ұлттық банк банкаралық есеп айырысу сияқты ... ... есеп ... ... ... ұйымдастырушысы болып
табылады. Осыған байланысты ол келесі қызметтерді атқарады:
1. қолма – қолсыз және ... – қол ақша ... ... ... банктік жүйесі үшін бірыңғай методологиялық
негіздегі елдің бірыңғай есеп ... ... есеп ... есеп ... және есеп беру ережесін
орнату және үйлестіру;
Елімізде қолма – қолсыз есеп айырысудың екі ішкі ... ...... ... ... ... есеп айырысу, екіншісі
– Ұлттық банкідегі банктердің корреспонденттік шоттары арқылы жасалатын
орталықтандырылған есеп айырысулар.
Тұрақты ... бар ... ... бір қалыпты
корреспонденттермен тікелей есеп айырысу үшін LORO – ... ... ... ...... ... есеп ... жүзеге асыра алады.
Ұлттық банк пен өзінің құрамдас бөлімшелері есеп айырбастау ... (ЕКО) ... ...... ... ... есептелінуі)
режимде ашылған бюджеттің кассалық орындалуын бюджеттік банкіге беру және
төлем жүйесінің нормасына ... ... ... ... міндетті қорлар нормативіне сәйкес келу керек. АҚШ – та ... ... ... есеп ... ... ... ... арқылы жүзеге асырады. ... ... ... ... ашпайды.
1988 жылы банктік жүйені қайта ұйымдастыру алдында банктік мекемелер
арасында бір банктің – КСРО Мемлекеттік банктің филиаларалық ... ... ... жасалынатын ақша қаражаттары, КСРО Мемлекеттік
банкінің бір мекемесінен ... ... ... есеп ... ... аударылды. Жасалған аудару операциялары тармақты
есептеу орталықтарымен ... ... Олар бір ... ... мекемелері арасында жүргізілген есеп айырысуларды, әр түрлі
тармақтардың мекемелердің ағысындағы есеп айырысуларды КСРО ... бас ... (БЕО) ... ... Мемлекеттік банк халық шаруашылығындағы есеп айырысулардың
жетекшісі – КСРО ... ... ... ... қатаң ұстанатын
бірыңғай әдістемесі әрекет етті.
1988 жылдан кейін арнайы банктер пайда болған кезде ФАА арқылы ... ... ... ... ... бір ... екінші
мекемесіне қаражаттар ведомствалық бағыныштылыққа байланыссыз орындалды.
ФАА бақылау банкілік мекеменің белгілі бір ... ... ... жүргізілді. Сәйкесінше есеп айырысулары бір орталықтан
орталықтандырылған реттеуі жойылды. Филиал ... есеп ... ... ... ... ... жинақ банктері басқарды.
Клиенттермен жасалатын операцияларын өзіндік баланстарында
бейнелейтін арнайы банктердің ФАА ... ... ... ... ... ... қаражаттарға кедергісіз қол жеткізуді
қамтамасыз етті. Осында нақты ақша ... ... ... ... жазу ... ... коммерциялық банкіде
«несиелік ресурстарды реттеу қорына ... ... ... 816 ... ... ФАА ... кредетінде, орталық банкте
ФАА шотының дебетінде «банктік жүйенің несиелік ресурстарын реттеу қоры»
815 ... ... ... ... жүйесінің көмегіменг банктер арасындағы есеп
айырысулардың формалдығы, оларға депозиттердің ... ... ... ... ... туғызады.
Республикамызда банктік реформаның жүзеге асырылуы барысында есеп
айырысудың бұл тәртібі өзгертілді.
Төлем құжаттарының ... ... ... ... өтеуді,
Республиканың бүкіл аумағында есеп айырысуды іске ... ... ... ... ... басқармаларының әрекетін кешенді «КУБАЖ»
автоматтандыру жүйесін 1995 жылы ендіру аяқталды.
Ірі және ұсақ ... ... үшін ... ...... ... 1995 ... 15 мамырында Алматыда енгізілді. Бұл банк
аралық ... ... ... барлық банктер және олардың Алматы
– Талдықорған , Жамбыл облыстарындағы филиалдары, Алматылық клиринктік
палатасы болып табылады.
Қтысушының кез келген уақытта ... ... ... ... ... шыққан барлық төлемдерді қарап алу үшін, ... ... оның ... ... ... ... үшін ... мүмкін. Жүйенің қатысушыларына өздерінің төлемдерінің кезектілігін
реттеуге мүмкіндік береді. Есеп айыру арқылы өтпеген төлемдер ... ... ... ... құны түрінде қайтарылады.
Төлем жүйесінің реформасы шегінде екінші ... ... ... және біртұтас корреспонденттік ... ... ... корреспондентік шотқа өту екі кезеңде жүреді.
Бірінші кезеңде біртұтас корреспонденттік шотқа өту облыс деңгейінді, ... ...... ... өту ... ... ... жүйесі.
Халық жинақтаушы банкі және халық.
Халық банкі 1 қарағанда, өзге банктерден гөрі халыққа жақынырақ болып
көрінеді.Бұл ең ... ... өзге де ... жуық ... ... банк ... ... яғни қалыптасып қалғанына байланысты.
Әрі жұртшылықты қажетті банк қызметімен қамтамасыз ... ... ... ... келе жатыр десек қателеспейміз. Бұған әрине, осы банкке
көптеген функциялар берілгендігі де әсер ... ... ... ... ... мен ... басым көпшілігінде, қызметкерлер өз
жалақыларын Халықтық банк арқылы ... ... банк ... ... ... ... ... бөлімшелері арқылы коммуналдық төлем
төлесеңіз де, ... ақша ... ... , өзге банктердің қызмет
көрсеткенде алатын ақысы сәл-пәл қымбаттау.Халықтық банк ... ... ... ... ... ... мән ... осы сөз арқылы
халықты өз қатарына таратуға болады.
Халықтық ... ең ... жері деп, осы ... тарихы мен
мекемелердің ішіне етеш ене ... ... ... бірескеретін
жайт,халықтық банктің өзге банктермен салыстырғандағы артықшылығытөлем
карточкелерін көптеп енгізуі.бұл карточкелерді ... ... ... ... ... елде халықтық банк банкоматтарының саны да көп.
Зейнетақы жүйесі.
Халықтық банктің зейнетақы қоры ... ... ... ... ... Бұл ... салымшыларының көп болуына «халықтық» деген аттың әсер
еткені анық. Бұған қоса , бұрыннан қалыптасып қалған жүйесі де белгілі ... ... ... ... ... ... ... банкирі Григорий Марченко
келгеннен кейін , банкті жарнамалау ісі артты десек, те болады.Банкирлер
арасында ... ... ... «қызықты» мәлімделерімен ерекшеленіп
келген Григорий Марченко халықтық банктің жұрт сеніміне кіруіне оң ... ... ... Марченко жұртты сендіру үшін бұған дегенде біраз
шаралар ... Бір ... ... халықтық өз ақшасын теңгеде
сақтайтынына бәс ... ... да алып ... Ол ... үй ... ... ... салудың тиімді екендігін дәлелдеу мақсатында осы
жүйенің алғашқы тұтынушысы ретінде жеті ... ... ... ... үй ... ... банкінің негізін қалау оның өзінің бастамасы еді.
Ол ... ... ... банк ... ... атқаратын. Басшылары
осындай ашық саясатты ұстайтын ... ба, ... ... ... ... де ... ... бергі жаққа шығатын болды. Баспа сөз
қызметі де ресми тілдегі жұмысын жандандыра түскен.
Халықтық банк және мемлкеттік ... банк ... ... халықтық тілде сөйлемейді. Банк
қызметін пайдаланғыңыз келсе, орыс тілінде тіл ... ... ... ... орыс тілінде.
Банк капиталы және депозиттері.
Банк баспасөз қызметі таратқан ақпаратқа сүйенсек, 2005 жылдың 1 ... ... ... активтері 470,2 млрд. теңге, меншікті ... ... ... ... Осы жылы ...... ... таза пайда
мөлшері 1,6 млрд теңгені құраған. Бірақ халықтық ... 2005 ... ... ... былтырғы жылдың дәл осындай көрсеткіштермен
салыстырғанда төмендеген. Яғни, 1,843 ... ... 1,469 ... ... ... ... ... 283,3 млрд. теңгеге, оның ішінде
халық салымдары 12,7 ... ... ... ...... - накопительный», «Народный – пенсионный», «Народный ... ...... «Halyk – ... «Halyk – ... деген таза ресми тілдегі депозиттері бар. ... ... - тің ... ... аса ... ... жоқ.
Несие.
Халықтық банк несиелік көлемі 312,7 млрд. теңге. Оның ішінде орта ... ... ... несиесі 55 млрд. теңгеге теңескен. Г.Марченко
халықтық банк Басқармасының ... ... ... орта және ... ... ... артты. Кәсіпкерлерді былай қойғанда, бұл
банктің жанға бір – айға шақтап несие ... ... бар. Егер ... емес мөлшерде тез арада ақша қажет болып қалса, оны осы ... ... ... сол, өзге банктерде мұндай жүйе жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Бір кісіні қағаз
бастылыққа салып жіберумен ерекшеленеді.
Ипотека.
Халық банкінің несие беруде ... ... ... аса ... ... ... ипотека жүйесі арқылы үй арқылы алғысы келсе, халық
банкінің ... ... ... «Казкоммерцбанк», «ТуранӘлемБанкі»
немесе «АТФ» банктен көш кейін. Мысалы жоғарыдағы банктер несиені теңгемен
береді. Әрине ... ... ... мүмкіндігі де бар. Ал халық банкінің
ипотекалық жүйесі ... ... ... ... ... тек Алматы мен
Астана, Маңғыстау мен Атырау, тұрғындарына 3 жылдық ... ... ... ... осы екі қала мен екі облыста табысы жоғары халық өмір
сүретіні белгілі. Ал ... өзге ... ... ... ... тек ... күйінде ғана алады. Пайыздық үстемесі өте жоғары. Мысалы
Казкоммерцбанккі немесе ТұранӘлемБанкіне ... үй ... ... ең ... 10 ... ... ... қажет. Казкоммерцбанк несиенің жылдық
пайыздық үстемесі алғашқы жарнаңыздың мөлшеріне байланысты 12 пайызда – 5,8
пайызға ... ... ... ... ... жарнасыз қаржы бере ... ... ... әрине көптеу болады. Ал халықтық банкте ... ... беру ... түсінік 12 пайызды құрайды. ТұранӘлемБанктің
ипотекалық несие берудің бірнеше бағдарламалары бар.
Қалталыдан ... ... ... ... ... ... ... беру жүйесін жеңілдете алады. Жылдық пайыздық үстемесі
артып кетсе, 12,9 ... ... ал ... ... олай ... Жылдық
пайыздық үстеменің құны бүкіл соманың 14 – 14,5 пайызына тең. Егер ... үшін ... ... ... құны 50 пайыздан асып кеткен жағдайда,
жылдық пайыздық үстемесін 13,3 пайызға ... ... Ал ... ... ... ... үстемені 5,8 пайызға дейін түсірер еді.
Халық банкінде «Ипотека – Lights» ... ... бар. Ал ... ... пайда болған бағдарлама. Бұл бағдарлама бойынша несие алу
жеңілдеу. Алғашқы жарнаңыздың құны бүкіл ... 50 ... асып 15 ... ... алғыңыз келсе, онды жылдың пайыздық үстеме 7 пайызға тең
болады. Бұл жүйеге қол жеткізу үшін алғашқы жарнаңыздың құны 30 ... ... ... Егер алғашқы жарнаңыз бүкіл соманың 15 пайызын құраса,
онда 7 жылдық мерзімге ғана ақша ... Бұл ... ... ... көп
адамның мүмкіндігі бола бермейтіні белгілі. Ол үшін ... 600  - ... ... ... ... ... тұру ... Сондықтан бұл бағдарламаны
да халықтық банктің халыққа жасап отырған жағдайы деп ойламау керек. Тағы
бір қызығы ипотека жүйесі мен ... алар ... ... ... ... ... ... депозит түрінде түсіруіңіз керек. Яғни, банк
ипотека ... ... ... екі же биге ... ... Бір жағынан
депозит тұтынушысының санын көбейтеді, ... ... ... ... жүйенсінде жаңартады.
Халық банкінің авто несиесі.
Авто көлік сатып ... ... ... ... көмегімен жүгенген
жан несиені теңге күйінде алса, оны екі жылдан ... ... ... Ал, ақшаны доллар күйінде алса, қарызын ... ... 5 ... дейінгі аралықта соза алады. ... бұл үшін ... қою ... Ал, өзінің алатын авто көлікті кепілдікке қойсаңыз,
онда несиенің құны үш жылдың ішінде қайтарып беруіңізге болады. Егер ... алу үшін ... ... бара ... әрі кепілдікке үйіңізді немесе
тағы да өзге құнды объектіні қойсаңыз, ... ... ... ... ... ... деп ... көлігіңізді кепілдікке қойсаңыз, онда соның 20
пайызы көлемінде банкке алғашқы ... ... ... несие алу үшін халық банкіне барған кез – ... жан ... ... ... алты ... ... қоса алып ... жөн.
6. АТФ банкінің жүйесі
Активтері:2005 жылдың 1 маусымындағы ... ... ... 1 ... долларын құрап ,жеке капиталы 200 млн. ... ... ... таза ... 9 млн. АҚШ ... тең.
Депозиттері:»АТФ престиж», «АТФ капитал», «АТФ классик», «АТФ комфорт»,
«АТФ Преспектива», «АТФ молодежный» деп аталатын ресми ... ... ... банктің ерекшелігі сол, олар жеке тұлғаларға ғана емес, ... ... та ... ... Бұған қоса, АТФ банкте депозит ашқан
кез-келген адам сыйлықтарға ие болады. Мысалы : 500 АҚШ доллары ... ... онда банк ... ... ... береді. Бұл
карточканы 1 жыл бойы пайдаланғаныңыз үшін комиссиялық төлемдер төлейсіз.
Ал егер де1000 АҚШ доллары ... ... ... онда VISA ... ашсаңыз, 500АҚШ долларына сай ... ... ... ... банк ... ... 1 жыл бойы ... тегін
пайдалануыңызға мүмкіндік береді.Депозит құнының 50%шақталған сомада несие
алуыңызға болады. Әрі ASI ASSIST ... ... бір ... ... полисіне ие боласыз. Он жылдығына орай АТФ банк «АТФ ... ... ... ... Осы ... ... 15 мен ... 1
дейінгі аралықта ашқан кез – келген жай ... ... ... депозит құнының 3 пайыздық соммасында қаржы алады.
Енді жеке тұлғаларға арналған депозиттер түріне тоқталсақ:
«АТФ – Классик» - депозитін ашу үшін ең аз ... де 70 000 ... 500 АҚШ ... құю ... ... 1 айдан 10 жылға дейін. Бірақ
мұндағы бір кілтипан, депозит мерзімін 1 жылдан асырсаңыз ғана, 3 ай ... ... ала ... ... ... депозиттен ақша лауға
болмайды.
«АТФ – Капитал» депозитіне ең кем ... 15 000 ... ... 100 ... ... ... Мерзімі 3 айдан 10 жылға дейін, пайыздық ... ... ... ... ... ... ... ақша
алуға тиым салынған. 2 депозиттің мерзімін 10 жылға созылуында мынандай гәп
бар. Егер осы мерзім аралығында 55 000 АҚШ ... сай ... ... ... ... 10 ... алуыңызға мүмкіндігіңіз бар.
«АТФ - Комфорт» депозитіне 70 000 теңге немесе 500 АҚШ долларын құю
қажет, мерзімі 12 – 37 ай ... ... ... ... Ара - тұра ... ақша ... да ... бар.
«АТФ – Перспектива» депозитінің ерекшелігі сіз үшін бұл депозитті өзге
адамның ашуына болады. Мерзімі 3, 5, 10 жылға дейінгі ... ... аз ... де 75 000 теңге немесе 500 АҚШ долларын құюыңыз керек. Егер
депозитіңізді ... ... ... қаржыңыз 15 000 теңгеден кем
болмауы тиіс.
«АТФ – Престиж» депозитіне кем ... ... ... ... ... долларын құюыңыз керек. Мерзімі 12,5 айдан 10 жылға дейін. Депозитті
толықтыруға немесе шетінен ақша алуға болмайды.
«АТФ – ... ... 5 000 ... ... 20 АҚШ ... ... ... Мерзімі 12,5 айдан 5 жылға дейін. Депозит 16 – 35
аралығындағы адамдарға ... ... ... ... ақша алып
тұруға болады.
АТФ банктің заңды тұлғаларға ... ... ... шек ... Ең аз ... 100 000 ... немесе
1 000 АҚШ долларын құюға болады. Сақтау мерзімі 15 күннен 60 айға дейінгі
аралықта. Егер 7,5 – 500 000 000 ... ... ақша ... ... 8,5% ... 9% ,4 ... 9,5%, 5 жылға 10% үстеме қаржы қояды.
Несие жүйесі.
Банк өзінің тұрақты ... ... ... ... ... жасайды. Бірақ қарапайым халық оның ... көре ... ... ... беру ... өзге ... салыстырғанда тиімсіз.
Несиенің қайтарылу мерзімі 10 жылдан аспайды. Теңге бойынша бір жылға ғана
береді. Ал қалған банктерде ... ... 3 ... ... ... ... қалыптасқан. Пайыздық үстемесі 13 – 17 пайыз ... ... құны 15 ... кем болмауы тиіс. Бұған қоса алатын үйіңізді,
жылжымайтын дүние мүлкіңізді, банктегі есеп шотыңызды немесе депозитіңіздің
бірін кепілдікке ... ... ... банк авто ... ... келгенде табысыңыз жайлы ақпараттың
қажеті жоқ деп ... ... ... ... ... ... 12 пайыздан аспайтыны да банк тұтынушыларының жағымды әсер етуі
мүмкін. ... ... ... ... 18 ... - те 15,6 ... тең. Бұлармен салыстырғанда АТФ ... ... ... ... ... көрінуі мүмкін. Бірақ бұл ... ... ... ... тұсы ... ... ... алатын авто
көлігіңіздің 50 пайыздық құнынан кем болмауы тиіс, әр несие алатын жанның
кепілдікке қоятын дүниесі ... ... ... АТФ ... несие келісім –
шарттың түзетін жан өзі несиеге алатын көлікті банк құрамындағы «АТФ полис»
компаниясында сақтандыруға міндетті.
Банк
«Созвездие ... ... Center ... ... «ABS – Invest» ... ... Арыстан – Авто» секілді
авто салондар арқылы несиелеу ... ... Бұл ... ... ... адам ... жарна ретінде көлік құнының 15 ... ... алу ... ие. ... бұл автосалондарда көліктің қара
баздардағы ... ... ... әлде ... ... екендігін
ескерсек, мұның да халыққа жеңіл түспейтіннін андауға болады.
АТФ банк және ... ... ... ... ... жайы өзге ... салыстырғанда,
көңіл көнішітерліктей. Банкке хабарласа ласаңыз, ... ... ... ... ... қатады. Өзге банкте мұндай үрдістің де ... ... ... ... Банк ... да қазақша болуына
қазіргі күні көңіл бөліп ... ... ... ... да ... ұйқыш
емес. Бірақ банк қызметін пайдалағыңыз келсе орыс ... ... ... ... ... ... қызметі туралы ақпарат алғыңыз келіп
сайтына кіре қалсаңыз ол сайт ... ... және ... тілде қарсы
алады. Бұл олқылықтың орнын толықтыру үшін менеджмент жұмыс ... ... ... баспасыз қызметі. Ал банктің менеджментті банктің басшысы
Тимур Исатаев банктегі атқарылып ... ... ... ашық ... ... «ТұранӘлемБанкінің» басшыларынан кем емес. Екі – үш ай
сайын ... ... ... ... ... есеп ... ... менеджерлері секілді тығылып іс атқаруға мүдделі емес
секілді. Банктің ... ... ... ... да ашық ... Республикасының Ұлттық банкі Қазақстан
Республикасының орталық банкі ретінде басқа ... ... ... ... ... ұйымдарымен қатынаста Қазақстан Республикасының
мүддесін көздейді. Ұлттық банк – бұл эмиссиялық, ... ... ... ... ... ... ... және бақылау жасау құқығына ие,
«банктредің банкі» ... ... ... – ақ ақша – ... және ... анықтайды.
Ұлттық банк – оның жоғары үкімет органы тұлғасындағы
мемлекеттік біртұтас органы, бір ғана қол қоюшы және ... қор ... ... қана ... Республикасының Президенті есеп береді.
ҚР Ұлттық банкінің басты міндеті ұлттық валюта – теңгенің ішкі және ... ... ету ... табылады.
ҚР Ұлттық банктің негізгі қызметтері мыналар:
айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен мемлекеттің ақша – несие
саясатын жүргізу, ақша эмиссиялау, ... ... ... ... ... ...... есеп айырысуды іске асыру, инвестициялық
қызмет, екінші деңгейдегі банктер ... ... және ... ... ... және ... ... сақтау және т.б.
ҚР Ұлттық банкінің ақша – несие саясатының мақсаты
ұлттық ... ... оның ... алу қабілетін және алдыңғы
қатардағы шетел валюталарына қатысты ... ... ету ... табылады.
Оның негізгі құралдары: пайыз саясаты, ең ... ... ... ... ... сатып алу және Үкіметке берілетін несие,
валюталық нарықтағы интервенция.
Эмиссия – мемлекеттік банкнота, монета, бағалы
қағаздарды шығаруы. Ол ... – қол ... де, ...... да ... ... ... нақты ақша шығаруды білдірсе, ал екінші
депозитті – қарыздық операциялар процесінде іске асырылады.
7. ҚР ... ... есеп ... ... ... ... ... қарыздық капиталдар нарығын реттеуге негізделген. ҚР Ұлттық
банкіден ... ... ... ынталандыратын болса, ал есептік
мөлшерлемені ұлғайта отырып, банк жүйесіндегі ... ... ... негізінде жалпы республика бойынша ақша айналысын реттейді.
8. Міндетті резерв нормасының мағынасы міндетті резерв
соммасы мен ... ... ... ... тығыз өзара байланыстың
болуын, яғни оны ҚР Ұлттық банкі айналыстағы ақша массасын өзгерту ... ... ... ақша ... ... ... ... – ашық нарықтағы операциялар. Мағынасы ҚР Ұлттық ... ... ... несиелік экспансияға шек қою мақсатында нарықта бағалы
қағаздарды сатады. Керісінше, ақша шығаруды және несие беруді ынталандыруға
тырысады, ол кері ... ... ... яғни ... ... алады.
10. ҚР Ұлттық банкі «банктердің банкі» қызметін ... ... ... ... ... оларға қарыздар береді,
қолма – қолсыз есеп айырысуларды жалпы ұлттық ауқымды жүзеге ... ... ... және ... ... ҚР ... ... бас банкир, қаржылай кеңесші және
Үкіметтің, басқа да мемлекеттік органдардың агенті ... ... ... ҚР ... ... ... және ... шетел
валютасындағы кез келген операциялар – валюта резервін ... ... ... ... ... ... қызметінің біріне – екінші деңгейдегі
банктер қызметіне бақылау және қадағалау жүргізу, сондай – ақ оны ... ... ... Ғ. С. ... ... ... ... 2001 ж.
2. Шеденов Ө. Қ.
Байжомартов «Жалпы экономикалық теория»
Алматы – Ақтөбе 2002 ж.
3. Газет, «Дала мен ... № 32 ... ... тамыз, жұма, 2004 ж.
5. Канарейкин С. Н. «Экономикс: теория и практика»
АО «Дорваль», АО «Лига» Санкт – ... 1993 ... ... О.Қ., ... Ү.О.
Жүнісов Б.А., Комягин Б.И.
«Жалпы экономиялық теория»
Алматы – Ақтөбе 2002 ж.
7. Ж.О. Ихдаханов
Ә.О. Орманбеков
«Экономиканы ... ... ... ... ... 2002 ... ... Я. «Экономика теория негіздері»
Алматы «Санат» 1998 ж.
Несие жүйесінің негізгі буыны – банктер. Себебі масштабы және ... ... ... ... көпшілігі банктер арқылы өтеді. Банктер
мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік ... мен ... ... ... мен ... ... мен
бала бақшалардың және халықтың уақытша бос ақшаларын шоғырландырып, оларды
іс – жүзіндегі капиталға айналдырады. Сонымен қатар банк ... ... ... сақтандыру және т.б. көптеген сан алуан операциялар жүргізеді.
Карл Маркс банктердің ... ... ... ... ... ... саласы пайда болды, себебі ол ерекше сала ... ... ... ... ... ... ол шоғырланып, ірі ... ... ... ... бос ақша қаражатын тарту, жинақтау және оны қарыз капиталына
айналдыру.
2.Кәсіпорындарға, мемлекетке, жеке адамдарға ... ... ... операция жүргізу.
3.Ақша айналымын реттеу. Банк - әр ... ... ... ... ... ... Банк ... есеп айырысу жүйесі арқылы
клиенттеріне айырбас, капитал және ақша ... ... ... несие құралдарын шығару. Банк клиенттің тек жинаған уақытша
бос ақша қаражатымен несиелеп қоймай, сонымен қатар депозиттік чектерде
вексельдерді ... де ... және ... кеңес беру.
Мемлекеттегі басқа банктердің барлығының да ақша ... ... ... ... Олар ... ... ... ипотекалық
және т.с.с банктер. Коммерциялық банктер клиенттерге көрсететін қызмет
түрлерін үнемі ұлғайтып тұратын әмбебап үлгідегі ... Ал ... ... – екі ... түріне маманданған банктер.
Орталық банктер бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы әрі реттеуші бас
органның ролін
атқара отырып , ерекше орынға ие және ... ... ... ... табылады. Ұлттық банк – ақша резервтерінен, алтын валюта
резервтерінен, басқа да материалдық құндылықтардан ... ... ... ... ... ... банкінің жұмысын ұйымдастырудың әр түрлі құқықтық
формалары бар:
оның капиталының қалыптасуы 100 % ... ... ... ... ... ... ... тиесілі (немесе мемлекеттің қатысуынсыз)
акционерлік қоғам;
бірлестік типтес ұйым (мемлекеттің қатысуымен немесе қатысуынсыз);
Орталық банкінің қызметін бірігіп атқаратын тәуелсіз ... ... ... ... жылдағы пайдасы сол жылға жатқызылатын
табыстар мен шығындардың айырмасы ретінде ... ... ... ... оның ... ... мен монеталардың
құндарының бір бөлігі жатады.
Пайданың жарғылық, резервтік және басқа ... ... ... ... ... ... ... банк және оның мекемелері
барлық салықтар мен төлемдерден ... ... ... ... ... ...... ұлттық валютасының ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз
ету болып табылады. ... ... ... ... ... ... қосымша міндеттер жүктеледі:
Қазақстанның экономикалық дамуы және оның ... ... ... ... жетуге көмектесетін ақша айналысы, несие,
банктік есептеулерді және ... ... ... ... ... және ... ... және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге көмектесу;
банктік және басқа несиелік мекемелердің ... ... ... және ... ... ... ... негізінде банк несие
берушілердің, салымшылардың мүдделерін қорғау.
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... және ақша ... басқару;
өзіне бағынышты мекемелер арқылы ақшалай ... ... және ... ... ... несиелік, есеп айырысу және кассалық операцияларды
жүзеге асыру бойынша ... ... ... ... шығару(барлық банктерге міндетті), есеп жүргізу және банктердің
есеп беруін ұйымдастыру;
банк ісін ... және ... банк ... ... ... жасау;
ғылыми – зерттеу және аналитикалық жұмыстар жүргізу;
валюталық операцияларды жүргізу ережелерін және тәртібін жасау, ... ... ... және ... банктің несиелік ресурстары мыналардың есебінен құралады:
5. меншікті қаражаттары;
5. басқа банктермен тартылғын және келісім – шарт
негізінде Ұлттық банкіге орналастырылған ... ... ... ... тыс ... ... мемлекеттік арнайы қорлардан және бюджеттің уақытша бос қаржаттарынан.
Республиканың ... ... ең ... мақсаты – экономиканы төлем
құралдарымен үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... жасау, есеп айырысу жүйесін қалпына келтіру,
банк қызметін реттеу болып табылады.
Ұлттық (Орталық) банкінің маңызды қызметі – банктердің, ... ... ... ... ... деп ... салымдарын сақтау болып
табылады. «Қазақстан ... ... банк ... және ... банктер және банктік қызмет ... ... ... ... өз ... ... ... сақтаулары тиіс, өйткені
жоғарыда айтылғандай, олардың ақша айналысын реттеуде, ... ... ... ... және ... ... ету үшін
стратегиялық маңызы бар. ... банк ... есеп ... ... халықтық шаруашылықтың есеп айырысу жүйесінің негізгі ұйымдастырушысы
болып табылады. Ұлттық банк – заңды төлем ... яғни ... ... құқы бар ... мемлекеттік орган. Олар Ұлттық
банкінің эмиссиялауында шығарылады және ... ... ...... алу ... ... Қазақстан Республикасының ресми ақша
бірлігі – теңге болып табылады.
Қазақстан Республикасында шығарылатын ... мен ... ... ... ... ... ... Банкноталар мен
монеталардың көрсетілген сипаттамалары баспасөзде жариялануы тиіс.
Ұлттық банк ... ... ... шет ел ... ... ... ... анықтау тәртібін белгілейді. Ақша
базасы – бұл Ұлттық банк ... ... Оған ... ... – қол
ақшалар, міндетті және артық резервтер жатады. Теңгені айналысқа
енгізгеннен кейін пайыздық саясаттың негізгі мақсаты – теңгені несиеге
деген ... ... ал оның ... ақша ... өсу қарқынын
азайтатын, сәйкесінше инфляцияны төмендетуді қамтамасыз ететін теңгеге
дейін ... Ашық ... ... Бұны ... банкпен
қағаздарды екінші нарықта ақша массасының көлемін реттеу мақсатында бағалы
қағаздарды сату – ... алу ... ... ... ... ... ... операциялары – есептеу операциясы және мемлекет пен банктерге қысқа
мерзімді қарыз беру ... ... екі ... ... ... ол ... банктің мемлекет пен банктерден вексельдерді сатып
алуы.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Қр-да жинақтаушы зейнетақы қорының қаржылық ресурстарын басқару66 бет
Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң 2006 жылға арналған экономикалық және әлеуметтiк саясаттың негiзгi бағыттары мен экономикалық көрсеткiштері18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь