Қожа Ахмет Йассауи кесенесі

І.бөлім
Кіріспе
ІІ:бөлім
Құрылыс заттары
ІІІ.бөлім
Ішкі бөлмелері
        
        ҚОЖА АХМЕТ ЙАСАУИ КЕСЕНЕСІ
Қожа Ахмет Иасауи кесенесі - ортағасырлық сәулет өнері ескерткіші.
Түркістан қаласында орналасқан. 1396-1399 ... Әмір ... ... ... Йасауи қабірінің басына тұрғызылған. Құрылыс негізіне жергілікті
сәулеттік дәстүрді жете меңгерген парсылық ... ... ... ... ... Азия сәулет өнерінде бұрын-соңды ұшыраспаған шатыр
жабу тәсілдері қолданылуымен ерекшеленеді. Ескерткіште күмбезді-арқалы
элементтер мол. Сәулетші шеберлер тек арқалы күмбезді жүйенің ... ... ... қолданған.
Кесененің ұзындығы - 65,5 метр, ені - 46, 5 метр, ал бас ... ... екі ... ... қосып есептегендегі ені - 50 ... - 40 ... ... ... ... ... мақсатқа арналған
35 бөлме салынған, олардың біріне Қожа Ахмет Йасауидің мүрдесі ... ... ... жасалған. Жалпы порталы мықты арқа желкеніне
тіреліп түр, екі жағына ... ... ... ... ... ... үстінен арқа үшбұрыш тәрізді көрінеді. Әмір Темірдің кезінде бас
порталдың барлық құрылымы бітпеген, тек ... ... ғана ... сыр ... ... үш бөлікке жіктеледі. Орта
бөлігіне үлкен көлемде ... ... ... ... ... ... ... фриз, төменгі жағына биіктігі
1,8 метрлік тас кенере жүргізілген. Ірге ... ... ... ... ... ... ... бетінде үлкен
арқа ойығы бар. Оны Ілияс хан ойығы деп атайды. Бұл мереке, намаз ... ... ... ... ... Ірге мен ... фриз
екеуінің аралық қабырғасы - күйдірілген сазды кірпіштен қаланған, көк түсті
гирихпен көмкерілген. Ал оның ішкі ашық ... ... ... ... ... ... ... түрлі түсті тас тақталар тігінен,
өңделмегендері көлденеңінен қойылған.
Кесененің үш қабырғасының жоғарғы жағымен өтетін ... ... ... ... Фриз екі ... жиектасымен шектелген. Фриздің
биіктігі жиектассыз -2,37 м, ал ... ... - 2,62 м. ... ... ... тіректерге тіреліп, іргенің панелі мен эпиграфикалық
фриздің ... ... ... ... ... ... ... таңғалдырады. Бұл портал ең сәнді, әсем бөлімі болып табылады.
Осы түстан қабірхана ... анық ... ... ... ... төрт бөлікке биік мойындықпен көтерілген. ... ... бұл ... ... өрнегі бар, пальмитталар мен медальондар
түзетін әйнекеймен қапталған. Ірге бөлігі қашалған тас алты ... ... ... ... ... бұл алып ... ... 700-800 жыл бұрын өмір ... ... ... негізін құраған көне түркі тайпаларының тілі, діні,
мәдениеті мен ... ... ... ... ... ... ЗАТТАРЫ
Ежелгі ескерткіштердің сақталуында құрылыс заттарының ... бар. Қожа ... ... ... Қыш ... 600 ... ... бері сынын жоймаған.
Сапалық қасиеті жағынан қазіргі қазіргі кірпіштерден 5 есе артық деуге
болады. Дегенмен әр ... ... ... ... жел және ... адам ... әсері кесененің ашық жерлеріндегі кірпіштер мен
әшекейленген бөліктердің бұзылуына себеп ... ... ... кесенесінің қыш заттары мен бояулары "Ескі Сауран"
жерінде (1000-1600° С) күйдірілген.
Қабырғалардың төменгі жағы алты ... ... ... қабірхана, мешіт бөлмелері "Қотыр бұлақ" жерінен әкелінген кварц
сынықтарымен әшекейленген. Кірпіш бояуы кремний, қорғасын, қалайы, ... ... ... ... ... кобальт элементтерінен тұрады.
ҚАЗАНДЫҚ
Қазандық - кесененің ортасында орналасқан, төрт бұрышты бөлме. Бұл
бөлмеде үлкен діни мерекелерде ... ... ... аты жеті ... ... ... ... мыс, мырыш, қалайы, қорғасын, темір) қоспасынан
құйылған тайқазанға байланысты аталған. ... ... ... ... ... ... атты елді ... Әмір Темірдің жарлығымен, 1399
жылы Қожа Ахмет Йасауи кесенесіне ... ... Оны ... ... ... Шарафутдин.
Сегіз бұрышты барабан арқылы көтерілген қазандық күмбезі ішкі жағынан
тамаша сталактиттермен көмкерілген. ... ... өзін ... ... ... сүйеніп тұр. Қабырғалардың төменгі жағы
алты қырлы бояулы ... ... ... ... ... ... мен ... кеңінен дамыған күмбездерді жабу, ... ... ... дейін, одан күмбезге өту әдістері қолданылған. Оның
қабырғасының қалыңдығы төменгі ... 3 ... ... ... ... ... ... түседі. Қазандық бөлмесінен 8 дәліз тарайды.
Оның алтауы - өтпелі, екеуі - ... ... екі ... ... дәліздер бүкіл кесенені өз алдына ... ... ... ... жағы алты қырлы бояулы қыштармен, белдеумен, жарты
бағаналармен көмкерілген.
Сегіз бұрышты барабан арқылы көтерілген күмбез ішкі ... ... ... ... кей жерлері және ... ... ... ... ... жұмыстары кезінде боялып кеткен.
Қазандықтың бүкіл кесенемен байланыстырушы орталыққа және оны ... ... ... шығатын 14 есігі бар. Олардың екеуі XIV
ғасырдан сақталып келе ... ... Бұл ... ... ... ... үлгісі болып табылады.
ҚАБІРХАНА
Қабірхана - жалпы көлемі 7,15 м болатын төрт бұрышты ... ... ... 52 ... бар, ... биіктігі -37 метр. Күмбездегі XIV
ғасырдан сақталған алты қырлы плиткада шираздық ... ... ... ... Оның ... ... ... бір қарағанда көзге
шалынбайтын жазуды тік айна ... ... ... ... ... орта ғасырда қалыптасқан бейіт тұрғызу әдісімен қаланған.
Есіктер деңгейіндегі шарбақ ойықтар /панжара/ арқылы ... ішін ... ... ... ... жасыл тастардан (нефрит немесе серпантинит
тасы) құрастырылған құлпытаста ... ... мен ... ... жоқ. Бұл оның ақын ... болғаннан кейін екі ғасырдан соң
қойылғандығына байланысты болуы мүмкін.
Қабірханадан Әмір ... Қожа ... ... ... сыйлаған XIV
ғасырдың қола шырағданы мен құмырасын көруге ... ... ... ... Кіші ... бөлмесі алып жатыр. Оның
төбесі екі қабатты күмбезбен жабылған. ... ... 16 ... одан ... ... ... түсіп түр. Мешітке Қазандық аркылы
Жолбарыс хан ... ... ... — ең ... ... бірі. Оның күмбезі ішкі жағынан
сталактиттермен көмкерілген, ... ... ... ... төменгі жағы көкшіл қышпен өріліп, ... ... ... ... қапталған.
Бөлменің батыс жақ қабырғасында Меккедегі Қағбаға ... ... ... ... михраб орнатылған. Оның беті әйнекеймен және
өсімдік суреті бедерленген майолика тақталарымен әшекейленген.
КІШІ АҚСАРАЙ
Кіші Ақсарай - ... ... ... ... ... ... ... қабаттағы ойықтар арқылы іргелес дәліздерге шығуға
болады. Бөлме кішігірім алты күмбезбен ... ... ... ... ... ... деп орын ... қабырғалары әшекейленбеген.
ҮЛКЕН АҚСАРАЙ
Үлкен Ақсарайға кіргенде бірінші көзге ... зат - ... тағы ... ... ... ... Кіші ... дәліздер арқылы жалғасады. Дәлізде
екінші қабатқа шығатын баспалдақ бар. ... ... ... ... мен Орта Азия ... ... алғаш рет пайдаланылған
арқалардың қиылысу конструкциясы қолданылған. ... ... ... ... аса ... ... ескерткіші болып табылады.
Бастапқы кезде дәруіштер, мұсылман қауымы жиналатын орын болған. Ал XVI
ғасырдың аяғынан XIX ғасырдың бірінші ширегіне дейін - ... ... ... ... кезде хан сарайының (ордасының) ... ... ... ... ... ... ... Ақсарайдың кіре берісінде Абылай ханның құлпытасы тұр.
АСХАНА
Ғимараттың оңтүстік батыс ... ... ... ... ... ... ... үш бұрышты күмбездермен көмкерілген,
сегіз арқалы композиция. Бұл Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... - ... тауқыметін, жаугершілік зардабын көп шеккен құрылыс.
Сондықтан қайта қалпына келтірілгенде оның күмбездері мен батыс ... ... ... ағаш ... салып, қазандыққа жиналған дәруіштерге, жарлы-
жақыбайларға, мүгедектерге үлестірген. XV ғасырдағы пештер мен ... ... - ... алты ... ... көмкерілген, шұғыл ойықтарының
әсерінен созылыңқы болып көрінетін шаршы ... ... ... ... ескі ... кітапханасы орналасқан. Кітапханада
шығармалар көшіріліп, іс қағаздары тіркелген.
Кітапханада XIV-XIX ... ... ... байланысты
құжаттар, түрлі ақпарлар мен қолхаттар сақталған. Оның ішінде Құран Кәрім
(XII ғ.), ... ... (XV ғ.), ... ... ... оның ... Қожа Ахмет Йасауидің "Хикметі" мен ... ... ... ... ... ... ... жағындағы Аллаға құлшылық етуге арналған жер
асты ғибадатханалары Иасауидің тірі ... ... ... ... XVI ... ... кесенеде және оның төңірегінде ... ... ... ... хан, Есім хан, Абылай хан, Қаз дауысты
Қазыбек би, Жәнібек батыр және т.б.) жерлене бастады. XIX ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізіп, оның
төңірегіне қамал-бекіністер салуды қолға алды. 1864 жылы Түркістан қаласын
жаулап алған Ресей ... ... ... ... он бір тұсына
зақым келтірген.
1978 жылы кесене негізінде Қожа ... ... ... ашылды. 1989 жылы 28 тамызда ҚР ... ... ... ... ... ұйымдастырылды. Түркия елімен
арадағы келісім бойынша жүргізілген ғимаратты қалпына ... ... жылы ... 2003 жылы маусым айында Парижде өткен ЮНЕСКО-ның ... Қожа ... ... ... ... ... ... тізіміне
енгізілді.
ҚҰДЫҚХАНА
Құдықхана бөлмесінің оңтүстік ойығында жабық бөлмеге кіретін есік бар,
одан фасадтың ... ... ... ... шығуға болады. Құдықхана деп
осындағы оңтүстік ... ... ... ... аталған. Осы
құдықтан алынған сумен Тайқазан әр дүйсенбі мен жұма сайын толтырылып,
келген ... ... су ... ... ... су 11 метр тереңдіктен
шығатын болса, қазір жер асты суларының көтерілуіне байланысты су ... ... ... ... ... - ... ... әулие. Жергілікті халықтың салт-
санасы мен сенім-нанымына, әдет-ғұрпына қайшы келмейтін діни мектептің
негізін ... Қожа ... ... ... ... ... ... даңғыл жол салды. Құран Кәрімнің арабша ... ... дін ... қалың қауымға өз тілдерінде тереңнен таныту
мақсатында хикметтерін ... ... ... ... поэзия тілімен
жазды. Қ.А. Йасауи дүниетанымы, оның ... мәні мен ... ... ... ... "Пақырнама" сияқты мұраларынан көрінеді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арыстан баб13 бет
Стилистика және оның проблемасы туралы4 бет
Түркілердің төл мекені – Түркістан!5 бет
Түркістан қаласының әлеуметтік-саяси тарихының мәселелері20 бет
Қожа Ахмет Йассауи22 бет
"Ұлан" шаруа қожалығы17 бет
Абай және Ахмет шығармашылық үндестігі37 бет
Алаштың ұлы-Ахмет9 бет
Ахмет Байтұрсынов12 бет
Ахмет байтұрсынов (1872—1937)5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь