Баға және бағаны белгілеу

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І тарау. Экономикалы жоспарлы. Ретеу жүйесіндегі баға.
1.1. Баға, мәні мен қызыметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2.Баға жүйесі және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

ІІ тарау. Баға белгілеу реформасы.
2.1.Баға белгілеудің формалары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.2.Баға бәсекелестігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

ІІІ тарау. Қазақстан республикасындағы баға белгілеу жүйесі.
3.1.Баға түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
3.2.Баға саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Қолданлған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Кіріспе

«Баға –құнының ақшалай көрсетілген бейнесі». Заман өзгеріп, өмірге нарықтың экономика деп енген сайын бағаның сан алуан түрлері пайда бола бастады.
Баға – жұртқа мәлім, тауар құнының ақшалай көрінісі. Ол еңбек өнімінің натуралдық – заттық нысанының ақша нысанына көшуін және сатып алу – сату актілерін негізінде оның бір иеден басқа иесіне қозғалысын ортақтастыра отырып құндық бөліністің бастапқы категориясы ретінде көрінеді.
Нарықтық экономика жағдайында баға құру стратегиясы шығындардың, сұраныс пен ұсыныстың және бәсекелестердің негізінде жасалады.
Баға шаруашылық есепті ретті жүзеге асырудың негізгі құралы болып табылады.
Жеклеген кәсіпорындар мен салалардың жалпы өнімі бағамен анықталады.
Әдебиеттер тізімі

1. Саяси экономия. Оқулық Алматы, Қазастан 1990.
2. Саяси экономия. Оқулық Алматы, Қазастан 1992.
3. Рамадилов Ж.Государственное реглирование. Выш.шк. Казахстан 2003 № 3.
4. Джумагелдиева Т.А. Ценовая конкуренция. Қазақстан спектр 2003 №1.
5. Әбдилов К. Қазақстан экономикасыныдағы нақты секторындағы баға Алматы 2003.
6. Шулая П.Н.Ценобразования М., 2000.
7. Сатыбалдин С. Өткеннен өту парыз. Қаржы әрі қаражат 1998 № 3 34 – 45 б.
8. Баға. Ақиқат. 1997 № 2. 26 – 27 б.
9. Құнанбай Ә. Баға тағы көтерілді. Егемен Қазақстан. 2002 27 мамыр.
10. баға түрлері. Қаржы және Қаражат. 1998 № 3. 11 – 12б.
        
        Баға және бағаны белгілеу
Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
............................... 3
І тарау. Экономикалы жоспарлы. Ретеу жүйесіндегі баға.
1.1. Баға, мәні мен
қызыметі................................................................4
1.2.Баға жүйесі және оның
құрылымы..............................................10
ІІ тарау. Баға белгілеу ... ... ... ... ... ... ... баға белгілеу жүйесі.
3.1.Баға
түрлері.....................................................................
................20
3.2.Баға
саясаты.....................................................................
............... 24
Қортынды....................................................................
............... 27
Қолданлған әдебиеттер
тізімі....................................................28
Кіріспе
«Баға –құнының ақшалай ... ... ... өзгеріп, өмірге
нарықтың экономика деп ... ... ... сан ... түрлері пайда бола
бастады.
Баға – жұртқа мәлім, тауар құнының ақшалай көрінісі. Ол еңбек ...... ... ақша нысанына көшуін және сатып алу – сату
актілерін негізінде оның бір иеден ... ... ... ... құндық бөліністің бастапқы категориясы ретінде көрінеді.
Нарықтық экономика жағдайында баға құру стратегиясы шығындардың, сұраныс
пен ұсыныстың және ... ... ... ... ... ... ... асырудың негізгі құралы болып табылады.
Жеклеген кәсіпорындар мен салалардың жалпы өнімі ... ... ... ... ... жүйесіндегі баға.
1.1. Баға: мәні, қызметі
Баға – тауар құнының ақшалай көрінісі. Баға өнім ... оны ... ... ... ... ала оның ... және одан әрі ... алғашқы негіз болып саналады. Бөлініс процессінде еңбектің
қоғамдық қажетті ... ... ... бағаның ауытқуы пайда
болуы мүмкін, мұның нәтижесінде бірқатар өндірушілерге көп құн, басқаларына
аз құн ... ... ... ... ... ... ... реттейтін бағалар, жоғары сұраныммен анықталатын баға –
монополиялық ... ... ... ... есте ... ... ... тауарлардың, қызметтердің сұранымы мен ... ... ... ... ... бағаның іс қимылы қорлардың тікелей жасалуын ... ол ... мен ... ... ... ... актісі дегеніміз бір мерзімдегі сату (біреу үшін) мен сатып ... ... ... баламасыз сату кезінде «т - нің» ... ... ... ал баламасыз сатып алу кезінде (немесе көбейеді) ... «с» яғни «U» ... мен ... ... көмегімен шаруашылықы жоспарлермен және үйлесімдермен белгіленген құн
қозғалысының шарттарын ескере отырып бөлудің бағамен ... ... ... ... ... ... түсетін жалпы түсім – ақша
қалыптасатын болса, қаржылық бөлу бұл ...... одан әрі ... ... ... Сөйтіп бөлудің қаржылық әдістері анағұрлым
иілгіш келеді, олар бұл процестегі үлкен атаулы сипатта қамтамасыз ... ... ... әр түрлі: егер баға құнының қоғамдық қажетті
шығындардан ауытқуы немесе шығындардың жеке – дара ... ... оның тек бір ... ... ... ... бөледі.
Баға амортизациялық аударымдардың көлемін анықтауда ерекше рөл ... ... ... және ... ... арсындағы
алшақтық амортизациялық қордағы елеулі ауытқуларға себепші болады. ... ... ... ... ... ... сату ... және бөлу мен ... ... ... ... көбеюін тудырады.
Әсіресе инфляция жағдайында Қазақстанда баға күшті өсті және бағаның
бөлгіштік ... ... ... Баға ... ... ... ... мен ұсынымды да реттейді, сөйтіп, ұдайы өндіріске, ... ... ... ... мен ... демек, табысқа да ықпал жасайды.
Қаржы еңбекке ақы төлеумен тығыз байланысты.
Сырттай қарағанда еңбекке ақы төлеу қорын анықтауға баға ... ... ... таза ... бөлу ... оның ... анық ... жүйеде бағаның еңбекке ақы төлеу қорына әсері бұрынғыдан бетер
арта түседі.
Бағалардың негізінде ... құны ... оның ... ... ... ... айқындалатыны белгілі. Соңғылардың жеке ... жеке ... ... ең ... мынада: белгілі бір
буындағы жеке шығындар жай ғана тиіміз, ысырапты ... ... Бұл ... ... ... және ... алмайды. Ал қоғамдық қажетті шығындардың
басты айырмашылығы еңбек өнімділігіндегі айырмашылықтарына байланысты, ол
айырмашылықтар өндірістің ... ... және жеке ... мен ... сәйкестігін қоса алғанда, қалыпты жағдайда
қоғамдық қажетті еңбек ... ... ... ... ... ... олардан едәуір ауытқуы мүмкін.
Өндірістік емес сферада қызметкерлердің еңбекке ақы төлеу елеулі ... ... ... ... және ... ... ... анықталатындықтан бұл сферадағы қаржы мен еңбекке ақы
төлеудің байланысы ... ... ... ... категория ретіндегі еңбекке ақы төлеу жасалған
өнімдегі әрбір қызметкердің үлесінің ... яғни ... ... ... ... ол қаржы жасалынуы қорын немесе еңбекке
ақы төлеу ... ... ... ... қажетті шығындар
өндірілетін өнімнің бүкіл массасына арнап қалыптасады, онда ... ... ... ал оның ... ... сол өнімге
деген қажеттіліктеріне байланысты болады. Егер ол онша көп қажет ... ... ... аз ... азын – аулақ таңдаулы кәсіпорындарға
шоғырлануы мүмкін. Және, ... ... ... ... ... өнімді өндіруге орташа және тіпті негғұрлым көп шығын жасамайтын
нашар кәсіпорындарды тарту талап етіледі.
Ендеше қоғамдық ... ... ... ... да, ... да, ... да жағдайларға кәсіпорындар топтары айқындауы мүмкін.
Қоғамдық қажетті еңбек шығындары ұғымының одан әрі күрделенуі әр ... ... бір – ... ... және бір – біріне
алмасытырылуымен байланысты. Мысалы, көмірдің ішінара ... ... ... ... мүмкін екенін ескере отырып, көмір ... ... ... ... ... ... ... санау дұрыс
болмас еді. Қоғамдық қажетті еңбек ... ... үшін ... ... ... бүкіл өнім массасын алу керек.
Сонымен, бағаның негізі болатын қоғамдық қажетті шығындар мен құн ... ... ... ... және әр ... ... ... әсеріне ұшырайды. Тиісінше бағаның үлгісі де қарапайым, ... ... ... емес.
Мысалы, таза табыс еңбек ақыға жұмсалатын шығындарға пропорцияны есептесіп
отырғанда, өнім өндіруге тікелей ... ... ... ... ... еді. ... ... бойынша белгіленгеннен баға өнімге
жұмсалатын қордың түрлі деңгейде болатынын, демек өнімнің ... ... ... ... ... ... қорлардың жаңартылуын талап
етеді, сондықтан баға белгілеу қор жұмсалуының мөлшерімен ... ... ... үлгіісі алуан түрлі факторлар мен жағдайларды дәлірек
бейнелейді. Оған сәйкес бағаға өндіріс шығындары мен тағы ... ... ... ... ... ресурстарға – еңбек және таиғат ресурстарына,
өндірістік қорларға пропорциялы ... кең ... ... ... ... = Өқ + hT + ... Өқ - ... шығыны,
h, р, r – таза табыстың нормалары, олар тиісінен ... ... ... ... ... ... мен ... ресурстарға
пропорциялы.
Е1 К1 Р – еңбек ресурстарының, өндірістік қорлар мен ... ... ... ... ... баға формуласы:
Б= Өқ + Σ h1 х R1,
Мұндағы h1 = i ... ... үшін таза ... нормасы.
R1 – белгілі бір өнім өлшемін дайындауға жұмсалатын тиісті ресурс
шығыны.
Бағаның оның қоғамдық ... ... ... жақындатуды
қамтамасыз ететін үлгісі осындай. Өндіріс пен тұтыну, ұсыным мен ... ... баға ... жүзеге асырылады. Өндіріс құрал жабдықтары
мен еңбектік салалар арасында пропорциялы, үйлесімді ... ... ... ... ... тепе – теңдік қоғамдық қажетті шығындарға сай
келетін бағалардың ... ... ... баға ... ... ... ... бұзылған жағдайда да, сұраным мен ... ... ... құралы бола алады.
Баға товарлардың тұтынылуына да ынталандырылудың немесе тежейтін
ықпал ... ... ... ... ... оқулықтарына, баларға
арналған тауарлардың түр – түріне, сондай – ақ дәрі – дәрмектен басқа ... ... ... ... ... Осы арқылы
аталған игіліктерді табысы біршама төмен адамдардың пайдалануы қамтамасыз
етіледі. Керісінше, халықтың ... ... ... лиекр – арақ,
темекі сияқты өнімдері, сондай – ақ сан-салтанат заттары жөнінде көтеріңкі
баға саясаты қолдналыады.
Бағаның ... ... бір – ... ... және бір – ... ... ... шамадан тыс ауытқыған жағдайда баға қоғамдық еңбек
шығындары мен халық шаруашылығы тиімділігнің көрсеткіші болудан қалады.
1.2. Баға ... және оның ... ... ... ... ... ... өзара
байланысты бір тұтас жүйесі қалыптасады. Ең алдымен кәсіпорындар өндірген
тауарларын басқа кәсіпорын мен ... ... ... ... баласы,
жүктерді тасмалданағаны, электр энергиясын, жылуды, суды т.б. тұтынғаны
үшін тарифтер сараланады. Баға жүйесінде ... ... ... ... ... орын алады. ақырында тауарлар мен қызметтерді тұтыну
рыногында бөлшек сауда ... ... ... шаруашылықтағы
кірістерді бөлудің және ... ... ... аса ... бірі болып қызмет етеді. Бағалардың әрбір түріне тән өзіне
қалыптасу ерекшеліктері тән.
Бөлшек саудасының құрылымы.
|Өндірістік құн|Пайда ... ... ... ... | | ... ... |
| | | ... баға |пайда) |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... ... ... бағасы. ... ... ... ... ... сауда бағасы. ... ... ... ... ... ... Мәселен, (у)
кәсіпорындардың көтерме сауда бағасы жөнінде ... ... ... ... ... ... туралы айта кетсек. Мысалы, отын мен
шикізаттың бағалары, басқаның бәрін былай қойғанда, ресурс үнемдеу саясатын
жүргізудің аса ... ... ... болып табылады. Егер сол
бағалар кемітілген ... ... өзі ... ... ... ... ... соқтырады. Мысалы, мұнайдың дүние жүзілік
бағасы әр тоннасына инвалютамен 1990 – 95 жылдары 60 сом ... Ал ... ... ... сауда бағасы 30 сом деңгейінде белгіленген болса,
онда мұның өзі шығын, айталық, 40 сом ... ... оны ... қамтамасыз етеді. Мұнай өндірген кезде оның жартысы жер
қойнауында ... ... ... бар ... труба құбырларды,
өнімді сақтау және өңдеу жөніндегі қуаттары пайдаланып, мысалы ... ... ... ... реагенттер айдаудың көлемімен әлгі қалдықты
алудың әдістері аз емес. ... ... және ... ... ... да ... ... Бөлшек сауда бағасы тауар
қалдыққа және соны сатып ... ... мен ... ... ... ... сапасын ескеру өте маңызды, тұтынушының оны
пайдаланудың тиімділігі едәуір дәрежеде соған ... Олай ... баға ... прогресс жолындағы кедергіге ... ... ... ... жоғары рентабельділікті қамтамасыз етуге
мүмкіндік берсе, онда оны өндірістен алып ... да ... ... қоғамның мүдделеріне қайшы келеді. Демек, баға
жүйесі қоғамдық тұрғыдан ескірген өнімді ... ... ... ... тиіс. Және керісінше, тиімділіктің жоғары болуымен ерекшеленетін,
сапасы жоғары жаңа техниканы ... ... ... ... ... ету ... ... жүйесінде халықтың, әрбір адамның мүдделері
тұрғысынан алғанда бөлшек сауда бағасы айқындаушы болып табылады.
ІІ. Баға белгілеу реформасы.
2.1. Баға белгілеудің формалары мен ... алу ... ... отырып, мемлекет қалыпты жұмыс істейтін
әрбір шаруашылықтың ... ... ... ... және ... ұдайы
өндіріс мақсаттары үшін қор жинауға, салықтар төлеуге, бюджетке қаржы
аударып төлемдер төлеуге, әр ... ... ... мүмкіндік беретін
мөлшернде таза кіріс алуды қамтамасыз ету қажеттігін негізге алады.
Баға шаруашылық процестерін ... ... ... тұтқасы болып
есептелінеді. Осыған байланысты бір ... ... ... мен, ... ... ... кәсіпорындар белгілейтін, сондай –ақ
еркін бағалардың ара – қатынасы баға ... ... ... ... ... ... мен ... өздері де өзгерістерге ... ... ... және ... жағдайлар анықтайды. Бағаның өз
міндеттерін атқаруы – қоғамдық ... ... ... ... халық шаруашылығы мүдделерінің, басымдылығын қамтамасыз
етуі, өндірісті ... ... мен ... ... ... тепе – теңдікке жету үшін – олар белгілі бір ... ... және ... айқындайтын жағдайлармен бірге өзгеріп отыруы тиіс.
Шарттық және нркін бағалар өндірістің нақты ... ... ... баға ... ... ... өндірістердің екі түрі болады: олар тауарлардың жекелеген
топтарының бағасын және жетілдіру және баға ... баға ... мен ... өзін сапасы жағынан қайта өзгертуге ... ... ... экономикалық әдістерінің меңгерілуі және
шаруашылық өмірдің ... ... ... ... ... ... ал ... және еркін бағалардың үлесі арта
түседі. Тауар рыногында тепе – ... ... мен баға ... ету, жағдайдың өзгеруіне қарай икемді болу, рынокқа жоспарлы ықпал
жасау әр түрлі ... ... ... бір ... ... бағасы
деңгейінің жақындауына жеткізеді. Атап айтқанда, әңгіме мемлекеттік
саудада, ... ... және ... ... ... ...... жүйелерінің бағасы жайында болып отыр. Тұтыну бағасының
рыногы немесе индексі 1996 жылдың қарашасында ... ... ... 127,7 ... болды.
Басқа тауарларға қарағанда халыққа ақылы қызмет көрсетудің бағасы мен
тарифтерінің өсуі ... бір айға ... орта ... 7,8 ... ... Әр ... үй коммуналдық шаруашылықтық дотоциясыз жұмыс
істеуге келуіне байланысты.
Азық – түлік тауарларының қарамағындағы бағасы 1995 ... ... ... 15,1 ... ет өнімдері мен жарма - 31,43 процентке, жай
кондитерлік бұйымдлармен көкөніс – 1,4 ... ... және ... 11 – 16 ... ұн мен нан 24 27 прцентке, өсті. Сонымен қатар
өсімдік майы және қанты15 – 16 процентке, жеміс 6 процентке ... мен ... ... 15 – 25 ... ... ... ... ақылы қызмет түрлері, тұрғын үйлері – 3,3 есеге өсті.
Бағаларды басқаруды үйрену, ... ... ... жол ... тұтыну
рыногы мен өндіріс – құрал жабдықтар рыногында тепе – ... ... ... экономикалық саясатының маңызды міндеті.
Біздің елімсізде жекелеген тауарларға қолданылып жүрген бағалар көбінесе
бір – біріне ... ... ... келеді. Соның салдарынан
қазіргі уақытта ... елде шын ... ... ... ... жоқ. ... товарларға баға белгілегенде «шығынды» көз қарас басым
болады, бұл ... ... ... ... сапасы мен тиімділігне
байланысты қарамастан және қоғамдық ұдайы ... ... ... ... бір ... ... ... жеке дара жағдайына сәйкес,
шикізат, отын буып – түюмен бұйымдар шығынына қарай ... ... ... ... ... ... рефоргмасы ең алдымен баға ... ... ... –ақ оның бүкіл комплексін –көтерме сауда, сатып алу, бөлшек сауда
бағаларын қайта құруды көздейді.
Отын мен ... ... ... ... ... ... ... ол тұрақты болып, отын – шикізат салаларының өзін ... ... ... ... Ішкі ... ... жүщі ... сай келуі үшін дайын өнімнің көптеген түрлері бойынша ... ... ... ... дейін немесе ... ... ... болады. Ппайдаланылатын ресурстардың барлық түрлері
үшін ақы төлеу енгізіледі, жалақы ... ... ... ... ... ... Баға белгілегенде еңбек фокторларын төмен ... ... ғана ... ... Қаржы еңбекке ақы төлеумен тығыз
байланысты. Материалдық өндіріс сферасында еңбекке ақы төлеу қоры ... ... ... ... түскен түсім ақшадан бөлінеді. Шаруашылық
практикада табыс категгориясын пайдаланған жағдайда еңбекке ақы төлеу ... ... ... ... ... байланысты үйлесімді қалыптасады.
Сырттай қарағнда еңбекке ақы төлеу қорын ... баға ... ... ... ... ... Бірақ тек табысты бөлу арқылы оның әсері
ақиқат көрінеді. Нарықтық жүйеде бағаның ... ақы ... ... ... ... арта түседі. Өндірістік емес сферада ... ақы ... қоры ... ... ... ... ... Баға бәсекелестігі
Баға бәсекелестігі бәсекелестік шаруашылық қаржыларына қарағанда төмен баға
белгілеп, тұтынушыларды өзіне тарту ... ... ... олар ... ... жету шығындарын төмендетіп,
тұтынушылардың өнімнен ... ... және өз ... ... жоғарлатады. Осындай бәсекеден кейін өндіруге кеткен шығындарды
өтейтін баға қойылады – да және нарықта ресурстарды орналастыру тиімділігін
арттырады бұл іс - ... ... ... өндірістік шығындары бар
тиімсіз өндірушілерді жою арқылы жүзеге асырылады.
Баға бәсекелестігінің кері ... өз ... ... ... ... ... тұтынушылардың баға белгілеуі жатады.
Тұтынушылардың бағаны таңдауы сұраныс дәрежесін анықтайды, ... ... ... ұсыныс көлеміне ықпал етеді.
Баға бәсекелестігінің себептері мыналар болып табылады:
Нарықта қалуды қамтамасыз ету, ағымдық пайданы максимизациялау, өтімділікті
қолдау, яғни ... ... ... өтімділікті қамтамасыз ету, нарықта
үлкен үйлесіміне болу, ... ... ... ... ірі және өте ... көп ... нарықта қалуын қамтамасыз ету ... 10% ... ... баға ... ... ... ... дамыған.
Бірақ мұны Қазақстандағы шаруашылық жүргізуші объектілер ... ... ... ... ... алу, өткізу нарығын кеңейтеді, өнім бағаны
төмендетіп және үлкен тұтынушылар ортасын ұсынатын өндіруші ... ... ... ... өсуі ... ... төмендеуіне алып, келеді, бұл
жаңадан ... ... алып ... ... ... ... ақырына дейін дұрыс қолданбауы байқалады, бұл жағдай белгілі
шығындардың өсіп, бағаның да жоғарлауына ... ... ... ... ... алу» ... ... жағдайда қаржылардың өндірушілерге баға дискриминациясын
бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... сай баға белгіоеу ... ... ... ... табысты молайту мүмкіндігіне ие болады, өйткені
ол арзан және ... ... ... қойылады. Баға бәсекелстігі
біріншіден сұраныстың бағалық икемділігіне негіздеу ... ... ... ... баға өзгерісі бірден өсуі немесе төмендеуін тудырады.
Жетілген баға дискриминациясын, яғни ... ... – алу ... және
тұтынушылар тобына байланысты баға дискриминациясын анықтайды.
Жетілген баға дискриминациясы – бұл берілген ... ... ... ... ... ... ... субъектілердің иелігіне көшіру
негізінде баға белгілеу. Бұл жағдайда әр тұтынушы өнімді қаншаға ... ... ... алу ... бар. ... ... субъект өз
өнімін қосымша сатылған өнімге кеткен шығындарды жабатындай бағаға жеткенше
сата береді.
Жетілген баға дискриминациясы екі ... ... ... жүзеге асырылады,
өнім құны екі бөлімнен құралады: аккордты белгіленген норманы, өнімді сатып
алу құқығы мен бағаның ... ... ... ... ... бір – біріне толықтырушы ... баға ... Оның ... ... баға ... ... біршама төмен
баға аз өндірістің шекті шығындар көлеміне ... баға ... ... ... алып ... ... баға ... әдістерін теріс пайдалану елдердегі
экономикалық жағдайдың нашарлауына ұшыратыды. ... баға ... ... ... бере ... бұл ... мақсаты
болғаны минималды төмендетіп өнім көлемін жоғарлату арқылы максималды пайда
табу және кейінірек жеке ... ... ... баға ... ... тез ... жоя отырып, нәтижесінде көп артықышылыққа ие
болу, бұл олардың бәсекелестігі ... ... ... ... баға
бәсекелестігінің кең тараған жиі әдісі делініп болып тасталады. Демпинигтің
көлемі мен өнімді өндіру көлемі ... ... ... ... Мысалы Отандық газы Россияға сату орташа дүниежүзілік бағаға
қарағанда 10 – 20 % арзан. Қазақстанда төмен газдың сатылуы 8 – 31% – ... ол ... 125% ... ... ... баға белгілеу жүйесі.
3.1. Баға түрлері
Қазақстан республикасы егемен мемлекет ... ХХІ ... ... ... жүзі қоғамдастығына тең құқықты мүше болуы бағытына жетіп отыр. Ғасыр
аяғында еліміз ... ... он ... ... ... өзгерістердің
салдарынан әлеуметтік - экономикалық дағадарыстарға ұшырап отырғаны аян.
Әйтсе де Қазақстанның өндірістік ... ... ... ... ... 1991 жылы ... ... ыдырауынан кейін саласындағы
алса да өмір сүруге қажетті құрал жабдықтарға бұрынғы республикаға тікелей
тәуелді болады. Орталықтандырылған жоспарлаудың ... 1991 жылы ... ... ... көзі ... ... ... алудың үкіметті
экономикалық төрт тығырыққа тіреледі. Біріншіден, сауда және ... ... КСРО ның ... мен өнеркәсіп орындары арқылы
басқарылып келгендіктен, еліміздің экономикасы алақандай ашық кері кешті.
Әр түрлі ... және ішкі ... ... ... ... ... және дара басшылық жасау ... үшін әлі де ... емес ... ... ... ... сыртқы сауданың 80 прцентін құрайтын
сұраныстың күрт төмендеуден тұтынады. Сыртқы қатынастардағы бұл кедергілер
ішкі ... кері ... ... Себебі, жоспарлау саясаты жойыла
бастады да нарық қатынастарына батыл қимыл жасалынды. Мемлекеттік ақпарат
микроэкономиканың деңгейден ... ... ... ... ... алмады. Екіншіден, Ресей үкіметінің 1992 жылғы 2 ... ... және ... ... ... ... ... иесін
Қазақстан қолдады. Жаңадан қалыптасып нарық жағдайында баға мен еңбек
ақының өсуі шарықтай ... ... ақша ... тез ... де ... алады.
Реформаларда жүзеге асырудың алғашқы жылдары қолға алынған өзгерістердің
сақталғаны мен жүйелігінің болмауынан сипатталады.
Үкіметтің бағдарламасы 1996 – 1998 ... ... ... басшылығында
өндіріс құралдарын тоқтатуды, экономикалық өрлеуін қамтамасыз етуді
мындай етіп етіп ... ішкі ... өнім ... ... ... мен ауыл шаруашылығы
жетекшісі орын алады.
Инфляцияны төмендету және өнеркәсіп өнімдері бағасының өсуі ... ... ... тұрғындардың ақшалай кірісі мен шығысы
және көтермелі сауда өсімі тьұрақтандырылды. Ақша саясаты ... ... ... іс ... аумағында өрістеді. Мұны сарапшылары ... ... ... ... биік түсті. Америка доллары мен салыстырғанда
1996 жылы ол 10 ... ... Ал ... ... ... ... тұрақты
болып, 1000 рубле шаққанда 12,8 – 13,8 ғана аралығында ... ... ... ... ... ... бөлек тарапынан теңгені қолдау ...... ... Оның ... ... несие ақша саясатын
қайтаруға, монополистер өндіретін өнім бағасына бақылауды кемітуге, тұтыну
бағасы мен ... ... ... оған ... ... бұл мәселеге ұлттық валюта бағытын реттеу, ... ... ... ... ету және ... ... ... алу
бағасын реттеу шаралары арқылы әсер етті. Нақты валютаға қатысты ... алып ... және ... жету ... өндірістік
қажеттіліктер мен халық тұтынатын тауарлардың және көтерме сауда бағасының
жақындау үрдісін байқап отырмыз. Өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... күшейді. Меншік қатынастарын
реформалау мен ... ... құру ... жаңа қадамдар жасалды.
Заман өзгеріп, өмірге нарықтық экономика делініп ... ... ... ... түрі ... ... Көтерме баға – бұл баға бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... өзге ... мен
ұйымдарға өткізеді.
2. Бөлшек баға – ... ... ... ақ ... ... ... ... алатын ұйымдар мен кәсіпорындар сатады.
3. Тұтыну бағасы – тауарды сатып алу және оны ... ... ... ... ... Өндіріс бағасы – тауарға рынок белгілеген баға ... ... ... ... ... ену бағасы – Бұқаралық рынокты басып алуға арналған
тауар немесе қызметтің төмен ... және т.б. ... Баға ... ... тағы бір жетістігі бағаның өсу нарқының экономикадағы
индустриалды және аграрлы өнімге ... ... ... ... ... ... ... саясаттың басты бағыты сыртқы сауда байланыстарын
дамыту болып отыр. Кеденнің есептеу мәліметтеріне қарағанда заңды және ... ... ... ... ... жылғы көлемнен 25 процент
артып, жалпы алғанда 0,2 миллиард долларға жетті. Экспорт ... ... 2 ... ... асып ... ... біршама мөлшерде шикізаттың сипат алып ... ... ... өзі 1995 жылғы 28 проценттен 1996 жылы 37 процентке
жеткен.
Республикалық сыртқы экономикалық қызметінде ТМД елдерімен жасалытын сауда
экономикасының ... ... ... ие. ... ... сауда
айналымындағы үлесі 1996 жылы 61,3 процент құрады. Жақын шетелдерге ... ... ... бір ... 3,5 есеге өскен. Мұнай мен газ
тенденциясының, сондай – ақ темір кені ... ... ... ... ... ТМД ... ішінде ең ірі сауда әріптестері Ресей,
Өзбекстан, украина болып ... ... ... ... ... ұлттық экономикаға шетел
капиталының белсенді түрде тартуға ... ... ... ... ... мен нарық қатынастарын қалыптасрыуда маңызды орын беріліп
отыр.
Еліміздегі шетел капиталын тартудың тағы бір жолы ... ... ... беру ... ... ... басқару тәрбиесін ғана пайдаланып ұлттық меншік
иесінің кәсіпорныға бақылау жасауын сақтап қалатын әлемдік тәсілден ерекше.
Бірқатар шетелдік ... жаңа ... ... республикамызда бұрн
баяндалған өнімдердің өндірісті құруға, сонымен ... ... ... ... ... ... капиталды қаржылнадыруға мәне беріп отыр.
Атап айтқанда, Павлодар алюминий ... ... ... ... хром ... іске ... мыс өнеркәсібі өнімдерін шығаруға
ұмтылып отыр.
Бейнелеп ... ... ... ... ... қоғамдық
формац ияның ауысуына байланысты өте күрделі ... ... ... ... ... келе ... «Баға – құнының ақшалай көрінісі»
деген деген ұғымды білдік. Баға ... бұл ... ... ... ... немесе баға бәсекелесін жасырын өзгерту ... ... ... ... ... баға ... экономиканың түрлері салаларында таратылған.
Баға саясатының тағы бір ... ... оны ... ... Және де Баға ... – Бөлшек сауда, Көтерме сауда, Өндіріс
рынокқа ену бағаларына тоқатылып осы ... ... ... ... ... Өйткені экономикалық дамудың негіізінде ... түрі ... көз ... ... өттік.
Әдебиеттер тізімі
1. Саяси экономия. Оқулық Алматы, Қазастан 1990.
2. Саяси экономия. Оқулық Алматы, Қазастан ... ... ... ... Выш.шк. Казахстан 2003 №
3.
4. Джумагелдиева Т.А. Ценовая конкуренция. Қазақстан ... 2003 ... ... К. ... ... ... ... баға
Алматы 2003.
6. Шулая П.Н.Ценобразования М., 2000.
7. Сатыбалдин С. Өткеннен өту парыз. Қаржы әрі қаражат 1998 № 3 34 ... ... ... ... 1997 № 2. 26 – 27 б.
9. Құнанбай Ә. Баға тағы ... ... ... 2002 27 ... баға ... Қаржы және Қаражат. 1998 № 3. 11 – 12б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағаның нарықтық экономикадағы рөлі. Баға белгілеу факторлары30 бет
Шет елдердегі бағаны реттеу мен баға белгілеу тәжірибесін зерттеу туралы5 бет
Баға8 бет
Баға белгілеу10 бет
Баға белгілеу және қаржы айналымы9 бет
Баға белгілеу саясаты11 бет
Баға белгілеу саясаты туралы34 бет
Баға белгілеудің жалпы теориялық аспектілері27 бет
Баға саясаты28 бет
Баға саясаты туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь