Айтыс - халық мұраты

1.Айтыс атауы «айтысу» сөзден шыққан
2.Бәдік айтысы
3.Жар . жар айтысы
4.Қыз бен жігіт айтысы
5.Ақындар
        
        Айтыс – халық мұраты.
Қазақ халқының өмірінде жыраулық, термешілікпен қатар табан астында
өлең сөз шығаратын ... ... өнер де кең ... үлкен жиын-
тойларда бір-біріне өлең түрінде тез жауап қайтаратын сөз жарысын
ұйымдастырған. Кейінірек келе ол жарыс өнер ... ... ... ... ... шыққан. Ол өлең сөзбен
жарысу,сайысу,дауласу, тартысу,сынасу, мағынасында қолданылады.Айтысу қара
сөзбен де,күй тарту арқылы да, суырыпсалма өлеңмен де болуы ... де аса ... пен қалт ... алғырлықты,киыннан қиыстыратын қас
шеберлікті талап етеді.
Айтыстың бірнеше түрі бар.
Бәдік айтысы – айтыстың ең көне түрі.Белгілі бір аурудан ... ... ... ... өлең.Сонау ерте заманда адамдар мал ауруының иесі бар
деп білген.Малмен күн көріп отырған халыққа ең бір қиын ауру ... мал ... ... ... құтылу амалы аурудың иесі бәдкті үркітіп
көшіру деп білген.Ол үшін кешқұрым ауыл жастары жиналып сауық кеш
өткізетін болған .
Бәдікті сөзбен қорқытып ... үшін ... екі жақ ... сөз ... ... ... ... деп басталып, «көш-көш»деп
аяқталады. «Асқар-Асқар тауға көш,ағыны қатты суға көш,айнала соққан желге
көш, иесіз қалған жұртқа көш»деп,ауру дертін ... ... ... жер ... қуып ... тырысқан.Бертін келе бәдік айтысы
жастардың әзіл – қалжың айтысына,ойын – сауық кешіне айналды.
Жар – жар айтысы – қызды ұзатар ... ... ... ... ... қыз отырған үйге келіп, өлеңмен қоштасады.Бозбаланың
қоштасып айтқан әрбір өлеңіне ұзатылған қыз өзі ... ...... ... 7 – 8 ... жыр ... 11 ... қара өлең түрінде
болады.
Қыз бен жігіт айтысы халықтың әдет – ... ... ... ойын ... ... ... ... бен жігіт айтысы,әдетте,екі жастың
амандасуынан басталып, әзіл – оспақ, әдемі ... ... ... бен ... ... ... көбінесе 11 буынды
болып келеді.Өлеңнің бастапқы жолын жігіт те , қыз да қайталай
отырып,өздерінің айтайын деген негізгі ойларын өлеңнің 3 – 4 – ... бен ... ... ... жоқ ... мен ... жаттанды
өлеңдерді өзі таңдаған әуенге салып айтыса беруі мүмкін.
Ақын - өз жанынан өлең шығаратын өнер иесі.Ал енді сол ақындар ... ... ... ... ... ... ... үшін арнайы сөз
сайысына, яғни айтысқа қатысқан.
Ақындар айтысына өлең сөз ... ... ... ... ... ... ... жауап қайтара қайтара білетін ақындар қатысады. Ақындар ... ... аз ... ... ... жайын білуді керек
етеді.Әрбір ақын айтысу мәнеріне қарай белгілі бір ... ... ... болу үшін ... ... не ... орындалған.Айтыстың ертеден келе жатқан түрі – мысал
айтыс.Мұнда ақындар жан – жануарлар мен құстардын атынан сөйлеп,айтар ойын
мысал арқылы білдіреді.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы10 бет
Мұрат Мөңкеұлы7 бет
Абай әлемі: Абайдың қара сөздері. Аудармашылық мектебі. Ақындық мектебі жөнінде көтерілген айтыс, тартыстар (М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов еңбектері). Абай мұрасының зерттелу тарихы32 бет
Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарындағы әдебиет туралы айтыстар. ҚазАПП тұсындағы тұрпайы социологиялық сындар. Соғысқа дейінгі әдеби мұраны игеру мәселесі20 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
1932 жыл ашаршылық ақиқатын ашатын кез келді9 бет
X-XIV ҒҒ Қазақстандағы тәлімдік ой-пікірлердің қалыптасуы және даму25 бет
Абайдың әдеби ортасы және ақындық мектебі34 бет
Айтыс, оның түрлері мен көркемдік ерекшеліктері5 бет
Алтын жүлге7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь