Естімейтін және нашар еститін балаларды тәрбиелеудегі ерекшеліктері

Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім.

1. Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған мектептегі тәрбиенің мазмұны.
1.2. Арнайы мектептегі педагогтардың оқушылармен қарым.қатынас стилін тәрбиелеудің маңызы.
А) Сабақта оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеуді ұйымдастыру.
Ә) Еңбек сабақтарында еңбекке тәрбиелеу.
В) Арнайы мектептегі оқушылардың тәрбиесін табиғатпен байланыстыру.

3.Тәрбие әдістері және процесінің негізгі қағидалары.

Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
        
        Естімейтін және нашар еститін балаларды тәрбиелеудегі ерекшеліктері.
Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім.
1. Естімейтін және нашар еститін ... ... ... ... ... ... ... оқушылармен қарым-қатынас стилін
тәрбиелеудің маңызы.
А) Сабақта оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеуді ұйымдастыру.
Ә) Еңбек ... ... ... ... ... ... тәрбиесін табиғатпен байланыстыру.
3.Тәрбие әдістері және процесінің негізгі қағидалары.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе:
Дефектология ғылымының, сондай-ақ арнайы мектептің ең ... ... ... бар ... тәрбиелеу.
Тәрбие- педагогикалық ұғымдардың бірі. Тәрбие деп- ... ... ... бірігіп, мақсатты түрде жүргізетін тәрбие
жұмыстарын айтады. Тәрбие жайында осы ... ... ... ... ... ... келеді.
С.Б.Хмыров, В.П.Ермаков, Г.А.Якушин, А.М.Мещеряков, ... ... ... ... Н.М.Белова,
А.И.Дьячкова, Г.Н.Пенин, З.А.Понмарова, Н.А.Рау, П.П.Печапина, Б.Г.Лавинсон
сияқты ғалымдардың еңбектеріне ... ... ... бар ... ... ... отырып, қоғамның бір
мүшесі етіп қалыптастыру және ... ... ... ... және ... ... ... арналған мектептердің негізгі
проблемаларының бірі- тәрбиешілердің ... ... ... біз, ... ... осындай жағдайларды
тудырмауға тырысуымыз керек.
1.1 Естімейтін және ... ... ... ... мектептегі
тәрбиенің мазмұны.
Жалпы айтқанда, тәрбие дегеніміз- ... ... ... ... ... ... көздеп, жаңа ұрпаққа қоғамды тарихи тәрбие беру
процесі болып табылады. Тәрбие ұғымы кең ... ... ... ретінде барлық салаларын қамтиды: жанұя, мектепке дейінгі мекеме,
оқу, тәрбие орындары, еңбек ... ... ... және ... ... ... күрделі диалектикалық процесс. Жас ұрпақ, бойына
саналықты қоршаған ортаға адамгершілікті көз-қарасты, мектеп мақсатына сай,
адамзат ... бай ... ... ... ... ... дамытумен,
қалыптастыруға бағытталған тәрбиеші мен тәрбиеленушінің мақсатты және өзара
байланысты қызметі.
Тәрбие бұл- ... ... ... ... ... ... ... болса ғана, тәрбиенің қорытындысы жоғары және
сапалы болады. Осындай жағдайлардың ... ... ... ... түрі ... ... әсер ету ... деп байқау, осындай
жағдайдың негізінде ... ... да, бұл ... бас ... ... балалардың жас және дербес ерекшеліктеріне дайындығы мен даму
дәрежесіне лайық іске асырылады. Тәрбие арқылы балалардың ... үшін ... ... ... мен ... және
формаларын іздестіреді, оларды тиімді етіп пайдаланады. Демек, тәрбие алдын-
ала жасалған арнаулы жоспар бойынша мақсатқа бағыттала және ... ... да, ... ... ... осындай
заңдылықтарға байланысты.
Педагогика тарихында тәрбиенің рөлін аса артық бағалаушылар да болады.
Д.Локк: ... ... ... ... ... шешуші рөлін мойындай келіп, адам тәрбие арқылы жетіледі!» деген
сыңар қорытындыға келді. Локк ... бала жаны ... ... ... болады, сондықтан тәрбиеші нені қажет деп тапса, соны ... ақ ... ... тиіс.
Бұл жерде Локк тәрбиенің рөлін аса дәріптеп, әлеуметтік орта тұқым
қуалаушылық факторларының адамды ... ... жете ... бала жаны не болса, соны жаза беретін таза, ақ ... оған өмір ... ... тәрбие мен жазу құралына және сол тақтаның
сапасына байланысты деп жазды. Белинский тәрбиешінің ... ... ... ... дамуына тұқым қуалаушылықпен ортаның әсерін де ескерген жөн
деді
Локк пен ... ... ... адамды адамның қанауы
жағдайында тәрбие арқылы адамдарды түрлі дәрменсіздіктен, кемістіктен,
кесірліктен ... ... ... олар ... ... адам ... ... және сапасын өзгертіп жөндеуге болады деген ... ... ... арқылы баланың түрлі іс- әрекеттерінің тиімді етуін
ұйымдастырады, оның дамып жетілуіне қажетті материалдарды іріктеп ... ... және ... ортаға көзқарасын дамытады. Тәрбие
жұмыстарының саралау жолдарын табудың ... ... ... ... сезімі мен талғамы артып, адамгершілік сапасы
қалыптасады.
Қай білім ошақтарын алсақ та, ол ... ... алу мен ... ... ... шығады.
Енді арнайы мектептегі тәрбие мәселесіне тоқталсақ. Революциядан кейін
арнайы мектептер ашыла бастады. Қазіргі кезде Қазақстанда ... жуық ... бар. Бұл ... орыс және ... ... ... беріледі.
Республикамыздағы арнайы мектептер балаларға білім беруде және тәрбиелеуде
көптеген жетістіктерге ... ... ... ... ... ... және ... дәрежесін көтеруге өз үлестерін қосты.
Арнайы мектеп, жалпы мектептің тәрбиелік міндеттері ... ... ... ... оқушының жеке ... ... ... ... ... ... кемістіктің құрамы, жас ерекшеліктері, тәрбиешілердің арнайы
білімдерінің жоқтығы жатады.
Сондықтан ... ... ... мен ... ... ... біз, яғни келешек ұрпақтың мақсаты- мүмкіндігі ... ... ... адам ... ... пен тәрбиешінің жұмысына байланысты.
Ол үшін оқушыларға дәйекті білім беру мен мамандарды еңбек білімін,
іскерліктерін және ... ... ғана ... ... ... ... сапаларын тәрбиелеу керек, яғни, еңбек сүйгіштік ... ... алу, ... ... ... жауапкершілік, адамгершілік. Есту
кемістігі бар балаларды тәрбиелеудің мектептегі басты ... ... ... беру ... табылады. Тәрбие беру табысты болу үшін анамальды
балалардың есту және ... ... ... ... Осы ... ... даму ... дене дамуына, тәрбие әдістеріне байланысты.
Есту кемістігі бар балалардың мінез-құлқы ... ... ... ... ... ... ... сөздерін, ойларын толық жеткізе
алмайды. Есту қабілеті зақымданған балаларға білім беруде және тәрбиелеуде,
сонымен ... ... ... жүргізуде, танымдық процестері дамиды. Есту
қабілеті зақымданған қалыпты балалар бірдей заңдылықпен ... ... есту ... ... ... ... арнайы мектеп
жұмыстарының қағидалары мен ... ... ... Бірақ
арнайы мектепте оқитын естімейтін және нашар еститін оқушылардың даму
психикасының ... ... ... ... ... Сол ... есту
қабілеті зақымданған оқушыларға арналған ... ... ... ... жас және ... есту ... ... отырып құру
қажет. Арнайы мектеп жалпы және арнайы тапсырмаларды шешу үшін есту ... ... ... ... мектеп бағдарламасына сүйене отырып
қолданады. Мектептің ... және ... ... ... және ... ... өз ... өмір сүруге және жұмыс істеуге ... ... және ... ... ... ақауын түзетуде келесідегідей
жағымды жағдайларда қалыптастыру керек:
1. Күн тәртібін орындау.
2. Жекелеген қатынас
3. Әр түрлі ... ... ... ... ... мінезіне толығымен әсерін тигізеді. Л.С.Выготскийдің
айтуы бойынша « Ең бастысы- адам ұжымда қалыптасады. Сол ... ... ... ... ... ... табылады.» Есту қабілеті ... ... ... ... ... үшін ... ... жете танып,
зерттеп, жекеше жұмыстар жүргізу керек. ... ... ... ... ... жақтарын айқындау қажет және де есту мүшелері зақымданған
балалардың қалыпты қызметке сүйене отырып, ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қарым-қатынасты
ұлғайтады. Есту кемістігі бар балалардың қарым-қатынасын ... ... тыс ... да ұйымдастырады. Есту кемістігі бар оқушылардың
басты факторы- іс-әрекет болып табылады.
Есту қабілеті ... ... ... ... басты бағыты- еңбек болып табылады.
Еңбек жайында бастапқы түсініктерін қалыптастырады.
1.Еңбек ету үшін оқи білу, жаза білу, санай білу, көп нәрсені ... ... ... ... ... ... шамасы келгенше қолғабыс тигізіп отырады.
Есту кемістігі бар балаларға арналған мектептерде ... ... ... ... сол арқылы оқушылардың сабаққа деген
қызығушылығын арттырады.
Естуі зақымданған ... және де ... да ... бар ... өз қарамағына алғанымен, олар мұндай балалардың ... ... ... ... ... уақытта арнайы мектепте, жалпы мектептегідей сынып жетекшісі
оқытады және тәрбиелейді. Сынып жетекшісі- өзінің сыныбына тәрбие ... ... ... ... ... ... қозғыш болып келеді.
Мұғалімдерді тыңдамай, жан-жағына алаңдап, қасындағы жолдасына ... ... ... ... ... Осы ... арнайы мектепте
тәрбие тәрбие мазмұнының рөлі аса зор. ... ... тек бір ... оның ... ... ... денсаулығына аса зор
мән беру қажет. Кейбір есту қабілеті зақымданған балалар қарапайым нәрсені
орындаудан бас ... ... ... мұғалімнің талап қойғыштығы болу
керек. Балаға бас салып ұрыспай, оған түсіндіру, дұрыс жолға ... ... ... да, есту ... бар балаларға арнайы мектеп
тәрбиешісінің алатын орны ... ... ... ... ... ... ... маңызы.
Естімейтін балалардың алғашқы мектебі Алматыдағы ... ... ... ... Ол 1931 жылы ... СССР ... ... Естімейтін балалардың алғашқы жылдары, дамуында күрделі және қиын
жолдарды басынан өткізді. Ал ... ... ... ... ... ... ... базасы бар, өздерінің оқу корпустары,
жатақханалары, жаңа заманға сай ... есту ... және ... ... ... Арнайы мектепте жүргізетін тәрбие
жұмыстары балалардың жеке ... ... ... ... және нашар еститін балалардың конденсаторлық мүмкіндіктеріне
байланысты. Арнайы мектеп ... ... ... ... ... ... ... Естімейтін және ... ... ... ... ... мақсат болып табылады. Бастауыш
сыныптарынан бастап, балалар ... ... ... дене ... ... ... ... атқарады. Кейіннен өзіне қызмет ету
қиындатылады: еден жуады, асханада кезекшілік атқарады, ыдыс ... ... ... ... балалары өзіне қызмет көрсетуді үйреніп қана қоймай,
сонымен қатар бастауыш сынып оқушыларына өздерінің тәжірибелерін үйретуге
тырысады.
Естімейтін және нашар ... ... ... әртүрлі қабылдайды.
Осының салдарынан психикалық даму ерекшеліктері байқалады. Қоғамдағы қарым-
қатынасты ... ... ... ... жанұядағы
мәдениетіне, педагогикалық жұмыс жүйесіне байланысты. Мектепке дейінгі ... ... ... балалардың негізгі іс-әрекеті- ойын.
Д.Б.Элькониннің айтуы бойынша « Ойын арқылы іс-әрекет пайда ... ... ... ... психикасын, тұлғасын дамыту үшін маңызды.
Естімейтін және ... ... ... ойын ... ... ... және ... ортамен танысады.
Өмірдің әртүрлі жағдайларын ойнай отырып затар, құбылыстар және ... ... ... ... ... ... ... және бір-бірімен
қарым-қатынасы қалыптасады.
Естімейтін балалар және ... ... ... ... мен ... ... даму ерекшеліктеріне қарап, методтар
мен тәрбиенің салаларына байланысты нақты формаларды өңдеп, қарастырған
жөн. Осы ... ... ... қарастыру үшін ең алдымен тәрбиені
тәжірибелер арқылы зерттеп, жалпылап алу керек.
Естімейтін және нашар ... ... ... ... ... ... ... оларға білім мен дағдыны ғана
қалыптастыру емес, сонымен ... ... ... ортадағы,
ортадағы адамдардың жақсы қасиеттерін, яғни еңбек сүйгіштікке, коллективте
және коллективпен жұмыс істеуге, ... ... ... ... ... үлкенді сыйлап, кішіге қамқор
болуға, табиғатты қорғауға, ... ... ... ... ... қастерлеуге үйрету- мұғалімдер мен
тәрбиелеушілердің міндеттері.
Арнайы мектептегі тәрбиелеу мен ... ... ол ... және ... ... ... балалар,яғни естімейтін және нашар
еститін балалар.
Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған ... ... ... ... ... және ... еститін оқушыларды жан-жақты
дамытып, өз ... өмір ... және ... ... даярлық жасау. Бұл
міндеттерді шешу үшін ... ... ... ... жасау, есту
кемістігі бар балалардың кемістігін жақсарту, жеке ... ... мен ... ... ... ... ... және нашар еститін балаларға арналған мектептің мұғалімдері
мен тәрбиелеушілердің негізгі міндеті, яғни тәрбиеленушілердің қоршаған
ортаға деген ... ... баға ... қалыптастыру.
Тәрбие процесінің барлық түрінде естімейтін және нашар еститін
балаларды коллективтік ... ... ... ... Мұндағы
негізгі жағдай, ұстаздар мен тәрбиелеушілердің оқушылармен қарым-қатынасы
жылы жүзді ... ... ... ... ... ... ... меңгеруі, оның
саяси-идеялық, интернационалдық, патриоттық ой-өріс аясын кеңейтіп,
естімейтін және ... ... ... ... қабілетін дамыту.
Естімейтін және нашар еститін оқушыларды тәрбиелеудің жауапкершілік
принциптерін арттыруда, оны ... ... ... ... ... ... міндетті. Естімейтін және нашар еститін
тәрбиеленушілердің ... ... ... әдептілік үшін күресте
қандай да болмасын қиыншылықтарға мойымай, ... ... ... арқылы
жеңуге болады. Адамды қалыптастырудағы тәрбиенің, жауапкершіліктің ... жаңа ... ... ... нормалар, ұғымдар мен мәселелер естімейтін және ... ... ... ... әсер ете ... ... оятып, рухани дүниесіне, танымына ықпал ... ... ... ... ... абзал адамгершілік саналарын қалыптастыруда
әлеуметтік орта, адамдармен қарым-қатынас, теледидар, әдебиет,өнер, тағы да
басқалар әсер етеді. Әдетте бұл ... ... ... ... ... ... рөл атқарады.
Жанұя ортасы- әр бала үшін алтын бесік, қанатын қатайтып, үлкен өмірге
аттандыратын мейірімді биік ... Гүл ... ... ... ... бала да
тәрбиешінің мінез-құлқына қарап, ер жетеді.
Тәрбиешілер, ең алдымен, өзі үлгі болатындай етіп, өз-өзін ... Әр ... жеке дара ... жасап, әңгімелесіп, сырласу тәрбиешінің
ғанибетті ісі.
Тәрбиешілер ... ... ... ... жылы ... ... ... алақаны, ыстық құшағынан балаға дүние есігі ашылады, оның дүние
танымы, өмірді ... ... ... Әр ... ... ... ... еститін балаларға деген сүйіспеншілік, қамқорлық сезімі, елеулі
рухани күштің, сезім ... мен ... ... ... әр ... ... болуы қажет.
Есту кемістігі бар балаларға арналған мектептерде оқитын оқушылар ... ... ... және де ... ... сөздері дамымаған, сөз
қоры өте аз, дыбыс шығарулары ... ... ... ... ... болады.
Қоршаған ортаның сөздерін ұғынуға қиналады. Естімейтін және ... ... ... рухында тәрбиелеу, оның өз тәртібіне, жеке
басының ... ... ... оқу ... ... ... есту ... зақымданған балаға мұғалімнің сабақта
қалыптасқан ... ... ... ... зор. Мұғалім мен
оқушының сабақ үстіндегі қарым-қатынасын, олар балалар ... ... етіп ең ... адамгершілік қарым-қатынастар түрінде құрудың
маңызы өте зор. ... ... ... ... ... ... ... оның оқушы мүмкіндігіне деген шексіз сезімі, ... ... ... сүйеніп жатады. Есту кемістігі бар оқушылар,
мұғалімдердің қарым-қатынас стилі ең алдымен, оның қояр ... ... ... ынталандыру мен бағалай білу жүйесінен
байқалады. Мұғалім әр ... ... ... ... ... бір-біріне ынталы болуға үйретуге, бірге
еңбектенуге, бір-біріне көмек беруге, өзі мен өз ... ... ... ... ... ... ... талаптар қояды. Бұл үшін
мұғалім әр түрлі тәсілдер қолданады. Мысалы, сабақ үстінде бір ... ... ... ... тексеру арқылы бағалатамыз. Жолдастары
кеткен қателерін ... ... ... ... ... ... ... балалардың өз-өзіне, бүкіл ұжым ісіне деген ... ... ... ... ... ... ... отырып,
өздеріне жүктелген ортақ тапсырманы бірлесіп, жемісті еңбек етуге үйрету.
Тәрбие ісіндегі бірізділіктің,педагогикалық негізгі баланың ... ... ... мінез-құлық формалары мен мұғалімге, жолдас құрбыларына
қарым-қатынасы, адамгершілік жайындағы бастапқы білім мен сезімі ... ... ... ... ... ... жаңа ... дамитын іргетасы болып табылады.Алдыңғы өткен
тәрбие осы ... ... ... ... ... ... ... алып, баланы соған дайындайды, ал келесі тәрбие ісі баланың
өмір сүрген кезіндегі тәжірибесіне ... ... және ... еститін балалар үшін адамгершілік тәжірибелердің
шешуші маңызы зор.
Тәрбие көбінесе ең ... ... бар ... ... ... және ... ... білу қажеттілігіне көз
жеткізіп, әдеттенетін күнделікті тұрмысына өтеді. ... ... ... ... ... қоғамдың өмірімен байланысқан
кез-келген әрекеті, адамгершілік ... ... ... ... дамуын анықтайтын тәрбиенің өзегі кеміс балалардың гуманистік
қарым-қатынасы мен өзара қатынастарын қалыптастыру болып ... ... ... методы және формаларына, соған сәйкес нақты мақсаттарға
қарамастан, мұғалімнің ... ... есту ... зақымданған балалардың
адамгершілік қатынастарын ұйымдастыру міндеті тұруы тиіс.
Тәрбие жүйесіндегі ... ... ... ... ... оның ... адамгершілік дүниесінде елеулі
өзгерістер болуы тиіс.
Арнайы ... ... ... және нашар еститін
оқушылардың жеке ... ... ... ... ... ... ... ерекше маңызды, мұндай оқушылар тек мұғалімнің нұсқауы
және олардың бақылауы мен әрекет жасаған кезде, ең ... тіл ... ... ... қарым-қатынастың адамгершілік жағын
балалардың мойындауын қамтамасыз етуі тиіс.
Балалардың басқалармен өзінің қылықтарын түсіне білуі- ... ... баға ... қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Адамгершілік қасиеттердің жетілуі- тәрбие жүйесінің нәтижесі және
тәрбие жұмысы тиімділігінің негізгі ... ... ... естімейтін және нашар еститін
оқушылардың сабақ үстінде ... және ... ... ... ... баланың адамгершілігі қалыптасып, өмір тәжірибесі баии
түседі. Есту қабілеті зақымданған оқушылардың ... ... мен ... ең ... ... ... ... арнайы
мектептерде өтетін сабақта тәрбие процесінің барлық ... ... ... құралдары, әдістері, ұйымдастырылуы өзара әсер етеді.
Сабақта ... ... ... беру ... ғана емес, бүкіл оқыту
процесі тәрбиелейді. Сабақта адамгершілікке ... ... ... оның ... идеялылығы, мұғалімнің жұмыс әдістері ... ... ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынас стилі, мұғалімнің
жеке басының адамгершілік ... ... оның ... ... ... ... ... оқушылар арасында белгілі бір іскерлік және адамгершілік
қатынастар үнемі туып, пайда болып отырады.
Арнайы ... ... ... ... ... ... мәні өте зор. Бұл ... кемістігі бар балалардың ұжымдық
жұмысын ... ... ... ... ... табылады, мұнда
оқушылар бір-бірімен араласып,ортақ жауапкершілікті көтеріп, бір-біріне
көмектеседі, тапсырмаларды шеше алмай ... ... ... ... осы ... ... мектептегі педагог, балалар арасындағы жолдастық,
ізгі ниеттік қатынастарды қалыптастыруға, ... және ... ... ... Еңбек сабақтарында дамуында кемістігі бар балаларды еңбекке
тәрбиелеудің маңызы өте ... ... ... ... ... ... ... еңбекке дұрыс қатынасын және еңбек үшін жауапкершілік, бірлесе
жұмыс істеуге үйрету, шығармашылық қатынас ... ... ... ... бұйымдар балаларға өте көп тәрбиелік ықпал
жасайды. Бұл бұйымдардың ... ... бір ... ... ... ... немесе басқа адамдарға пайда келтіруі тиіс.
Дамуында ахауы бар оқушы өз ... ... яғни ... ... ... ... ... білгенде, ол өз
жұмысының сапасына жоғары талап қойып, өз жұмысын көрсетуге ұялмайтын ... ... ... ... ... ... естімейтін және нашар
еститін оқушыларды еңбек ... әр ... ... ... іс-
әрекеттеріне бейім екенін көруге болады. Естімейтін және нашар ... ... ... ... ... өте зор. ... және тәжірибелік көмекші мектептерде оқушыларды еңбекке
тәрбиелеуде қоғам үшін пайдасы өте көп, әр ... ... ... екенін, еңбек арқылы табысқа жететінін түсіндіру қажет.
Естімейтін және ... ... ... ... мен ... ... ... керек. Еңбек оқушыға қоршаған ортаны танып ... ... ... кең ... ... бірі- еңбек
жайында әңгімелесу. ... ... ... ... өткізеді. Әңгіменің тақырыбын тәрбиелеуші өзі таңдайды.
Мысалы: «Неге біздің мемлекетімізде барлық ... ... ... « ... ... ... және тағы сол ... Сонымен қатар,
мектептерде әр сыныптар арасында альбом, газет шығару ... ... ... ... ... ауыл ... ... түрлерімен таныстырудың маңызы зор. Бірақ, оқушылар еңбек
түрлерімен ... қана ... ... ... ... ... ... жағдайлардың арқасында оқушылар өмірдегі ең қажетті нәрсе , ол-
еңбек. Еңбек- ... ... ... әр адам адал ... етуі ... ... оқытылатын естімейтін және нашар еститін оқушылардың
көбі, бейнелеу өнеріне ... ... Бұл ... – балада әлемді
эстетикалық тұрғыдан ұғыну қажеттілігін тудырады, сол ... бала ... ... ... Бейнелеу әрекетінде баланың бақылағыштық,
қиял, көру арқылы аз ... да , есте ... ... ... ... қатар, эстетикалық, алғырлық, өмірден әсемдікті түсіну және
бағалай білу қабілеті де қалыптаса ... ... білу ... ... байытады, қоғамдық
құбылыстардың ... ... ... ... ... ... бағалап, қорғау қабілеті арқылы оның әрекеті мен қылықтарын
бағыттайды. Бейнелеу әрекетінің дамуында ... бар ... ... ... ... әсер ету олардың сезімдерді өзгерту ... ... ... ... ... ... әлемін оқушыларға
эстетикалық тұрғыдан ұғынуды үйретеді.
Баланы ... ... ... ... алуан түрі қажет. Заттың түп
нұсқасынан сурет салу, декаративтік ... ... ... ... осының бәрі дамуында ауытқуы бар ... ... ... ... бұл баланың бақылаулары, әсерлері мен
тілектері.
Эстетикалық, тәрбиенің негізі- оқушылардың ... ... ... жақсы жақтарын өнерде, табиғатта, еңбекте, қоғамдық
қарым-қатынаста, адамның ... ... ... ... ... ... және дене
тәрбиесін кешенді түрде іске асырады.
Арнайы мектептерден эстетикалық ... ... ... Балалардың сезім мүшелерінің дамуы және оның эстетикалық қабылдау
қоршаған орта ... ... ... ... ... эстетикалық көзқарастың көркемдік талғамын
қалыптастыру және ... ... ... және де, оны ... білуге де
үйрету.
3. Шығармашылық қабілеті мен эстетикалық бейімделген оқушылардың
бойына ... ... ... ... ... қарағанда эстетикалық дамуы
баяуырақ жүреді. Эстетикалық тәрбие процесінде есту қабілеті зақымданған
балалардың ой-өрісі кеңейеді, таным процестері ... ерік ... және ... ... оқушыларға арналған ... ... ... маңызы зор. Сурет салғанда оқушының моторикасы
дамып, есте сақтау ... ... ... ... ... сабағында ғана емес, сонымен қатар,
шығармашылық тәрбиелеу ... де орын ... ... ... ... әдебиет, драма, ән, би, өлең айты, сурет салу ... ... ... тәрбиені қалыптастырады.
Арнайы мектепте оқитын естімейтін және ... ... ... ... ... ... ... мұражайларға, театр-
концерттерге, табиғатқа серуендеуге, көрмелерге апару керек.
Серуендеуді арнайы мектепте оқитын нашар еститін оқушыларға ... ... ... бастау керек. Мысалы, мектеп мұражайларын, мектепке
жақын көшелерде ... ... ... ... ... кітапхана,
дәріхана, балалар бақшасы, клуб, ауылдардағы шеберхана мен ... ... ... ... ... ... ... дамытуға- табиғаттың
ықпалы өте зор.
Қазіргі кезде, арнайы ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі серуендерге шығару енгізілген.
Программаларда, методикалық құрал-
дарда мұғалім назарын бәрінен де ... ... ... ... ... олардың өздерін қоршаған әлем ... мен ... ... ... ... және өзара сабақтас
құбылыстарды білу туралы ... ... ... мүдделерін дамыту
міндеттерін шешуге бағыттайды.
Кемістігі бар балалар үшін, табиғатта жасалатын ... ... ... бойынша серуендеу, оқушыларға өздерін қоршаған аймақтың
жер бедерімен, өсімдіктерімен таныстырып, зерттеуді, оның ... ... ... ... ... ... оқушыларды тәрбиелеуде
табиғатты қорғау, оған мейлінше ұқыптылықпен қарау керектігі туралы
әңгімелесуі ... ... ... ... ... ... ... ағаштарды кеспей, қамқорлық жасау туралы мәселемен ғана тірейді.
Дұрысы, бұл мәселеге ... ... ... ... ... ... балалар, мысалы кемістігі және көзі жабылып қалған ... ... ... ... ... ... қоқыстан тазарту- әркімнің
міндеті.
Табиғатпен араласу- балаларда мейірімділік, қайырымдылық, сезімталдық
қасиеттерін ... ... ... ... бала ... ... ... оның сұлулығын көре алмай, хайуандарға табиғаттағы әлсіз
тіршілік иесі ретінде ... ... ... үйренбесе, кейін ондай
оқушылардың адамгершілік мейірім күту қиын, өйткені, қайырымдылықтың ... ... ... ... бала ... ... ғой.
Кейбір жекеленген жағдайларда байқауға болатын ... ... ... ... оның түсінбеушілігінен туады.
Мәселен, су қоймаларына суруен ... ... ... ... ... ... дереу тас ата бастайтынын жиі кездестіруге ... ... ... ... ... адамдардың әрқашанда, оған
қамқорлық жасайтынын түсіндіру керек.
3. Тәрбие әдістері және процесінің негізгі қағидалары.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ұжымы әлі
де жете зерттелмеген мәселелердің бірі. ... бұл ... әр ... бар ... ... ... бойынша, бұл- педагог жұмыстың тәсілдері
мен жолдары арқылы тәрбие ... ... ... ... ... ... тікелей және жанама түрде ықпал ... ... ... тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің ... ... ... ... деп ... Әр түрлі авторлардың
анықтамаларына сүйене отырып, келесі тұжырымдама жасауға ... ... ... мен ... ... байланыс іс-
әрекеттерінде оқушылардың тұлғалық ... ... ... ... ... ... тәрбиенің мақсатына, принциптеріне және мазмұнына
балалардың жас және ... ... ... ... ... байланысты.
Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған мектептердің тәрбие
әдістері, тәрбие жұмысының мақсаттарымен және мазмұнымен анықталады.
Барлық әдістер тәрбие ... іске ... ... ... қоғамдық нормаға үйретуге, адамдармен қарым- қатынас жасауға және
олардың іс-әрекетіндегі құнды тәжірибелерін пайдалануға бағытталуы қажет.
Әдістерді іске ... ... ... оқушыларға педагогикалық ықпал
жасайтын тәрбиенің тәсілдері мен құралдарын қолданады.
Қазіргі кезде, жалпы мектептер сияқты, арнайы мектептердің тәрбие
әдістерін ... ... ... түрі бар.1жіктеу (3 топ)
1-топ. Тәрбиеленушілердің іс-әрекетіндегі, қарым-қатынастағы, мінез-
құлқындағы жағымды тәжірибені қалыптастыру ... ... ... үйрету-жаттықтыру, арнайы тәрбиелік ситуация. Мысалы: естімейтін
немесе құлағы ... ... ... ... ... жауапкершілікке,
белсенділікке жаттықтыратын өндірістік бригада, шефке алу жұмыстары болып
табылады.
2-топ. Жеке адамның сапасын, ... ... баға ... ... пікір
айту, сендіру сияқты ұғымдарды естімейтін және нашар еститін балалардың
санасында ... Бұл ... ... этикалық әңгіме,
әңгімелесу, пікірталас, лекциялар т.б. Бұл әдістердің ... және ... ... ... ... ... ... өте зор. Осы ... және ... ... ... өмірдің, еңбектің қоғамдық
нормасына қалыптастыру қажет. Ал, бұл ... осы ... ... ... баға ... ... етеді. Бұл жағдай естімейтін және
нашар еститін ... ... ... яғни ... ... және ... естиітн оқушылардың санасын тұрақты қалыптастыру
үшін, көбінесе педагогтармен тәрбиешілер- әңгіме әдісін қолдануды ... ... ... ... ... және нашар еститін балалар әңгіме
әдісінде ... ... ... ... ... ... ... қорытынды шығару үшін ойланады, ақылға салып түсінеді.
Әңгіме әдісін, естімейтін немесе нашар еститін балаларды іске асыру
үшін, педагогтар мен ... мына ... ... есте ... Тақырыптың көкейкестігі, яғни өмірге қажеттілігі балалардың
мүддесіне жауап беруі тиіс.
2. ... ... ... және ... ... ... жас
ерекшелігіне сәйкес баяндалуы қажет.
3. Әңгіменің тақырыбына сәйкес, техникалық құралдар, ... ... ... Сөздік дайындық жұмысы, жоспар, уақыты мен ... ... ... біз, ... және ... еститін балаларға арналған
мектептің жоғарғы сыныптарындағы оқушыларға өз пікірін айтуын, баға беруін
сенімін ... ... ... ... ... және ... ... оқушы өзінің
көз-қарасын, ойын дәлелдейді. Сонымен ... ... ... келісу немесе таласу пікірлері де пайда болады.
Естімейтін және нашар еститін оқушыларға ... ... ... ... ... ... күресуге , түзетуге
бағытталған.
Естімейтін және нашар еститін оқушылардың ойлану сапасын жақсартуға,
талаптануға, ойлау процесін ... тиіс ... ... сөз қорын
байытуға мақсатталған бірден-бір әдіс- ... топ. ... және ... ... ... және нашар еститін
балаларға арналған мектепте өткізілетін тәрбиелік шаралардың сапасын және
тиімділігін арттыру үшін, ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда мадақтау мен жазалау әдістері
пайдаланылады.
Мадақтау- тәрбиеленушіні ... және ... ... бұл ... ... ... қою, оның мінез-құлқында байқалатын
теріс қылықтарды тежеу тәсілдері. Жазалау үшін, оның шындығын толық ... ... ... ұжым ... ... жайында болғанда ғана, ... ... және ... еститін балаларға арналған мектептен тәрбие
жұмысында әдістерді таңдап алу оқушылардың жас және ... ... ... өмір ... кемістіктің күрделілігіне,
құрамына ... ... ... және ... ... ... ... жүргізілетін тәрбие жұмысында әр баланың жеке ... еске ... жөн. ... және нашар еститін балаларға
арналған мектептердің тәрбие принциптері.
Тәрбие ... ... ... алуы тиіс ... ... ... бейнелейтін бастапқы ережелер.
Тәрбие принциптері бірнеше түрге бөлінеді:
1. ... ... ... ... алдына қоғам
болашағына берік сенімі бар ... ... ... ... ... ... ... қоғам құрылысының ... ... Бұл ... ... ... ... ... рухани қатынастарын өмір шындығының моралі және әсемділікке көзқарасын
тәрбие ісінде қолдау болып табылады. Осы ... ... ... ... еңбекке, мамандықты таңдауға, толық дайындауының шынайы алғышартын
жасайды.
3. Ұжымда және ұжым арқылы ... ... ... ... ... ... ... Тәрбиелік ықпалдардың жүйелілігі, беріктігі, үздіксіздігі.
6. Тәрбиенің оқушының жас және ... ... ... ... және ... ... балаларға арналған тәрбиенің мазмұны
ерекше. Бұл тәрбиенің басты мақсаты- әлеуметтік сарыны кемтар балалардың
кемістіктерін жою, оларды әр ... ... ... ... ... ... ... « Сурдопедагогика» под.ред. А.И.Дьечкова.
2. « Специальная дошкольная педагогика» ... ... ... ... « ... сурдопедагогики» А.Г. Басова, С.Ф. Егоров Москва
Просвещение
1989 год.
4. « Обучение и воспитание ... ... ... ... ... ... «Слепоглухонемые дети» А.И.Мещеряков Москва Педагогика 1974 год.
6. « Развитие, обучение и ... ... ... « ... ... под.ред. С.Б.Хмырова Москва 1962 год.
8. «Музыкальное воспитание глухих дошкольников» Г. Яшунская Москва
Просвещение 1977 год.
9. «Дошкольное воспитание ... ... ... 1947 ... « ... воспитательной работы в школе интернат для ... ... 1962 ... « ... ... ... с ... и слабослышащими
детьми» Ленинград 1986 год
12. «Методы воспитания, обучения, ... ... ... ... ... ... и ... Москва 1931 год
13. « Воспитание детей в интернате школы для ... ... 1963 ... « ... ... обучения и воспитания учащихся специальных
школ» Алматы Мектеп 1981 год
15. «Воспитание ... ... с ... слуха» Санкт-Петербург
1996 год М.И.Никитина, Г.Н.Ленин,З.А.Пономорева.
Сурдология
1. Сурдологиядағы психотерапия ... ... ... ... ... мен ерекшеліктері.
3. Психотерапиядағы иландыру әдістерінің маңызы.
 
Сурдологиялық тәжірибеде нейросенсорлық есту қабілетінің бұзылуында
ауруларға толық емдік және психикалық көмек көрсету шешілмей келе ... бірі ... ... Есту ... дамымаған ауруларға медико-
әлеуметтік көмек көрсетуде рационалды әдістерді жасау дефектологиялық
маңызды мәселерінің бірі болып саналады.
Кең ауқымда емдік-тоқтату және профилактикалық іс-шаралардың жүргізілуіне
қарамастан осы ... ... саны ... келе ... ... ... ... мүмкіндігінің шектеулі болуы
екінші бір жүйке жүйесі мен оның нашарлауына сондай-ақ басқа да
психопатологиялық бұзуларға ... ... ... нашар еститін балаларда екінші бір ауру түрі психикалық
дамуы мен жеке тұлға ретінде қалыптасуында жетіспеушіліктің пайда болуына
әсерін тигізеді. Көптен ... ... ... есту ... дефектісінде мүлдем естімеу қаупі, галлюцинаторлық
психикалық ауруының дамуы, қалыптасуы мүмкін. Осыдан барып, ... ... ... жағдайына салқын қанды қарым-қатынас сақталып
қалады. Көптеген авторлардың айтуы бойынша есту қабілетінің бұзылуы
аурулардың ... ... әкеп ... өзіне деген сенімділігін
жоғалтады, қарым-қатынастағы сәтсіздіктер олардың қарсы реакция беруіне
шақырады.
Өзін ... ... ... ... өзіне сенімсіз тұлғаларда өзіне деген
мейірімсіз қарым-қатынастан күдік пайда болуы ... ... ... ... ... төмен дамыған деген қателік
көптеп кездеседі. Есту қабылеті төмен немесе мүлдем естімейтін балаларда
эмоционалды-еркін көңіл-күйінің дамымауы, өзіндік ... ... ... сенсорлық депривациялық қалыптасуына әкеп соғатын қиындық
туғызады. Негізінен отбасы тәрбиес мен ұзақ психикалық жарақат алуда
кездеседі. Қазіргі уақытқа ... ... ... ... саңырау немесе
мүлдем естімейтін ауру түрлерінің шығуына әсер етуі жайлы мүлдем
оқытылмаған. Сондықтан ауруларға психикалық көмек көрсету, қоғамда олардың
өмір сүруіне жағдай ... ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау, оларға балама реакция қалыптастыру
мақсатында ауқымды әдістер жасалмаған.
Емдеу тек ... ... ... өзін-өзі игеру арқылы іске асады. Есту
қабілеті жетілмеген ауруларда ... ... ... ... ... ... дейін емдеу-сауықтыру іс-шаралары екінші бір,
жүйке жүйесінің бұзылуына әсерін тигізер емес. Сондықтан нейросенсорлық
бұзылумен, есту қабілеті ... ... ... ... жаңа ... ... ең ... мәселенің бірі болып қала бермек. Бұл орайда,
басқа емдеу әдістерінің алдында маңыздысы – психотерапия.
Басқа ауруларда да ... ... ... ... қатарына
қарамастан, есту қабілеті төмен аурулардағы психотерапия әдісі өзіндік
ерекшелігі бар, әлі де жасалып бітпеген пән ... ... ... ... (гипнозда) саңыраулыққа итермелеу тиімділігін оқытқанда,
саңыраулыққа итермелеу тәжірибесінің мүмкіндігін дәлелдеді. Алайда, бұл
тәжірибелер есту қабілеті бұзылған ауруларда емес, қалыпты еститін адамдар
арасында жүргізілді.
Көптеген ... ... ... жүргізу тек есту қабілетінің
бұзылуы саңырау, мүлдем естімеу, сурдомутизм жағдайларында тиімді ... ... кең ... ... басты кедергі – сурдологияда
ол аталған аурулармен қарым-қатынасты қиындығы болып табылады. Оларды емдеу
үшін барлық қажетті сауықтыру әдістерін қолдану ... Оның ... ... әсер ... ... реакцияға ықпал ететін
психотерапиялық емдеу.
Екінші кедергі жіктеудің жоқтығы, есту қабілеті нашар тұлғалардағы бұзылу
қызметі жүйесінің жоқ ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі мақсатта қолданылады.
Көпшілігі естудің бұзылу қызметі мен оның толық қалпына келу ... ауру және ... ... ... ... ... кезінде іске
асады.
Психогендік есту бұзылуының (бірінші топ) негізгі себептері психикалық
жарақат алу жағдайында, тұлғаның белгілі бір ... ... ... әкеп ... кезде тотальді саңырау мен мылқаулар аз кездеседі. Әдетте әр ... ... есту ... ... ... Мұндай
жағдайларда диагностика үшін аудиометрикалық зерттеуден басқасы, психикалық
қалып жағдайын талдаудың аса маңызды мәні бар. Дәрігер қабылдауында мұндай
науқастар қалыпты дауыспен сөйлеседі және ... ... ... ... ... ашық ... киім киіп, өздерінің сыртқы келбетін күтуге
тырысады. Сөйлесу кезінде олардың ... ... ... ... ... ... ... беруі мүмкін. Науқас өзіне ерекше көңіл
аударуды талап етеді, өйткені олар өздерін ерекше науқас ... ... ... оның ... ... ... және ... сақтайды.
Басында, бұл науқастарда есту қабылеті тез төмендейді, содан соң жалпы
көңіл күйінің жақсаруына байланысты бір қалыпқа түседі. Алайда кейбір
жағдайларда емдеу ... есту ... ... төмендеуі мүмкін, ереже
бойынша кейбір жағымсыз көңіл-күйге байланысты да осындай бұзылушылық пайда
болады.
Естуді жоғалтудың ауыр түрі ... ... және ... ... мен диагноз қою үшін маңызды нәрсе аталған
жүйкені ... ... ... Мұндай кезде естен танып құлау, мешел
ауруы, гиперкинез, сезудің бұзылуы, жүйке жүйесінің бұзылуы, вегето-
соматикалық аурудың пайда болуы (тыныс қызметінің ... ас ... ... ... ... емес ... (екінщі топқа) әр түрлі
психогендік емес жүйкенің бұзылуы екінші ауру ... ... ... және
басқа да депрессиялық бұзушылық нәтижесінде болады. Мұндай науқастарда еш
нәрсені жақтырмау, ұйқының қашуы бірінші кезекте пайда болады. Олар әдетте,
дәрігерге ... ... ... бір ... ... аударып
шағымданады. Мысалы, жиі бас ауруына, тек олар тоқтаған жағдайда ғана есту
қабілетінің бұзылғанына ... ... ... ... кезінде нейроинфекциялар (менингит.,
менингоэнцефалит, арахноидит) және орталық есту анализаторының органикалық
бұзылуынсыз бас сүйектің жарақатынан кейін диагностика қиындатылған; бұл
ауруларда ... ... ... ... ... болады. Есту
мүшесінің бұзылуынан басқа, оларда бастың ауруы, бастағы, құлақтағы
шулардың пайда болуы, бас айналуы, ... ... ... ... ... емес артериалды қысым және басқа да вегетативті
көрінулер байқалады. Бұл ... бас ... ... ІІІ, ІV, VІ
жұптарының бұзылулары орын алады. Тоналды және сөйлеулік (речевой)
аудиометриялардың көрсеткіштерінің арасында диссоциация жиі байқалады.
Емдеуден кейін есут мүшесі толық қалпына ... ... ... орталық есту анализаторының бұзылуымен
сәйкес келуі кезінде науқастар есту мүшесінің жетіспеушілігіне назар
аударады, ... есту ... ... ... ... ... жүйкелі-
психикалық бұзылуыларды жоюға бағытталған емдеуден бас тартады, емдеуден
кейін есту мүшесі түзелмейді. Бұл науқастарс сурдолог пен ... ... ... емес ... есту ... ... ... түрлерінің
жиі кездесетінің ішінде гипоакузияны бөліп алу керек.
Жұмыс күнінің аяғында саналы еңбекпен айналысатын немесе шулы өндірісте
жұмыс істетйні адамдарда байқалатын функционалды ... ... ... ... ... айтады. Демалудан кейін бұл
құбылыстар негізінен жойылмайды. Бірақ функционалды гипо- және
гиперакузияның пайда болуы жүйкелік бұзылуылардың бар ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Функционалды бұзылулардың ұқсастық (подражательная) керең (тугоухость)
(үшінші  топ) нашар еститін балалар мен ата-аналармен жиі қатынасатын
кішкентай жастағы балаларда байқалады. Бұндай ... ... жас өте келе бұл ... өтіп ... ... ... науқас өзінің мақсатына жету үшін естудің
нашарлауына көңіл аударады да, дәрігерді шатастырады. Сыртқы көзбен
қарағанда бұндай ... ... ... және де ... да бір ... ... еститінін дәлелдегісі келеді. Науқастардың көрсетушілігі мен
театршылығы азырақ айқындалған. Егер бұндай науқастар оларды өтірік
айтқандығы туралы ... ... ... олар ... ... ... емдеуден кейін бірден нәтижені біруге тырысады.
Естудің қиын диагностикаланатын функңционалды бұзылуылрдың бір түрі
псевдокереңшілік ... ... ... ... – кері (негативная)
ақпарат. Псевдокереңшіліктің пайда болуына дейін науқастарда құлақтағы,
бастағы шулар байқалады; оларда есту мүшесінің психогендік немесе жастық
нашарлауы байқалады. Жиі ... ... ... ... ... ... иландыру әдістерінің маңызы.
Қазір арнаулы мектептер мен үйлердің педагогтары өз оқушыларының тәрбиесін
жүргізу керек. Олардың ... ... ... ... ... ... негізделуі керек. Ал педагог іс-
әрекеті психоневрологиямен ұштасуы керек.
Түзету тәрбиесінің ерекшелігі бір мезгілдегі емдеу және тәрбие.
Арнайы медициналық – ... ... ... ... ... үшін психиатрлық тұрғыда дайын болуы керек,психотерапевтік түзету
әдістерінің барлығын білу керек .Олардың бірі сендіру және рационалды
психотерапия .Ол кең ... ... бен ... ... емдеу мақсатында жүзеге асырылады.
Гипнотикалық және психоаналитикалық тәжірибе үшін тереңдетілген жалпы
медициналық және ерекше психопатологиялық білім талап етіледі.Сонымен қатар
сәйкесінше ... де ... ... ... ... ... әдістермен
емдеу.Психотерапия түсінігі арқылы адамға психикалық емдеумен әсер ету
,психотерапияның қолдануы біздің психиканың ,мінездің,интеллектінің ауру
күйлерімен шектелмейді,барлық ... кең ... ... ... ...... сендіру және иландыру әдісі
(рационалды психотерапия)
Психотерапия түсінігі гипнотикалық емдеу түсінігіне қарағанды кең,гипнотизм
психотерапияға жол ашты.Ол ... ... ... әсер етуші
қуатын ашты.Психотерапия тарихына тоқталсақ, сендірумен емдеу гипнотизмнен
шыққан. Сондай – ақ, кейінгі онжылдықтағы гипнотизм, психоанализ, ... ... ... ... түрде ғылыми және практикалық өңделуі жаңа
психотерапияны туғызды.
Сендіру және өзіндік сендіру. Сендіру (суггестия) науқас ұйықтай ... ... және ... жағдайында жүргізіледі. Мұндай сендірудің
екі әдісі бар – сөз арқылы (вербальді) және заттар арқылы. Мысалы,
маскүнемдікпен ... ... ... ... исіне, бөтелксінің түріне
т. б. реакция пайда болады. ... ... ... ... – тікелей, ал
заттар арқылы сендіру жанама сендіру деп аталады. Маскүнемдікті емдеген
кезде апомофиннің орнына басқа бейтарап зат алынса, онда оның ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... кезінде де
пайдаланады.
Сендіру және өзін-өзі сендіру бар. Әр адамдардың сену деңгейлері – турліше
болады. Кейбір ... тез ... ... ал ... ... ... ... залында бір адам жөтелсе, басқалар да соған қосылып жөтеле бастайды.
Дәрігер сендіруді психотерапия мақсатында пайдалануы ... ... ... ... үшін ауруды гипнотикалық ұйқыға енгізу
керек. Гипнотизм Hypnos – сөзінен енген – ұйқы табиғи ұйқымен ұқсас. Ұйқыға
енген адам ... ... ... Оның ... ... ... әсер
ету тәсілі гипнотикалық сендіру деп аталады. Сендіру ұйқысының барлық
себептері, құбылыстары туралы зерттеу гипнотизм немесе ... ... ...... ... Гипнотерапия – гипнозды емдеу мақсатында
қолдану.
Гипноз бұл әдіс көптеген ... ... ... ... ... гипноз туралы түсінігі жалпылама болады. Психотерапияда гипноздан басқа
көптеген әдістер тараған. Гипнотикалық сеанстардың мақсаты – гипнотикалық
ұйқы туғызу. ... әсер ... үшін ... ... ... міндет емес.
 Гипнотикалық ұйқының жеңіл, орта және терең кезеңдері бар. Жеңіл кезеңде
гипноздағы адам маужырап, жалпы тыныштықты сезінеді, аяқ-қолы ... ... ... ... болып жатқанды ұғынады, сөзбен
сендіруге қарсы тұрып, белсенді қозғалыс жасайды. Орта кезеңде (гипо-
таксия, каталсисия) ауру адам қайда екенін, ... не ... ... ... ... ... ... алмайды, сендірудің бәрін
орындайды. Сеанстан кейін сырқат адам сендірудің мәнін есіне сақтайды.
Терең кезеңде (сомиамбулизм – ... ... ... ұйқы ... ауру адам ... ... ... толық бағынады, кей кезде
кейбір мәліметтерді ойында сақтағанмен, кейін ұмытып кетеді. Басқаша
айтқанда, ауру адам сендірудің ... есте ... ... Ауру ... ... ... бен ... калыпты» деп, аурудың
белгілеріне байланысты сендіреді. Сеанстың ұзақтығы 30 минөт, ал оның саны
5-тен 40-қа дейін.
Гипноздың физиологиялық негізі әлі де ... ... ... ... ... ... – мидың жарты шар бөлігіндегі
жүйке процестерінің «күзет нүктелерін» тежеу. Осының нәтижесінде дәрігер
мен ауру ... ... сөз ... ... ... орнайды.
Зақымданудың ерекшелігіне, ұйкыға шейінгі пспхотерапия және кейде ... ... ... ... ... ... ... мен тәрбиедегі сендіру. Сендіру құбылысымен біз жиі
кездесеміз: педагогикада, қоғамдық іс – әрекетте, отбаылық өмірде әр ... ... ... өнерде т.б.. Барлық кезеңде және
барлық жағдайда сендіру саласы ... және ... ... ... ... ... қолданылады.
Барлық тәрбиеші – педагог сендіруді кең қолданады. Балалар психикасынан бір
ерекшілігі – жеңіл сендіру – педагогқа ... ... ... ... ... ... ... ретінде ендіруге мүмкіндік береді және тиімді
нәтиже алуға мүмкіндік ... ... екі ... ... және жаңама.
Кейінгіде эффект күштірек болады.
Әдістің мәні . Біздің ағзамыздың әрбір бөлшегі, оның ... ... ... тәуелді болады және психикалық процестермен негізделеді.
Психоневрозды емдеу және әр түрлі жүйке – психикалық ауытқуларды емдеуде
иландыру, түсіндіру жолы ... ... ... ... ... ... әдіс ... практикасында кең
қолданады.Педагогика логикалық иландыру,оның тәсілдері,қатар жүреді,бір –
бірін толықтырады.
Психоанализ. Адамның психикалық өміріндегі саналы емес процестер.Адамда
қабылдау мен ассоциативті реакцияның пайда болуының жалпы ... бір ... ... ... ... шектен тыс қабылдаумен толтырмау
рецепцияның үлкен бөлігін сана сыртында сақтай отырып, заңдылық құқы ... ғана сана ... ... керек .Сана өрісінде біздің жалпы
психикалық материалдың бөлігі ғана бар,қалғандары сақталып,қажет мөлшерде
ғана ассоциативті реакция ... ... ету ... ... ... БульП.И. Психотерапия негізі.
2. Васильев Л.Л. Таинственные явления человеческой психики. М.,1964.
3. Вельвовский И.З.Психотерапия как система І ... ... Виш И.М. ... психотерапия.Воронеж ,1969.
5. Власова А.М.Методы психотерапии в возросте от .2 до 5
лет:Метод.письмо.М.,1974
6. В.П Кащенко. Педогогическая ... ... ... в ... ... и мы.
9. З.Матейова.С.Магиура.Музыкатерапия при заикании.
10 .М.И.Чистякова.Психогимнастика.
11. А.М.Захаров.Психотерапия неврозов у детей и ... және ... ... ... ... ... және нашар еститін балаларға арналған мектептегі
тәрбиенің мазмұны.
Арнайы мектептегі педагогтардың оқушылармен қарым-қатынас
стилін тәрбиелеудің маңызы.
А) Сабақта оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеуді ұйымдастыру.
Ә) Еңбек ... ... ... ... ... ... тәрбиесін табиғатпен
байланыстыру.
3) Тәрбие әдістері және процесінің негізгі қағидалары.
Қорытынды.
Кіріспе
Дефектология ғылымының, ... ... ... ең ... ... кемістігі бар балаларды тәрбиелеу.
Тәрбие- педагогикалық ұғымдардың бірі. Тәрбие деп- мұғалімнің және
тәрбиешінің, ата-аналармен бірігіп, мақсатты түрде ... ... ... ... жайында осы уақытқа дейін әртүрлі теориялар мен
пікірлер айтылып келеді.
Курстық жұмысымды мына ... ... ... Соның ішінде:
С.Б.Хмыров, В.П.Ермаков, Г.А.Якушин, А.М.Мещеряков, С.А.Зыкова,
Л.А.Головчиц, М.И.Никитина, А.Г.Басова, С.Ф.Егоров, Н.М.Белова,
А.И.Дьячкова, Г.Н.Пенин, З.А.Понмарова, Н.А.Рау, П.П.Печапина, Б.Г.Лавинсон
сияқты ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып жаздым.
Кемістігі бар ... ... ... ... қоғамның бір мүшесі
етіп қалыптастыру және көптеген арнайы мектептерде сияқты, естімейтін және
нашар еститін балаларға арналған мектептердің негізгі проблемаларының бірі-
тәрбиешілердің арнайы мамандықтарының ... ... біз, ... ... ... ... тырысуымыз керек.
1. Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған мектептегі тәрбиенің
мазмұны.
Жалпы айтқанда, тәрбие дегеніміз- адамдарды ... ... және ... ... ... жаңа ... ... тарихи тәрбие беру процесі
болып табылады. Тәрбие ұғымы кең мағынада әлеуметтік қоғамдық құрылыс
ретінде барлық салаларын қамтиды: жанұя, мектепке дейінгі мекеме, ... ... ... ... информатика құралдары және басқа орындар.
Тәрбие процесі- күрделі диалектикалық процесс. Жас ұрпақ, бойына саналықты
қоршаған ортаға адамгершілікті ... ... ... сай, адамзат
тарихының бай процестерін игеру. Тәрбие процесі- ұжымды дамытумен,
қалыптастыруға бағытталған ... мен ... ... және ... ... бұл- ... ұйымдастырудың үрдісі, сондықтан жағдайды ұйымдастыру
мақсатты түрде болса ғана, тәрбиенің қорытындысы жоғары және ... ... ... ... ... ... ... таяз түрі
оқытушының, оқушыға әсер ету процесі деп байқау, осындай жағдайдың
негізінде құрастырылған. Сондықтан да, бұл тәрбиеден бас тартуға ... ... жас және ... ... ... мен ... ... іске асырылады. Тәрбие арқылы балалардың іс-әрекеттерін
ұйымдастыру үшін тәрбиелеп, тәрбиешінің құралдары мен әдістерін ... ... ... ... етіп ... Демек, тәрбие алдын-
ала жасалған арнаулы жоспар бойынша мақсатқа бағыттала және ұйымдастырыла
жүргізіледі. Сондықтан да, тәрбиешінің ортадан айырмашылығы осындай
заңдылықтарға ... ... ... рөлін аса артық бағалаушылар да болады.
Д.Локк: «Адамның көзқарастарымен адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудағы
тәрбиенің шешуші рөлін мойындай келіп, адам ... ... ... ... ... ... Локк ... бала жаны табиғатынынан-ақ тақта
сияқты тап-таза болады, сондықтан тәрбиеші нені қажет деп тапса, соны сол
таза, ақ ... ... ... жерде Локк тәрбиенің рөлін аса дәріптеп, әлеуметтік орта тұқым
қуалаушылық факторларының адамды дамытудағы ықпалын жете бағаламайды.
В.Г.Белинский бала жаны не ... соны жаза ... ... ақ ... ... өмір жазатын әріптер тәрбие мен жазу құралына және сол тақтаның
сапасына байланысты деп жазды. Белинский тәрбиешінің рөлін жоғары бағалай
келе, адамның дамуына ... ... ... әсерін де ескерген жөн
деді
Локк пен Белинскийдің көзқарастары бойынша, адамды адамның қанауы
жағдайында тәрбие арқылы адамдарды түрлі дәрменсіздіктен, кемістіктен,
кесірліктен құтқаруға болады. Демек, олар ... ... адам ... ... және ... ... ... болады деген жорамалды
ойға әкелді.
Тәрбиеші тәрбие арқылы баланың түрлі іс- әрекеттерінің тиімді етуін
ұйымдастырады, оның дамып жетілуіне қажетті ... ... ... ... және әлеуметтік ортаға көзқарасын дамытады. Тәрбие
жұмыстарының саралау жолдарын табудың нәтижесінде баланың ой-өрісі
кеңейеді, эстетикалық сезімі мен талғамы артып, адамгершілік сапасы
қалыптасады.
Қай білім ... ... та, ол ... ... алу мен ... ... де алып
шығады.
Енді арнайы мектептегі тәрбие мәселесіне тоқталсақ. Революциядан кейін
арнайы мектептер ашыла бастады. Қазіргі кезде Қазақстанда жүзге жуық арнайы
мектептер бар. Бұл ... орыс және ... ... білім беріледі.
Республикамыздағы арнайы мектептер балаларға білім беруде және тәрбиелеуде
көптеген жетістіктерге жетті. Арнайы мектептің педагогикалық ұжымы білім
беруде және ... ... ... өз ... ... ... жалпы мектептің тәрбиелік міндеттері бірдей. Арнайы
мектептің тәрбиелік проблемаларына ... жеке ... ... ... ... ... жағынан
жанұя, кемістіктің құрамы, жас ерекшеліктері, тәрбиешілердің арнайы
білімдерінің жоқтығы жатады.
Сондықтан тәрбие процесі мұғалім мен тәрбиешінің жұмысына байланысты.
Сондықтан біз, яғни ... ... ... мүмкіндігі шектеулі бала-
болашақта қандай адам болатыны педагог пен тәрбиешінің жұмысына байланысты.
Ол үшін оқушыларға дәйекті білім беру мен мамандарды еңбек білімін,
іскерліктерін және ... ... ғана ... ... ... ... ... тәрбиелеу керек, яғни, еңбек сүйгіштік ұжымда
жұмыс істей алу, кіші, үлкендерді сыйлау, жауапкершілік, адамгершілік. Есту
кемістігі бар ... ... ... ... ... ... білім беру болып табылады. Тәрбие беру табысты болу үшін анамальды
балалардың есту және ... ... ... ... Осы балаларды тәрбиелеу
балалардың даму ерекшеліктері дене дамуына, тәрбие әдістеріне байланысты.
Есту кемістігі бар балалардың мінез-құлқы ... ... ... ... ... ... ... сөздерін, ойларын толық жеткізе
алмайды. Есту қабілеті зақымданған балаларға білім беруде және тәрбиелеуде,
сонымен қатар түзету жұмыстарын ... ... ... ... ... ... қалыпты балалар бірдей заңдылықпен дамиды. Осыған
байланысты есту қабілеттері зақымданған оқушыларға арналған арнайы мектеп
жұмыстарының қағидалары мен тапсырмалары жалпы мектептердегідей. Бірақ
арнайы мектепте ... ... және ... ... оқушылардың даму
психикасының кейбір жақтары өзіндік формада қалыптасады. Сол себептен есту
қа білеті зақымданған оқушыларға арналған мектеп ... ... ... жас және тұлғалық, есту зақымдықтарын ескере отырып құру
қажет. Арнайы мектеп ... және ... ... шешу үшін есту ... ... ... ... мектеп бағдарламасына сүйене отырып
қолданады. Мектептің жалпы және басты мақсаты естімейтін және нашар еститін
балаларды өз бетімен өмір сүруге және ... ... ... ... және ... ... баласының ақауын түзетуде келесідегідей
жағымды жағдайларда қалыптастыру керек:
Күн тәртібін орындау.
Жекелеген қатынас
Әр түрлі үйірмелерге қатысуы.
Жүйелі ... ... ... ... ... тигізеді. Л.С.Выготскийдің айтуы
бойынша « Ең бастысы- адам ұжымда қалыптасады. Сол себептен бала ұжымын
тәрбиелеу басты ... ... ... Есту ... зақымданған
оқушыларға арналған мектеп ұжымын ұйымдастыру үшін әрбір баланы жете танып,
зерттеп, жекеше жұмыстар жүргізу ... ... ... ... үстінде
тұлғаның жағымды жақтарын айқындау қажет және де есту мүшелері ... ... ... сүйене отырып, түзету жұмыстарын жүргізу керек.
Мектеп ұжымының іс-әрекеті баланың арасындағы қарым-қатынасты ұлғайтады.
Есту кемістігі бар балалардың қарым-қатынасын ... және ... ... да ... Есту кемістігі бар оқушылардың басты факторы-
іс-әрекет болып табылады.
Есту қабілеті зақымданған оқушыларға арналған мектептердегі ... ... ... ... ... ... ... түсініктерін қалыптастырады.
1.Еңбек ету үшін оқи білу, жаза білу, санай білу, көп нәрсені үйрену
қажеттігі жөніндегі мысалдармен танысады.
2.Үй ... ... ... ... қолғабыс тигізіп отырады.
Есту кемістігі бар балаларға арналған мектептерде мұғалімдер сабақта
көптеген көрнекіліктерді пайдаланады, сол арқылы оқушылардың ... ... ... ... балаларды және де басқа да ауытқуы бар балаларды мемлекет
өз қарамағына алғанымен, олар мұндай ... ... алу ... ... ... ... ... мектепте, жалпы мектептегідей сынып жетекшісі
оқытады және тәрбиелейді. Сынып жетекшісі- өзінің сыныбына тәрбие жұмысын
қалыптастыру болып ... ... ... ... ... ... келеді.
Мұғалімдерді тыңдамай, жан-жағына алаңдап, қасындағы жолдасына жұмыс
жасауына ... ... ... ... Осы себептен арнайы мектепте
тәрбие тәрбие мазмұнының рөлі аса зор. Мұғалім оқушыға тек бір жақты
қарамай, оның ... ... ... ... аса ... беру қажет. Кейбір есту қабілеті зақымданған балалар қарапайым нәрсені
орындаудан бас ... ... ... мұғалімнің талап қойғыштығы болу
керек. Балаға бас салып ... оған ... ... жолға бағыт беруі
тиіс. Сондықтан да, есту кемістігі бар балаларға арнайы мектеп
тәрбиешісінің алатын орны ерекше.
Арнайы мектептегі педагогтардың оқушылармен қарым-қатынас
стилін тәрбиелеудің маңызы.
Естімейтін ... ... ... ... ... ... интернат
болып табылады. Ол 1931 жылы Қазақ СССР Министрлігінің бұйрығымен ашылды.
Естімейтін балалардың алғашқы жылдары, дамуында күрделі және қиын ... ... Ал ... ... ... ... мектеп- интернаты
мықты материалдық базасы бар, өздерінің оқу корпустары, жатақханалары, жаңа
заманға сай ... есту ... және ... да ... ... ы ... жүргізетін тәрбие жұмыстары
балалардың жеке ерекшеліктерін танып білуден ... ... ... ... ... конденсаторлық мүмкіндіктеріне байланысты. Арнайы
мектеп педагогикалық ұжымдар, балалардан ... ... ... бағытталған. Естімейтін және нашар еститін балаларды еңбекке
тәрбиелеу басты мақсат ... ... ... ... ... ... ... етеді: дене шынықтыру, төсектерін жинайды, сыныпта
кезекшілік атқарады. Кейіннен өзіне қызмет ету қиындатылады: еден жуады,
асханада ... ... ыдыс ... ... ... ... сыныптың балалары өзіне қызмет көрсетуді үйреніп қана қоймай,
сонымен қатар бастауыш сынып оқушыларына өздерінің тәжірибелерін үйретуге
тырысады.
Естімейтін және ... ... ... байлықтарды әртүрлі қабылдайды. Осының
салдарынан психикалық даму ерекшеліктері байқалады. ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық жұмыс жүйесіне байланысты. Мектепке дейінгі және
мектеп жасындағы естімейтін балалардың негізгі іс-әрекеті- ойын.
Д.Б.Элькониннің айтуы ... « Ойын ... ... ... болып,
адамгершілік артады.»
Ойын әрекеті балалардың психикасын, тұлғасын дамыту үшін ... және ... ... ... ойын ... қоғамдық
өміріндегі формаларымен және қоршаған ортамен танысады.
Өмірдің әртүрлі ... ... ... ... ... және адам ... алып, оларда ұжымдық, қоршаған ортамен және бір-бірімен қарым-
қатынасы қалыптасады.
Естімейтін балалар және ... ... ... ... ... ... олардың даму ерекшеліктеріне қарап, методтар мен тәрбиенің
салаларына байланысты нақты формаларды өңдеп, қарастырған жөн. Осы
мәселелерді арнайы мектептерде қарастыру үшін ең алдымен ... ... ... ... алу ... және ... еститін балаларға арналған мектептерде балаларды,
қоғам-еңбек іс-әрекетіне дайындап, оларға білім мен дағдыны ғана
қалыптастыру емес, сонымен қатар, адамгершілікке, әлеуметтік ... ... ... ... яғни ... ... ... коллективпен жұмыс істеуге, тәртіптілікке, қоғамдық мүліктерді
қастерлеуге көзқарастарын қалыптастыруға, үлкенді ... ... ... ... қорғауға, тапсырылған жұмысқа жауапкершілікпен қарауға,
жан-жануарлармен өсімдіктерді қастерлеуге үйрету- мұғалімдер мен
тәрбиелеушілердің міндеттері.
Арнайы ... ... мен ... объектісі ол қалыпты жағдайдан
және психикалық дамуы бұзылған балалар,яғни естімейтін және нашар еститін
балалар.
Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған ... ... ... ... естімейтін және нашар еститін оқушыларды жан-жақты
дамытып, өз бетімен өмір сүруін және ... ... ... жасау. Бұл
міндеттерді шешу үшін жүйелі түрде коррекциялық шаралар жасау, есту
кемістігі бар балалардың кемістігін жақсарту, жеке тұлғаның ... мен ... ... ... ... ... және нашар еститін балаларға арналған мектептің мұғалімдері ... ... ... яғни ... қоршаған ортаға
деген көз-қарасын, іс-әрекетіне баға беруге қалыптастыру.
Тәрбие процесінің ... ... ... және нашар еститін балаларды
коллективтік іс-әрекетке ұйымдастыру болып табылады. Мұндағы негізгі
жағдай, ұстаздар мен тәрбиелеушілердің оқушылармен қар ым-қатынасы жылы
жүзді болуы керек.
Тәрбиенің басты ... ... ... ... ... оның
саяси-идеялық, интернационалдық, патриоттық ой-өріс аясын кеңейтіп,
естімейтін және нашар еститін балалардың ... ... ... және нашар еститін оқушыларды тәрбиелеудің жауапкершілік
принциптерін арттыруда, оны еліміздің қазіргі кезеңдегі әлеуметтік-
экономикалық дамуымен байланыстыру міндетті. Естімейтін және ... ... ... ... ... ... үшін ... да болмасын қиыншылықтарға мойымай, дұрыс берілген тәрбие арқылы
жеңуге болады. Адамды қалыптастырудағы тәрбиенің, жауапкершіліктің рөлі
туралы жаңа көзқарас болуы қажет.
Адамгершілік ... ... мен ... естімейтін және нашар еститін
тәрбиеленушілердің мінез-құлқына терең әсер ете отырып, олардың сезімін
оятып, рухани дүниесіне, танымына ... ... ... және ... ... ... адамгершілік саналарын қалыптастыруда әлеуметтік
орта, адамдармен қарым-қатынас, теледидар, әдебиет,өнер, тағы да басқалар
әсер етеді. Әдетте бұл процесті орындауда жанұя, ата-ана, мұғалім,
тәрбиешілер маңызды рөл ... ... әр бала үшін ... ... ... ... үлкен өмірге
аттандыратын мейірімді биік тұғыр. Гүл күнге қарап өсетін ... бала ... ... қарап, ер жетеді.
Тәрбиешілер, ең алдымен, өзі үлгі болатындай етіп, өз-өзін тәрбиелеуі
керек. Әр ... жеке дара ... ... әңгімелесіп, сырласу тәрбиешінің
ғанибетті ісі.
Тәрбиешілер табиғи болуы қажет, олардың жылы жүрегі, мейірімді жүзі, аялы
алақаны, ыстық ... ... ... ... ... оның ... танымы,
өмірді танып білуінен басталады. Әр тәрбиешінің бойында, естімейтін ... ... ... ... ... ... сезімі, елеулі
рухани күштің, сезім сұлулығы мен мінез байлығының, өмірдің әр қырының
жағымды үлгі-өнегесі болуы қажет.
Есту кемістігі бар ... ... ... ... ... ... болып келеді және де тілдері дамымаған, сөздері дамымаған, ... өте аз, ... ... дұрыс емес, айтқан сөздері түсініксіз болады.
Қоршаған ортаның сөздерін ұғынуға қиналады. Естімейтін және ... ... ... рухында тәрбиелеу, оның өз тәртібіне, жеке басының
жауапкершілігіне тәрбиелеуді, ... оқу ... ... ... ... есту ... ... балаға мұғалімнің сабақта қалыптасқан
қарым-қатынас стилінің тәрбиелік маңызы зор. Мұғалім мен оқушының сабақ
үстіндегі қарым-қатынасын, олар балалар арасында үстем болатындай етіп ... ... ... түрінде құрудың маңызы өте зор.
Гуманистік қарым-қатынас стилінің негізінде арнайы мектепте мұғалімнің
оптимизмі, оның ... ... ... ... ... бала бойындағы
жақсы қасиеттерге сүйеніп жатады. Есту кемістігі бар оқушылар,
мұғалімдердің қарым-қатынас стилі ең алдымен, оның қояр ... ... ... ... мен ... білу ... Мұғалім әр сабақта балаларды өзара қарым-қатынастарын
қалыптастыруға, балаларды бір-біріне ынталы болуға үйретуге, бірге
еңбектенуге, бір-біріне көмек беруге, өзі мен өз жолдастарының ... ... ... ... ... бағытталған талаптар қояды. Бұл үшін
мұғалім әр түрлі тәсілдер қолданады. Мысалы, сабақ үстінде бір оқушының
орындаған жұмысын бүкіл сыныпқа тексеру арқылы ... ... ... ... нақты бағасын қояды. Тапсырманы тексерудің
мұндай әдісі, балалардың өз-өзіне, бүкіл ұжым ісіне деген жауапкершілік
қасиетін арттырады.
А) Топтық жұмыстың мәні-балаларды ... ... ... ... ... тапсырманы бірлесіп, жемісті еңбек етуге үйрету. Тәрбие
ісіндегі бірізділіктің,педагогикалық негізгі баланың мектеп ... ... ... ... мен ... ... құрбыларына қарым-
қатынасы, адамгершілік жайындағы бастапқы білім мен сезімі бастауыш
сыныптарда адамгершілік мінез-құлықтың, ой-сананың, сезімнің, қарым-
қатынастың жаңа формалары дамитын ... ... ... ... осы кезеңнің ерекшеліктерін сақтай отыра, болашақтың ерекшеліктеріне
қарай бағыт алып, баланы соған дайындайды, ал келесі тәрбие ісі баланың
өмір сүрген кезіндегі тәжірибесіне ... ... ... көбінесе ең
алдымен кемістігі бар баланың адамгершілік ережелерін, нормасын және
принциптерін қолдана білу қажеттілігіне көз жеткізіп, әдеттенетін
күнделікті ... ... ... балалардың төңірегіндегі адамдардың
қоғамдық мүддесімен қоғамдың өмірімен байланысқан кез-келген әрекеті,
адамгершілік әрекеті болып табылады. Адамгершілік қасиеттердің дамуын
анықтайтын тәрбиенің өзегі кеміс ... ... ... мен
өзара қатынастарын қалыптастыру болып табылады. Тәрбие жұмысының мазмұны,
методы және формаларына, соған сәйкес нақты мақсаттарға қарамастан,
мұғалімнің алдында әрқашан есту ... ... ... ... ... ... тұруы тиіс.
Тәрбие жүйесіндегі тиімділік көрсеткіштерінің бірі- бала адамгершілігінің
дамуы, оның рухани адамгершілік дүниесінде елеулі өзгерістер болуы тиіс.
Арнайы мектептерде оқытылатын естімейтін және ... ... ... ... ... қасиеттерін қалыптастыру үшін, оның дербес
әрекеттері ерекше маңызды, мұндай оқушылар тек мұғалімнің нұсқауы және
олардың бақылауы мен әрекет жасаған кезде, ең ... тіл ... ... ... ... адамгершілік жағын
балалардың мойындауын қамтамасыз етуі тиіс.
Балалардың басқалармен өзінің қылықтарын ... ... ... ... баға ... ... ... береді.
Адамгершілік қасиеттердің жетілуі- тәрбие жүйесінің нәтижесі және тәрбие
жұмысы тиімділігінің негізгі критерийі.
Арнайы мектептерде оқытылатын естімейтін және ... ... ... ... ... және ... ... қатынасып отыруы
нәтижесінде баланың адамгершілігі қалыптасып, өмір тәжірибесі баии түседі.
Есту қабілеті зақымданған оқушылардың тебіреністері, олардың қуаныштары мен
реніштері, ең алдымен оқуға ... ... ... ... ... ... процесінің барлық негізгі элементтері, мақсаты,
мазмұны, құралдары, әдістері, ұйымдастырылуы ... әсер ... ... ... ... беру ... ғана емес, бүкіл оқыту процесі
тәрбиелейді. Сабақта адамгершілікке тәрбиелеу тиімділігі сабақ мазмұны,
оның ғылымилығы, идеялылығы, мұғалімнің ... ... мен ... ... ... ... оқушылардың арасында
қалыптасатын өзара қарым-қатынас стилі, мұғалімнің жеке ... ... ... оның оқытатын материалдарға
қатынастарын қамтамасыз етеді.
Сабақ үстінде оқушылар арасында белгілі бір іскерлік және адамгершілік
қатынастар үнемі туып, пай да болып отырады.
Арнайы мектептің ... ... ... ... ... мәні өте зор. Бұл ... ... бар балалардың ұжымдық
жұмысын ұйымдастыру формасы тәрбиелеуші фактор болып табылады, мұнда
оқушылар бір-бірімен араласып,ортақ жауапкершілікті көтеріп, бір-біріне
көмектеседі, тапсырмаларды шеше ... ... ... ... ... осы ... ... мектептегі педагог, балалар арасындағы жолдастық,
ізгі ниеттік қатынастарды қалыптастыруға, әдептілік және ... ... ... ... ... ... кемістігі бар балаларды еңбекке тәрбиелеудің
маңызы өте зор.
Онда мұғалімнің міндеті- оқушыларды еңбекке ... ... ... ... ... және еңбек үшін жауапкершілік, бірлесе
жұмыс істеуге үйрету, шығармашылық қатынас жасауға тәрбиелеу.
Сабақта өздері жасайтын бұйымдар ... өте көп ... ... ... ... ... белгілі бір тәжірибелік құндылығы болуы тиіс,
оқушыларға немесе басқа адамдарға пайда келтіруі тиіс.
Дамуында ахауы бар оқушы өз ... ... яғни ... ... ... мұғалімі бағалайтынын білгенде, ол өз жұмысының сапасына
жоғары талап қойып, өз жұмысын көрсетуге ұялмайтын болып істеуге ұмтылады,
талпынады.
Арнайы мектептердің зерттеу жұмыстарынан, ... және ... ... ... саласының әр түрлі қызметіне немесе іс-әрекеттеріне бейім
екенін көруге болады. Естімейтін және нашар еститін оқушыларды еңбек
тәрбиесіне араластырудың маңызы өте зор. ... ... ... ... ... оқушыларды еңбекке тәрбиелеуде қоғам үшін
пайдасы өте көп, әр оқушыға мұғалім еңбектенудің қажет екенін, еңбек арқылы
табысқа жететінін түсіндіру ... және ... ... ... ... мен тәрбиелеу үшін, еңбек
дайындығы керек. Еңбек оқушыға қоршаған ортаны танып білуге көмектеседі.
Еңбекке тәрбиелеудің кең тараған методтарының ... ... ... ... әңгімелесулерді арнайы мектептерде тәрбиелеушілер
өткізеді. Әңгіменің тақырыбын тәрбиелеуші өзі таңдайды. Мысалы: «Неге
біздің мемлекетімізде барлық адамдар еңбек етеді?», « Еңбек сіңірген
қызметкерлер ... және тағы сол ... ... ... мектептерде әр
сыныптар арасында альбом, газет шығару көптеп кездеседі.
Еңбекке тәрбиелеуде оқушыларды өнеркәсіптерге, ауыл ... ... ... ... ... зор. Бірақ, оқушылар еңбек түрлерімен
танысып қана қоймай, сонымен қатар, еңбек адамдарымен де танысады.
Осындай жағдайлардың арқасында ... ... ең ... ... , ... ... адамдарға бақыт әкеледі, әр адам адал еңбек етуі қажет.
Арнайы мектепте оқытылатын ... және ... ... ... ... ... қабілетті болады. Бұл әрекет – балада әлемді эстетикалық
тұрғыдан ұғыну қажеттілігін тудырады, сол арқылы бала бойында ... ... ... ... баланың бақылағыштық, қиял, көру
арқылы аз болса да , есте сақтауы, қабылдауы қалыптасады.
С) Сонымен қатар, эстетикалық, алғырлық, өмірден әсемдікті ... ... білу ... де ... ... қабылдай білу баланың өмірін байытады, қоғамдық құбылыстардың кез-
келген көріністеріне ынталарын арттыра түседі және ... ... ... ... оның ... мен ... бағыттайды. Бейнелеу
әрекетінің дамуында кемістігі бар балалардың рухани өміріне, адамгершілік
саласына әсер ету олардың. ... ... және ... ... ... ... ... әлемін оқушыларға эстетикалық тұрғыдан ұғынуды
үйретеді.
Баланы тәрбиелеу үшін, бейнелеу өнерінің алуан түрі ... ... ... сурет салу, декаративтік тапсырмалар, сурдопедагогтардың
шығармалары туралы әңгімелер- осының бәрі дамуында ауытқуы бар ... ... ... мазмұны- бұл баланың бақылаулары, әсерлері мен тілектері.
Эстетикалық, ... ... ... қабылдауын, сезуін, көптеген
нәрселердің жақсы жақтарын өнерде, табиғатта, еңбекте, қоғамдық қарым-
қатынаста, адамның іс-әрекеттерінде қалыптастыру.
Эстетикалық, тәрбие- саяси-идеялық адамгершілік, еңбек және дене ... ... іске ... ... эстетикалық тәрбиенің негізгі міндеттері:
Балалардың сезім мүшелерінің дамуы және оның эстетикалық қабылдау қоршаған
орта нақтылығына қабілетті қылу.
Оқушылардың бойында эстетикалық көзқарастың көркемдік талғамын ... ... ... ... және де, оны ... ... де үйрету.
Шығармашылық қабілеті мен эстетикалық бейімделген оқушылардың бойына
дамыту.
Нашар еститін оқушылар, жалпы оқушыларға қарағанда эстетикалық дамуы
баяуырақ ... ... ... ... есту ... ... ой-өрісі кеңейеді, таным процестері белсендетіледі, ерік біршама
жетіледі.
Естімейтін және нашар еститін оқушыларға арналған мектептерде балаларға
бейнелеу сабағының маңызы зор. ... ... ... ... дамып,
есте сақтау қасиеті жақсарады.
Эстетикалық дамуы, бейнелеу өнері сабағында ғана емес, сонымен қатар,
шығармашылық тәрбиелеу процесінде де орын алады. ... ... ... ... драма, ән, би, өлең айты, сурет салу арқылы
өз бойына эстетикалық тәрбиені қалыптастырады.
Арнайы ... ... ... және ... ... балаларды эстетикаға
тәрбиелеу үшін, оларды көптеген мұражайларға, театр-концерттерге, табиғатқа
серуендеуге, көрмелерге апару ... ... ... ... нашар еститін оқушыларға жақын және
түсінікті құбылыстардан бастау керек. Мысалы, мектеп мұражайларын, ... ... ... завод, фабрика, почта, магазин, кітапхана,
дәріхана, балалар бақшасы, клуб, ауылдардағы шеберхана мен фермалардан
серуендеуді бастау ... ... ... ... ... ... ... ықпалы
өте зор.
Қазіргі кезде, арнайы мектепте оқытылатын нашар ... ... ... ... әр түрлі серуендерге шығару енгізілген.
Программаларда, методикалық құрал-
дарда мұғалім назарын бәрінен де бұрын, дидактикалық міндеттерді:
оқушылардың ой-өрісін кеңейту, олардың ... ... әлем ... мен ... ... ... ... және өзара сабақтас
құбылыстарды білу туралы білімін байыту танымдық мүдделерін дамыту
міндеттерін шешуге бағыттайды.
Кемістігі бар балалар үшін, табиғатта жасалатын серуендеудің маңызы ... ... ... ... ... ... ... жер
бедерімен, өсімдіктерімен таныстырып, зерттеуді, оның ерекшеліктерін
анықтауды мақсат етеді. Сонымен қатар, мұғалім оқушыларды тәрбиелеуде
табиғатты ... оған ... ... ... ... ... ... әдетте, табиғатты қорғау дегенді қолдан отырғызылған
жасыл ағаштарды кеспей, қамқорлық жасау туралы мәселемен ғана ... бұл ... ... ... ... керек. Табиғатқа серуендеу
кезінде балалар, мыса лы кемістігі және көзі жабылып ... ... ... ... ... ... ... қоқыстан тазарту- әркімнің
міндеті.
Табиғатпен араласу- балаларда мейірімділік, қайырымдылық, сезімталдық
қасиеттерін тәрбиелеудің тамаша мектебі. Кімде-кім бала ... ... ... оның ... көре алмай, хайуандарға табиғаттағы әлсіз
тіршілік иесі ретінде қарап, қамқорлық жасауды үйренбесе, кейін ондай
оқушылардың адамгершілік мейірім күту ... ... ... ... ... ... адамға бала кезінен егіледі ғой.
Кейбір жекеленген жағдайларда байқауға болатын балалардың хайуанаттарға
деген мейірімсіздігі көбінесе, оның түсінбеушілігінен туады. Мәселен, су
қоймаларына суруен жасаған ... ... ... бақаларды көре салып,
дереу тас ата бастайтынын жиі кездестіруге болады. Мұғалім балаларға
бақаларды, пайдалы хайуанаттарды адамдардың әрқашанда, оған қамқорлық
жасайтынын түсіндіру ... ... ... және ... ... қағидалары.
Қазіргі кездегі арнайы мектептің педагогикалық тәрбие әдісі, ұжымы әлі де
жете зерттелмеген мәселелердің бірі. Өйткені, бұл жөнінде әр түрлі
көзқарастар бар екені ... ... ... бұл- педагог жұмыстың тәсілдері мен
жолдары арқылы тәрбие мақсатына ... ... ... ... адамға тікелей және жанама түрде ықпал жасау.
В.А.Сластенин тәрбие әдісінің тәрбиешілер мен ... ... ... байланыс тәсілдері деп тұжырымдайды. Әр түрлі авторлардың
анықтамаларына сүйене отырып, келесі тұжырымдама ... ... ... тәрбиеленушілер мен тәрбиешілердің өзара байланыс іс-
әрекеттерінде оқушылардың тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуына бағытталған
педагогикалық жұмыс тәсілдері.
Тәрбие әдісі тәрбиенің мақсатына, принциптеріне және ... ... және ... ... ... ... тәжірибелік
дәрежесіне байланысты.
Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған мектептердің тәрбие
әдістері, тәрбие жұмысының мақсаттарымен және мазмұнымен ... ... ... ... іске ... ... мінез-құлқын
қоғамдық нормаға үйретуге, адамдармен қарым- қатынас жасауға және олардың
іс-әрекетіндегі құнды тәжірибелерін пайдалануға бағытталуы қажет.
Әдістерді іске асыру ... ... ... ... ... тәрбиенің тәсілдері мен құралдарын қолданады.
Қазіргі кезде, жалпы мектептер сияқты, арнайы мектептердің тәрбие ... ... ... түрі ... (3 ... Тәрбиеленушілердің іс-әрекетіндегі, қарым-қатынастағы, мінез-
құлқындағы жағымды тәжірибені қалыптастыру әдістері: ... ... ... ... ... ситуация. Мысалы: естімейтін
немесе құлағы нашар еститін балаларды- борыштық сезімге, жауапкершілікке,
белсенділікке жаттықтыратын өндірістік бригада, шефке алу ... ... Жеке ... ... мысалы, ұғым, баға беру, пайымдау, пікір айту,
сендіру сияқты ұғымдарды естімейтін және нашар ... ... ... Бұл топтың әдістері:саяси, этикалық әңгіме, әңгімелесу,
пікірталас, лекциялар т.б. Бұл әдістердің естімейтін және ... ... ... ... ... ... өте зор. Осы ... естімейтін
және нашар еститін балаларды өмірдің, еңбектің қоғамдық нормасына
қалыптастыру қажет. Ал, бұл ... осы ... ... ... баға ... талап етеді. Бұл жағдай естімейтін және нашар
еститін ба лалардың өмірлік поэзиясын, яғни көзқарасын сипаттайды.
Естімейтін және ... ... ... санасын тұрақты қалыптастыру
үшін, көбінесе педагогтармен тәрбиешілер- әңгіме әдісін қолдануды жөн
көреді. Мұндай ... ... ... және ... ... балалар әңгіме
әдісінде саяси, эстетикалық мәселелерді талдауға белсене қатысады. Олардан
тиісті қорытынды ... үшін ... ... салып түсінеді.
Әңгіме әдісін, естімейтін немесе нашар еститін балаларды іске асыру үшін,
педагогтар мен тәрбиешілер, мына келесі талаптарды есте сақтауы қажет.
Тақырыптың көкейкестігі, яғни ... ... ... ... жауап
беруі тиіс.
Әңгіменің мазмұны естімейтін және нашар еститін балалардың жас ... ... ... ... ... техникалық құралдар, тиімді көрнекілікті
пайдаланған жөн.
Сөздік дайындық жұмысы, жоспар, уақыты мен өміріне байланысын, пікірталас
әдісін, біз, естімейтін және ... ... ... арналған мектептің
жоғарғы сыныптарындағы оқушыларға өз пікірін айтуын, баға беруін сенімін
қалыптастыруға ... ... ... ... және ... ... ... өзінің көз-
қарасын, ойын дәлелдейді. Сонымен бірге,басқаның пікірін тыңдауға үйренеді,
келісу немесе таласу пікірлері де пайда болады.
Естімейтін және нашар еститін оқушыларға арналған ... ... ... ... ... күресуге , түзетуге
бағытталған.
Естімейтін және нашар еститін оқушылардың ойлану сапасын жақсартуға,
талаптануға, ойлау процесін түзетуге, тиіс ... ... сөз ... ... ... ... пікірталас.
3- топ. Мадақтау және жазалау әдістерін- естімейтін және нашар еститін
балаларға арналған мектепте өткізілетін ... ... ... ... арттыру үшін, кейде адамгершілік тәрбиесішісінің әдістері
көмектесуді қажет етеді. Бұл ... ... мен ... ... ... ... және мінез-құлқында белсенділікке
ынталандыру.
Жазалау- бұл балаға қоғамдық талап қою, оның мінез-құлқында байқалатын
теріс қылықтарды тежеу тәсілдері. Жазалау үшін, оның шындығын ... ... ... ... ұжым ... ... жайында болғанда ғана, баланы
жазалауға болады.
Қорытынды
Естімейтін және нашар еститін балаларға арналған мектептен тәрбие
жұмысында әдістерді таңдап алу оқушылардың жас және ... ... ... өмір ... ... ... ... Сондықтан естімейтін және нашар еститін балаларға
арналған мектепте жүргізілетін тәрбие жұмысында әр баланың жеке ... еске ... жөн. ... және ... ... ... ... тәрбие принциптері.
Тәрбие принциптері- тәрбиеші басшылыққа алуы тиіс тәрбие процесінің ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
Тәрбиенің идеялылығы, мақсаттылығы. Тәрбиенің алдына қоғам болашағына берік
сенімі бар азаматтарды қалыптастыру ... ... ... ... ... ... практикасымен байланыс
принципі. Бұл принциптің мәні- қоғамның экономикалық, әлеуметтік және
рухани қатынастарын өмір шындығының моралі және әсемділікке көзқарасын
тәрбие ... ... ... табылады. Осы принципті жүзеге асыру оқушыларды
өмірге, еңбекке, мамандықты таңдауға, толық дайындауының шынайы алғышартын
жасайды.
Ұжымда және ұжым ... ... ... қойылатын талаптармен кө рсетілетін құрметтің
бірлігі.
Тәрбиелік ықпалдардың жүйелілігі, беріктігі, үздіксіздігі.
Тәрбиенің оқушының жас және дербес ерекшеліктеріне сәйкестігі.
Осы естімейтін және ... ... ... ... ... ... Бұл ... басты мақсаты- әлеуметтік сарыны кемтар балалардың
кемістіктерін жою, оларды әр тарапты дамыған қоғамның толық мүшесі ... ... ... « Сурдопедагогика» под.ред. А.И.Дьечкова.
2. « Специальная дошкольная педагогика» Н.И.Белова. Москва Просвещение
1985 год.
3. « История ... А.Г. ... С.Ф. ... Москва Просвещение
1989 год.
4. « Обучение и воспитание глухих ... ... ... ... 1963 г.
5. «Слепоглухонемые дети» А.И.Мещеряков Москва Педагогика 1974 год.
6. « Развитие, обучение и воспитание глухих детей»
7. « Воспитательная работа» под.ред. ... ... 1962 ... ... ... ... ... Г. Яшунская Москва
Просвещение 1977 год.
9. «Дошкольное воспитание глухонемых» Н.А.Рау Москва 1947 год
10. « Перестройка воспитательной ... в ... ... для глухих детей»
Б.Г.Левинсон Москва 1962 год
11. « Методы учебно-воспитательной работы с глухими и слабослышащими
детьми» Ленинград 1986 ... ... ... обучения, изучения глухонемых детей и
подростков» под.ред. П.П.Почапина и Ф.А.Рау Москва 1931 год
13. « Воспитание детей в интернате школы для ... ... 1963 ... « ... ... обучения и воспитания учащихся специальных
школ» Алматы Мектеп 1981 год
15. «Воспитание младших школьников с нарушением слуха» Санкт-Петербург
1996 год М.И.Никитина, Г.Н.Ленин,З.А.Пономорева.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Естімейтін және нашар еститін балалардың тәрбие жұмыстарының ерекшеліктері20 бет
Есту кемістігі бар балалардың сөйлеу тілін дамыту3 бет
Нашақорлық – тұңғиық түбі13 бет
Шу мен вибрация4 бет
Өмір тіршілігінің қауіпсіздігі21 бет
Тәрбиенің негізгі бағыттары4 бет
Баланы еңбекке тәрбиелеудегі ата-ананың біліктілігі28 бет
Гуманистік білім беру парадигмасының рухани адамгершілік тәрбиелеудегі рөлі6 бет
Есту қабілеті нашар балаларды арнайы мектептерде оқыту және тәрбиелеудің маңызы38 бет
Жеткіншектерді тәрбиелеудегі мектеп пен ата-ананың ынтымақтастығының теориялық мәселелері23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь