ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ СОЦИОЛОГИЯСЫ

1. Жеке тұлға және оны әлеуметтендіру туралы түсінік. Жеке тұлғаны құқықтық әлеуметтендіру
2. Құқықтық мінез.құлыққа социологиялык талдау
3. Құқық бұзушы тұлғаның ерекшеліктері
        
        ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ СОЦИОЛОГИЯСЫ
1. Жеке тұлға және оны әлеуметтендіру туралы түсінік. Жеке ... ... ... ... ... ... ... бұзушы тұлғаның ерекшеліктері
1. Жеке тұлға және оны ... ... ... Жеке ... ... өмір сүру ... коғамдық негіздері туралы ... жеке ... ... эмоционалды ерік сапалары, өзін-өзі тану,
өзін іске асыру ... ... ... ... ... ... аспектісі осында жатыр, оған назар аударған түбі ресейлік американ
социолога ІІитирим ... ... ... ... ... ең ... ... әлеуметтік мінез-құлығы мен әрекеті,
әлеуметтік ... және ... ... ... саналатындығын айтады. Оның
ойынша, барлық қоғамдық өмір мен барлық әлеуметтік ... екі ... да көп ... ... ... ... мен ... мүмкін.
Индивид (лат-individ – бөлінбейтін, ақырғы) - адамзат тегінің бір ... және оның ... ... жеке ... бір ... басқасынан
ажыратушы қасиеттер жиынтығы. Материалистік ұстанымға сәйкес, адам - тарихи
процестің субьектісі, Жердегі материалдық және ... ... ... zapiens ... ... Адам табиғатынан мәдениетті игеруге, қоғамға
енуге, әлеуметтік жан, тұлға болуға қабілетті.
Егер адам қоғамда өсіп, өмір ... оның ... ... ... оның өмірі қоғамнан тыс болса, оның әлеуметтену қабілеті өшеді. Адам -
тек ... ғана ... ... ... ... ... адам өзін қоршаған
ортадан бөле отырып, өзінің "жеке" өмір ... ... ... өз ... негізі, өзегі ретіндегі ... ... ... Ол ... ... идеалға ие болып, оған
сәйкес келуге ұмтылады.
Барлық адам белгілі бір жалпы, барлығына ортақ қасиеттерге ие. Сыртқы
келбеттерінің ... ... ... ... ... бір ... ... Жалпы қасиеттер социумға енуге қабілетті мінез-
құлықтың жоғары дәрежедегі ... ... адам - ... тіршілік иесі: ол -табиғаттың бөлігі
және әлеуметгік индивид, нақты қоғам мүшесі. "Адам" ... ... ... ... бірлігі, бұл адамның ... ... ... ... оны ... өзге ... ... мәннің қалыптасуы, әлеуметтену процесі ондағы ... ... ... білдірмейді, қоғам қажетгілігіне сәйкес
биологиялық сапаларының әлеуметтікке айналуын білдіреді. Егер бұл ... ... біз жеке ... ... ... Жеке ... ... түзу
нерв әрекеттерінің, темпераментінің, нейродинамикалық, ... ... ... ... ... ... ... Барлық тұлғалардың өзінің биологиялық, психологиялық сипаттамалары
(эмоциялары, интелектісі, әдеттері, ... ... ... ... т.т.) ... Бұл сипаттамалар әрбір тұлғаға жеке мінез береді.
"Әлеуметтену" ұғымы дәстүрлі "тәрбие" және ... ... ... ... ... беру де, ... де, жеке тұлғаның
қалыптасуына, иңдивидтердің әлеуметгік топтарға ... ... ... ... жоспарламаған стихиялары да енеді. Әлеуметтену қоғамның
иңдивидтерге әсері ғана емес, сонымен ... ... ... де
белсенділігі. Әлеуметтену - адамның бүкіл өмірі бойы жалғасатын ұзақ
процесс. ... ... ... бар. ... әлеуметтенудің агенті
отбасы болып саналады, өйткені бұл кезеңге ... шақ ... ... ... ұзақ болады, оған сонымен бірге есейген және қарттық
жас кезеңі енеді.
Жеке ... - ... ... ... бар адами индивид. Мұңдай
сапалары аз болған сайын, ол тұлғалық қасиеті де аз. Оны өз ... ... ... ... ... оның ... қасиеттері оның әрекеттерінен,
қылықтарынан және ... ... ... ... ... ... оның ішкі ... адамгершілік және басқа қасиеттері
(жағымды, жағымсыз) туралы пікір түюге болады.
Бұл мәселемен айналысатын ғалымдар "күнделікті ... ... ... ... ... үлгілері инстинкті болуы мүмкін", әйтсе де
адамның барлық мінез-құлығын инстинктермен ... ... ... ... көбіне сыртқа жібере алмайды, бірақ туа біткен
бейімділіктердің болатынын жоққа ... қате ... еді ... ... ... ... қалыптасқан сезімдер үлгісі бүкіл ересек
өмірі бойымен өтетін үрдіс екендігін ... ... ... ... барлық беделді тұлғаларға -мұғалімге, полицияға, ... т.б. — ... өз ... ... ... ... өз ... бойында ата-анасына деген жек көрушілігін басқаларға
аударады.
Әлеуметтік психологтар бәрінен де ... ... өз ... Мен - ... адам ... ... ... жасайды, ол
өзін өзіне басқалардың (яғни айналадағы жақын адамдар) қалай қарағанына
қарай бағалайды.
Өз құңдылығын сезіну ... ... тең ... адамының махаббаты мен
құрметіне байланысты. Педагогикалық және ... ... ... ата-аналар өз балалары "жақсы" және ... ... ... ғана ... сүйеді. Кейбір ата-аналар балаларын
өздері қол жеткізе алмаған ұмтылыстарын ... ... деп ... да, ... бастап баласы ешқандай қызықпаса да, мансапқа жетуге дайындай
бастайды. Мұндай ... ... ... ие ... ... ... де ... ұжданы алдында азап шегіп өзін ... ... ... өте жас ... және алда ... ... табыстар мен сәтсіздіктерге
байланысты өзгермесе, оның өзіндік адамгершілік сезімі ... ... деп ... ... сүюі де ... Өзіндік адамгершілігі
төмен деңгейдегі адам құрметтеу мен махаббатқа мұқтаж, ... ол ... үшін ... ... ... басқа біреуді сүюге ... жеке ... ... ... ... ... ... - әр түрлі қасиеттер, өзара әсерлесетін қажеттіліктер
мен мүдделер, идеялар, практикалық мақсаттар жүйесі енетін жеке ... ... ... біреуі жетекші мәнге ие, ал қалғандары тірек
болу ... ... ... ... ... ... ... ие
болуы интеллектуалды әрекеттердің белсенділігін арттырады.
Екінші компонент - табысқа жетуде жеке тұлғаның мүмкіндіктері, оның
қабілеттері. ... ... ... және ... әсер ... ... өзін ... талантты суретші ретінде көрсете білсе де,
оның ақындық дарыны басым.
Үшінші компонент -мінез, яғни ... ... ... ... ... ...... рухани өмірінің мазмұны мен ... ... ... ... ... ... Мінез жеке тұлғаны
бүтіндей көрсете алмаса да, ... ... пен ... және ... сапалар, темпераментгерден (мысалы,
сангвиник, холерик және т.б) көрінетін типологиялық ерекшеліктердің ... ... ... жүйесінен жетекші қасиеттерді де көруге болады.
Оған, бірінші кезекте, моральдік (адамдарға ... ... ... ... ... жауапкершілік, қарапайымдылық және
т.б), екінші кезекте ерік сапалары (табаңдылық, өжеттік, сабырлылық және
т.б) жатады, олар ... бір ... ... мен ... міндеттерді
шешу тәсілдерін шешеді.
Мінез дегеніміз оған тән мінез-құлыққа алып ... ... ... ... жеке ... ... ... (белгілі бір өмір
сүру жағдайлары мен шарттарында).
Сапалардың, мінездердің салыстырмалы түрдегі тұрақты жүйесі бола
отырып, ... өмір жолы ... ... ... ... қоғамдық мінез
құрылымында, яғни басқа тұлғаларға, өз-өзіне, ... ... ... өзгермейтін статикалық сапалар жиынтығы ретінде қарауға болмайды.
Мінез икемді және оны ... ... ... ... компонент, әдетте "Мен" ұғымын
білдіретін басқару жүйесі болып табылады.
"Мен" - жеке тұлғаның өзін ... ... ... ... ол ... ... және әрекеттер мен қылықтарды реттеу, өмірді жоспарлау.
Жеке тұлғаның шындық өмірмен байланысы ... ... ... ол арқылы жеке тұлғаның қасиеті қалыптасады. Қалыптаскан
қасиеттер өз ... ... ... әсер ... Жеке ... ... құрылымы күрделі, көп қырлы және қөзғалыста болады. Оның барлық
компоненттері өзара байланысты және ... ... ... ... ... оның ... да ... болады.
Сонымен бірге әрбір тұлғаның құрылымы шартты ... ... Онда ... ... ... одан өмір ... белгілі әрекеттерді
күтуге болатын қасиеттердің типтік жиынтығы болады. Соған сәйкес, әр ... және ... ... ... және ... ... ... өзімен өзі болуын қамтамасыз етеді, жағдайға сәйкес икемділік
танытып, тиісті өмір ... ... ... ... "құрылымы" күрделі. Неғұрлым қарапайым тұлғалық қасиеттер
- жеке тұлғаның мәртебесі (статус). Көбінесе жеке тұлға мәртебесі ... ... ... ... сәт ... есептеледі де, ол көбінесе
адамның мінез-құлығын, оның әлеуметтік ролін анықтайды.
Осылайша, "жеке тұлға" ... ... өз ... ... маңызды сапаларын, қасиеттерін, әлеуметтік жағын бейнелейді
(мысалы, адалдық, бір беткейлік, парасаттылық, ұқыптылық, ... ... ... құрылысына биологиялық та, рухани да, әлеуметтік те,
психикалық та элементтер енеді. Бұл жеке ... ... ... ... Яғни олар ... ... келмей, бір-бірін
толықтыруы, бір-біріне бағынуы, үндесуі керск. Егер ... ... ... ... ... әлеуметтік қарым-қатынасқа түсуге қабілетті,
салауатты, қалыпты жеке тұлға. Егер ол ... онда ол ... ... ... өзі ... байланыстар мен басқа да ... ... ... егер ... ... табысты жүрсе, онда ол: адамның
мәдениетке қол жеткізуін, өзі жататын қоғамдағы әлеуметтік ... ... өмір бойы ... ... етеді.
Қазіргі социологияда жеке тұлға типологиясын құндылық бағыттылығына
байланысты болу кеңінен тарауда.
Дәстүрлі бағыттағылардың борыш, ... заң ... сол ... тіл табысқыштық, өзін жүзеге асыру сияқты қасиеттері неғұрлым
төмен.
Идеалистердің, керісінше, дәстүрлі нормаларға, тәуелсіздік және беделге
бой ... ... ... ... өзін ... ... сындарлы
көзқарасы айқын байқалады.
Жеке тұлғаның фрустрирланған (сөзбе сөз: қиындықта ... типі ... ... ... ... ... өмір ... өзін
лақтырып тастағандай сипат тән болады.
Реалистерде борыш пен жауапкершілік сезімін дамыту арқылы өзін жүзеге
асыруға, өзіндік тәртіп пен өзін ... ... ... ... ... ... (грек, hedone - рахаттану) материалистер алдымен "осында
және қазір" ләззат алуға бағытталады және бұл өмір ... ... ... ... ... қанағаттандыру формасына ие.
Социологияда жеке тұлғаның модалді, идеалды, базисті типтері бар. Жеке
тұлғаның модальді типі - осы ... ... орын ... тұлғаның идеалды типі нақты жағдайларға байланысты болмайды. Жеке
тұлғаның бұл типі болашаққа тілек сияқты, Мысалы, К. ... ... ... ... тұлға.
Жеке тұлғаның базисті типі қоғамдық дамудың қазіргі кезеңдегі
қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... жеке ... әлеуметтік типі қоғамдық жүйенің
адамның құндылық бағыттарына және олар арқылы нақты мінез-құлыққа ... ... ... ... ... ... мағынада алғанда адами индивидтің
әлеуметтік қалыптасу процесін, оның әлеуметтік табиғатын қалыптастыру мен
дамуын білдіреді.
Құқықтық ...... ... ... және ... Ол ... ... өзінің қоғамдағы әлеуметтік ролі мен орнын
толық түсініп, әлеуметтік - құқықтық ... ... ... Құқықтық
әлеуметтену жалпы әлеуметтену сияқты адамның барлық саналы ғұмырында өтеді.
Құқыктық әлеуметтену ... ... ... ... өмір ... ... пен ... белгілі бір бейнесіне дағдыландыру.
Бұл процеске саяси және ... ... ... және ... ... қызмет ету механизмін білу және т.б. жатады.
Бейнелей ... бұл өтіп ... ... ... ... ... орындауға мүмкіндік беретін қор болып саналады. Практикада ол ... мен ... ... ... Егер нормалар мен жеке
тәжірибе арасындағы айырмашылық терең болса, онда алғашқы шарттар бұзылады.
Егер болмаса онда ... мен өз ... ... ... ... болады.
Құқықтық әлеуметтену адамның өзі енетін топта сол сәттегі бар көрініске
негізделеді. Мысалы, "ел" ұғымы кеңістік ... ... ... және ... ... ... қарастырылады.
Индивидтің әлеуметтену процесінің бөлінбес құрамдас бөлігі саяси және
құқықтық тәрбие. Оның ... ... ... ... мен әлеуметтік
белсенді мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру. ... ... әр ... ... алу, ... ... ... асырылады және әлеуметтік
нормалардың оның қалыпты мінез-құлығына айналуы оның сапасына байланысты
болады.
Құқықтық нормалардың ... ішкі ... ... оның өзінің
күшінсіз, өзін-өзі тәрбиелеусіз болмайды. Құқықтық өзін-өзі ... ... ... сыртқы келеңсіз әсерді жеңіп, қоғамға жат сапаларды
өзін-өзі мәжбүрлеу, өзіне-өзі бақылау ... ... ... ... ... әлеуметтенудің жалпы процесінде әлеуметтенудің сыртқы
факторлары да роль ... ... ... ... ... жағдайлары, қоғамдық қатынастар, адамдар әрекеті, тәжірибе және
т.б.) мен индивидтің өзін-өзі ... ... ... және жеке ... барлық формаларының диалектикалық өзара
байланысы, әлеуметтік әрекеттер мақсаты жеке ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
2. Құқықтық мінез-құлыққа әлеуметтік талдау жасау
Құқықтық әлеуметтену процесіне талдау жасау әлеуметтік ... ... не ... ... ... ғана ... ... бірге оған
бүкіл қоғам тұтастай және ... ... не ... ретінде
әрбір индивид те; практикалық әрекеттер мен әлеуметтік қатынастардың барлық
түрлері мен ... да ... ... тәрбие әлеуметтенуге жататын
құрал ретінде қарастырылады.
Әлеуметтену адам тұлғасын қалыптастырады және оны ... ... ... ... ... мүмкіндік беріп, қоғамдық ... ... ... жету үшін қалай әрекет етуді үйретеді.
Адам мінез-құлығын реттегіштердің бірі - жеке ... ... ... ... ... ... - ... идея не институт,
нақты не қиялдағы ... ... оған ... ... ... ... ... өз өмірінде маңызды деп санайтын құрметке бөленуі тиіс,
ал оған қол жеткізуге ұмтылуды ... ... деп ... ... ... мысалы, маңызды рольді - ақша, байлық, билік, ал ... ... ... ... не ар, ... әлеуметтік мәртебе атқаруы
мүмкін.
Құқық социологиясы, ... ... ... әлеуметтік
құндылығы, оның қоғамдағы мәртебесі мәселесімен айналысады. Жеке
тұлғаның құндылық ... ... ... ... орын
алуына байланысты оның құқықтық мінез-құлығы айқындалады.
Әлеуметтену процесінде кейбір нормалар интериорлануы ... яғни ... ... оның ... ... көз ... ... екенін терең
меңгеруі болуы мүмкін. Бірақ әрдайым бұлай бола ... ... ... ... ... ... болатын санкциядан қорқуға бейімделуі
мүмкін. Бұл жеке тұлғаның шынайы әлеуметтенбегенін білдіреді.
Құқықтық мінез-құлық - жеке не ... ... ... мен ... құқық нормаларында қарастырылған және заңды ... ... ... бар ... Бұл ... ... ... бүкіл
белгілерді қамтиды және сол арқылы құқықтық ... ... ... өзге ... ... жұмыстағы, жеке қарым-қатынастағы мінез-құлық, бұл - заңды
мінез-құлық.
Біздің Конституция бойынша, барлық азаматтар заң мен сот алдында ... бұл ... ... ... яғни ... жасаған заңды мәні
бар қылықтарының бәрі бірдей ... сөз ... Бұл ... ... жасына, олардың әлеуметтік жағдайына; мүдде ... ... өмір сүру ... және т.б. ... ... әp
жастағы азаматтардың құқықтық мінезқұлқы әр түрлі санатқа ... ... ... келмейтіндіктен, әр түрлі болады.
Мысалы, еңбек құқығы 16-19 жастағы не одан ... ... ... ... болады. Ал әлеуметтік қамтамасыз ету
жағынан заңды әрекеттер, негізінен, зейнеткер жасындағыларды қамтиды.
Некеге тұруда 20-24 ... ... мен ... ... ... белсенділік танытса, одан кейін 20 жасқа дейінгілер (әйелдердің
30 проценті), 25-29 жас ... 8 ... және 30 ... ... 10 проценті) тұрады. Ажырасуға келгенде, ол 30-35 ... ... ... ... бала ... ... ... қатысты құқықтық мінез-құлық неғұрлым ұзақ жас кезеңіне сәйкес
келеді (25-45 жас).
Бұдан ... ... ... ... жас ... ... ... мазмұны әр түрлі. Мұндай көріністер көбінесе құқыққа
қарсы мінез құлықтан көрінеді. Қылмыстық істерді зерттеу нәтижелері ... ... ... (14 пен 18 жас ... орта есеппен алғанда 10 проценті жасайды. Қылмысқа қатысты
актілердің көп бөлігі 25-29 ... ... соң 18-24 ... ... 14-17 ... ... 30 ... асқандарға түседі.
Әкімшілік құқық бұзу саласында жас көрсеткіштері тең бөлінетіні байқалады.
Бұдан ... ... ... ... ... ... ... жас бөлігін қамтып тұр.
Құқықтық нормаларды ... ... ... ... қандай?
Ең алдымен, мінез құлықтың басты себебі ретінде сол ... ... ... да, ... топтар мен бүтіндей қоғамның ... мен ... ... Бұл ... ... ... ... дұрыс болмаған болар еді. Баланың ... ... ... ... мен жақындарының мүдделері, жолдастары мен
достарына қамқорлығы, ұжымның жалпы мүдделері, ... ... ... бәрі адам мінез-құлығын, оның жеке ... ... ... ... әсер ... ... және жеке ... қылықтарының қоғамдық пайда әкелетініне идеялық тұрғыда сену.
2) Қоғам алдындағы борыш, құқықтық ... ... ... ... Өз ... ... үшін практикалық пайдасы.
5) Стереотип, үйреншікті мінез-құлық.
6) Конформизм, көпшілікке бағыну.
7) Заңды мен ... ... ... ... қылығынан өзіне жеке пайда табу.
9) Эгоистік мүдделер.
(10) Занды құралдар ... ... ... себептер (өш алу, қызғану
және т.б.).
3. Құқық бұзушының тұлғалық ... ... ... заңды тыңдайтын азаматтардың
құқықтық мінез-құлығының себептері мен мақсаттарын, ... ... ... деп танитын тұлғалардың құқықтық сана ... ... ... ... ... ... (ауытқыған) не
делинквентті (қылмыстық) мінез-құлығы бар тұлға деп таниды.
Девиантты мінез-құлықтың мәнін түсінудің басты шарты ретіңде ... ... ... ... - ... қоғамда тарихи қалыптасқан жеке
адамның, әлеуметтік ... не ... ... ... ... Әлеуметтік нормалардың негізі құқықтық заңдарда, ... ... және т.б. ... ... ... мінез-құлық әлеуметтік санкцияға жатады.
Тәртіп бұзуға, адамдар арасындағы қатынасқа ... ... және ... ... ... және кездейсоқ формаларын қоғамдық пікір
тіркейді және әрекетке ... өз ... ... ... енгізіледі. Девиацияның тұрақты формаларын жазалау әдістері мен
құралдары ауытқулардың қауіптілік деңгейіне ... ... ... дегеніміз кең мағынадағы әлеуметтік құбылыс екендігі ескеріледі
қоғамдық орын мен ... ... ... адам ... ... ... ... кең мағынада және шағын мағынада алып
қарастырады.
Тар мағынада алғанда, девиантты ... ... ... яғни ... бұзушылық болып есептелмейтін ауытқулар ретінде
түсініледі.
Кең мағынада ... ... ... ... ... ... ретінде түсініледі. Осылайша, адамның өзін-өзі өлтіру - девиация,
ал біреуді өлтіру қылмыс ... ... ... қарсы әрекеттердің
жиынтығы немесе қылмыстар делинквентті мінез-құлық деген атқа ие болды. ... мән де ... да, ... социологиясында да қолданылады. Маңызды
қылмыстардың барлығы ... ... ... ... ... әрекет санатына жататын болса, делинквентті мінез-құлыққа
жатады. Мұндай мінез-құлыққа ... ... ... ... ... жасау, өртеу, өндірістік шпионаж және т.б. жатады.
Заңды социологияда халықтың девиантты ... ... ... яғни
қатерлі тобы бөлініп көрсетіледі. Оларға, мысалы, ... ... ... - әлеуметтік ауытқулардың келеңсіз формалары болып саналады,
оған: қылмыс, маскүнемдік, ... ... ... Бұл ... олар ... ... және ... жеке тұлғаға зиян
әкеледі.
Құқық бұзу мен оның ... ауыр ... ... ... ... қоғамдағы келеңсіз көрінісімен, тіпті
қауіптілігімен ерекшеленеді. Бұл құбылыстарға ... ... ... ... ... ... және қайта өндіру мен қызмет ету
механизмін, тарихи шарттасқан қоғамдық құбылыстармен ... ... жеңу ... ... ... ... негізгі көзі неде? Бұл сұраққа әр
қаладағы ғалымдар, соның ішінде социологтар мен заңгерлер де ... ... ... ... ... ... ... басты назар
аударылды: таптық (антогонистік) қоғамда қылмыс қоғамдық ... ... ... ... ... ... ерекше мән беру социализмде
қылмыс жасауға арнайы себептер жоқ деген тұжырым жасауға итермеледі.
Идеологияның ... ... жеңе ... ... ... ... ... әлеуметтік-таптық т.б сияқты әр түрлі заңдылықтарды ашып
берді. Бүгінде мәселені зерттеушілердің ... ... ... кез
келген саналы мінез-құлықта басым болатынына, оның жеке ... ... ... ... ... ... келіседі.
Әлеуметтік терең қайшылықтар қылмыс, нашақорлық, ... ... ... ... ... мүмкін емес. Мысалы,
қылмыстың ... ... ... ... ... ... 1998 жылғы есебіне қарағанда, планетада миллиардтан ... ... 1,3 ... адам суға жарымай, 1 миллиард адам тұрғын
үйсіз, 880 миллион адам тиісті медициналық ... ала ... ... ... өмір сүріп жатыр. Африка мен Оңтүстік ... ... ... шыға ... ... ... ... та өсіп келеді: ең
бай ... ... ... ... 20 ... ең ... деген елдегі 20
процент халық пен салыстырғанда 16 есе көп. ... ... ... ... ... ... қылмысқа нарықтық қатынастарға өтуі және бәсекелестік,
инфляция, жұмыссыздық сияқты феномендердің көрінісі әсер етеді. ... ... ... ... Қазақстандағы ресми тіркелген еңбекке ... ... - 4,2 ... деп ... ... ресми емес (жасырын)
мәліметтер еңбекке жарамды халықтың 10 процентін құрады. Қылмыс жасаған он
адамның жетеуі — ... ... ... елге айналды. Сондықтан Интерполдың
мүшесі ... ... айып ... ҚР ... жарнаға үш бірлік төлейді.
Әр бірлік 17 мың 100 ... ... мен ... ... ел ... ... ... тағы соманың 20%-н төлейді. Қазақстанның басқа
мұндай айыпты Ауғанстан, Пәкістан, Колумбия, Венесуэла төлейді.
Ұзақ жылдар бойы нашақорлық ... ... тек ... ... жататын
құбылыс ретінде есептелді. Қазір нашақорлық құбылыс ретінде қалыптасқанын
ешкім жоққа шығара ... және оның жеке ... мен ... қоғамға
қаншалықты зардап әкелетінін түсінеді. Әлеуметтік зерттеулер нәтижелері
нашақорлардың көп ... ... бір ... ... ... ... өз ... сындарлы көзбен қарайтындығын ... 12 ... оның ... ... сезінсе, 66,5 проценті оған
қарсы қарайды. Наша ... ... ... ... ... ... ... жаңадан бастаушылар. Наша қабылдағаннан
кейін болатын ... ... ... ... ... бұл зат өз денсаулығына игілікті әсер етті деп ... ... бір ... денсаулығы мен психикасы бұзыла бастағанда,
көптеген нашақорлар оны алда не ... ... ... ... сезіне
бастағанымен, бұл әдеттен бас тартуға күші жетпейді.
Нашақорлықпен күреске әлеуметтік, экономикалық, ... ... ... ішінде маскүнемдікке қарсы шаралар да қолданылады. Бірақ
нашақорлықтың даму ерекшелігін ескере отырып, бұл ... ... әр ... шаралар қолданылады: медициналық, құқықтық және т.б.
Қазақстан Республикасында нашақорлықпен күресуге байланысты 2000 жылдың
17 ... ... ... ... пен ... қарсы күрес
агенттігі'' құрылды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 19 сәуірде ... ... ... күрес мәселелеріне арналған мәжілісінде сөйлеген сөзінде
көрсетілгендей, елде қылмыстың өсуін тоқтатып, ... ... қол ... "Ең ... - деп атап ... ... -
біздің еліміз діни негіздегі кикілжіңдер мен ... ... ... ... ... ... ... шиеленісуіне қарсы іс-қимыл
белсенділігін арттырып, қатал да тегеурінді шаралар қабылдау ... ... ... әлі де жоғары: тәулік сайын ... ... ... ... жылы 497 кісі ... (20%), 873 ... ... жасаушы, 4250
тонаушылар мен 22 мыңға жуық ұры жазалаусыз қалды. Барлық жерде қылмыстық
дәстүр мен ... ... ... ... ... мен ... жандана
түсті.
Көптеген азаматтар үшін ... ... көзі ... ... ... ... деген ұғым пайда болды, олар ... ... ... ... ... спирт
контрабандасы, ұрланған машинаны сату ... ... ... айналды.
Қылмыс бұзудың арта түсуіне маскүнемдік ... ... ... ауыр ... бұзақылық, зорлаудың 90 проценті, басқа
қылмыстардың 40 проценті маскүнемдікке байланысты болып отыр. Кісі ... ... ... ... ауыр ... ... 70 процентін адамдар
мас күйіңде жасаса, ажырасудың 50 процентке жуығы маскүнемдікке байланысты.
Мінез-құлықтың ауытқуы девиацияның әр түрлі формалары арасындағы ... ... ... ... Мысалы, суицидті (суицид - өмірін
қиюға ұмтылу) мінез-құлық пен әлеуметтік ауытқулардың басқа ... ... ... сөз жоқ. Сот ... ... ... ... мен 31 процент әйелдер алькогольді ... ... ... ... ... маскүнем ретінде есепте тұрған ерлердің 12
проценті өз өмірін қиса, 20,2 проценті өз өміріне ... ... ... формаларының көрінуі экономикалық, демографиялық,
мәдени және басқа да көптеген факторларға да байланысты болады. Бүгінде бұл
мәселе ТМД ... аса ... ... өйткені мұнда қоғамдық өмірдің
барлық салаларында айтарлықтай өзгерістер ... ... ... ... ... Әрекеттің бұрынғы тәсілдері тиісті нәтиже
бермеуде. Күтілетін нәтиже мен шын нәтиженің арасындағы айырмашылық қоғамда
шиеленіс туғызып, ... өз ... ... ... ... ... қалыптасқан нормадан шығуына итермелеп отыр. Әлеуметтік
экономикалық жағдай шиеленіскен жағдайда нормалардың өзі де ... ... ... ... іске ... ... ... барлық
жүйесі бәсеңсуде.
Осылайша, құқық бұзушылық - бұл қоғамдық өмір ... ... ... ... ... ... мен ... бейнесі.
Қылмыс - адамзат кеселінің бейнесі. Оны ... ... бір де бір ... алмай келеді.
Жеке тұлға аймағына жататын делинквентті мінез-құлықтың себептеріне,
оны қалыптастырып, қылмысқа итермелейтін сыртқы жағдайлар ... аз ... ... жоқ. ... құқық социологиясы адамның жеке тұлғасына
байланысты мәселелерге назар аударады. Әрбір ... ... және ... ... үшін ... ... ... туралы ақпаратқа ие болуы керек. Қылмыскердің жас ... ... оның ... ... ... ... микроортаға қатысы, адамгершілік қасиеттері мен құндылықтары
зерттелуде.
Мәселені зерттеушілер заңды мойындайтын азаматтардың ішкі ... заң ... ... ішкі ... ... мойындайды.
Заң бұзушының ішкі әлемі кандай? Қылмыс пен сол қылмысты жасаушы заң
бұзушының өмірлік ... мен ... ... ... бар. ... мазмұны мынада: кез келген формадағы құлмыстық іс қылмыскердің
басқа адамдарға қатысын білдіреді, ол қылмыскердің ерте ... ... ... ... ... ... өмірлік ұстанымын бейнелейді.
Авторлар жекеленген ... ... ... ... ... кез келген адамға белгілі бір қатынасын жүзеге асыру ғана
емес, белгілі бір ... ... ... ... ... ... Мысалы, кісі өлтіру - қылмыскердің пікірі бойынша, оны ... оның арын ... ашық ... ... ... жүзеге асыру
жолы болса, ал тонау - шаруаға қыры жоқ, ұйымдаспаған, өзінің ... жеке ... ... ... ... ... білдіру жолы.
Қылмыскердің ішкі әлемінде "қажеттілік - қысым" сипатындағы өзіндік
психологиялық жүйе іске асады. Осы ... ... ... бір
мақсатқа бағытталған мінезін қалыптастырады. Ғалымдар мінез-құлықтың
түрткісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... және олардың мінез-құлығын басқаруға ұмтылу);
агрессия ... ... ... ... үрдісі); басқаларды жоққа
шығару, сыртқа тебу (басқа адамдарға жақындасуға ... ... ... ... ... шектеуден қашу); бейімделу, ырыққа көну
(күшке бағыну, өз ... ... ... ойын ... ... сауықты ұнату, шындықтан бас тарту); эгоизм, нарциссизм
(өзін жақсы көру, өз мүддесін ... ... ... қоюға ұмтылу);
қамқоршы іздеу (көмекті, қорғау мен қамқорлықты қажетсіну); ... ... ... айыптау, махаббат пен ұнатуды жоғалтамын деп ... ... ... ... заңға мойын ұсынумен азаматтардың ішкі
әлемімен (бұл құқықты сезінудің, дүниетанымның ... ... ... ... салыстырғанда құқық бұзушылардың өзіндік ішкі
әлемінің болатынын мойындайды, бірақ құқық бұзушылырға тән олардың құқыққа
қарсы әрекеттерін ... ... ... ... таба ... ... ... мен қылмыскер еместердің түбірлі
айырмашылығы - қандай да бір ... не ... ... емес,
қайталанбас сапалық үндесуі мен әр қасиеттің" үлес салмағыңда; яғни өзірге
жүйелік сипаты бар тұлғалық ерекшеліктер жиынтығы ... жоқ; - ... ... тән ... ... ... және ... қарсы мінез-құлығын түсіндіретін жүйенің жоқтыны туралы қорытынды
қылмыскерлер типологиясы мәселесіне арналған зерттеуді өмірге әкелді.
Демографиялық құқықтық және әлеуметгік — ... ... ... ... ... ... ... алғанда қылмыскердің негізгі үш түрі бар.
Олардың атаулары төмендегідей:
1. ... ... ... Кездейсоқ қылмыскер;
3.Жағдайға байланысты қылмыскер (мұнда: қылмысқа дейінгі
мінез-құлық адамгершілігінің бұзылуы, бірақ құқық бұзбайды.
Жағдай әсер етеді).
Алғашқы екі типтің біріншісіне есейген рецидивистер (75 ... ... - ұзақ ... бойы ... мен ... ... жатады.
Қазірде де, бұдан 50 жыл бұрынғы сияқты, ... ... 85-88 ... ... ... ... 25-29 жас
аралығындағылар жиі жасайды. Білім деңгейі жағынан ... ... - ... емес орта ... ... ( 39 процентке дейін), әлеуметтік
жағдайы жағынан — ... ... ... иелері.
Әйелдер қылмысы өз құрылымы жағынан ғана емес, сапасы жағынан да
ерекше. ... ... ... ... мен оның қоғамдағы атқаратын
әлеуметтік ролінің арасында тығыз байланыс бap, бұл ... ... ... орындауға байланысты қылмыстар тобы туралы айтуға мүмкіндік
береді. Бұл - қылмыстың бірінші ... ... - ... жағдайға
байланысты қылмыстар.
Қылмыс жасаған әйелдердің ішінде жасы 30-50-ден асқандар көп,
жалғызбастылардың үлес ... көп, бұл ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл жаста әйелдер өз
мансабында ... бір ... қол ... әлеуметтік қуаты өз
кемеліне келеді. ... ... ... табу сипатындағы қылмыстар (ұрлау,
пара алу) жасалады.
Күш қолданған ауыр қылмыстары үшін ... ... тобы ... Саны жағынан көбі 18-27 жастағылар (25,5 ... ... (23,3 ... Жеке ... ... үшін сотталған
азаматтардың 60-65 процентін 30 жасқа толмаған ... ... ... ... ... ... сәтінде белгілі бір ... ... ... ... ... Күйеуге шыққан әйелдердің ішінде
өзінің туған баласын өлтіргендер аз. Олардың бәрі, әдетте, жалғыз ... өте жас, ... мен ... ... ... Сотталғандардың 67
процентінің балалары бар.
Осылайша, ерлер мен ... ... ... ... ... ... ие,
шығу көздері бірдей, бірақ өзіндік ... бар. Ол ... ... және басқа субьективті ... ... рөлі мен ... ... ... жауапкершілік неғұрлым тиімді болып
есептелетін жағдайларды көрсетеді. Ол жағдайларға төмендегілер жатады:
жазалауды қолдану сәті жақындаған ... оның мәні ... ... ... ... ... жазалаудың ескерту ролі
күштірек;
жазалаудың ынталандыру күші, қылмыскерге оны қолданғанда, көп ... ... ... ... ... ... болуы мінез-құлықтың жасырын
формаларының таралу дәрежесі мен тұрақтылығына кері байланыста болады;
превентивті себептердің табыстылығы тыйым ... ... ... ... ... ... әсерінің дәрежесі субьектінің тиым салынған әрекетті
қаншалықты өзіне сай, ... және ... деп ... ... ... құқықтық бақылау жасау жүйесінің мәні әлеуметгік
ауытқуды бейтараптауға не жоюға ... ... ... ... алудың әлеуметтік мүмкіндігі көп жағдайларға ... ... ... ... не ... не ... сан ... түсіп, адамзат қоғамы тарихында әр түрлі бағаланып келеді.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет
Жеке тұлғаның қазіргі психологиялық теорияларын классификациялау және оған негіз болатын факторлар: психодинамикалық, социодинамикалық және инеракционистік12 бет
Дін жайлы жалпы түсінік7 бет
Дін және мәдениет17 бет
Еңбек социологиясы16 бет
Жастар әлеуметтануы туралы19 бет
Социология пәні және оның нысаны6 бет
Экономикалық әлеуметтану4 бет
Құқық социологиясы9 бет
Құқық социологиясы мен саяси социология мәселелері34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь