Экология ғылымы

Кіріспе

Негзгі бөлім
1. Экология ғылымы
2. Биоэкохроникалық деректер
3. Кезеңдері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

ЭКОЛОГИЯ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Экология-биология ғылымдарьның көрнекті және қарқынды дамып келе жатқан салаларының бірі. Экологияны биология ғылымына еңгізген австриялық ғалым-биолог Э.Геккель еді. Экология - гректің (ойкос - үй, тұрақ, мекен жөне логос - ғылым), казақша тірі ағзьшардың тіршілік ететін ортасы мек қарым-қатынасын зерттейтін ғылым деген мағына береді. Сондай-ақ, тірі ағзалардың бір-бірімен қарым-қатынасын, айналасын қоршаған ортамен, тұрағы немесе мекенімен байланыстыра отырып зерттейтін биология ғылымдарының бірі.
Экология туралы түсініктерді егжей-тегжейлі биология ғылымдарының докторы профессор Ж.Жатканбаевтың " Экология терминдерінің түсіндірме сөздігі" деген енбегінде жазылған.Ол түсіндірме сөздікті окып шыкқан адам қаншама ғылыми білім алады десеңізші!
Эрнест Геккель өзінің әлемге әйгілі "Организмдердің жалпы морфологиясы" деген енбегінде (1866) алғаш рет "Экология" терминін қолданып, оның ғылыми анықтамасын берді. Орыс ғалымы К.Ф. Рулье осыған байланысты "Экология терминін" биология ғылымына еңгізген Э.Геккель екеніне өзінше сенімсіздік білдірді.
Экологиялық зерттеулер ортағасырда (XVII) ағылшынның ұлы ғалым-биологы Чарльз Дарвин "Табиғи сұрыпталу жолымен түрлердің пайда болуы" атты еңбегінде биология ғылымдарында күтпеген жаңалық аша отырып, экология ғылымының дербестігіне жол береді.
Пайдаланылған әдебиеттер:

С. Қаженбаев, С. Махмутов, «Табиғат қорғау», Алматы 1992.
Ж. Ж. Жатқанбаев, «Экология негіздері», Алматы 2003.
А. Жақбасова, Г. Ә. Саинова «Экология», Алматы 2003.
        
        Кіріспе
Негзгі бөлім
1. Экология ғылымы
2. Биоэкохроникалық деректер
3. Кезеңдері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
ЭКОЛОГИЯ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ?
Экология-биология ғылымдарьның ... және ... ... келе ... ... Экологияны биология ғылымына еңгізген австриялық ғалым-
биолог Э.Геккель еді. Экология - гректің (ойкос - үй, ... ... ... - ... ... тірі ағзьшардың тіршілік ететін ортасы мек қарым-
қатынасын зерттейтін ... ... ... ... ... тірі ... ... айналасын қоршаған ортамен, тұрағы немесе
мекенімен байланыстыра отырып зерттейтін биология ... ... ... түсініктерді егжей-тегжейлі биология ғылымдарының докторы
профессор Ж.Жатканбаевтың " Экология терминдерінің түсіндірме ... ... ... ... ... окып ... адам қаншама
ғылыми білім алады десеңізші!
Эрнест Геккель өзінің әлемге әйгілі "Организмдердің жалпы морфологиясы"
деген енбегінде (1866) ... рет ... ... ... оның ... берді. Орыс ғалымы К.Ф. Рулье осыған байланысты "Экология
терминін" ... ... ... Э.Геккель екеніне өзінше сенімсіздік
білдірді.
Экологиялық зерттеулер ортағасырда (XVII) ағылшынның ұлы ғалым-биологы
Чарльз Дарвин ... ... ... ... пайда болуы" атты
еңбегінде биология ғылымдарында күтпеген ... аша ... ... ... жол ... ... экология ғылымына қосқан үлесіне кейінгі кезде көптеген ғылыми
деректер ... ... ... әрі ... дами түсті. Оның зерттеу
объектісі айқындалып, мазмұны мен міндеттері белгіленді. Ежелде тек ... ... ... алған экология ғылымы қазір өзінің зерттеу
көлемін кенейте ... ... - ... - ... ... ортасындағы
карым-қатынастарды және биосфера, атмосфера шегіндегі әлемдік жаңалықтар
мен өзгерістерді адамзат ... ... ... ... ... зерттейтін комплексті ғылымға айналды. Экология ғылымы
жоғары деңгейге көтеріле түсті.
Экология ғылымдарының осы кездегі ... мен ... өте ... ... ... мен айналаны қоршаған ортаға бейімделу (адаптация),
популяциялар арасындағы ... ... ... ... ғылымдармен ұштасып жатса, табиғи ортаның
өзгерістері, жылу ... мен ... ... ... ... және ... ... факторларға байланысты ағзалардың бейімделуі
биологиялық зерттеулерге ұласады. Ал антропогендік ... ... ... ... ... ауытқулар әлсмдік экологиялық
зерттеулерге әкелсе, адам-биосфера-қоғам ... ... ... және баға беру (мониторинг) оның айналаны қоршаған ... ... адам ... үлесіне тимек. Бұдан біз экология
ғылымының осы кездегі мазмұнының күрделі әрі ... ... ... - ... арасында болатын (особьтар, түр, ... ... ... ... қарым-қатынастарды айналаны
қоршаған табиғи ортамен байланыстыра отырып, зерттеумен ... ... ... ... ... ... шегінде әлемдік
ауытқуларды адамның іс-әрекеттерімен үйлестіре отырып ... ... ... ... ... ең ... мақсаты - биосфера шегіндегі әлемдік
жағдайды бақылай отырып, ондағы ... ... ... Адам -
қоғам - биосфера арасындағы қарым-қатынастарды үйлестіре отырып, табиғат
ресурстарын тиімді пайдаланудың ... ... ... ... ... ... – биологиялық және химиялық микро және
макрожүйелер (түрлі популяция, биоценоз, экожүйелер т.б.) мен оның ... ... ... ... ... ... ... ғылымының негізгі зерттейтін бағыттары:
Ағзалардың бір-бірімен қарым-қатынастары мен айналаны
коршаған табиғи ортасы.
Биоценоз, экожүйелердегі уақыт пен кеңістікке байланысты
туындайтын өзгерістері.
3. ... ... оны ... ... және ... ... негіздері.
4. Адам – биосфера – қоғам арасындағы гормониялық байланыстарды реттеу.
5. Биосфера шегіндегі биологиялық заңдылықтардың тұрақтылығын ... ... ... ... сақтауды әлемдік нооэкологиялық деңгейге
көтеру болып есептелінеді.
Экология – биология ғылымдарының ... XIX ... ... ... оның өз деңгейіне көтерілуі XIX ... ... ... басы ... ... экологиялық зерттеулердің элементтерін біз ерте ғасырларда өмір
сүрген Эмподокл, Гиппократ, Аристотель, Теофраст ... ... ... ... ... ... ... Биосфера
кұбылыстарын зерттеушілер ... мен ... ... морфологиялық, физиологиялық, химиялық бейімделушіліктерді
оның ... ... ... ... ... ... экологиялық –
биологиялық тұрғыдан зерттеледі.
Экология ғылымдарының пайда болуын, дамуын жене осы ... ... ... ... ... деректер
|№ |Жылдары: |Экологиялық зерттеулер ... ... |
|1 ... (б.э. |философ Аристотельдің "Жануарлар мүшелері туралы", |
| ... 384-322 ... ... ... ... сипаттама" атты |
| | ... ... ... тіршілік ортасымен |
| | ... ... ... ... |
|2 ... (б.э. ... ... өзінің "Өсімдіктер тарихы" және "Өсімдіктер |
| |дейінгі) 370-285 |туралы" еңбегінде өсімдіктердің табиғи ... ... |
| | ... бір ... ... мен олардың тіршілігіндегі |
| | ... ... ... ... ... ... |
|3 |ХII-ғасыр (біздің|орта ғасырдың табиғат зерттеушісі А. Больштедский топырақ |
| ... ... ... ... ... әсерін және өсімдіктің "қысқы |
| | ... ... ... ... береді. |
|4 ... | швед ... ... К.Геснер "Жануарлар тарихы" деген |
| |1516-1565 ... 5 ... ... ... дүниесінің тіршілік |
| | ... ... ... ... ... |
|5 ... ... натуралист У.Альдравианди Болонья қаласында алғашқы|
| |1522-1605 ... бақ пен ... ... ашады. Ол "Насекомдар |
| | ... және ... атты ... авторы. |
|6 ... ... ... әрі ... ... төменгі атмосфералық |
| | ... тірі ... ... ... ... ... |
| | ... жануарлармен қос мекенділердің дене температурасының |
| | ... ... ... ... ... |
|7 ... ... зерттеушісі Р.Реомюр өзінің "Насекомдар табиғаты |
| ... ... ... атты ... ұсақ ... ... түрлі |
| | ... ... ... ... ... |
|8 |1707- 1778 ... ... зерттеушісі К.Линей "Табиғат экономикасы" атты |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... көбеюі мен өлу арасындағы |
| | ... мен ... ... ... ... |
|9 |1707-1788 |француз натуралисті Ж.Бюффен өзінің "Жаратылыстану тарихы" |
| | ... 44 ... ... тірі организмдерге орта факторларының|
| | ... ... ... ... береді. Түрлері - |
| | ... ... ... тағы ... ... ... |
| | ... отырады деген пікірын білдіреді. ... |1760 ... ... ... қоғамдық құрылымы" атты |
| | ... ... адам мен ... ... |
| | ... токталады. ... ... ... натуралисті И.Лепехин "Доктор И.Лепехиннің Ресей |
| | ... ... ... ... атты 4 томдық |
| | ... ... ... мен ... орта арасындағы |
| | ... ... ... береді. Ол тайга |
| | ... ... сан ... май қарағай жаңғағі |
| | ... ... ... ... ... ... аяғы|Петербург академигі П.С. Паллас өзінің: "Ресей мемлекетінің |
| |мен XIX ... ... ... және ... - Азия ... |
| |басы 1773-1788, |атты еңбектерінде өсімдіктер мен жануарлар дүниесін |
| ... ... ... және ... ... ... ... |1744-1829 |Ж.Б. Ламарк өзінің көптеген еңбектерінде тіршілік ... | ... ... ... Организмдердің ортаға тәуелді |
| | ... ... ... өзінің алғашқы зволюциялық теориясын |
| | ... ... ... ... ... А.Ф.Гумбольдт биогеография ғылымының негізін |
| | ... Ол ... 19 ... ... ... |
| | ... өсімдіктердің горизонтальды жоне биіктік белдеулер|
| | ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... және ... |
| | ... мен гидрография ғылымдарына көп үлес косады. |
|15 |1840 ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... К.Ф. Рулье экологиялық |
| | ... ... ... Өзінің барлық еңбектерінде |
| | ... ... ... қоршаған ортамен байланыстыра |
| | ... ... ... ... |1847 ... ғалымы К.Бергман жануарлардың дене тұрғысының үлкен |
| | ... кіші ... орта ... ... ... |
| | ... ... ... ... |1852 ... ... ... заттардың биотикалық айналымы туралы|
| | ... ... ... |1854 ... ... К.Бэр балықтар популяцясын зерттей келіп, |
| | ... ... сан ... (көбеюі мен өлуі) қорек |
| | ... ... ... ойын ... ... |1805- 1861 ... зоологі И.Ж.Сент-Илер "Органикалық дүниенің жаратылыс |
| | ... ... ... оңда ... ... ... |
| | ... "этология" терминін алғаш рет колданады. Ал, К.Ф.Рулье |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... екеніне күмән келтірген. ... ... ... ... ... ... рет экологиялық тақырыпта] |
| | ... ... ... ... мен жыртқыш кұстары |
| | ... ... ... атты ... |
| | ... ... |1882 | ... ... рет Камчаткада қорық ұйымдастырылады. ... |1884 |Дат ... ... "Өсімдіктердің тіршілік формалары |
| | ... ... ... ... |1911 ... организмдердің төзімділік шегіне байланысты |
| | ... ... және ... ... ... ғылымға|
| | ... ... |1925 ... мен ... ... - иесі" және "Жыртқыш-жемтік" |
| | ... ... ... ... ... |
|26 |1993 ... ... ... "Су" және ... ... |
| | ... ... |1994 ... ... ... ... жақсарту туралы |
| | ... ... ... |1994 | ... пен ... ... ... туралы Халықаралық |
| | ... ... ... ... ... |1996 ... Республикасының экологинлық кауіпсіздігі |
| | ... ... ... |1996 ... ... ... Республикасының тұрақты дамуын |
| | ... ету ... ... ... ... ... |
| | ... атты республикалық конфереңция өтті. ... |1996 ... ... болашақ ұрпақтарға арналған "Ноосфера" атты |
| | ... ... ... ... ... ... |2000 |Ж. ... ... экологиясында» аса құнды әрі қызықты |
| | ... бар. ... ... кезең ХVІ-ғасырдың басы мен ХVІІІ ғасырдың аяғын ... ... Ж. ... ... Ж.Ламарк (1744-1825), А.Декандоль
(1806-1893), П.С.Паллас (І741-1811), И.И.Лепехин (1740-1802), А. Гумбольд
(1769-1859) К.Ф.Рулье (1814-1858), Н.А.Северцов ... А. Л. ... - 1902), ... ... ... (1825-1908), Э.Геккель (1834
– 1919), Е. Варминг (1841-1924), В.В.Докучаев (1846-1903) т.б. биосфера
компонентерін ... ... ... ... ... еңбсктеріңде экологиялық сипаттардағы ғылыми теориялық зерттсулер
жүргізіп ... ... ... өз ... ... туралы
қолымызда ғылыми материалдар бар. Осы уақытта ... ... ... экологиясы еңбегін жарыққа шығарды, сондай-ақ ... ... К. Ф. ... жануарлар экологиясы, А. ... ... ... атты аса ... классикалық ғылыми еңбектер
басылып шықты. Сонымен бірге Ч. Дарвиннің («түрлердің шығу ... ... ... ілім және т.б. ұлы ... ... ... ... экология ғылымының дамуына үлкен үлес қосты. Австрия
мемлекетінің әлемге әйгілі табиғат зерттеушісі – Дарвинист Эрнест ... ж. ... ... ... 2 ... ... ... атты еңбегінде жан-жақты ғылыми түсінік береді. Ол 1836 ж.
дүниеге келіп, 1934 ж. қайтыс болған ірі ... ... еді. Осы ... ... ... ... ... емес. Ұлы дат ғалымы, данышпан, білгір ботаник –
Н. Варминг экология туралы көптеген еңбектер ... ... ... жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму кезеңі. Бұл
кезең Е. ... Э. ... К. ... және т.б. ...... М.А. ... Б. М. ... Д. Н. Кашкаров, Н. П. Наумов, А. Н.
Формозов, Н. У. Калабуков жан-жақты экологиялық зерттеулер жүргізді. Н. ... С. И. ... А. Я. ... Г. И. ... П. ... ... мен ... физиолоогисын зерттеп экологмя ғылымының
дамуына үлес қосты. Әсіресе, Г. Ф. Морозовтың «Орман туралы ілімі», биолог-
ғалымдар оны ... ... ... атсы деп ... Д. ... ... және ... «Жануарлар экологиясының негіздері»,
ағылшын ғалым биологы А. ... ... ... ... ... В. Н. Сукачевтің «Биоценоз», В. И. Вернадскийдің «Биосфера
туралы ілімі» және т.б. ғалымдардың ... ... ... ... негізгі ұясы болып есептелінді.
Бұдан кейін экология ғылымы дара ғылым деңгейіне көтеріліп ... ... ... пен ... ... түсті. Экология ғылымының
беделі арта түсті. Жоғары дәрежеге көтерілді. Әсіресе, суларда ... ... ... ... ... ... ... зерттеуге өте үлкен үлес қосқандар Л. А. ... Г. ... Г. В. ... Б. Г. ... ... ... тіршілік
ететін ағзалардың экологиясын зерттеген ғалымдар бар. Олар: ... ... ... ... экологиясы), И. В. Кожанчиков, Г. Я.
Бей-Бейсенко, В. В. ... Г. А. ... ... экологиясы және т.б.
эколог ғалымдар: В. В. Догель, Е. Н. Павловский, В. Н. ... ... ... құс және ... жорғалаушылар
экологиясын зерттеген ғалымдар (А. Т. Банников, Н. И. Калабуков, Н. П.
Наумов, А. Н. ... Г. А. ... С. С. ... ... ... (В. Н. Сукачев, Б.А. Келлер, П. Д. Ярошен және тағы
басқа зерттеуші ... ... ... ... ... Осы уақытта
жоғарыда аты аталған зерттеуші-ғалымдардың экология ғылымының әр ... ... ... ... олардың қорытындыларын жинақтап,
аса кұнды - фундаментальді ғылыми ... ... олар ... көрді.
Сөйтіп, бұл еңбек студенттердің экология ғылымдары саласынан тұрақты түрде
білім және ... ... ... ... ... Щенников, өзінің "Өсімдіктер экологиясы (1950) жарыққа
шықты. Б.Г.Йоганзеннің ... ... (1951) ... ... (1963), тағы басқа экология проблемаларына арналған ... оқу ... ... ... Олар студенттердің экология ғылымынан нағыз
білім алатын қайнар бұлағына айналып отыр. Бұл оқулықтар күні ... ... ... ... жоқ. ... ... және басқа ұлттар тіліне ... ... ... жөне ... алуына мүмкіншілік туып
отыр.
Осыған байланысты Белоруссия Республикасының биолог-ғалымдарының ... ... орын алып ... ... бұл ... ... ... эколог-биолог ғалымдар өте көп. Атап айтқанда В. А. Плюшевский-
Плющик, П.Ф.Соловьев, А. И.Радкевич, С. В. ... П. И. ... И. ... М. С. ... В. В. ... Б. И. ... Г.А. Новиков, Г.
Г.Винберг, Л. ... Л. В. ... және тағы ... ... ... ... роль ... ғылымдарының әр түрлі бөлімдері бойынша көп жылғы ғылыми зерттеу
жұмыстарының негізінде неше түрлі аса құнды ... ... ... анықтамалар, түсіндірме сөздіктер көптеп шығарыла бастады.
Әсіресе шет мемлекеттерде ғылыми-зерттеу ... ... ... ... экологтардың бірі А. Пирсаннің "Жануарлар экалогиясы" (1926), Ч.
Эльтонның ... ... (1934), ... пен ... (1939), Ю. ... ... және "Основы экологии - экология
негіздері" (1975-1986), Р. Риклефестің ... ... ... ... шықты. Осы негізде, олардан студенттер экологиялық білім алуда.
Ал кейінгі кезде Н.Чернова мен А. Былованың "Экология" (1988), В. ... ... (1977), Н. Ф. ... ... (1994) және
тағы басқа экологтардың аса бағалы ... ... мен ... ... (1980-2000 ж.ж.)
Экология ғылымдарының өрлеу кезеңі. Осы кезде экология - бүкіл ... мен ... ... нарықтық жағдайлар мен
мәселелер ... ... ... ... ... экология ғылымының
колданбалы және адам экологиясы бағыттары дами түсуде. Экологияның жаңа
қағидалары ілімдерін ерекше ... ... ... ... аса ірі эколог-биолог А.М.Гильяров "Популяциялық экологияны" жазып
оны 1990 жылы жарыққа шығарды. ... ... ... ... ... (1995), Реймерстің "Экология" (1999), В. В. Глуховтың
"Экологияның экономикалық ... (1994), ... ... ... ... (1989), Ю. А. Израельдің "Экологиялык мониторингі"
(1995), Н. Реймерстің ... (1993), ... ... заманғы проблемалары» (1993), М. Бионың ... (1996), ... ... ... (1996), С. Дрябо мен ... ... жөне ... (1996), ... ... ... (1993), Ж.Шілдебаевтың «Қызықты экология» (2000), Ж.Жатқанбаевтың
«Экология терминдерінің түсіндірме сөздігі» (2000) және тағы басқа ... ... ... атауға болады.
Қорытынды:
Экология ғылымының даму кезеңдері бұнымен аяқталмайды. Бұл ғылым болашақта
да зерттелуі қажет. Бұған біздің үлесіміз тиуі ... ... ... ... ... Сол ... қазіргі таңда экология
ғылымын зерттеу маңызы арта түсуде. Қазір бұны қолға алмасақ, ... ... ... ... С. ... «Табиғат қорғау», Алматы 1992.
Ж. Ж. Жатқанбаев, «Экология негіздері», Алматы 2003.
А. Жақбасова, Г. Ә. ... ... ... 2003.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет
А.Байтұрсынов – қазақ әдебиеттану ғылымының негізін салушы15 бет
А.Байтұрсынов – қазақ әдебиеттану ғылымының негізін салушы туралы15 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайтану ғылымы19 бет
Абайтану ғылымы туралы75 бет
Астрометрия ғылымы32 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь