Оқу формалары

1. Оқу формасы түсінігі
2. Оқу формаларының қалыптасуы мен жетіліп баруы
3. Оқу процесін ұйымдастыру формалары
4. Оқу түрлері
1. Оқу формасы түсінігі
Оқушылардың білім мазмұнын игеру іс-əрекеттері əрқилы формада жүзеге асып барады.
Латын сөзі «форма» тысқы бейне, сырттай көрініс, қандай да нəрсенің құрылымы дегенді аңдатады. Оқуға байланысты форма екі мағынада қолданылады: 1) оқу формасы; 2) оқу-ұйымдастыру формасы.
Дидактикалық категория ретінде оқу формасы оқу процесі ұйымдастырылуының сырттай көрінісін білдіреді. Ол оқу процесінің мақсаттары, мазмұны, əдістері мен құрал-жабдықтарына, материалдық жағдайларына, қатысушылар құрамы жəне т.б. элементтеріне тəуелді.
Оқушылар санына, оқу уақыты мен орынына, іске асыру тəртібіне орай оқу формасы əрқилы болып келеді. Қазіргі мектеп тəжірибесінде келесідей оқу формалары қалыптасқан: жеке-дара, топтық, толық сыныптық, ұжымдық, жұптастық, дəрісханалық жəне дəрісханадан тыс сыныптық жəне сыныптан тыс, мектептік жəне мектептен тыс, əлбетте, мұндай топтастырудың (классификация) жетілген ғылыми негіздемесі əзірге болмай тұр. Дегенмен, осы тұрғыдан оқу формаларының көптүрлілігін біршама ретке келтіру мүмкін.
Жеке-дара оқу формасы мұғалімнің бір оқушымен педагогикалық қатынасқа келуінен құралады.
Оқудың топтық формасында оқушылар əрқилы мүдде- мақсатқа орайласқан топтарда оқиды, тəрбиеленеді.
Толық сыныппен жұмыс (фронталь) формасы оқуда мұғалім бір мезетте барша оқушылармен, біркелкі тапсырма, міндет белгілеп, сынып қатысушыларының бəріне ортақ іс-əрекеттер төңірегінде бірқалыпты оқу жұмыстарын алып барады.
Оқудың ұжымдық формасы. Бұл оқу түрінің фронталь оқу формасынан өзгешелігі: сынып оқушылары өздеріне тəн ара қатынас, өзара ықпал жасау ерекшеліктерін сақтаумен біртұтас, мақсат-мүддесі ортақ, біртекті жұмыс бағытында бірігіп, бекіген ұжым ретінде қарастырылады.
        
        Оқу формалары
1. Оқу формасы түсінігі
2. Оқу формаларының қалыптасуы мен жетіліп баруы
3. Оқу процесін ұйымдастыру формалары
4. Оқу ... Оқу ... ... ... мазмұнын игеру іс-əрекеттері əрқилы формада жүзеге
асып барады.
Латын сөзі «форма» тысқы бейне, сырттай көрініс, қандай да ... ... ... ... байланысты форма екі мағынада қолданылады:
1) оқу формасы; 2) оқу-ұйымдастыру формасы.
Дидактикалық категория ... оқу ... оқу ... ... көрінісін білдіреді. Ол оқу ... ... ... мен ... ... ... ... жəне т.б. элементтеріне тəуелді.
Оқушылар санына, оқу уақыты мен орынына, іске асыру тəртібіне орай оқу
формасы əрқилы болып ... ... ... ... ... ... ... жеке-дара, топтық, толық сыныптық, ұжымдық,
жұптастық, ... жəне ... тыс ... жəне ... тыс,
мектептік жəне мектептен тыс, əлбетте, мұндай топтастырудың (классификация)
жетілген ғылыми негіздемесі əзірге ... тұр. ... осы ... оқу
формаларының көптүрлілігін біршама ретке келтіру мүмкін.
Жеке-дара оқу ... ... бір ... ... ... ... ... формасында оқушылар əрқилы мүдде- мақсатқа орайласқан
топтарда оқиды, тəрбиеленеді.
Толық сыныппен жұмыс (фронталь) формасы оқуда ... бір ... ... ... ... ... белгілеп, ... ... ... ... төңірегінде бірқалыпты оқу
жұмыстарын алып ... ... ... Бұл оқу ... фронталь оқу формасынан
өзгешелігі: сынып оқушылары өздеріне тəн ара қатынас, өзара ықпал ... ... ... ... ... біртекті жұмыс
бағытында бірігіп, бекіген ұжым ретінде қарастырылады.
Жұптасып оқуда негізгі өзара байланысты оқу ... екі ... ... жəне ... тыс, ... жəне ... тыс, мектеп
ішілік жəне мектептен тыс оқу жұмыстары өздерінің өткізілетін орындарымен
белгіленеді.
Оқу ұйымдастыру формасы – бұл оқу ... ... ... ... ... бір түрі ... дəрісбаян, семинар, саяхат,
факультатив дəріс, емтихан, сынақ жəне ... ... ... ... ... ... ... Оқу процесінде басым болған мақсатқа орай – кіріспе ... ... ... дəрісі; практикалық сабақ; ... ... ... ... білім, ептілік жəне дағдыларды бақылау, тексеру
сабағы; аралас сабақ формалары.
- ... ... орай – ... практикалық, еңбектік,
аралас сабақтар формалары;
Жеке-дара өтілетін дəріс түрлері: репетиторлық , тьюторлық, менторлық,
гувернерлық, отбасылық оқу, өзіндік ... ... ... өз ... ... ... конференция,
олимпиада, оқу саяхаттары жəне іскерлік ойындарды қамтиды.
Даралықты-ұжымды дəрістер-пəн, тақырып жұмыстарына толық ... ... ... ... ... жоба ... жұмыстары.
2. Оқу формаларының қалыптасуы мен жетіліп баруы
Оқу ... ... ... ... ... даму деңгейіне
тəуелді пайда болады, өрістейді, бірі бірімен ... ... ... білім
тəжірибесі тарихында əрқилы оқу жүйелері қалыптасып, олардың əрқайсысы
өзіне ыңғайлы оқу формаларына ... ... ... ... ... тəжірибені бір адамнан екіншіге,
ересектен жас əулет өкіліне өткізу мақсатында жеке-дара оқыту ... ... ... ... жолмен көп санды оқушы қамту мүмкін болмады.
Қоғамның ... ... ... ... ... көп ... ... етті.
Осыдан жеке–дара оқыту басқаша ұйымдастыру формаларымен ауыса бастады.
Дегенмен, жеке-дара оқыту өз ... осы ... ... жоғалтпастан,
репетиторлық, тьютарлық, менторлық, гувернерлық оқу формаларында қолданым
табуда.
Репетиторлық, əдетте, оқушыны емтихан жəне ... ... ... пен менторлық шет елдерде кең тараған жеке-дара оқыту
формасы. Оқушының білім жолындағы іс-əрекетінің ... ... ... Ментор немесе ұстаз –оқушы кеңесшісі, оқылып жатқан пəн мазмұнына
даралық сипат ... ... ... ... ... көмек көрсетеді. Тьютор-оқушыға ғылыми жетекшілік жасап, оны
конференцияларға, ғылыми ... ... ... ... ... ... - гувернерлық қайта
жаңғыруда.
Ғылыми білімдердің ... мен ... ... ... ... ... оқыту жүйесі даралықты-топтық оқыту формасымен
ауысуда. Мұндай оқытуда мұғалім балалардың бүтін бір ... оқу ... ... ... ... жеке ... ... сипатын жоймайды. Мұғалім
дайындығы əр деңгейлі, əр жастағы 10-15 баламен шұғылданады. Ол ... ... ... ... сұрастырып, əрқайсысына жаңа оқу материалын
жеке түсіндіріп, дара тапсырмалар беріп отырады. Балалардың бəрі ... ... ... ... ғылым негізін, кəсіп не өнерге
тиесілі материалды меңгергенше ... оқу ... ... ... мен ... оқу мерзімі əр оқушы үшін ... ... ... ... ... оқу жылының өзі қалаған мерзімінде,
күннің өзі ... ... ... ... ... оқу ... ... ұшырап, біздің заманымызға
дейін сақталып келді. Ауылдық жердегі оқушы саны өте аз бастауыш мектептер
мұның айғағы. Бір оқу ... ... ... ... ... ... ... сынып материалын игеріп жатқан оқушылар отыруы
мүмкін.
Орта ғасырларда қоғамның əлеуметтік-экономикалық ілгерілі ... ... ... ... қажет болуынан білімдену аймағы
өрістей кеңіді. Бір қатар ... ... бір ... ... ... ... Осыдан оқудың сынып-сабақтық жүйесі пайда болды. Бұл
жүйе XVI ғ. ... мен ... ... ... өзінің
теориялық негіздемесін XVIІ ғ. Ян Амос ... ... ... тапты.
Бұл жұйенің сыныптық белгісі-белгілі бекіген құрамды, теңдей жастағы
балалар тобының (сыныбының) болуы. Сабақтық ... ... ... ... ...... ... теориясына Я.А. Коменский дəуірінен кейінгі кезеңде елеулі ... ... орыс ... К.Д. ... ... жүйе барша елдерде кеңінен тарап, уақыт озуына
қарамастан өзінің негізгі ... əлі ... ... сақталуда.
Алайда, XVIІІ ғ. соңына қарай сынып - ... жүйе ... ... ... жаңа ... ... көбіне
оқушылар санын ұлғайту жəне оқу процесін басқару проблемаларымен байланысты
болды.
Сынып-сабақтық жүйені реформалаудың алғашқы қадамын XVIІІ ғ. аяғында-
XIХ ғ. ... ... ... А. Белл мен ... Дж. ... Олардың ниеті- жұмысшылар арасында бастау білімдерді ... ... ... мен оқыту жəне мұғалім ... ... ... аралығындағы қарама-қайшылықты үйлестіру еді.
Жаңа жүйе өзара оқытудың белл-ланкастерлік жүйесі атауын алып, Индия
мен Англияда бірдей ... ... ... Бұл ... ... мұғалім басшылығында материалды өздері ... соң ... ... алып, өздерінен кіші жолдастарын оқытты, нəтижеде аз
оқытушылар санымен жаппай оқуды ұйымдастыруға қол ... ... ... ... ... ... ... көтерілмеді, сондықтан белл-ланкастерлік
оқу жүйесі кең ... ... мен ... ... ... жаңа формаларын
іздестіргендегі мақсаты-сабақ жүйесінде кезігетін кемшіліктерді, ... ... ... ... мен ... ... ... болып
келген оқудың орташа білімді ... ... оқу ... мен оқу игеру қарқынының дараланбауы, оқу процесі құрылымының
өзгермеуін талап ету сияқты ... ... ... толтыру
болды.
ХІХ ғ. ақырында АҚШ-та батав жүйесі, ал Батыс Европада мангейм жүйесі
аталған таңдамалы оқу ... ... ... ... ... екі ... тұрады: алғашқысы-бүкіл сыныпен ұжымдық оқу ... да, ал ... ... ... оқушылармен жеке жұмыстар
жүргізіледі.
Мангейм (Европада) қаласында қолданылған мангейм оқу формасы негізінен
сынып сабақтық оқу талаптарын сақтай ... ... ... даму деңгейі мен дайындық дəрежесіне қарай əртүрлі сыныпқа
бөліп отыруды көздеді.
Оқу жүктемесі мен оқу ... ... ... ... мен
мүмкіндіктеріне орайластыру принципін сақтай отырып, бұл жүйенің негізін
қалаушы Й. Зиккингер төрт типті сынып оқуын ... аса ... ... ... ... арналған негізгі сыныптар, қабілеті төмен
балалар сыныбы мен ақылы кем оқушыларға арналған ... ... ... балаларды іріктеу психометриялық ... ... мен ... ... ... Й. Зиккингердің
пайымдауынша, мұндай оқуларға ... ... ... орай ... ауысып отыруына мүмкін еді, алайда бұлай болмай шықты, себебі оқу
бағдарламаларындағы шектен тыс алшақтық бұған жол ... ж. ... (АҚШ) ... ... рет ... Праксхерт қолданып,
дальтон-план аталған жекеленген оқу ... ... ... Бұл ... ... ... ... шеберханалық оқу жүйесі деп те
аталады. Жүйенің алға қойған мақсаты-оқушыға ... ... ... жəне
қарқынмен оқып, өз қабілетіне орай білім игеруге мүмкіндік беру. Оқушылар
əр ... ... ... ... алу мен ... ... олар
бойынша есеп беріп отырды. Дəстүрлі сабақ формасындағы оқу шегерілді,
баршаға ... ... ... ... ... ... оқуы үшін ... əдістемелік нұсқаулардың бəрімен қамтамасыз етілмеді. Ұжымдық
оқу жұмысы күніне бір сағат ... ... ... олар пəн шеберханалары
мен зертханаларында өзіндік жеке дəріспен айналысты.
Жұмыс тəжірибесі көрсеткендей, оқушылардың көбінің мұғалім жəрдемінсіз
дербес білім ... ... ... белгілі болды. Сонымен дальтон –план
педагогикалық іс-тəжірибеде кең өріс жая алмады.
1920-жылдары дальтон-план ғалымдар мен мектеп ... ... ... ... ... сол ... өзінде ол ССРО-да пайда болған
оқудың бригадалық- зертхана формасына өрнекке ... ... ... ... ... ... оқуының дальтон-планнан ерекшелігі
– бүкіл сыныптың ... ... ... топ оқу ісі мен əр ... жеке
оқуы арасындағы байланысқа негізделді. Жалпы дəрістерде оқу жұмыстары
жоспарланды, тапсырмалар ... ... қиын ... ... ... оқу ... қорытындылады. Бригада тапсырмасын белгілей
отырып, мұғалім оның ... ... ... əр ... ... оқу
тапсырмасын анықтап, қажет болса, əрбір оқушының шамасын байқап, ... ... ... ... ... отырды. Қорытынды
конференцияларда бригадаға жетекші оқушы ... ... ... атынан есеп береді, ал қалған оқушылар тек қатысып қана отырды.
Барлық бригада ... ... баға ... оқу ... ретінде қабылданған бригадалы-зертхана оқуына тəн
сипаттар: мұғалімнің жетекші ролі ... оның ... ... ... берумен шегерілді.
Шəкірттердің оқу мүмкіндіктері мен білім жинақтаудың өзіндік дербес
əдісін əсірелеуден үлгерім күрт ... ... ... ... ... ... маңызды ептіліктер қаланудан қалды. 1932 жылы бұл ... оқу ... ... жылдар кеңестік мектеп ... ... ... жүйесі
(жобалау əдісі) қолданыла бастады. Орта Азия жəне Қазақстан аймағында бұл
жүйе төте оқу ... ... ... ... ... ... - ... Бұл педагогтың
ойынша, мектеп бағдарламасының негізіне баланың өмір барысында топтаған,
нақты дүниемен ... ... ... жəне оның ұмтылыс,
қызығулары арқау болуы шарт. Мемлекет не мұғалім оқу бағдарламасын жасауға
құқылы ... ол оқу ... ... ... ... ... ... əрі оның мазмұны баланы ... ... ... ... Жоба ... ... ... оқушылар өздері таңдайды. Оқу
тобының мамандануына (бағытына) орай жоба шынайы ... ... ... ... ... ... ... яғни
оқу-жобаларын құрастырудағы мақсат- баланы өз өмір ... ... ... ... үйретіп, оларды шешу жолдары жəне
құралдарымен қамсыздандыру. Алайда, бұл ... ... ... ... ... оқу ... ... меңгеруден бас тарту балалардың жалпы
білімдік дайындығына орасан нұқсан келтіріп, ... өте ... Жүйе ... ... ... ... ... кетті.
1960 жылдары американдық педагогика профессоры Л.Трамп ізденісіне
байланысты жарық көрген ... ... оқу ... ... ... ие ... ұйымдастырудың бұл формасында үлкен дəрісханалардағы (100-150 ... 10-15 ... ... ... мен жеке ... ... ... көзделді. Əрқилы техникалық ... ... ... оқу ... 40%, ... ... жəне кей
бөлімдерді тереңдей меңгеру мен ... жəне ... ... 20% ... ал ... ... (40%) ... мұғалім не
жетекші оқушы басшылығында өз бетінше оқу ... ... Бұл ... ... шағын топтар құрамы тұрақсыз болды.
Қазіргі уақытта Трамп ... ... аз ... жеке ... ... ... істейді, ал көпшілік оқу орындарында бұл жүйенің кейбір
элементтері сақталған, атап айтсақ, олар – бір ... ... ... ... ... дəрісбаяндар жүргізсе, ... ... ... топ ... ... ... үшін арнайы білімі
болмаған жəрдемшілер тартылады; кіші топтарда ... ... ... ... беретін мектепке жоғары оқу орындарындағы білім
жүйесін қарадүрсін ... ... ... ... ... оқу ... отырып, оқушыға білім мазмұны мен оны игеру əдістерін ... ... ... Бұл ... ... кей ... ... мойындамай, білім стандартынан бас тартудың əлі де сақталуына
жол қойып отыр.
Осы заманғы кей мектептер тəжірибесінде оқуды ... ... ... ... ... елдерінде шектері нақтыланбаған
(неградуированные) сыныптар сақталған: кей оқушы бір пəн ... ... ... ... ... ... алтыншы не бесінші сыныптық
білім алып жүруі мүмкін.
Жер-жерде ашық мектептер ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... қоры бай кітапханалар, ... ... яғни бұл ... “мектеп” деген жүйенің жалпы
керек болмасына мегзеп тұр.
Оқу ... ... ... ... ... оқушы белгілі
уақыт (бір не екі апта) аралығында бір немесе екі ... ... ... ... сəйкес Вальдорф мектептерінде дəуірлер бойынша оқу
ұйымдастырылған.
Оқуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... аталған барша жаппай оқыту формаларының арасында үлкен
тұрақтылығымен сақталғаны ... оқу ... ... де, осы ... ... ой мен жаппай мектеп озық ... ... ... Оқу ... ... ... процесі əрқилы ұйымдастырылуы мүмкін. Оның ұйымдастырылу формалары
да сан түрлі: сабақ ... ... ... семинар, конференция,
зертхана-практикалық дəріс, практикум, факультатив, оқу саяхаты, курстық
жоба, дипломдық ... ... ... ... үй ... кеңес,
емтихан, сынақ, пəн үйірмесі, шеберхана, студия, ғылыми қоғам, олимпиада,
конкурс жəне т.б.
Қазіргі заманда еліміз мектептері ... ... ... ... ... формасы да, құралы да– ... өз ... ... – оқу ... ... ең ... ... Бұл оқу
барысында педагог дəл белгіленген уақыт аралығында оқушылардың тұрақты
тобымен (сыныбымен) шəкірттерге игерілуі тиіс пəн ... ... ... ... қажетті жұмыс түрлерін, құрал-жабдықтары мен
əдістерін қолданып, танымдық жəне басқа да іс-əрекеттерді ... ... ... тəрбиелеп, олардың шығармашыл қабілеттері мен
рухани күштерінің ... ... ... ... ... ... негізгі бірліктерден құралады.Олар – жаңа материалды
түсіндіру, ... ... ... ... ... тексеру. Бұлардың
əрбірі мұғалім мен оқушының қандай да өзіндік ... ие ... ... бірліктер сан қилы байланысқа түсіп, сабақ құрылымының,
оның кезеңдері арасындағы көптеген сан жəне сападағы ... ... ... – бұл ... ... жəне өзара қарым-қатынасқа
келген дəріс бірліктерінің байланыс тұтастығы. Құрылым əрқашан дидактикалық
мақсатқа, оқу материалының мазмұнына, ... жас ... ... ... ... ... тəуелді. Сабақ құрылымының
көптүрлілігі сабақ типтерінің де сан алуандығына жол ашады.
Бүгінгі ... ... ... ... ... нақты
классификациясы жоқ. Мұның басты себебі – ... ... мен ... ... ... ... ... іс-əрекеттердің алдын ала
болжамға келе бермейтін күрделілігі мен көп тараптылығында.
Бүгінгі дидактика сабақ типтерін ... ... ... орай
төмендегіше топтастырады:
дидактикалық мақсаттарға байланысты сабақ типтері:
- жаңа ... ... ... ... бекіту;
- ептіліктер мен дағдыларды қалыптастырып, бекіту;
- қорытындылау;
- білім, ... жəне ... ... ... ... дəрістерін өткізу тəсілі бойынша сабақ типтері:
- оқу саяхаттары;
- ... ... ... ... жəне т.б.
Дəріс бірліктерінің басымдылығын негізге алған арнайы сабақ типтері:
- жаңа материалды игеру;
- бекіту;
- қайталау;
- білімді бақылау, ... ... ... ... мақсаттары мен жұмыс түрлері не олардың
элементтері бір дəрісте тоғысатын болса, ... ... ... ... ... ... ... да, жоғары да айтылғандай, оқуды ұйымдастырудың əртүрлі
формасы баршылық. Солар арасында аса ... ... ... – дəрісбаян
(лекция).
Дəрісбаян – оқу процесінің өзіндік анайы құрылымымен ... ... ... ... ... ... дейін оқытушы жаңа оқу материалын
баяндап, ұсынады, ал оқушылар сол материалды ... ... оқу ... ұсынудың ең тиімді тəсіл жолы, себебі оқу материалы
қисыны ... ... ... ... Мұндай сабақ аяқ асты,
суырып салмалыққа ... ... ... дəріс тыңдармандардың
белсенділік көтеріңкілігіне дем беріп, ... ... ... ... көрсетеді, сонымен бірге оқу процесіне шығармашыл ... ... ... болған қызығушылықты арттырады.
Дидактикалық мақсаттарына жəне оқу ... ... ... ... ... ... ... , қорытындылау жəне
шолу- түрлерімен ажыралады.
Оқу дəрістерін өткізу əдіс-тəсілдеріне орай дəрісбаян ... ... ...... əдіспен өткізілетін
дəстүрлі, ежелден келе жатқан оқу түрі;
- проблемді ... оқу ... ... ... ... ... мəселе-міндеттер, жағдай-ситуациялар қолданумен өтілетін оқу
формасы. Таным процесі-ғылыми ... ... ... ... ... жəне т.б. ... ... оқу шарты;
- көрнекілі (визуалды) дəрісбаян – оқу ... ... ... аудио, теледидар қолдану арқылы, түсіндірме бере отырып, оқыту
жүйесі;
- бинарлы дəрісбаян (диалогты дəрісбаян) – оқу ... екі ... бірі ... ...... ... екі ғылыми бағыт өкілдерінің
сұхбаты ... ... ... ... ... ... провокация) –мұндай дəрістер алдын ала
жоспарланған қателіктермен ... ... ... ... ... ... ... жатқан материалға бақылау қоюға жəне көзделген олқылықтарды
байқауға үйрету. Дəрісбаян соңында тыңдаушылар білімі ... ... ... ... беріледі;
- дəрісбаян –конференция – ғылыми-практикалық сабақ түрінде күн ілгері
белгіленген, оқу бағдарламасына сəйкес проблемалар төңірегінде ... ... ... ... ... ... қорытынды жасайды,
ақпаратты толықтырады əрі нақтылайды, негізгі тұжырымдар жасайды;
- Кеңес дəрісбаяндар «сұрақ-жауап» не «сұрақ-жауап-сөз-жарыс» ... ... ... ... Екеу ... (лекции вдвоем)- бір пəн не тақырып бойынша екі ... ... ... ... ... ... орай оқытушы рейтингі
анықталады.
Дəрісбаян түрлері басқа да ... ... ... ... ... оқыту-ағарту, үгіттік, насихаттық,
тəрбиелік, дамытушылық дəрісбаяндары ажыралады;
- ... ... ... жəне ... ... ... ықпал-əсеріне орай: көңіл-күй, ... ... ... қолданылуда.
Құрылымдық жағынан, əдетте, дəрісбаян үш: кіріспе, ... ...... ... ... бөлімде тақырып нақтыланады, жоспар
мен міндеттер таныстырылады, ... жəне ... ... ... ... ... ... тақырыптың теориялық жəне
практикалық маңызы сипатталады. Негізгі бөлімде проблема мазмұны ... ... мен ... нақтыланады, олар арасындағы байланыстар,
қатынастар көрсетіліп, құбылыстар ... ... ... ... ... баға ... даму ... жөнінде жол - жоба
анықталады. Қорытынды ... ... мəні – ... ... ... теориялық көзқарастар қысқаша қайталанып, жалпыланады, қорытынды ой-
сөз жүйесіне келтіріліп, сұрақтарға жауаптар беріледі.
Семинар -меңгеріліп жатқан мəселелер, баяндамалар мен ... ... ... ... оқу ... ... басқа
сабақтардан өзгешелігі - оқушылардың оқу-танымдық ... ... ... ... негізінде ұйымдастырылады. Семинар желісінде
тұңғыш дерек көздерінен, құжаттардан, қосымша ... ... ... барысында алынған оқушылардың білімдері тереңдетіледі, ... жəне ... ... бағыт-ұстанымдары , бағалау-
сұрыптау ой-пікірлері жүйелі бекімге келтіріледі.
Жүргізу тəсіліне орай семинарлардың бірнеше түрі бар. Олардың ішінде
аса кең ...... : ... ... ... сөзі жəне
қорытындылауымен жоспарға сəйкес кең əрі ашық сұхбат-əңгімелесу формасында
өтеді. Семинарға жоспар сұрақтары ... ... ... ... ... бұл ... ... белсенді талқы, пікір-талас
ұйымдастыруға мүмкіндік береді. ... əр ... ... жеке ... ... ... олар ... оқушылар тарапынан талқыланады
əрі толықтырылады.
Кейде семинар қатысушылары сұрақтарды өзара бөліп ... ... ... ... ... олар семинар сабағында
тыңдалады жəне талқыланады.
Семинардың ерекше түрі семинар-сөз-жарыс. Ол ... да бір ... ... ... ... ... ... арналады. Мұндай
семинардың мақсаты –дүниетанымдық бағыт-бағдар бекіту, бағалау пікірлерін
қалыптастыру, пікірталас жүргізу ... ... өз ... мен
ұстанымдарын қорғауға үйрету, өз ойын қисынды да анық баяндауға баулу.
Оқу конференциясы – білім арттыру, бекіту жəне ... ... ... ... Əдетте, мұндай форма бірнеше топтардың қатысуымен
өткізіледі.
Зертхана-практикалық сабақтар, практикумдар – ... ... жəне ... ... ... жұмыстар орындауына
арналған оқу ұйымдастыру формасы. Бұл оқу түрі пəн ... ... ... ... оқушылардың
өндірістік бригадаларының қатысуымен өндіріс комбинаттарында өткізіледі.
Мұндай дəрістердің негізгі дидактикалық мақсаттары - өтілген теориялық
материалдардың эксперименталды ... көз ... ... ... ... ... ... оқу-тұрмыстық міндеттерді
шешу ептіліктерін қалыптастыру; əрқилы оқу жабдықтары мен ... ... ... сабақтар сонымен бірге бағдарламадағы ірі бөлімдерде ... ... ... бақылау, қадағалау үшін қолданылады.
Факультатив сабақтар - оқу пəндерін оқушылардың өз таңдауы ... орай ... ... ... ... ғылыми-теориялық
білімдері мен практикалық ептіліктерін дамытуды көздейді.
Білім беру ... ... ... ... ... ... оқу ... тереңдете игеру;
- қосымша пəндерді (логика, риторика, шет ел тілдері жəне т.б.) меңгеру;
- мамандық (стенография, компьютерлі, бағдарлама ... ... ... ... ... ... теориялық, тəжірибелік немесе аралас ... ... ... ... мен ... ... ... тікелей бақылау жəне зерттеуіне арналып, ... ... ... аясы ... ... оқу ... формасы.
Бақылау нысандарына байланысты оқу саяхаттары ... , ... өлке ... ... ... жəне т.б. ... ажыралады.
Білімдену мақсаттарына тəуелді тақырыптық жəне шолу ... ... ... бір не ... оқу ... ... ... арналады (мысалы, физика жəне химия, биология жəне
география). Ал шолу саяхаттары өте кең ... ... ... ... ... орай саяхаттар кіріспе, ағымды, қорытынды
ретінде ұйымдастырылады.
Қалаған саяхат жалпы оқу жүйесінің маңызға ие сипатты бөлігі ... ... оқу ... дамыған түрі – бұл экспедиция –экологиялық
жағдайлармен таныуға , тарихи ... жəне ... ... ... ... оқу ... ... жұмыс –оқу ұйымдастыру формасы ретінде жоғары ... оқу ... ... ... ... пайдаланылады. Ол
меңгерілген бөлімдерді болашақ мамандардың іс-əрекет аймағымен ... не ... ... мəселелерін шешуде пайдалану
мүмкіндігін ашады.
Оқу жоспарлары мен бағдарламаларына сəйкес білім ... ... жоба не ... ... ... ... ... жалпығылымдық,
математикалық не арнайы пəндер бойынша дайындалады. Оларды орындау
барысында ... ... ... жəне ... ... ... ... гуманитарлық, жалпы кəсіби жəне арнайы ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
сипатындағы мəселе, міндеттермен айналысады.
Дипломдық жоба- білім беру ... ... оқу ... аяқталу
кезеңінде қолданылатын оқу ұйымдастыру формасы. Бітіруші түлек ғылыми-
теориялық, ... ... бар ... диплом жобасын
түзеді не дипломдық жұмыс жазады жəне қорғайды, соның ... ... ... студентке мамандық біліктілігі лауазымын беру жөнінде
шешім қабылдайды.
Өндірістік практика - жоғары мектепте оқу процесін ұйымдастырудың көп
формаларының ... ... ... ... – кəсіби ептіліктер мен
дағдылар қалыптастыру, сонымен бірге шынайы ... ... ... ... ... ... ... жəне жүйелеу.
Өндірістік практиканың құрылымы практикалық оқу мазмұнына ... ... ол ... ... ... ... біртұтас
дайындығын, яғни нақты маманның өз біліктілігінің ... ... ... лауазымдарын атқаруға дайын болуын қамтамасыз етуі шарт.
Үйдегі өзіндік жұмыстар - ... ... тыс ... ... ... бөлігі. Мұндай оқу қызметінің маңызы бүгінгі таңда өте
жоғары, себебі қазіргі нарықтық кезең əрбір оқушыдан үздіксіз өзіндік ... мен ... ... іс-қызмет дағдыларын қалыптастырып, жетілдіріп
баруды талап етуде.
Оқушының ой-өрісі, ерік қабілеті мен ұнамды мінез ... ... ... ... оқу ... ... жолға қойылуынан.
Кеңес – оқу формасы ретінде оқушыға жетімсіз игерілген не тіпті
игерілмеген оқу ... ... ... ... ... ... ... меңгеруге қызығу білдірген оқушыларға өз
алдына кеңес өткізіледі. Кеңестерде оқушылар ... жəне ... ... ... жəне ... ... ... ажыралады.
Емтихан- оқушылар білімін жүйелестіру, анықтау жəне бақылау мақсатында
ұйымдастырылатын оқу формасы. Емтихандардың білім игерудегі маңызы – ... ... ... ... жағдайларында оқушының ақыл-парасат, ерік,
мінез қабілеттерін жүзеге шығарып, жедел дамуына дем ... ... ... ... ... билеттеріндегі сұрақтарға
жауап беру, шығармашылық жұмыс ... ... ... ... ... тест сынақтары жəне т.б. – қолданылады.
Сынақ - міндет, мəні бойынша емтихандармен жақын оқу формасы. Сынақты
емтихан алдындағы дайындық оқу ісі ... ... да ... ... жəне осы тектес басқа да оқу формалары (шеберханалар,
зертханалар, кафедра, студия)- бағыт-бағдары, мазмұны, жұмыс ... ... жəне т.б. ... көп ... ... ... оқу-жұмыстары шəкірттердің қызығулары мен бейімділіктерін,
оқуға болған ұнамды қатынастарын дамытып, білім игеру сапасын арттырады.
Үйірме ... ... ... қоғамдар (кіші академиялар жəне
т.б.) ұйымдастырылуы ... Олар ... ... үйірмелер
жұмыстарының басын біріктіріп, реттестіреді; көпшілік шараларға ұйытқы
болады, ... мен ... ... өткізеді.
Конкурс жəне олимпиадалар – оқушылардың білім игеру жолындағы белсенді
қызметтеріне дем беріп, оларды өрістете түседі, шығармашылық қабілеттерін
арттырады, ... ... ... ... ... ... əрқилы деңгейде: мектеп, аймақтық, республикалық, халықаралық
- өткізіледі. Соңғы кезеңдерде мұндай оқу формаларының қашықтықтан интернет
торабы ... ... ... ... болды.
4. Оқу түрлері
Оқу мекемелері тəжірибесінде бірқатар белгілерімен дербестенген оқу
түрлері қолданылуда. Оқу түрі – бұл ... жəне ... ... ... ... ... ... игеру жүйесі, яғни
оқу процесіндегі мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынас, ... ... ... жəне ... ... ... түрі өз негізіне алынған педагогикалық технология (кейінгі
дəрісбаяндарда қарастырылады) сипатымен анықталады. Оқу ... ... ... ... ... ... ... модульді, қашықтан оқу (дистанционды), ... ... ... ... оқу ... Мұндай
оқуда мұғалім ауызекі сөзбен көрнекі құралдарды ... ... ... ... ... шəкірттер ақпаратты сол күйінде қабылдайды,
қайталап айтып ... - ... ... ... ... ... ақпараттың
мəн-мағынасына еніп жатпастан, түсінбей-ақ қабылдайды.
Проблемді оқуда ұстаз басшылығында оқу, дəріске байланысты мəселелерді
шешу үшін оқушылардың өз ... ... ... ... оқу ... ... көптарапты: жаңа білім, ептілік, дағды
қалыптасады, балалардың ... ... ... ... ... жəне ... да ... маңызды сапа- қасиеттері дамиды.
Дамытушы оқу түрі оқушылардың ... ... жəне ... ... арта ... ... ішкі ... жағдаяттардың (зейін, түйсік,
қабылдау, ес, ойлау, сөйлеу жəне т.б.) жетіліп баруын қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... игеру процесі саналы,
мақсатты жəне жүйелі ... ... ... ... ... бағытталады.
Шығармашыл (эвристикалық) – оқу проблемді жəне шығармашыл оқудың басты
принциптеріне негізделеді. Бұл ... ... ... ... ... білімдер кеңістігіндегі оның тұлғалық ... ... іске ... ... ... ... мұғалім
міндеті – баланың барша ұнамды адами қасиеттерінің (нышан, ... ... ... ат ... ... білім игеру процесіне қоса білу.
Тұлғалық бағдарлы оқу мəні – білімдену бағдарламалары мен оқу процесі
əр оқушының жеке өзіне тəн танымдық ... ... ... ... қосылады.
Компьютерлі оқу жəне оқыту қызметтері электронды есептеу машиналарының
кері байланысты оқыту – бақылау бағдарламаларына негізделеді. ЭЕМ ... ... ... ... ... ... кері ақпараттың
дəл əрі молдығынан даралықты оқуды күшейтеді.
Модульді оқуда – білімдік ақпараттың шағын дидактикалық бөлшегінің ... көп ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге болады.
Қашықтықтан оқыту түрі қазіргі заман телебайланыс жүйесін пайдаланумен
көзделген мақсаттарға қол жеткізуге ... ... оқу – ... ... салаларындағы пəнаралық жəне пəнішілік
байланыстарды іске асыруға бағытталып, біріктірілген оқу пəндерін меңгеруді
көздейді

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Оқытуды ұйымдастыру формалары және әдістемесі16 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
Адам болмысы мен ойлауының жалпы формалары29 бет
Алабұта тұқымдасына сипаттама. Тіршілік формалары, гүлдері, жемістері27 бет
Арнайы пәндер оқытушыларының кәсіптік білімін жетілдіру формалары мен мазмұны22 бет
Ақша айналысы және формалары31 бет
Ақшаның формалары мен түрлері22 бет
Ақшаның формалары мен түрлері, атқаратын қызметтері46 бет
Балабақшадағы әдістемелік жұмыстардың формалары5 бет
Баланың музыкалық қызметінің мазмұны, түрлері мен формалары23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь