Сюжет

СЮЖЕТ (франц. sujet — зат)— өзара жалғаскан оқиғалардың тізбегі, біртұтас желісі. Сюжеттің негізі — өмірлік тартыс, коңфликт, кейіпкерлердің қарым-қатынасындағы қақтығыс. Ол тартыс, конфликт әр турлі адамдардың іс-әрекстіндегі немесе ойсана, көзқарасындағы қарама-қайшылық. Мұндай қайшылықтар әр түрлі әлеуметтік топтардың ымырасыз күресі, таласы үстінде қандай айқың бой көрсетсе, сонымен қатар баяндалған окиға, жағдайларға ке-йіпкерлердің әр түрлі қарап бағалалауынан да жақсы аңғарылады. Кейіпкерлердің қақтығыс қалайда қоғамдық өмірдегі күрес-тартыспен қабысып жатады, жеке адамдардың іс-әрекетінен, тағдырынан окырмандар заманның дәуірдің шындығын көріп, әлеуметтік қайшылықтардың сырын ұғады. Шығармадағы қақтығыс-тартыстын (конфликт) өрістеп дамуы үстінде кейіпкерлердің қимыл-әрекеттері, ой-сезімдері, сөздері арқылы олардың характері ашыла, айқындала түседі. Сюжеттің жүйелі тұтастығы да, сондай-ақ жекелеген сәттері, яғни бастамасы (экспозиция), шиеленісуі, шарықтау шегіне жетуі және шешілу-аяқталуы да өмірлік тартыс, қайшылықтың даму-өрістеу зандылықтарына сәйкес келіп отырады. Уақиға желісі болған соң тартыс болған соң оның қандай да болса бастауы, өрістеп, шиеленісіп, ширығатын кезі, аяқталуы болатыны түсінікті ғой. Және мәселе уақиғаның жәй ғана аяқталуында емес. Көркем шығармадағы қақтығыстар, жеке суреттер-картиналар арқылы толысып, мағынасы кеңейе түсетін оқиға тізбегі бара келе логикалық тиянақтық тауып, негізгі шиеленіс-тар-тыстық түйіндері әбден шешіліп, бәрі-бәрі бір арнаға құйылып барып тынуы, сол арқылы шығарманың негізгі идеясы әсерлі толық ашылуы аса қажет.
Сонымен бірге кейде сюжеттік беташары ретінде аңдату (пролог), ал сонында қосымша түрінде үстемелеу (эпилог) суреттемелер де беріледі. Олардың болуы шартты емес, қажет деп саналса ғана, сюжетке тікелей байланысты болмасада, жанама эпизод етіліп беріледі.
        
        СЮЖЕТ (франц. sujet — зат)— өзара жалғаскан оқиғалардың тізбегі, біртұтас
желісі. Сюжеттің негізі — өмірлік тартыс, коңфликт, ... ... ... Ол ... ... әр ... адамдардың іс-
әрекстіндегі немесе ойсана, көзқарасындағы қарама-қайшылық. Мұндай
қайшылықтар әр түрлі әлеуметтік топтардың ... ... ... ... ... бой ... ... қатар баяндалған окиға, жағдайларға ке-
йіпкерлердің әр түрлі ... ... да ... аңғарылады.
Кейіпкерлердің қақтығыс қалайда қоғамдық өмірдегі күрес-тартыспен қабысып
жатады, жеке адамдардың іс-әрекетінен, тағдырынан окырмандар ... ... ... ... ... ... ... Шығармадағы
қақтығыс-тартыстын (конфликт) өрістеп дамуы үстінде кейіпкерлердің қимыл-
әрекеттері, ой-сезімдері, сөздері арқылы олардың характері ашыла, ... ... ... ... да, ... ... ... яғни
бастамасы (экспозиция), шиеленісуі, шарықтау шегіне жетуі және шешілу-
аяқталуы да өмірлік тартыс, қайшылықтың даму-өрістеу зандылықтарына ... ... ... желісі болған соң тартыс болған соң оның қандай да
болса бастауы, өрістеп, шиеленісіп, ширығатын кезі, аяқталуы ... ғой. Және ... ... жәй ғана ... емес. Көркем
шығармадағы қақтығыстар, жеке суреттер-картиналар арқылы толысып, мағынасы
кеңейе түсетін оқиға тізбегі бара келе логикалық ... ... ... ... ... шешіліп, бәрі-бәрі бір арнаға құйылып
барып тынуы, сол арқылы шығарманың негізгі идеясы әсерлі толық ... ... ... ... ... ... ... аңдату (пролог), ал
сонында қосымша түрінде ... ... ... де ... ... шартты емес, қажет деп саналса ғана, сюжетке ... ... ... ... ... беріледі.
Әрине, сюжеттің аталған тұстары, өз алдына оқшауланып көрінетін
бөлшектері үнемі бір ... ... ... ... жағдайларға орай
сан түрлі болып құбылып өзгеріп отырады. ... ... ... оқиғаға қатысатын кейіпкерлердің іс-әрекеті, мінез-бітімі,
яғни, характерлері бейнеленуі арқылы ашыла түседі. Тегінде сюжетті ... құр ... ... ғана деп ... сол ... ... өрбу-өрістеу кезендерінің тұтасқан ағым-арнасы деп ... ... те ... пен ... олардың характерлері арасында
тығыз байланыс, сабақтастық бар. Өйткені оқиға ... ... ... жағдайы, немесе, бірнеше адамдардың қарым-қатынасының көрінісі ғой.
Ал адамның мінез ... ... оның ... ... ... ... ... және талассыз. Ал ... ... ... ... ... ... өмір шындығын
ашып көрсетудің орнына, баяндалып отырған жағдайларды ешбір зерлеп, зерттеп
жатпай, окиға желісінің өзін қызықтап, соның өзін құып кету де ... ... ... Бірақ, бұл көркем өнердің талабы емес, көбінесе
жазушының тал-ғампаздық шеберлігінің жетіспегендігіңің ... ... ... ... ... ... ... жанр
шығармаларында ғана болмаса, басқалай әдеби туындыларда кебінесе ... ... ... ... ... ... тарауға бөлініп, қатарласа
өрбіп, бір-бірімен ... ... бір ... құйылады. «Евгений Онегин»
романында Онегин мен Татьянаның арақатынасы, Онегин мен Ленскийдің қатынас-
қақтығысы, Ленский мен Ольганың ара ... ... ... ... — бірнеше адамдардың қарым-қатынасындағы ... ... ... бір ... ... аяқталып бітуі дегеніміз
баяндалып отырған оқиғалардың бір арнаға сайып, өз шешімін табуы. ... ... ... әр ... ар ... және мұның өзін
белгілі дәрежеде шартты нәрсе деп ... ... Көп ... шығарнадағы
оқиға-ларды одан әрі ұластырып, жалғастыру мүмкін ... да, ... соза ... қайырады. Өйткені оқиғаға қатысқан кейіпкерлердің
өмірін үнемі сарқа баяндау мақсат емес. ... бір не ... ... арқылы кейіпкер-лердің характерін, мінез-бітімін айқын айтып
көрсетуі ықтимал. Мәселе ... ... ... ... ... ... түрде көрсетуде. Неғұрлым кейіпкерлердің характерлері,
бейне-тұлғасы дараланып, ... ... ... шығарманың сюжеті
тиянақты аяқталғандай сезіледі, Романдарда оқиға біріне-бірі ұласып,
жалғасып кете ... де, ... ... ... өмір ... ... әсер ... Кейде тіпті шығарма аяқталып біткен тұста да
баяндалған кейбір жәйттер оқиғаның жеке ... ... ... ... ... ер екшеліктерді ескеріп, кейде мұндай прозалық туындыларды
«ашық роман» ... ... деп, ... ... ... тұжырымды
аяқталғанды «тұйық роман» ... ... деп ... ... ... сөз еткенде оның өзі әрбір ұлттың әдебиет пен
мәдениеттің құрамдас ... ... ізін де, ... де, даму
дәрежесінің қандай сатыда болған да сол ... ... мен ... ... дұрыс.
Демек, қазақ тіліне аударылған әдеби ... ... ... дүниелік, ол казак, әдебиетінің төл туындысымен
туыстас, үзеңгілес бола алады. ... ... жеке бір жанр ... ол — ... ... ... жанрын қамтитын бея баласы, ... бір ... — өз ... өзі өмір ... заманының перзенті. Ол өзімен
бағыттас, әріптес қайраткерлердің шығармашылық- тәжірибелері мен тағылымын
бо йына ... ... ... ... ... ғана ... ... өтеген.
Аударма әрқашан да адамдар, қауымдар, тайпалар,. халықтар, ұлттар
арасындағы әлеуметтік-экономикалық,. ... ... ... ... құралы, ел танудың құралы, достықтың, тәжгри-бе-
тағылым алысудың дәнекері болады.
Аударманың тарихы тереңде ... Ол ... сөз ... ... ... ... іспетті. Аударма өнерінің дәрежесі
тума мәдениеттің кемелденуіне әсер ете ... ... өзі де ... нақты нәтижесі, көрнекті жемісі ретінде өркендейді.
Қазақ аудармасының жазба тарихын жасаудың, қазақ ... ... ... ... дәл ... ... ... қиындығы бар. Жарыққа
шыққан зерттеулерде XIX—XX ғасырдағы ... жайы ғана ... жүр. ... ... ... жатыр деп айтқанымызбен, оның тарихи өркендеу
сатысын белгілі жүйемен зерттеп, ғылыми-әдеби жағынан бір ізге, бір ... ... ... бірінші себебі: аудырма теориясының зерттелуі ... ... ... ... ... тайпалары мен халқының
әдебиетіндегі бізге жеткен шығармалардың қайсысы төл тума, қайсысы ... ара жігі әлі де ... ... әсіресе, қазақ сахарасында
ислам дінінің уағыздарымен қоса, араб, үнді әдебиетінің ... ... ... сол ... ... аудармашысы кім екендігі
беймағлұм.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
Балабақшада сюжеттік-рөлдік ойындарды қолданудың тиімділігі8 бет
Балалар ойынының жіктелуі. Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік - рольдік ойындары10 бет
Балалар ойынының жіктелуі. Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рольдік ойындары6 бет
Балалар ойынының түрлері.Шығармашылық және ережелі ойындар.Сюжеттік рөлдік ойындар10 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды сюжеттік мүсіндеуге үйрету21 бет
Сюжеттік – рольдік ойын туралы педагогикалық зерттеулер7 бет
Сюжеттік-рөлдік ойындарға педагогикалық зерттеулер4 бет
Өлең мен оның құрылысы (таныстырылым).Лирикадағы сюжет мәселесі (конспект).Көркемдік әдіс. Әдеби бағыттар мен ағымдар (конспект). Образдың жасалу тәсілдері мен түрлері. (кесте)8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь