Н. Г. Чернышевский мен Н. А. Добролюбовтың педагогикалық теориясы

Н.Г.Чернышевскийдің педагогикалық көзқарастары
(1828 – 1889)
Н.Г.Чернышевский 1828 жылы Саратов қаласында діни қызметкердің жанұясында дүниеге келді. Алғашқы білімді үйде алды, орта білімді – діни семинарияда, жоғары білімді – Петербург университетінде.
Петербург университетін бітіргеннен кейін Саратов гимназиясында үш жыл бойы әдебиет пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. Одан кейін Петербургке барып, өзін әдеби-публицистикалық қызметке арнады.
“Современник” журналының жетекшісі қызметін атқарып, ол журналды орыс революцияшыл-демократтарының жауынгер арганына айналдырды. Сонымен қатар журналистік қызметін атқара жүріп, Чернышевский астыртын революциялық жұмысты жүргізді. 1862 жылы ол ұсталып, Петропавл қамалына қамауға алынды, жеті жылға сотталды, одан кейін патша үкіметі бойынша, Сібірге өмірлік жер аудару тұрған болатынды.
21 жыл түрме, каторга және жер аударудан кейін Астрахань қаласында тұруға лұқсат етілді, ал 1889 жылы қайтыс болудан бірнеше ай бұрын Саратов қаласына келді. Чернышевский 1889 жылы қазан айында қайтыс болды.
Чернышевский студенттік жылдардың өзінде крепостникалық право және патша үкіметі еңбекшілердің басына түскен ауыртпалық пен бақытсыздықтың негізгі себептері болып табылады, олар прогресстің, ғылымның және ағарту ісінің жаулары деген қорытынға келген болатын-ды. Сонымен қатар бірден-бір дұрыс және сенімді жол, оны жою үшін күрес революциялық жолы болып табылады.
Чернышевский өзінің қызметінде педагогика және тәрбие мәселелеріне ерекше орын бере отырып, оларды материалист және революцияшыл демократ тұрғысынан қарастырды.
Тәриенің ролі мен мәні туралы. Чернышевский былай деді: “Өмір сүретіннің барлығы – материя, материясыз сана болмайды, болуы да мүмкін емес”. Тәрбие мәселелерін ол материалистік тұрғыдан қарады. Чернышевский
        
        Н.Г.Чернышевский мен Н.А.Добролюбовтың
педагогикалық теориясы
Н.Г.Чернышевскийдің педагогикалық көзқарастары
(1828 – 1889)
Н.Г.Чернышевский 1828 жылы Саратов қаласында діни қызметкердің
жанұясында дүниеге келді. ... ... үйде ... орта ... – діни
семинарияда, жоғары білімді – Петербург университетінде.
Петербург университетін бітіргеннен кейін ... ... ... бойы ... ... ... болып жұмыс істеді. Одан ... ... өзін ... ... ... ... ... қызметін атқарып, ол журналды
орыс революцияшыл-демократтарының жауынгер ... ... ... ... ... ... жүріп, Чернышевский астыртын революциялық
жұмысты жүргізді. 1862 жылы ол ұсталып, ... ... ... ... ... ... одан ... патша үкіметі бойынша, Сібірге өмірлік жер
аудару тұрған болатынды.
21 жыл түрме, каторга және жер ... ... ... ... ... етілді, ал 1889 жылы қайтыс болудан бірнеше ай ... ... ... ... 1889 жылы ... ... қайтыс болды.
Чернышевский студенттік жылдардың өзінде крепостникалық право ... ... ... ... ... ... пен бақытсыздықтың
негізгі себептері болып табылады, олар прогресстің, ... және ... ... ... қорытынға келген болатын-ды. Сонымен қатар бірден-бір
дұрыс және ... жол, оны жою үшін ... ... жолы болып
табылады.
Чернышевский өзінің қызметінде педагогика және тәрбие мәселелеріне
ерекше орын бере отырып, ... ... және ... ... қарастырды.
Тәриенің ролі мен мәні туралы. Чернышевский былай деді: ... ...... ... сана ... ... да ... Тәрбие мәселелерін ол материалистік тұрғыдан қарады. Чернышевский
жеке тұлғаның дамуында және ... ... ... рольді өмір
жағдайы, қоршаған орта және тәрбие атқарады деп түсіндірді, ... ... ... ролін жоққа шығармады.
Ол адам жақсы немесе зұлым, жексұрын азамат болып тумайды, жағдайға
немесе алған тәрбиесіне байланысты қалыптасады. Чернышевский адам ... ... ... роль ... ... көзқарастың дұрыс емес
екендігін айтты.
Тәрбиенің ролін жоғары бағалай отырып, Чернышевский ... ... ... ... ... атап ... ... қоғамдық құрылыс жоғары идеялы адамды, ... ... ... ете ... Ол тәрбие жүйесін түбірімен өзгертуді
талап етті.
Революцияшыл демократтар тәрбиенің мақсаты жаңа ... ... ... ... ... ... ... деп есептеді. “Баланы
тәрбиелегенде деп жазды Н.Г.Чернышевский,- өмірде ол ... ... мол, таза адам ... Бұл бәріне де маңызды. Ең алдымен сөздің
шын мағынасында сіздің ... адам ... шығу үшін ... мен ... ... ... тәрбиенің мақсатын
бірден бір дұрыс анық, тап берді. Адамның жан-жақты ... ... ... адам ... ... көзқарасынан туындайды.
Адамды жан-жақты даярлау жүйесінде Чернышевский басты орынды жалпы
білім беруге арнады.
Жалпы білім беру ... ... ... қарамастан әрбір адамның
болашақ қызметінің берік негіздерін қалауы қажет. Ол – фундамент, оған
негізделмеген арнаулы ... беру ... ... ала алмайды.
Чернышевский тәрбиенің жалпы мақсатына сәйкес төрт негізгі бір-
бірімен ... ... ... ... берудің бөлімдерін атап көрсетті: ақыл-
ой, адамгершілік, дене және эстетикалық тәрбие, оның ішінде ... ... ... және ... ... ... және жан-жақты білім
негіздерімен қаруландыру мақсатын қоятын ақыл-ой тәрбиесіне берді.
Чернышевский ... ... ... ... ... мен ... ... жақсылық пен әдемілікке күшті
сүйіспеншілікпен қарауды ... ... ... ол ... ... ... ... еңбек адамына сүйіспеншілікпен қарау,
еңбекті сүю, ... ... қоя білу ... деп ... ... ... ... өзінің мақсаты
оқушылардың дене күштері мен денсаулығын дамыту және ... ... ... туралы Чернышевскийдің материалистік ілімі тұрғысынан
эстетикалық тәрбие міндеттері жаңаша қарастырылды. Ол негізінен оқушыларды
өмірде ... ... көре ... ... және сезе ... өнердің
құралдарын пайдалануға, бұл сұлулықты толық және анық ... ... ... ... ... ... ... отырып, өмірдегі
жағымсызды жамандау болып табылады.
Тәрбие мен білім берудің мазмұны және әдістері. Чернышевский жалпы
білім беретін ... ... ... ана ... ... ... шет
тілдерін, математиканы, физиканы, жаратылыстануды және ... ... ма ... ... ... ол ... ... Жалпы білім беруді шектеуге бағытталған кез-келген тенденцияны, оны
мамандыққа даярлаумен ... ... өте ... ... ... ... ... білім беретін оқу пәндері тек
ғана ақыл-ой емес, сонымен қатар оқушылардың адамгершілік және ... ... ... Жеке ... адамгершілік қасиеттерін
тәрбиелеу, негізінен табиғат және адам туралы білімдерді меңгеру үрдісінде
іске асады.
Әрбір оқу пәнінің өзінің ... ... ... ... ... ... мен оқу пәні ұғымдарын бірлікте қарастыруға қарсы болды.
Оқу пәні, Чернышевскийдің пікірінше, ... да ... ... ... ... ... ... әрбір пәні бойынша оқу материалын
іріктеу қажет. Дене тәрбиесінде ... ... ... ... ... ... ерекше мән берді. Оның ... (“Не ... ... ... ... ... қатаң сақтады,
біржүйелі дене жаттығуларымен айналысты, ерікті және берік мінез-құлықты
тәрбиелейді – бұл жеке ... ... ... тәрбиесінің өте құнды құралы Чернышевский біруақытта
адамгершілік тәрбиесінің құралы болып табылатын дене ... деп ... ... ... ... ... Павловнаның төртінші түсі)
Чернышевский болашақ қоғамның азаматтарының ерікті және қуанышты еңбегінің
суретін бейнелейді. Чернышевскийдің бұл ... ... ... ... ... қабілетті күш ретінде қарастырылды.
Оқытуды ұйымдастыру, әдістері және тәсілдері оқушылардың әртүрлі
білім негіздерін ... ... ... ... мен қабілеттерінің жан-
жақты даумына, дұрыс сенімдерінің өсуіне және бекуіне көмектеседі. Ол ... ... ... ... ... материалдық көлемі мен сипатын анықтауда және оқытудың
тәсілдерін, оқушылардың ... мен ... ... және қабілеттілігін
қатаң ескеру;
ә) оқыту мен тәрбие үрдісінде қатаң бірізділікті сақтау;
Әртүрлі оқытудың әдістері мен тәсілдерінің ... ... ... сөзіне, әңгімеге және оқушылардың өз бетімен істейтін
жұмысына ерекше орын берді. Ол ... ... өз ... ... ... мән ... оқу үрдісін көңіл көтерудің құралына айналдыруға қарсы
болды. Ол қызықты ... ... тек ғана ... ... ... ал ... ... оқытуда қызығу баяндаудың көңіл көтеретін, тартымды түрлері
арқылы іске алады.
Чернышевский оқыту ... ... ... ... ... рет қайталап айтқан болатынды. Оқыту үрдісі мен тәрбие ... ... ... ... ... түсіндіріп берді.
Мектептерде қолданылып жүрген оқулықтар мен оқу кітаптарға
Чернышевский толықтай сын көзбен ... ... ... оқулықтар мен оқу
кітаптарының негізгі кемшілігі, оның пікірінше, біріншіден, ... ... ... олар адамгершілік құрғақ ақыл айтудан тұрады,
оқушыларда жалған ... ... ... қояды; үшіншіден
оқулықтарда оқиғалар мен деректер қате беріледі, құрғақ, дәмсіз, өте ... ... ... ... да балаларға арналған оқулықтар өте
сауатты, әдеби, түсінікті, тартымды, қарапайым, жеңіл тілмен берілуді талап
етті.
Н.А.Добролюбовтың педагогикалық ... ... ... 1836 жылы дін қызметкерінің
жанұясында дүниеге келді. Алғашқы ... ол үйде және діни ... ... ... діни ... ... білімді – Петербургтегі педагогикалық
институтты бітірді. Студент кезінен бастап, ... ... ... ... онда ... бірнеше педагогикалық мақалаларын
жариялады, оның ішінде “Тәрбиедегі беделдің маңызы туралы” атты оның ... ... ... кейін “Современник” журналының редакциясына
тұрақты жұмысқа орналасты.
Добролюбовтың жан-жақты қалыптасқан публицистикалық қызметінде
педагогика және тәрбие ... ... орын ... ол ... ... ... материализм және революциялық демократизм тұрғысынан
қарады.
Ресми ... ... ... ... ... ... беру ... халықтың білімге ұмтылысын жоюға бағытталғандығын жазды.
Оны ол әскери деспотизм саясаты деп ... ... ... ... ... ... шектеушілік және жауыздық үстемдік
етеді”.
Ол ресми педагогиканы қатты сынға алды. Өзінің еңбектерінде ... ... ... ... педагогикалық шығармаларды өрескел
кемшіліктері үшін сынады. Ол бұл мақалалардың авторлары ... ... өз ... жұмысы мен белсенділігінен айыратын тәрбиешінің беделіне
баланың ... ... ... мүлтіксіз бұйрығын орындауын
жақтайтындығын дәлелдеп берді.
Чернышевскиймен бірге ол жеке ... ... ... ... асыра бағалауға бағытталған көзқарастың ғылыми негізі жоқ екендігін,
үстем тап өкілдерінің мүддесін қорғайтындығын ... ... ... Добролюбовтың айтуынша, адам дағдыры, оның
көзқарастарын, сезімдерін және ... оның ... ... ... ... өмір мен тәрбиенің жағдайларымен
анықталды, тек ғана ... ... ... темпераменттері,
орналасулары тұқым арқылы беріледі, Добролюбов “қазіргі” ... беру ... оның ... ... ... гуманизм және ғылымилық деп
есептеді.
Жаңа жүйе жан-жақты дамыған мектеп жүйесі болу керек, білім берудің
барлық сатысында мектептерде оқыту ... ... ... ... ... ... мен ұлттардың балалары өз ана тілінде оқу керек. Барлық
оқыту ... жеке ... ... ... ... ... ... дене тәрбиесіне жеткіліксіз мән беруге қарсы болды. “Біз
баланың басына әртүрлі көптеген оларға жат (бір ... өзі ... ... ... дерексіз ұғымдарды құюмен боламыз, бірақ біз ақыл-ой
және адамгершілік қызметке қажетті органдарды ... ... ... ... дене ... жеткіліксіз мән беру екі
негізгі себептерге байланысты іске асады:
1) адам табиғаты ... ... ... ... 2) үстем тап өкілдерінің дене еңбегіне, ... ... ... ... ... ... ... басты рольді ақыл-ой тәрбиесіне
ерекше мән берді. Ол ... және ... ... ... ... ... деген болатынды.
Шәкірттердің сенімін қалыптастыруда ... ... ... ... ұымдасқан адамгершілік тәрбиесіне ерекше мән берді.
Негізгі адамгершілік қасиеттерге ... ... ... ... ... турашылдық, принципшілдік т.б.
қасиеттерді жатқызды.
Добролюбов оқушыларды сөз бен ... ... ... ... тәртібі туралы. Добролюбов сол кездегі мектептегі таяқ
тәртібін қатты сынға алды. Ұрып-соғу және басқа да оқушылардың адамгершілік
қасиеттеріне ... ... және ... ... мен ... ... ... құралдарды Добролюбов варварлық деп атады.
Оқушыларға әсер етудің крепостниктік тәсілдеріне тән таяқ тәртібін
қарсы бола отырып, ... ... ... тәртібімен оны ұстаудың
ізгілік құралдарын жақтады.
“Оқушылардың орнында дұрыс отыруы”, ... ... - ... ... ... Ал ... тәртіп баланың қозғалғыштығына,
белсенділігіне, балалық ерекшелігіне ... ... және ... беріледі.
Тәрбиенің негізгі шарттары мен тәсілдері және оқушылардың арасында
саналы тәртіпті қолдау ретінде Добролюбов төмендегілерді ... ... ... ... ... көңіл бөлуі, оқушыларды дер кезінде
міндеттерімен таныстыру, мұғалімнің ... ... ... және ... ... пен ... ... қамтамасыз ету, мұғалімнің үлгісі және оқушылардың ... ... ... ... ... тәртіпті орнатуға
ынталылығы, олардың тәртіпті бұзушылыққа күреске қатысы.
Добролюбов Пироговтың ұрып-соғуға, таяқ тәртібіне қарсы шығуын қызу
қолдады. Бірақ ... ... ... ... ... ауытқып, “кейбір
жекеленген жағдайларда” ұрып-соғуды қолдануға болады ... ... ... ... ... ... ... бүкілресейлік иллюзиялар” атты
мақаласында Пирогов пікірінің екіжақтылық сипатын қатты сынға алды. Пирогов
1860 жылғы ... ... ... ... ... ... ... болды. Осыдан кейін “Тамшыдан теңізге” атты мақаласында тағы
да ... ... ... ... бағытынан бас тартқандығын
қатты сынға алды.
Чернышевский және Добролюбов Раищевтің, Белинскийдің және ... ... ... және ... ... ... ... жүйесін негіздеді. Олар мектептің ... ... ... ... және ... ... ... толық талдады.
Революцияшыл демократтардың педагогикалық мұрасы ... ... ... және ғылыми деңгейі бойынша Маркске дейінгі кезеңде тең
келетін болмады және тәрбие мен оқытудың алдыңғы ... ... үшін ... ... күресінде көрнекті роль атқарады.
Чернышевский мен Добролюбовтың ... ... ... ... ... және ... ... үлкен ықпал жасады. Осы ... ... ... ... ... ... өз құндылығы жоқ.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай (Ибраһим) Құнанбай ұлы13 бет
Қазақ ағартушылығының негізін салушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов13 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарасы7 бет
Абай Құнанбайұлының өлеңдерінің тәрбиелік мәні8 бет
Рухани мәдениеттің негізін салған қазақ ғұламалары7 бет
Тұлғаның қалыптасуы10 бет
Экологиялық білім мен тәрбие беру4 бет
Қазақ халқының ұлы ақыны13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь