Жүйке жүйесі туралы түсінік


Жоспар:
1. Жүйке жүйесі туралы түсінік
2. Жүйке жүйесінің құрылысы, қызметі
3. Жүйке жүйесінің жіктелуі
4. Жұлын құрылысы және қызметі

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жүйке жүйесі туралы түсінік.
Жүйке жүйесінің құрылысы,қызметі.Жүйке жүйесінің жіктелуі.

Жүйке жүйесінің негізгі қызметі біртұтас ағза құрайтын жүйелер
мен аппараттардың қызметін басқарып ағзаны сыртқы ортамен
байланыстыру.Орыстың ұлы физиолог ғалымы И.П.Павлов жүйке жүйесінің
қызметі бір жағынан ағзаның барлық бөліктерінің жұмысын біріктіруге,екінші
жағынан ағзаны сыртқы ортамен байланыстыруға,яғни тепе-теңдікті сақтауға
бағытталған деп жазды.Жүйке және жүйке талшықтары барлық мүшелер мен
тіндерге еніп,тармақталады,олардың рецепторлық (сезімтал) және эффекторлық
(қозғалтқыш және секреторлық) бөліктері арқылы орталық жүйке жүйесімен (ми
және жұлын) байланысып біртұтастықты құрайды.
Жүйке жүйесі қимыл-қозғалысты,асқорытуды,тыныс алуды,зәр
шығаруды,қанайналымды,лимфаайналымд ы,зат алмасуды реттейді
Жүйке жүйесінің функциональдық-құрылымдық бірлігі нейрон (жүйке
жасушасы,нейроцит) болып табылады.Нейрон денесінен және екі өсіндіден
тұрады.Нейрон денесіне импульс әкелетін өсінді дендрит,нейрон денесінен
жүйке импульсын басқа жүйке жасушасына немесе жұмысшы мүшеге жеткізетін
өсінді аксон деп аталады (нейрит).Жүйке жүйесіндегі нейрондар бір-бірімен
байланысып,жүйке импульсын өткізетін тізбек құрайды.Жүйке импульсы бір
нейроннан екінші нейронға ерекше құрылым нейронаралық синапс арқылы
жүзеге асады.
Морфофункциональдық қасиетіне байланысты нейрондар 3 түрге
бөлінеді:І.Сезімтал,рецепторлық немесе афферентті нейрондар.Бұл
нейрондардың денесі шеткі жүйке жүйесінде орналасады.Нейрон өсінділері
белгілі бір мүшеге бағытталып,осы жерде рецептормен аяқталады,екігші
өсіндісі орталық жүйке жүйесіне бағытталады.Орналасуына байланысты рецептор
түрлері:1.экстероцепторлар қозуды сыртқы ортадан қабылдайды,бұл
рецепторлар теріде,кілегей қабықта,сезім мүшелерінде орналасады.
2.Интероцепторлар ағзаның ішкі ортасының химиялық құрамының және
тіндерде,мүшелерде қысымның өзгерісін қабылдайды.
3.Проприоцепторлар- бұл еттен,сіңірден, байламнан, шандырдан,буын
капсуласынан қозуды қабылдайды.
ІІ.Ассоциативті немесе қондукторлы нейрон афферентті нейроннан қозуды
эфферентті нейронға өткізеді.Бұл нейрондар орталық жүйке жүйесінде
орналасады.
ІІІ.Эффекторлы,эфферентті нейрон. Бұл нейрондардың денесі орталық
жүйесінде орналасады,аксондары жұмысшы мүшеге бағытталады.
И.М.Сеченовтің айтуы бойынша жүйке жүйесінің қызметінің рефлекторлық
қасиеті бар.Рефлекс-ағзаның орталық жүйке жүйесі арқылы сыртқы және ішкі
қоздырғыш күштерге жауап беру реакциясы.Адам ағзасы сыртқы ортамен тікелей
байланысты.Рефлекс И.П.Павлов ілімі бойынша шартты
және шартсыз деп бөлінеді.Тұрақты,туа пайда болған және оның құрылымына
әлеуметтік жағдай әсер етпейтін рефлекс түрін шартсыз деп
атайды.Шартты,жүре яғни ағзаның тіршілігі нәтижесіндесыртқы ортамен
байланысынан пайда болатын рефлекс.Импульстың жүріп өтетін жолы
рефлекторлық доға деп аталады.Ол жүйке жасушаларының тізбегі,құрамына
афферентті және эфферентті жүйкелер кіреді.Схема түрінде рефлекторлық
доғаның құрамы:рецептор→сезімтал жүйке→орталық жүйке жүйесі
(ми,жұлын)→қозғаушы жүйке→орындаушы мүше.И.П.Павлов ағза тіршілігінің
негізі рефлекторлық қызмет екендігін толық дәлелдеді.
Рефлекторлық доға жүйке жасушаларының тізбегі,оның құрамына афферентті
және эфферентті нейрондар кіреді.Афферентті және әфферентті нейрондар
арасында ассоциативті нейрондар орналасады.
Адамның жүйке жүйесі топографиялық орналасуына байланысты орталық және
перифериялық болып 2-ге бөлінеді.Орталық жүйке жүйесіне: жұлын және ми
жатады.Жұлын мен ми ақ және сұр заттан түзілген.Сұр зат жүйке
жасушаларының жиынтығы.Ақ зат-жүйке талшықтары,(жүйке жасушаларының
өсінділері) миелинді қабығы бар,жүйке талшықтары мен жүйке жасушаларының
өсінділері.Жүйке талшықтары өткізгіштік қызмет атқарады,орталық жүйке
жүйесінің әртүрлі бөліктерін байланыстырады,әртүрлі ядроларды бір-бірімен
байланыстырады.Шеткі жүйке жүйесіне жұлын және бас ми жүйкелерінің
тармақтары,өрімдері,түйіндері құрайды.
Анатомиялық-функциональдық жіктелуге байланысты жүйке жүйесі:
1.соматикалық
2.вегетативті немесе автономды болып бөлінеді.
Соматикалық жүйке жүйесі денені – соманы жүйкелендіреді,теріні,қаңқа
бұлшық етін.Жүйке жүйесінің бұл бөлігі ағза мен сыртқы орта арасындағы
Байланысты тері және сезім мүшелері арқылы жүзеге асырады.
Вегетативті жүйке жүйесі барлық ішкі
мүшелерді,бездерді,мүшелердің,терін ің,қан тамырының,жүректің бұлшық етін
жүйкелендіреді, барлық мүшелер мен тіндердегі зат алмасу процесін
реттейді.Вегетативті жүйке жүйесі:парасимпатикалық,симпатикалы қ болып
бөлінеді.Әрбір бөлік орталық және перифериялық болып бөлінеді.

... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік
Жүйке жүйесі туралы түсініктер
Жүйке жүйесі туралы
Жүйке жүйесі
Жүйке жүйесі және жүйке ұлпасы
Жүйке жүйесі жайлы
Нерв (жүйке) жүйесі
Балалар жүйке жүйесі аурулары
Вегетативтік жүйке жүйесі
Несие жүйесі туралы түсінік
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь