Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік

1. Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік

2. Симпатикалық және парасимпатикалық бөлігі

3. Эндокринді аппарат ағзаларының морфофункциональдық сипаттамасы

4. Иммундық жүйенің морфофункциональдық анатомиясы

5. Лимфа түйіндері
        
        ЖОСПАР:
1. Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік
2. Симпатикалық және парасимпатикалық бөлігі
3. Эндокринді аппарат ағзаларының ... ... ... ... ... анатомиясы
5. Лимфа түйіндері
Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік.Симпатикалық және
парасимпатикалық бөлігі.
Вегетативті жүйке жүйесі-sуstema
nervosum autonomicum ... ... ... мүшелерді,безді эпителийді,құрамында біріңғай салалы
бұлшық еті бар мүшелерді жүйкелендіреді.
Ішкі мүшелердің бүкіл қызметін,зат алмасу,трофикалық ... ішкі ... ... жүйке жүйесінің қызметі
жұлынның,мишықтың,гипоталамустың үлкен ми сыңарларының негізгі
ядроларымен,мидың сұр затымен реттеледі.
Вегетативті жүйке жүйесінің ерекшеліктері:
1) Орталық жүйке жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... перифериялық жүйке жүйесінің құрамында
вегетативті өрімнің түйіні түрінде жинақталады.
2) Жүйкелендіруші мүшеге екі нейронды жүйке жолы ... ... ... ... және ... бөліктерге бөлінеді.
Орталық бөлігі:
1.парасимпатикалық ядролар ІІІ,ҮІІ,ІХ және Х жұп бас ми ... ... ... ... және жоғарғы екі бел
сегментінің бүйір бағанасында орналасады.
3.сегізкөз парасимпатикалық ядролары жұлынның сегізкөз сегментінің ... ... ... ... ... бөлігі.
1.вегетативті жүйкелер,тармақтар және жүйке талшықтары бас мидан және
жұлыннан шығады.
2.вегетативті өрімдер
3.вегетативті ... ... ... ... ... орталық бөлігінің нейрон ядролары алғашқы эфферентті
нейрондар болып табылады.Осы нейрондардың өсінділерінен түзілген жүйке
талшықтары түйіналды талшықтар деп аталады.
Вегетативтік жүйке жүйесінің ... және ... ... ... ... ... сұр зат ҮІІІ ... сегментінен 2ші бел
2. оң және сол симпатикалық діңгегі
3.байланыстырушы тармақтар
4.вегетативті өрім түйіндері омыртқа алдында ірі қантамырларының жанында
жатады.
5.өрімдерден мүшелерге бағытталатын жүйкелер.
6.тамыр ... және ... ... ... ... ... мүшелер мен
тіндерге бағытталған.
Симпатикалық діңгек - truncus sympathicus
-жұп құрылым,омыртқаның екі жанында
орналасады.Бір-бірімен ... ... ... 20-25 түйіннен
тұрады.Симпатикалық діңгектің түйіндері ұршық тәрізді,сопақша және
көпбұрышты пішінде болады.Симпатикалық діңгек омыртқаның алдыңғы бүйір
бетінде ... ... оң ... ... келіп
қосылады.Симпатикалық діңгектен сұр байланыстырушы тармақтар басталады,ішкі
мүшелерге жүйке бағытталады.Симпатикалық діңгек топографиялық орналасуына
байланысты 4 ... ... ... 3 ... ... ... түйіні.симпатикалық
(түйіннің) діңгектің ең ірі түйіні.Ол ұршық пішінді,ұзындығы 2 см ІІ-ІІІ
мойын ... ... ... ... ... ... ... – мойын жұлын жүйкелерімен байланысады.
2.ішкі ұйқы жүйкесі ішкі ұйқы ... ... ми ... ... ішкі ұйқы ... ішкі ұйқы артериясының өрімінің жанында жатады.
3.сыртқы ұйқы жүйкесі-сыртқы ұйқы артериясының жанында өрім түзейді.
4.мойындырық жүйкесі – мойындырық ... ... ... ... ми
жұп жүйкелерімен бірігіп қызмет атқарады.
5.көмей – жұтқыншақ тармақтары өрім түзейді тамырларды және жұтқыншақ пен
көмейдің кілегейлі қабығын жүйкелендіреді.
6.жоғарғы мойын жүрек ...... ... ... ... мойын түйіні ҮІ мойын омыртқаның көлденең өсіндісінің алдында
орналасады.
Тармақтары:
1.сұр байланыстырушы тармақтар Ү және ҮІ мойын жұлын жүйкелерімен
байланысады.
2.ортаңғы мойын ... ... ... ... терең тармақтарымен
байланысады.
3.жалпы ұйқы өрімін түзеуге қатысатын майда тармақтар береді.
Мойын – кеуде түйіні ... ... ... ... ... ҮІ,ҮІІ;ҮІІІ мойын жұлын жүйкелерімен
байланысады.
2.бұғанаасты өрімін түзуге қатысатын тармақтар.
3.кезбе,диафрагма жүйкесіне қосылатын ... ... ... және ... қан ... жүйкелендіреді.
5.төменгі жүрек мойын жүйкесі.
Кеуде бөлігі 10-20 кеуде түйіндерінен түзілген ұршық немесе үшбұрышты
пішінде болады.ТүйіндеР қабырға басының латеральды бетінде
орналасады.тармақтары:
1.сұр байланыстырушы тармақтар.
2.кеуде ... ... ... ... майда тармақтар (өкпе,өңеш,бронх) кезбе
жүйкесімен бірігіп,өкпе,өңеш,кеуде аорта өрімін түзейді.
4.үлкен ішкі жүйке құрсақ қуысына өтіп құрсақ өріміне жетеді.
5.кіші құрсақ жүйкесінен бүйрек ... ... ... – бел түйіндері ұршық пішінді,бел омыртқаларының денесінің
алдыңғы бүйір бетінде орналасады.Тармақтары құрсақ қуысының вегетативті
тармақтарына жалғасады.
Парасимпатикалық ... pars ... бас және ... ... ... вегетативтік ядролар және парасимпатикалық
талшықтар (ІІІ жұп,ҮІІ жұп,ІХ жұп,Х жұп ) жүйкелерінен шығатын.сегізкөз
бөлігі жұлынның ІІ,ІІІ,ІҮ сегізкөз сегментінен шығатын талшықтар ... ... ... ... қосымша ядромен кірпік
түйінінде орналасқан жасуша өсінділерінен түзілген.Көз шарасында бұл
талшықтар көзқимыл түбіртегіне айналып,кірпікті түйінге қосылады.
2.Бет жүйкесінің парасимпатикалық бөлігі,аралық жүйке құрамында ... ... ... жүйкесінің ішінде одан үлкен тас жүйкесі
басталады,ол қанат-таңдай түйініне қосылады,түйіннен шыққан тармақтар жас
безін,мұрын қуысының бездерін,таңдай және жұтқыншақ бездерін
жүйкелендіреді.Төменгі ... ... ... ... жақасты бездерін
жүйкелендіреді тіласты түйіні.
3.тіласты жүйкесінің парастимпатикалық түйіні тармақтары мойындырық ... ... ... ... ... қуысында өрім түзейді.
4.кезбе жүйкесінің парасимпатикалық бөлігі вегетативтік ... ... ... ... ... ... ... бөлігі ІІ-ІҮ сегізкөз сегментінде
орналасады.Өсінділері жамбас мүшелерінің жүйкесін ... ... ... ішектің төменгі бөлігін жүйкелендіреді.
Эндокринді аппарат ағзаларының
морфофункциональдық ... ... ... ... ... ... бездер арқылы да
басқарылады.Эндокринді бездердің ерекшеліктері:
1.бездер бір-бірінен топогрфиялық бөлек орналасып қызмет атқарады.
2.өзегі болмайды.
3.бөлетін секреті тікелей қанға не лимфаға бөлінеді.
4.эндокринді без ... деп ... ... өте ... зат, аз мөлшердің өзінде ағза қызметін
реттеуге қатысады.Гормондар ( hоrmao - қоздырамын) деген мағына
береді.Жасушаның,тіндердің ... және ... ... ... ... не кем ... белгілі бір
аурудың пайда болуына әкеледі.Бездер бір-бірінен бөлек болғанымен,олардың
гормондары бір-бірімен байланысты,бұл мүшелердің гуморальды реттелуі деп
аталады.Ағзадағы ... ... ... ... ... ... ... басқарылуды жүйке-гуморальды басқарылу деп атайды.
Қалқанша безі glandula thyroidea - тақ мүше,мойынның ... ... ... ... жоғарғы бөлігінде орналасады.Екі бөліктен (оң және сол)
олардың арасында жіңішке ... ... ... ... ... г,50-55 ... кейін көлемі және салмағы азаяды.Сыртынан дәнекер
тінді фиброзды капсуладан тұрады.Капсуладан бездің ішкі бетіне ... ... ... ... ... тұрады.
Фолликулалар қоймалжың заттан коллоидтан тұрады.Коллоид құрамында без
гормондары болады,оның ... ... пен ... ... өте бай гормондары тиронин, трийодтиронин деп аталады.Қалқанша
безінің гормондары зат алмасу процесін,жылуалмасуды реттеу,белок
май,көмірсу алмасуды реттеу, су мен калийдің ағзадан шығуын реттейді,бүйрек
үсті, ... ... ... ... ... ... әсер
етеді.Қалқанша безінің қызметі орталық жүйке жүйесінің және гипофиздің
алдыңғы бөлігінің гормондарымен реттеледі.
Қалқанша маңы безі жұп без жоғарғы қалқанша маңы және ... ... ... ... ... ... ... безінің артында
орналасады.Жалпы салмағы 0,13-0,36 г аспайды, саны 2-ден,7-8 ... ... ... ... бар,қан тамырларына
бай.Гормондары паратгормон деп аталады,фосфор кальций алмасуын реттейді.
Ұйқы безі – экзокринді және эндокринді бөліктен тұрады.Ұйқы безінің
эндокринді ... ... ... ... ... құрайды (Лангерганс) экзокриндік бөліктен дәнекер тіні арқылы
бөлініп тұрады.Панкреатикалық аралшықтар ұйқы безінің барлық бөлігінде
бар,бірақ негізгі орналасқан жері ... ... ... ... ... түзілген қан тамырларымен жақсы
жабдықталған.Гормондары инсулин және глюкагон деп аталып,көмірсу алмасуды
реттейді.
Жыныс ... ... ... без ... ... ... жыныс жасушалардан басқа,қанға жыныс гормондарын бөледі.
Жыныс гормондары екінші жыныстық белгілердің ... ... ... ... ... эндокринді жасушалары бездің болбыр дәнекер тінінде,иректі
түтікшелер және қан,лимфатамырларымен қатар жатады.Аталық без гормоны
тестостерондар деп аталады.
Аналық без-эстроген және прогестерон гормондарын ... ... ... ... ... ... және
жасушалардың белсенді болуы гипофиз гормондарымен реттеледі.
Прогестерон жатыр кілегей қабығын ұрықты қабылдауға дайындайды,жаңа
фолликуланың пайда болуын тежейді.
Бүйрекүсті безі жұп ... ... ... ... 3 ... алдыңғы,артқы,төменгі беті бар.Бүйрекүсті безінің беті
тегіс емес,алдыңғы бетінде қақпасы орналасқан.Бүйрекүсті безі сыртынан
фиброзды тінмен қапталған фиброзды тін астында сұр зат ... ... ... ... ... ... шоғырлы,ішкі торлы
қабат.Әр қабат бір-бірінен өзгеше гормондар өндіреді.Шумақты аймақ –
мингералокортикоидтарды,шоғырлы аймақ глюкокортикоидтар,торлы аймақ
андрогендер-жыныс гормондарына ... ... ... ... ... милы зат орналасқан ірі жасушалардан
түзілген.Олардың эпинефроциттары адреналин,норэпинефроциттары ... ... ... ... ... ... болып келеді жүрек бұлшық етінің жиырылуын
жақсартады,қан тамырларын тарылтып,қан қысымын жоғарылатады.Норадреналин
жүрек ... ... ... ... ершігінің гипофизарлы ойысында орналасады.Салмағы
ер адамдарда 0,5 г,әйелдерде 0,6 г.
Гипофиз сыртынан ... ... ... және артқы бөліктерден
тұрады.Алдыңғы бөлігінің дистальды,орталық,төмпешікті бөліктері
бар.Қантамырларының көптігіне байланысты,ақшыл-сары ... ... және ... ... ... ... ... ядроларынан басталатын жүйке талшықтарынан тұрады.
Гипофиздің гормондары ағзадағы барлық мүшеге дерлік әсер етеді.
Алдыңғы бөлігі: соматотропты (өсу ... ... ... ... әсер ... ... ... безі
гормондарына әсер етеді, гонадотропты ағзаның жыныстық жетілуіне әсер
етеді.
Ортаңғы бөлігі-пигмент алмасуды қамтамасыз етеді.
Нейросекреторлы жасушалар вазопрессин,окситоцин өндіреді.Бұл гормондар
гипоталамо-гипофизарлық жол арқылы ... ... ... ... тамырларын тарылтып,антидиуретикалық әсері бар.Окситоцин жатыр бұлшық
етінің жиырылуын қамтамасыз ... ... сүт ... жақсартады.
Иммундық жүйенің морфофункциональдық анатомиясы.
Адамда қантүзуші мүше ... миы ... ... ... ... бағана жасушалары пайда болады,бұл жасушалардан қан мен иммундық
жүйенің бастапқы жасушалары пайда ... ... ... мәрте
бөлінуге қабілетті.Сүйек миында бағана жасушаларынан пайда болған алғашқы
(бастапқы) жасушалар болады,өзгеру,дифференцировка әсерінен қанның
формалық элементтері: эритроцит,лейкоцит,тромбоциттер пайда болады.Бағана
жасушалардан иммундық жүйенің жасушалары: ... мен ... ... ... ... миынан қанға өтеді,қаннан иммундық
жүйенің орталық мүшесіне барады.Иммундық жүйке ағзаны сырттан түскен немесе
ағзаның өзінде пайда ... ... ... жасушалар мен заттардан
қорғайтын мүшелер мен жүйелерді біріктіреді.Иммундық жүйеге ағзаны
қорғайтын қасиеті бар ... ... ... ... ... антигендік қасиеті бар заттарды қабылдамауы.Бұл мүшелердің
паренхимасы лимфоидты тіннен тұрады, ретикуллярлы тінде ... ... ... ... ... ... ... қуысты асқорыту және жыныс алу жүйесінің қабырғасында орналасқан
лимфоидты тін (бадамша бездері,құрт тәрізді өсінді).
Иммундық жүйе мүшелері орталық және ... ... ... ... ... без,сүйек миы,құрт өсіндісінің лимфоидты
түйіндері жатады.Айырша безде Т – лимфоциттердің дифференцировкасы
өтеді,олар бағана жасушаларынан пайда болады.Лимфоциттер қан арқылы шеткі
иммундық жүйе мүшелеріне ... ... ... ... бездері,лимфа
түйіндері,талақ жатады.Шеткі иммундық мүшелердің қызметі орталық иммундық
мүшелерімен тіклей байланысты.Т-лимфоциттар лимфа түйіндерінің тимус
белсенді аймағында орналасады.Иммундық жүйе мүшелері ... ... ... ... арнаулы орындарында.Осы жерлерде қорғаныштық
аймағы,фильтр деп аталатын лимфоидты тін жиынтығы ... ... алу ... ... ... ... ... сақинасын құрайды.Бадамша бездердің лимфоидты тінінің бір жағынан
ауыз қуысы мен мұрын қуысы,екінші жағында жұтқыншақ пен ... ... ... тобы аш ... тоқ ... соқыр ішек
бөлігіне қосылатын жерінде көптеп орналасады.
Иммундық жүйе мүшелері эмбриогенез кезінде пайда болады,жас нәрестеде
жетілген мүше ретінде қалыптасады,жас бала және ... ... ... миы medulla ossium қан түзу және ... ... және сары ... миы ... сүйек миы жалпақ және қысқа сүйектердің кемікті затында,ұзын
сүйектердің эпифизінде орналасады.Сары сүйек миы ұзын сүйектің диафизінде
орналасады.Қызыл сүйек ... ... ... ... ... ... ... бастапқы жасушалары орналасады.Сары сүйек миы
негізінен май тінінен тұрады,қан түзу ... ... безі thymus ... ... ... жасушалары қан
арқылы сүйек миынан айырша безге түседі,осы жерде Т-лимфоцитке айналады.Т-
лимфоциттар қан және ... ... ... ... ... барып орналасады.Айырша безі 2 бөліктен
тұрады.Оң және сол бөліктерден.Төменгі бөлігі ... ... ... ... ... ... 37,5 ... безі
көкірекаралықтың алдыңғы жоғарғы бөлігінде орналасады.
Бездің сыртында жұқа дәнекер тінді капсула бар,капсуладан басталатын
бөлікшеаралық перделер айырша без затын бөліктерге бөледі.Без милы ... ... ... ... ... ... тіннен тұрады және онда жұлдызша пішінді
жасушалар орналасқан.Талшықтар мен жасушалардан тұратын ... ... ... ... ... денешіктері орналасқан.
Бадамша бездер – тіл,жұтқыншақ,таңдай, тіл түбірінде аран тесігінде және
жұтқыншақтың мұрын бөлігінде ... ... ... ... ... орналасқан.Тіл беті тегіс болмайды,бездер жасөспірім
кезінде өте көп.Тіл безі ... ... ... ... ... беті көпқабатты эпителий тінімен жабылған.Осы
бетінде 20 бадамша ойыстары орналасқан.Терең қабатында лимфа түйіндері
бар,түйіндерді қоршай лимфа тіндері орналасады.Без стромасы ретикуллярлы
тіннен түзілген.Жұтқыншақ безі – ... ... ... ... ... арасында жұтқыншақ кілегей қабығының
қыртыстары орналасады,олардың арасында лимфа тіні орналасқан.Түтікше
бездері жұп,есту түтігінің жанында ... ... ... ... ... тәрізді өсіндісінің лимфа түйіндерінің
шоғыры.Лимфа түйіндерінің аппендикстегі жалпы саны 600-800.
Өсіндіде түйіндер 2-3 қатар болып орналасады.Мықын ішегіндегі лимфа
түйіндерін Пейеров қыртыстары,кілегейлі ... және ... асты ... түйіндері.
Лимфа түйіндері лимфа діңгектері мен өзектеріне бағытталған лимфа
тамырларының бойында орналасады.Лимфа түйіндері ... ... ... капсуласы бар,әкетуші лимфа тамырлары
шығатын жерінде түйін қақпасы орналасқан.
Лимфа түйіні ретикуллярлы стромадан түзілген.Паренхимасы милы және қыртысты
заттан тұрады.Қыртысты заты периферияда орналасады,милы заты ... ... ... ... ... ... синустарының
каналынан тұрады.Синустардың ішінде ретикуллярлы талшықтар мен жасушалардан
тұратын тор болады.
Талақ - lien қанның үлкен қан айналымы шеңберінде,аортадан бауырға баратын
жолында ... ... сол жақ ... ... ... ... орналасады.Салмағы 192 г.Түсі қоңыр-қызыл түсті,жұмсақ. 2 беті бар:
диафрагмальды және висцеральды.Тегіс дөңес диафрагмальды беті ... ... ... беті ... ... ... асқазан түбіне жақын орналасады.Бүйрек беті сол бүйрекке жақын
жатады.Жоғарғы жиегі қырлы,ойыстары бар.Төменгі ... ... ... ... бар,қабықтардан перделер басталады, әрбір перделер арасында
паренхима пульпа орналасқан.Қызыл пульпа талақтың веналық синустарының
арасында орналасқан,эритроциттарға,лейкоциттарға,лимфоциттарға толы.Ақ
пульпа талақ лимфа түйіндерінен ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Бұлшықеттердің жиырылуы7 бет
Вегетативтік жүйке жүйесі5 бет
Геронтология мәселелері жайлы3 бет
Жас ерекшелік физиологиясы6 бет
Жүйке жүйесі туралы32 бет
Жүйке жүйесінің түрлері5 бет
Жүйке жүйеснің вегетативті бөлігі4 бет
Шартты және шартсыз рефлекстер28 бет
Құрсақаяқты моллюскаларды қолдан өсіру58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь