Клиникалық неврологияның даму тарихы



1. Неврология тарихы.

2. Неврология пәні.

3. Неврология берілуі.
қолданылған әдебиеттер

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
ЖОСПАРЫ:

1. Неврология тарихы.

2. Неврология пәні.

3. Неврология берілуі.

Дәріс тезистері
Нерв жүйесінің ауруларын ең алғаш ежелгі қолжазба көздерінен
кездестірген. Мысыр елдеріндегі папирустарда біздің дәуірімізге 3000 жыл
бұрын тырыспалар мен сезімталдық бұзылыстары жазылған. Ежелгі Үнді Аюр-
Веда кітаптарында тырыспа, талма, естен тану, бас ауруы хабарланады.
Гиппократ, Рази, Ибн-Сина еңбектерінде әртүрлі неврологиялық аурулардың
клиникалық көріністері, диагностика және емдеу әдістері жазылған. Сол
кездерде ақ, әр түрлі жағдайларда бас миының аурулары деп белгілене бастады
(эпилепсия, бас сақинасы т.б.).
Неврологияның ғылым ретінде дамуы нерв жүйесінің зерттеу әдістерінің
дамуына байланысты. Орта ғасырларда Д.М. Морганьи және Т. Виллизий белгілі
бір неврологиялық ауруларды ми құрылымдарымен сәйкестіріп байланыстыра
білді. Жүйке жүйесінің морфологиясының дамуына маңызды үлес қосқан Андрей
Везали, Якоб Сильвиев, Констанцио Варолиев. Декарт рефлекс ұғымын
құрастырған. Осылайша нейрофизиология негізі салынған. XVIII ғ. неврология
дамуының жазба кезеңі болды. Нерв жүйесінің ауруларында симптомдар мен
синдромдардың жаңа мағұлматтарды пайда бола бастады. Оларды емдеу әдістері
қарастырылған.
XIX ғ. жүйке жүйесінің құрылымдарын, қызметін мидың химикалық зерттеу
әдістерін танып білу жылдам дами бастады. Паталого-анатомиялық зерттеулер
жүйелендірілген. Жүйке тінін бояу, сериялық кесінділерін алу, жүйке
жүйесінде микроскопиялық зерттеулер жүргізу мүмкіншілігі туды. Неврология
дамуында анатомиялық, эмбриологиялық және эксперементальді зерттеулер үлкен
рөл атқарды. Осының дамуы И.М. Сеченовтың, И.П. Павловтың, Н.Е.
Введенскидің, А.А. Ухтомскидің, Магнустің, Шерригтонның және т.б. аттарымен
байланысты.

Отандық неврологияның тарихы Невропатология мен психиятрияның жеке
клиникалық пән ретінде дамуы жүйке жүйесінің қалыпты анатомиясы және
физиологиясының, сондай-ақ ғылымның басқа салаларының дамуымен байланысты.
Отандық невропатология мен психиятрияның фундаменті- И.М. Сеченов пен И.П.
Павловтың материалисттік ғылымдары. Бұл көрнекті ғалымдардығ ғылыми және
философиялық көзқарастары 19 ғасырдың орыс материалисттік философиясының
әсерінен құралды.(Н.Г. Чернышевский, Н.А. Добролюбов, А.И.Герцен, В.Г.
Белинский және т.б.)
Иван Михайлович Сеченовты (1829-1905) И.П.Павлов орыс
физиологиясының атасы дейді. Ғылым тарихында ол рефлекторлық теория
тұрғысынан психиатриялық құбылыстардың барын бірінші болып негіздеді.
Рефлексы головного мозга кітабында (1863)И.М.Сеченов:Адамның психиатриялық
әрекетінің негізінде орталық жүйке жүйесінің рефлекторлық процестері жатыр
дейді. Басқаша айтқанда: бас миының әрекеті қоршаған ортаның
тітіркендіргіштеріне толығымен тіуелді. Осылайша, ойларды, ерікті,сезімді
басқаратын ерекше жанның бары жоққа шығарылды

Күрделі психикалық функциялар бас миы әрекетінің нәтижесі екені
дәледенді.
И.М.Сеченовтың негізгі идеяларын жалғастырушы И.П.Павлов(1849-
1936) жаңа медицинаның негізі болып табылатын жоғарғы жүйке жүйесінің
әрекеті туралы ілімді дүниеге әкелді. И.П.Павловтың шартты және шартсыз
рефлекстері бас миы әрекетінің негізінде жатқан қозу және тежелу процестері
туралы ғылымы орталық жүйке жүйесі әрекетінің қалыпты және патологиялық
жағдайда оқудың материалисттік негізі болып табылады. Н.Е.Введенский,
А.А.Ухтомский, В.Я.Данилевский, А.С.Догель, Л.А.Орбели әне т.б. жүйке
жүйесінің физиологиясын зерттеумен айналысты.

Невропатология жеке ғылыми пән ретінде 19 ғ. 60 ж. Дами бастады.
Отадық невропатологияның негізін салушы-ғалым-клиницист Алексей Яковлевич
Кожевников (1869-16902). Ресейде алғаш рет ол 1869 ж. Жүйке ауруларының
кафедрасын Мәскеу университетінің медициналық факультетінде ұйымдастырып,
жүйке ауруларының курсын оқыта бастады (осы уақытқа дейін невропатологияны
үйрету ішкі аурулар клиникасында өткізді). Өзінің керемет клиника-
анатомиялық жұмыстарымен А. Я. Кожевников әлемге әйгілі болды. Оның атымен
ерекше эпилепсия тәрізді ұстамамен көрінетін ауру – Кожевниковтың
эпилепсиясы аталады.

Ол кезде жүйке және психикалық аурулардың курсы бір кафедрада
оқытылды. Кейін Кожевниковтың ұсынысымен 1887 ж. жеке психиатриялық
клиника кұрылды, ал сосын псхиатрия курсын оқыту оның оқушыларының бірі –
С. С. Корсаковқа тапсырылды. А. Я. Кожевниковтың басқа оқушыларының ішінде
әйгілі клиницист-невропатологтар – В. К. Рот, Л. О. Даркшевич, г. И.
Россолимо және т.б. болды.
19 ғ. II жартысында және 20 ғ. басында жүйке жүйесінің анатомиясын
оқып үйрену саласында көп жұмыс жасалды. Осылайша, В. А. Бец (1834-1894)
жарты шарлар қыртысының қозғалтқыш аймағында гигантты пирамидалық
жасушаларды алғаш анықтады, олардың топографиясы мен дамуын зерттеді. Бас
миы жарты шарларының беткейінің макроскопиялық топографиясы бойынша үлкен
зерттеулер өткізді. В. А. Бец – ми цитоархитектоника ілімінің негізгі
салушы.
Көрнекті невпропатолог және психиатр В. М. Бехтерев (1857-1927)
өзінің жан-жақты әрекеті арқасында невропатология және психиатрия, жүйке
жүйесінің анатомиясы мен физиологиясы саласында үлкен мұра қалдырды.
Бас миы мен жұлынның көптеген анатомиялық түзілістерін ол алғаш
суреттеген және тынғылықты зерттеген. Алғаш болып жүйке жүйесінің кейбір
ауруларын, олардың рефлекстері мен симптомтарын бейнелеген.
В. М. Бехтерев гипнозбен емдеу әдісін енгізуде көп жұмыс жасады. Ірі
ұйымдастырушы бола тұра, ол Ресейде алғаш рет ғылыми зерттеулік
психоневрологиялық институт ашты (қазіргі Ленинградтағы В. М. Бехтерев
атындағы институт).
Кеңес өкіметі жылдарындағы отандық невропатологияның дамуына бағалы
үлес қосқан ғалым невропатологтар: М. И. Аствацатуров, М. Б. Кроль, М. С.
Маргулис, В. К. Хорошко, А. М. Гринштейн, Е. К. Сепп, С. Н. Давиденков, Н.
И. Гращенков, н. В. Коновалов, И. Н. Филимонов, Н. К. Боголепов және т.б.

Психиатрия дамуының түп негізі ежелгі Русь кезеңінде жатыр. Киевтік
Русьте 10-11 ғ.ғ. монастырьларда психикалық ауру адамадарға көмектескен. Ол
кезде психикалық аурулардың пайда болуын дінмен байланыстырған. Осы
кезеңнің өзінде Ресейде психикалық науқасқа гуманситік түрде қараған. Ал
Батыс Еуропада психикалық науқастарды шайтандармен салыстырып, көп қиянат
көрсеткен. Көптеген психикалық науқастарды отқа жағып жіберген. Оларды
жалмауыз, сиқыршы ретінде таныған. Ал Ресейде психикалық науқастарды құдай
қарғысынан зардап шегушілер деп танып, оларды монастырларда ұстаған.
17 ғ. Мәскеулік Русьте жындану – бұл ауру деген ойға келе бастады.
Бірінші психиатриялық долгауз 1779 ж. Петерборда ашылды. Кейін бұл мекеме
Преображенскийдің психиатриялық ауруханасы деген атқа ие болып, Мәчкеуде
1809 ж. ашылды.

Қолданылған шараларға қарамастан, психикалық емханалардағы науқастардың
жағдайы ауыр болды: оларды байлады, шынжыр тақты, басатын көйлектер
кигізілді.
19 ғ. Бірінші жартысындағы орыс дәрігерлердің жұмыстары біздің
еліміздегі ғылыми-психиатрияның дамуына оң әсер етті. Оның дәлелі ретінде
19 ғ. екінші жартысындағы отандық психиатрияның бетке ұстарлары И. М.
Балинский, И. П. Мержеевский, В. Х. Кандинский еңбектері б.т.
И. М. Балинский (1827-1902) ең бірінші болып Ресейде петерборлық
медицина-хирургиялық академиясында (1857) психиатрия курсын оқытуды
бастады. Ал 1867 жылы академия психиатриялық клиника ашылды. И. М.
Балинский психиатриялық науқастарды күту және емдеу сұрақтарына көп көңіл
бөлді.
И. П. Мержеевский (1838-1908), Балинскийдің оқушысы өршімелі
параличтің, микроцефалияның патологиялық анатомиясын зерттеумен танымал.
Танымал клиницист-психиатр В. Х. Кандинский (1849-1889) елестеу,
сандырақ сияқты симптомдарды, сондай-ақ сот психиатриясы мен
психопатияларды зерттеді.

19 ғ. соңындағы психиатрияның жетістіктері С. С. Корсаков атымен
байланысты.
С. С. Корсаков (1854-1900) – көрнекті отандық ғалым-дәрігер, қоғам
қайраткері, отандық психиатрияның негізін қалаушылардың бірі, мәскеулік
психиатриялық мектептің негізін салушы. С. С. Корсаков арқылы Ресейде
психиатриялық науқастарға қысым көрсетпеу жүйесі пайда болды.
Ол психиатриялық емханаларда төсек режим ұсынды. Осылайша, психикалық
науқастар кәдімгі соматикалық науқастар тәрізді емделді. Корсаков
психиатриялық емханаларға мейірбикелік күтімді енгізді.
Психикалық аурудың негізі болып С. С. Корсаков мидың зақымдалуы,
барлық ағзаның ауруы деп танылды.
С. С. Корсаков 1899 жылы алғаш рет полиневритпен бірге жадының
бұзылыстары ретінде көрінетін ауруды бейнеледі. Бұл аурудың клиникалық
көрінісі әлемге танымал және Корсаков ауруы деп аталады. Осылайша
психиатрияның жаңа дәуірі басталды. Корсаковөа дейін симптоматикалық
бірініші орында болды, яғни, жеке симптомдар немесе симптомдар кешендері
жеке ауру ретінде қарастырылды, мысалы, мания, аменция, меланхолия және т.
б. Корскаковтың көрсетуінше нозологиялық бағыт ғылыми дәлелденген болып
табылады. Бұл кезде аурудың белгілі бір себебі, клиникалық көрінісі, ағын
сипаты және аяқталуы көрсетіледі.
Осылайша, отандық психиатрияның негізін салушылар – с. С.
Корсаков, П. ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Жпф зақымдылығы мен оның пайда болу себептері мен түрлері
ЯМР және ЭПР құбылыстарды медициналық зерттеулерде қолдану. Қазіргі кездегі МРТ
Электромагниттік өзара әсерлердің таралу жылдамдығы
Қояншық ауруы
Көмекші мектеп бастауыш сынып оқушыларының оқу дағдысының ерекшеліктері
Психодиагностиканың қалыптасу тарихы
Тынысалу жүйесін зерттеу әдістері кеуде қуысын қарау және пальпациялау. Ересек адамдардың және түрлі жастағы балалардың салыстырмалы және топографиялық перкуссиясы
Клиникалық эпидемиология әдістемелік нұсқама
Ішкі аурулар пропедевтикасы пәнінің жалпы сұрақтары
Дислексия және кеңістік түсініктердің бұзылысы
Пәндер