Экономикалық тиімділік және оның көрсеткіштері

Нарық жайында, экономикалық дамуды әрі қарай жалғастыруда, өндірістің тиімділігін арттырудың бағыттарын, олардың өсу факторлары мен тиімділігін анықтаудың әдістерін анықтау маңызды міндет болып табылады. Кәсіпорындардың өндірістік тиімділігін арттырудың маңызды бағыттарын тиімді айқындау үшін, тиімділіктің негізгі көрсеткіштерін біліп алуымыз қажет.
Экономикалық тиімділіктің жалпылама критерийіне қоғамдық еңбектің өнімділігі жатады. Қоғамдық еңбектің өнімділігі ұлттық табысты, материалдық өндіріс саласында жұмыс жасайтын адамдардың орташа санына бөлу арқылы табылады:
ЕӨ=ҰТ/А
Сонымен қатар, экономикалық тиімділіктің аса маңызды көрсеткіштері ретінде еңбексыйымдылығы және қорсыйымдылығы алынады.
Өнімнің еңбексыйымдылығы материалдық өндіріс саласында жұмсалған еңбек санын, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне бөлу арқылы анықталды:
Есый=T/Q
Мұндағы:
Есый= еңбексыйымдылығы;
T.еңбек саны;
Q. шығарылған өнімнің жалпы көлемі.
Қоғамдық еңбектің материалмыйымдылығы шикізат, материал, отын, энергия және т.б. шығындарының көлемін, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне бөлу арқылы анықталды:
Мсый=Ш/Q,
Мұндағы:
Мсый= материалсыйымдылығы деңгейі;
Ш. шикізат, материал, отын, энергия және т.б. шығындары.
Капиталсыйымдылығы халық шаруашылығындағы капитал салымдарының көлемін, шығарылған өнімнің жылпы көлемінің өсіміне бөлу арқылы анықталды:
К сый= К/ Q,
Мұндағы: К сый= өнімнің сыйымдылығы,
К.капиталдық салымдардың жалпы көлемі;
Q.шығарылған өнім көлемінің өсімі.
Өнімнің қорсыйымдылығы халық шаруашылығындағы негізгі өндірістік қорлардың орташа құны, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне бөлу арқылы анықталады:
        
        І Тарау Экономикалық  тиімділік және оның көрсеткіштері.
Нарық жайында, ... ... әрі ... ... өндірістің
тиімділігін арттырудың бағыттарын, олардың өсу факторлары мен тиімділігін
анықтаудың әдістерін анықтау маңызды міндет болып ... ... ... арттырудың маңызды бағыттарын тиімді айқындау үшін,
тиімділіктің негізгі көрсеткіштерін біліп алуымыз қажет.
Экономикалық тиімділіктің жалпылама критерийіне ... ... ... ... ... ... ұлттық табысты, материалдық
өндіріс саласында жұмыс жасайтын адамдардың орташа ... бөлу ... ... ... ... аса ... ... еңбексыйымдылығы және қорсыйымдылығы алынады.
Өнімнің еңбексыйымдылығы ... ... ... ... санын, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне бөлу арқылы анықталды:
Есый=T/Q
Мұндағы:
Есый= еңбексыйымдылығы;
T-еңбек саны;
Q- шығарылған өнімнің жалпы ... ... ... ... материал, отын,
энергия және т.б. шығындарының көлемін, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне
бөлу арқылы ... ... ... ... материал, отын, энергия және т.б. шығындары.
Капиталсыйымдылығы ... ... ... ... ... ... жылпы көлемінің өсіміне бөлу арқылы анықталды:
К сый= К/Q,
Мұндағы: К сый= өнімнің сыйымдылығы,
К-капиталдық салымдардың жалпы көлемі;
Q-шығарылған өнім ... ... ... ... ... негізгі өндірістік
қорлардың орташа құны, шығарылған өнімнің жалпы көлеміне бөлу ... сый= ... К сый= ... ... шаруашылығындағы негізгі өндірістік қорлардың
орташа құны;
Q-шығарылған өнімнің жалпы ... ... және ... ... ... тиімділік –шығындарды атқару арқылы пайда болған әсердің ... ... және оны ... әрбір объектілері бойынша
есептеуге болады.
Салыстырмалы тиімділік – белгілі бір ... және ... ... екі ... ... ... вариантарының ішінен біреуін
таңдап алуда есептелінеді. Ол бір ... ... ... ... ... ... тиімділіктің көрсеткіштері мынадай категориялар бойынша
топталады:
□ өндірістік ... ... ... ... пайдалығын және оның ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді
міндеттемелерді ... ... ... қорларын
басқаруын сипаттайтын көрсеткіштер;
□ Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері, кәсіпорынның активтерін
қаржыландыруда қолданылатын ... ... құру ... ... ... ... анықтайтын көрсеткіштер.
Өндірістік іс-әрекеттің тиімділігінің көрсеткіштері. Бұл ... ... ... ... ... нәтижелері мен
тиімділігін сипаттайды. Бұлардың көмегімен ... ... ... ... Ол үшін қаралып отырған әсіпорынның
қызметтік ... ... да ... ... қажет. Мұндағы
сапалық критерийге кіретіндер: ... сату ... ... ... ... ... ... репутациясы.
Сандық бағалау екі бағытта жүргізіледі:
-негізгі көрсеткіштер бойынша
-кәсіпорын ресурстарын қолданудың тиімділік деңгейі.
Шаруашылық іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... болады. Солардың ішіндегі
маңыздырағы- пайда көрсеткіші ... ... ... ... кәсіпорынның
іс-әрекеттің негізгі критерийі және ақырғы мақсаты болып табылады.
Сату рентабельдігі ... беру ... ... ... ақша ... х 100%). Бұл ... өнімді шығаруға кеткен шығындар
мен осы өнімді сату ... ... ... ... ... ... беру кезеңіндегі таза пайда / ... ... ... ... х 100%). Бұл ... ... ... (айналым және негізгі капиталының) қолданылу тиімділігін
көрсетеді.
Негізгі капиталдың рентабельділігі (есеп беру ... ... беру ... ... ... ... минус амортизация х 100
%), кәсіпорынның негізгі қорларының қолдану тиімділігін көрсетеді.
Меншік капиталының ... ... беру ... таза
пайда/есеп беру уақытының соңындағы меншік капиталы х 100 %). ... ... ... ... ... қолданылу
тиімділігін көрсетеді.
Тиімділіктің салыстырмалы көрсеткіштері:
□ Активтердің айналымдылығы (сату көлемі/активтердің орташа жылдық құны ... %) ... ... бар активтердің негізінде шығарылып, сатылу
мүмкіншіліктерін сипаттайды;
□ Негізгі ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың қолданылу тиімділігін көрсетеді;
□ Айналым қаражаттарының айналым коэффициенті ... ... ... ... саны неғұрлым көбірек болса, соғұрлым фирманың
коммерциялық іс-әрекеті жыламырақ және ағымды ... ... ... де аз ... ... ... запастардың айналым коэффициенті ... ... ... ... ... санын көрсетеді.
Өтімділік көрсеткіштері:
□ Меншік айналым қаражаттарының ... ... таза ... ... ... ... Кәсіпорынның меншік капиталының,
ағымды активтерді жабу көздері болып табылатын бөлшегін сипаттайды. Бұл
көрсеткіш ... ... ... ... ... маңызды болып келеді. Меншіктік айналым қаражатарын көбейтудің ... және ... ... ... ... ... ... таза айналым капиталының оңтайлануы (ақша
қаражаттары/ таза айналым капиталы). ... ... ... түріндегі формасын, яғни абсолюттік өтімділігі бар ... Бұл ... 0 мен 1 ... ... ... Жабу ... ... активтер/ағымды міндеттемелер). Активтердің
өтімділік жалпы бағасын береді. Кәсіпорынның ағымды ... ... ... ... 1 теңгесіне келетінін көрсетеді.
□ Тез өтімділік коэффициенті. Бұл коэффициет жабу ... ... ... ... ... ... бөлшектерімен
есептелінеді, есептеуден-өндіріс запастары алынып тасталынады.
□ Абсолюттік өтімділік коэффициенті (ақша ... ... ... ... ең ... ... ... қарыз міндеттемелерінің қай бөлігі, қажет болған жағдайда, ... ... ... ... Запастарды жабудағы меншіктік айналым қаражаттарының үлесі (меншіктік
айналым қаражаттары/запастар мен шығындар), ... ... ... жабылатын бөлігін көрсетеді.
Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері:
Кәсіпорынның қаржылық жағдайының негізгі бір сипаттамасы- ... ... оның ... ... Ол ... ... ... және оның кредиторлар мен инвесторлардан
тәуелділік ... ... ... ... ұзақ ... ... және ... алынған қаражаттардың арақатынасымен
сипатталады.
Көрсеткіштері:
□ Меншік капиталын ... ... ... ... жұмысына қажетті құжаттардың жалпы көлеміндегі, кәсіпорын
иелерінің үлесін көрсетеді. Бұл ... ... ... болса,
кәсіпорын сыртқы кредиторлардан неғұрлым қаржылы тұрақты және тәуелсіз.
□ Қаржылық тәуелдік коэффициенті (активтер/ ... ... ... шоғырландыру кері коэффициент. Бұл көрсеткіштің динамикада
өсуі, кәсіпорынды қаржыландырудағы қарыз қаражаттары ... ... Егер оның ... ... ... төмендесе (немесе 100 %) , онда
ол, кәсіпорын иелерінің өз кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... коэффициенті (меншіктік айналым
қаражаттары/меншіктік капитал). ... ... қай ... ағымдық
іс-әрекеттерді қаржыландыруға жұмсалатынын көрсетеді.
□ Ұзақ мерзімді салымдардың құрылымдық коэффициенті ( ұзақ ... ... және ... да ... тыс ... ... ... қаражаттар мен басқа да айналымнан тыс
активтердің қай ... ... ... ... ... яғни ... ... емес, сыртқы инвесторларға тиесілі.
□ Меншіктік және тартылған қаражаттардың арақатынас ... ... ... Бұл коэффициент кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығының жалпы бағдарламасын көрсетеді. Оның 0,155-ке тең
белгісі, кәсіпорынның активтеріне кіргізілген, меншік ... ... 15,5 тиын ... қаражаттар келетіндігін көрсетеді.
Салыстырмалы тиімділік
Кәсіпорынның іс-әрекеттің неғұрлым үнемді ... ... алу ... тиімділік көрсеткіштерінің жүйесі қолданылады. Салыстырмалы
тиімділік көрсеткіштеріне- ... ... ... ... өзіндік құны,
күрделі қаржы қайтарымдылығы,табыс пен шығындардың арақатынастары жатады.
Үлестік күрделі қаржылар іске ... ... ... ... ... ... өнімнің өсіміне есептелген күрделі қаржылардың
көлемін сипаттайды. Инвестицияландыру варианттары бойынша алныған ... ... ... ... ... ... ... үлестік күрделі қаржылар азайту критерийлары арқылы өзара
салыстырылады. Бұл арада, жаңа ... мен ... ... ... ... жобалау және констукциялау
кезінде, аса үнемді шешімдерді қолдану жолдары қарастырылады.
Өнімнің өзіндік ... өнім ... және ... шығындардың ақщшалай тұлғалануы. Варианттарды салыстырғанда,
өнімді тұтынушыларға тасымалдау шығындары ... ... ... қолдаған
жөн.
Инвестициялық жобаларды салыстырып, олардың ішінен тиімділерін таңдап
алуда мынадай көрсеткіштерді пайдалану арқылы шешкен жөн:
• Таза табыс (интегралдық ... ... ... (ТИ);
• Табыстылылықтың ішкі нормасы (ТІН);
• Басқа да ... ... ... ... ... ... ... құнына келтіру қажет, себебі, ... мен ... ... ... ... ... әртүрлі болып
келеді, мысалы: ертерек алынған табыстың құны, кейінірек алынған табыстың
құнынан жоғарырақ болады.
Шығындар мен ... ... ... оларды диконттау
коэфициентіне көбейту арқылы жүзеге асырылады. Тұрақты дисконт нормасы ... 1 / ... ... алған мерзім мен салыстыру мерзімнің аралығындағы
уақыт, жыл.
Дисконт нормасы Е-капиталдың табыстылылық коэффициенті (табыс ... ... ... Бұл ... ... инвесторлар өз қаражатын басқа
да осы ... ... ... ... ... ... – барлық есеп айырысу кезеңіндегі ағымды
әсерлердің ... ... ... интегралдық нәтижелердің
интегралдық шығындардан асып түсуімен мына формула:
ТДТ= (Нt-Шt)/(1+E),
Мұндағы:
Нt- есеп айырысудың ... ... ... ... ... ... кезеңі.
Инвестициялық табыстылық индексі (ТИ) келтірілген әсер ... ... бөлу ... ... ... көлемі;
Егер ТИ=1 немесе ТИ>1, онда таңдап алынған вариант тиімді, ал егер
ТИ

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Таза Мұнай Ақтөбе» ЖШС-нің мысалында кәсіпорынның экономикалық тиімділік көрсеткіштерін талдау және бағалау27 бет
ENRC компаниясы үшін РРЖ негізінде резервтік арна құру37 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
Автокөлік логистикасының техникалық сенімділігін тиімдендірілуінің жетілдіру жолдары104 бет
Айранкөл кен орны45 бет
Акционерлік қоғамның әлеуметтік-экономикалық мәні35 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет
Ауыл шаруашылық машиналары31 бет
Ақпарат11 бет
Банктін қаржылық-шаруашылық қызметінің тиімділігін талдау70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь