Қазақстан Республикасындағы лизинг бизнесі

Жоспар

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1

ІІ. Негізгі бөлім
1. Лизинг туралы жалпы түсінік
1.1. Лизингтің шығу тегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2
1.2. Лизингтің операциялардың негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

2. Қазақстан Республикасындағы лизинг бизнесі
2.1. Лизингтік операциялар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
2.2. Лизингтік келісімшарт ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

3. Қазақстан Республикасындағы лизингтің сыртқы жағдайы
3.1. Қазақстан Республикасындағы лизингтің даму жолдары ... ... ... ... ... ... ... .15
3.2. Лизингтік қызметтер нарығының сегменттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
3.3. Лизингтің артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
        
        Жоспар
І.
Кіріспе.....................................................................
...............................................1
ІІ. Негізгі бөлім
1. Лизинг туралы жалпы түсінік
1.1. ... ... ... ... негізгі
түрлері......................................................3
2. Қазақстан Республикасындағы лизинг бизнесі
2.1. ... ... ... ... ... ... сыртқы жағдайы
3.1. Қазақстан ... ... ... ... қызметтер ... ... ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбы «Лизингтік операциялар ... ... ... ең қиын ... қатысады, сатып алу ... ... ... және ... ... ... да лизинг
түсінігі нақты белгілі бір анықтамада болмайды.
80-жылдардың басында ... ... жай ғана ұзақ ... жалдау
ретінде ғана емес, жалгерлік қатынас, кепілдік ... ... ... ... міндеттемелері бойынша есеп айырысулар және
басқа да қаржылық механизмдер қатыстырылған дәстүрлі емес, ... ... ... ... ... ... операция
бүгінгі күні қазақстандық экономикаға өте қажетті ... ... ... ... іскерлік ортамен бірлесе қызмет етуіне әсер
ететін операция.
Лизингтік бизнес кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... табылады.
Лизингті белсенді енгізетін болса, ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасын құрылымдық қайта
құрудың, нарықты жоғары сапалы тауармен қамтудың мықты тынысы болуы ... ... ... ... ... үшін ... ... емес, жалға алғанды жөн көреді. Жалгерлік, ... ... ... ... ... ... ... дамыған нарық
қатынасына тән әр түрлі қаржылық механизмдер және ... ... есеп ... ... ... қаржыландырудың арнайы қосымша
көзі ретінде енгізіледі.
Лизинг түсінігі үш негізгі аспектілерді қамтиды:
1. Лизинг – ... ... ... ... қызмет атқарады:
а) машина-техникалық өндіріс ретінде ұйымдастырылады;
б) материалдық-техникалық өндірісті қамтамасыз етеді.
2. Лизинг – ішкі ... ... салу және ... ... ... ... жаңа формасы ретінде көрінеді;
б) лизинг – лизингтік компанияларды несиесіз қаржыландыру көздері.
3. Лизинг – ... ... ... ... ... ... сыртқы нарықтық бәсекелестікті көтеру;
б) мемлекеттің сыртқы қарыздарының көбеюіне жол бермеу.
Бірінші ... ... ... ... ... яғни оның шығу ... оның ... яғни шұғыл лизинг, ақша лизингі және тікелей-қаржылық
лизингі және олардың атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... таңда, Қазақстан
Республикасының экономикасына өте қажетті әрі маңызы зор, яғни ... ... ... етуіне әсер ететін операция ретінде қарастырамыз.
Үшінші тарауда, Қазақстан Республикасындағы лизинг бизнесі, оны дамыту
жолдары және сыртқы елдермен байланысты мәселелері ... ... мен ... және ... ... ... ... Негізгі бөлім
1. Лизинг туралы жалпы түсінік
1.1. Лизингтің шығу тегі
Лизинг сөзі “to lease” ағылшын ... ... ... ... ... ... ... беруден (аренда) айырмашылығы – жалға
беруде екі тарап қатысса: жалға беруші және ... ... ал ... ... ... ... лизинг алушы және жабдықтаушы болады.
Лизинг – бұл лизинг берушінің (жалға берушінің) өзіне тиесілі ... ... ЭЕМ, ... ... ... ... және қоймаға арналған құрылғыларды лизинг ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға беруін
қарастыратын жалға беру шарты.
Банктердің лизингтік операциялары несиелік операциялармен ... ... ... ... ... бір ... ... төлемдер төленіп, мерзімі аяқталғаннан кейін де ... ... ... ... қала ... көруге болады. Ал,
несиеде банктің меншік объектісі ретінде ... ... ... ... лизингке ұқсас операцияның б.э. 2000 ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілер лизинг
операциясының жасалғандығы туралы нақты зерттеулер ретінде 1877 жылы «Белл
Телефон Компани» деген американдық компанияның ... ... ... ... ... тиек ... ... стейтс лизинг корпорейшн» атты
алғашқы лизингтік компания 1952 жылы Сан-Францискода (АҚШ) ... 1962 жылы ... ... ... ... ... ... компания
Дюссельдорфта (Германия) пайда болған. 1972 жылдан бері ... ... ... ... ... ... бұл елдегі лизингілік операциялар 1 ... ... 80-ші ... ... 110 млрд ... ... яғни, ғасыр
ширегінде 100 еседен көп артты. Жалдау бойынша операциялардың шапшаң өсуіне
лизингілік мәміле ... ... ... ... бір ... ... ... нарықтық экономикасы дамыған елдердегі шаруашылық
жүргізуші субъектілерге арналған лизингілік ... ... ... ... ... ... ие операция болып саналады.
Ал, Италияда алғашқы лизингілік компания 1963 жылы ... ... ... ... ең ... өсімі кейінірек – 70-80-ші
жылдары ... ... ... ... көп болуымен ерекшеленеді.
80-ші жылдың екінші жартысында бұл елде жуық шамамен екі ... ... ... ... көбісі шағын және орта компаниялар.
Олардың ішінде аса ірі лизингілік компаниялардың саны – 50. Бұл ...... ... ... ... Бұл ... ... ірі итальяндық лизингілік компанияның үлесіне ... ... 80 %-і ... ... ... операциялардың негізгі түрлері
Лизингтік мәмілелердің бірнеше ... бар. ... ... екі ... бөлінеді: шұғыл және қаржылық лизингтер.
1. Шұғыл лизинг – бұл ... ... ету ... ... ... мерзімінің қысқалығын және мүліктің құнын толық ... ... ... – бұл ... ... ... лизинг затының
мерзімі ішінде өзінің толық амортизациялық құнын төлеп ... ... ... өтеуімен байланысты сипатталады.
Осы лизингтердің отандық және ... ... ... ... ... лизинг – бұл, оның қатысушыларының бір ... ... ... ... ... – бір ... немесе барлық тараптардың әр елден болып
келуін сипаттайды.
Сыртқы лизинг – экспорттық және импорттық ... ... ... шетел лизинг алушы болса, импорттық лизингте шетел лизинг беруші
болып табылады.
Кейде лизингтік ... ... ... ... ... ... ... қалатын жағдай да болуы мүмкін, онда ол ссуда алады. ... ... ... тартатын лизингтік операция деп атайды.
Банктердің лизингтік ... ... ... ... ... Алайда лизингтің несиеден бір ... ... ... ... мерзімі аяқталғаннан кейін де лизинг
объектісінің лизинг берушінің меншігінде қала ... ... ... ... банктің меншік объектісі ретінде қарыз алушының берген кепілдігі
қалады.
Қаржылық ... – бұл ... ... құнын төлеп алатын мүліктің түрін
жалға беру, онда уақытша пайдалануға берілген мүліктің ... ... ... және ... ... жақын болады.
Лизингтік мәміленің тараптары:
- лизинг беруші (жалға ... ... ... ... ... болып табылады.
Басқаша сөзбен айтқанда, қаржылық лизинг – бұл инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... лизинг бұйымын лизинг келісімшарты
бойынша өз меншігіне алуды, сосын оны лизинг ... ... бір ... бір мерзімге, белгілі бір уақытта иелік ету ... ... ... үшін ... ... міндетіне алады. Бұл кезде
лизинг бұйымы лизинг ... ... оның ... ... ... ... оның 80 % бөлігіне сәйкес келуі тиіс;
- лизинг ... ... ... ... ... төлемдерді
кезеңімен тиянақты түрде төлеп тұруды өз міндетіне алады. Келісімшарттың
мерзімі ... соң, ... ... ... алушының меншігіне өтуі мүмкін,
егер бұндай жағдай шартта қарастырылған болса.
Лизинг ... ... ... ... ... транспорт құралдары, жер телімі т.б. мүліктер жатады. Лизинг
бұйымына бағалы қағаздар, табиғи ресурстар жатпайды.
Лизинг – ... ... ... ... жағдайына
байланысты әртүрлі болып бөлінеді:
- қайтарылатын лизинг – лизингтің бір түрі, онда ... осы ... ... ала ... ... ғана, лизинг алушыға лизинг ретінде сатады;
- банк лизингі – лизингтің бір түрі, онда лизингті беруші рөлін ... ... ...... бір түрі, онда лизинг беруші ағымдағы жөндеу
және оның лизинг бұйымына техникалық қызмет көрсету жұмысын атқарады;
- таза лизинг – ... бір ... онда ... ... ... жөндеу
және оның лизинг бұйымына техникалық қызмет көрсету жұмысын атқарады.
Лизинг өз нысаны бойынша ішкі және халықаралық болып ... ... ... ... ... де, ... ... да және сатушы да Қазақстан
Республикасының резиденті болып табылады. Халықаралық лизингті, ... ... ... емес ... ... ... Лизинг
берушінің де, лизинг алушының да және ... да ... ... сатып алу-сату келісімшартымен және ... заң ... ... ... келісімшарты мынадай
міндетті мәнді жағдайлардан тұруы тиіс, онсыз ол келісілген деп саналмайды,
келісімшарт жасалатын нәрсесі; ... ... ... ... ... ... кім жүзеге асырғаны көрсетіледі; лизинг нәрсесін лизингті
алушыға берудің мерзімі мен жағдайы; лизинг төлемінің ... ... ... нәрсесінің құны; келісімшарттың әрекет ... ... ... ... ... өту ... ... ету нәрсесін
суреттеу; лизинг нәрсесін ұстау және жөндеу тәртібі; сақтандыру; лизинг
берушінің атына лизинг нәрсесін ... ... ... екі жақтың
біріне жүктеу; лизинг келісімшарты бойынша лизинг алушының міндеттемесін
орындауын ... үшін ... ... ... ... ... жауапкершілігі. Қозғалмайтын мүліктер ... ... ... ... заң ... ... ... тіркеуден өтеді. Қозғалыстағы мүліктер қойылған кепілдік
ретінде міндетті ... ... ... ... ... ... сатушы
тікелей лизинг алушының алдында сатып алу-сату келісімшарты бойынша жауапты
болады. Егер де ... ... ... ... ... ... ... алушыға берілетін лизинг нәрсесінің шартын өзгерту үшін, ... ... ... келісуі тиіс. Лизинг алушының да, лизинг берушінің
де сатушымен қарым-қатынасы ынтымақтасқан ... ... ... ... ... өз кезегінде екі әдісте пайдаланады: не өсіп
отыратын пайыздық мөлшерлемесін, немесе ... ... ... ... ... ... бойынша жасалатын операциялар онда
қарастырылған келісімшарттың жағдайына байланысты көрініс табады.
Бұл мысалдың шарты бойынша негізгі ... ... ... балансына
берілген:
|Қатар |Шаруашылық |Сомасы, ... ... ... ... ... | |
| ... | | |
| | ... | ... |
| ... ... ... ... |
| 1 ... ... | | | |
| ... ... |700000 |842 |121-125 |
| |- ... | | | |
| ... ... |900000 |334,301 |722 |
| |- ... ... | | | |
| ... |144000 |334,301 |633 |
| ... ... | | | |
| ... ... (16 | | | |
| |%) | | | |
| 2 ... ... | | | |
| ... құралдың | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... сомасы| |301,334 |611 |
| ... ... |300000 | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... көрсетілген | | | |
| 3 ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ағымдағы| | | |
| ... ... |300000 |611 |705 |
| ... | | | |
| 4 ... ... ... | | |
| ... ... |300000 |611 |301,334 |
| ... төленді | | | |
| |
| 5 ... ... ... | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| |- ... ... |900000 |121-125 |683 |
| ... құны |144000 |331 |683 |
| ... | | | |
| |- ҚҚС ... | | | |
| 6 ... ... ... | | |
| ... үшін ... |300000 |831 |684 |
| ... | | | |
| 7 ... ... ... | | |
| ... ... |1344000 |683,684 |441,451 |
| 8 ... ... | | | |
| ... ... | ... | |
| ... бойынша |108000 |821 |131-134 |
| ... | | | |
| ... | | | |
2. ... ... ... бизнесі
2.1. Лизингтік операциялар есебі
Бухгалтерлік есепте лизинг ... ... ... мүлікті қаржылық
лизингке ұсынумен байланысты операцияларын көрсету тәртібі банктің ішкі
құжаттарында қарастырылуы және ... ... ... ... келісімі жасалып, мүлік ... ... ... ... ... ... ... алынып, кәсіпкерлік мақсатына уақытша
пайдалануға және ұстауға лизинг алушыға жалданатын ... ... ... ... ... ... ... сатушыдан алу және лизинг келісімінің
шартына сәйкес жолдау:
- Негізгі құралды алу:
Дт 1656 ... ... ... ... құрал-жабдықтар»
Кт 2856 «Күрделі қаржы салымы бойынша кредиторлар».
- Алынған негізгі құралдар үшін төлем:
Дт 2856 «Күрделі қаржы салымы бойынша кредиторлар»
Кт 1050 «Банктердің ... ... ... ... ... ... лизинг алушыға уақытша
ұстауға және кәсіпкерлік мақсатта қолдануға беру:
Дт 1305 «Басқа банктерге қаржы лизингі»
1420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі»
Кт 1656 «Жалға ... ... ... құрал-жабдықтар».
Ай сайын айдың соңғы жұмыс күнінен кешіктірмей лизинг беруші ... ... ... Бұл ... ... бухгалтерлік жазба
жасалады:
Дт 1730 «Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы ... ... ... ... ... ... және ... лизингі бойынша
есептелген кірістер»
Кт 4305 «Басқа банктерге берілген қаржы лизингі бойынша сыйақы ... ... ... берілген қаржы лизингі бойынша сыйақы алуға
байланысты кірістер».
Егер лизинг алушы өз қаржысы ... және ... ... ... ... ... зиян келтірмейтін жақсарту жүргізсе, лизинг
беруші лизинг алушы ... бұл ... ... өтеу ... лизинг
келісімінің әрекет ету мерзімі аяқталғанда өз міндеттемелерін мойындайды.
Бұл кезде келесі бухгалтерлік жазба ... 5922 ... емес ... өзге ... 2860 ... қызмет бойынша өзге кредиторлар».
Лизинг келісімімен қаралған төлемдерді мерзімінде алғанда лизинг беруші
келесі бухгалтерлік өткізбелерді ... ... ... ... ... сыйақыны өтеу бойынша:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1730 «Басқа ... ... ... және ... ... ... кірістер»
1740 «Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
есептелген ... ... ... алу, ... және оны ... келісімін жасау кезіндегі
баға бойынша лизинг келісіміне сәйкес ... ... үшін ... ... ... мен басқа да кез келген шығындарды қапына
келтіру ... 1050 ... ... ... 1305 ... ... қаржы лизингі»
1420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі».
Лизинг алушы сыйақы ... ... ... – ақ ... лизинг
бойынша негізгі борыш сомасы кешіктірілгенде, келесі бухгалтерлік өткізбе
құрылады:
а) ... ... ... 1731 ... ... берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
мерзімі өткен сыйақылар»
1741 «Клиенттерге берілген қарыздар және ... ... ... өткен сыйақы»
Кт 1730 «Басқа банктерге берілген қарыздар және ... ... ... ... ... ... қарыздар және қаржы лизингі бойынша
есептелген кірістер».
ә) Негізгі борыш сомасына:
Дт 1306 «Банктің ... ... ... ... мерзімі өткен
берешегі»
1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі өткен
берешегі»
Кт 1305 ... ... ... ... ... ... қаржы лизингі».
б) Негізгі борыш сомасы бойынша Ұлттық банктің нормативтік-құқықтық
актілеріне сәйкес құрылатын мәжбүрлі шығын сомасына:
Дт 5452 ... ... ... ... және ... лизингі бойынша
арнайы резервтерге (мәжбүрлі шығындарға) ақша бөлу»
5455 «Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы ... ... ... ... ... ақша ... 1339 ... банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
арнайы резервтер (мәжбүрлі шығындар)»
1439 «Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі ... ... ... ... ... ... мен негізгі борыш өз уақтылы төленбесе
(егер бұл лизинг келісімінде көрсетілмесе) лизинг беруші айып, өсімақы ... ... ... Бұл ... ... ... ... 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»
Кт 4900 «Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)».
Лизинг ... ... ... төлемдер қайтарылғанда, келесі
бухгалтерлік жазба жасалады:
а) Айып, өсімақы және ... ... 1050 ... ... есепшоттары»
Кт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»;
ә) ... ... ... сомасына:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1731 «Басқа банктердің ұсынған ... мен ... ... ... ... сыйақылар»
1741 «Клиенттердің ұсынған қарыздары мен қаржылық ... ... ... ... ... борыш сомасына:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1306 «Банк қарыздары бойынша басқа банктердің ... ... ... ... ... ... ... өткен берешегі»;
в) Алдын ала құрылған мәжбүрлі шығындар ... 1339 ... ... ... берілген қарыздар және қаржы лизингі
бойынша арнайы резервтер (мәжбүрлі шығындар)»
1439 «Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы ... ... ... ... ... 5452 ... ... берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
арнайы резервтерге (мәжбүрлі шығындарға) ақша бөлу»
5455 «Клиенттерге ... ... және ... лизингі бойынша
арнайы резервтерге (мәжбүрлі шығындарға) ақша бөлу».
Лизинг келісімінің әрекет ету мерзімі аяқталған соң лизинг заты лизинг
шартының ... ... ... алушыдан лизинг берушіге қайтарылады:
а) Егер лизинг заты толық амортизацияланса, онда лизинг беруші ... ... ... акті ... қабылдайды және қажет болса оны
одан әрі ... ... ... тыс ... ... Егер ... заты толық амортизацияланбаса, ... құн ... ... келесі бухгалтерлік жазба жасалады:
Дт 1652 «Жер, үйлер мен ғимараттар»
1653 «Компьютерлік қондырғылар»
1654 ... да ... ... ... ... алынған негізгі құрал-жабдықтар»
1658 «Көліктік құралдар»
Кт 1305 «Басқа банктерге қаржы лизингі»
1420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі».
Егер лизинг келісімінің шарты бойынша ... заты ... ... ... заты тоық ... онда ... ... мен лизинг
берушіге қалдық құнды қалпына келтіруі лизинг келісімшартымен реттеледі.
Лизинг ... ... ... есебінен жүргізген жақсарту құнын
қалпына келтіру ... ... ... келесі бухгалтерлік жазба
жасалады:
Дт 2860 «Банктік қызмет бойынша өзге кредиторлар»
Кт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары».
Жаңадан құрылған мәжбүрлі ... ... ... лизинг бойынша
негізгі борыш сомасын лизинг алушы өтеу кезінде ... ... ... ... ... ... сомасына:
Дт 1339 «Басқа банктерге банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі
бойынша арнайы ... ... ... ... берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
арнайы резервтер (мәжбүрлі шығындар)»
Кт 1306 ... ... ... басқа банктердің мерзімі өткен
берешегі»
1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі»;
Кт 1305 ... ... ... лизингі»
1420 «Клиенттерге берілген қаржы лизингі»;
Бірмезгілде кіріс 7130 «Шығынға шығарылған борыштар».
ә) ... өтіп ... ... ... 4305 «Басқа банктерге берілген қаржы лизингі бойынша ... ... ... ... берілген қаржы лизингі бойынша сыйақы алуға
байланысты ... 1731 ... ... ... ... мен ... ... мерзімі өткен сыйақылар»
1741 «Клиенттердің ұсынған қарыздары мен қаржылық лизингтері
бойынша мерзімі өткен сыйақылар», ... ... ... ... және ... сомасына:
Дт 4900 «Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)»
Кт 1860 ... ... ... өзге ... ... ... жатқызылған шығыстар» шотына кіріс.
Қаржылық лизинг бойынша берешекті өтеу келесі жылы ... ... ... мынадай бухгалтерлік жазба жасалады:
а) Айып, өсімақы немесе тұрақсыздық және сыйақы сомасына:
Дт 1050 «Банктердің ... ... 4921 ... ... өзге кірістер» бірмезгілде, шығын 7130
«Шығынға жатқызылған борыштар»;
ә) ... ... ... ... ... ... ... кезде,
қаржылық лизинг бойынша негізгі борыш сомасына:
Дт 1050 «Банктердің ... ... 5452 ... ... ... ... және ... лизингі бойынша
арнайы резервтерге (мәжбүрлі шығындарға) ақша бөлу»
5455 «Клиенттерге берілген қарыздар және ... ... ... ... (мәжбүрлі шығындарға) ақша бөлу» бірмезгілде, шығын 7130
«Шығынға жатқызылған ... ... ... ... ... бойынша) қаржы жеткіліксіз боған
кезде, қаржылық лизинг бойынша негізгі борыш сомасына:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 4921 «Банк ... өзге ... ... ... ... жатқызылған борыштар».
Лизинг алушы банкіде операциялар келесі ретпен жүргізіледі:
Жасалған лизинг келісіміне сәйкес, ... ... ... заты ... және тиісті құжаттармен бірге беріледі. Бұл кезде келесі
бухгалтерлік жазба жасалады:
Дт 1655 «Қаржылық ... ... ... ... 2057 «Басқа банктерден алынған қаржы лизингі»
2227 «Алынған қаржы лизингі».
Ай сайын айдың соңғы жұмыс ... ... ... ... лизинг
бойынша сыйақы есептеледі және келесі бухгалтерлік жазбаны жүргізеді:
Дт 5057 ... ... ... қаржылық лизинг бойынша сыйақыны
төлеумен байланысты ... ... ... лизингі бойынша сыйақы төлеуге байланысты
шығындар»
Кт 2705 «Басқа банктерден алынған қарыздар және ... ... ... ... ... алушы өзінің меншікті қаржылары есебінен және лизинг
берушінің ... ... ... ... зиян ... ... ... беруші лизинг алушы алдындағы бұл жақсартудың құнын өтеу
бойынша лизинг келісімінің ... ету ... ... ... ... бұл ... келесі бухгалтерлік жазба жасалады:
Дт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»
Кт 4922 «Банктік емес қызметтен өзге ... ... ... ... ... төлегенде, лизинг
алушы мынадай бухгалтерлік жазба жасайды:
а) лизинг ... ... ... өтеу ... 2705 ... банктерден алынған қарыздар және қаржы ... ... ... 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»;
ә) лизинг затын алу, жеткізу және лизинг келісімін жасау кезіндегі баға
бойынша лизинг келісіміне сәйкес мақсатында қолдану үшін ... ... ... мен ... да кез ... ... ... келтіру бойынша:
Дт 2057 «Басқа банктерден алынған қаржы лизингі»
2227 «Алынған қаржы лизингі».
Кт 1050 ... ... ... құны ... есеп ... ... ... Егер жалдау
мерзімінің соңында меншік құқы лизинг алушыға ... ... ... өте ... екі ... ... активке тозу құны есептеледі:
жалдау мерзімі немесе оны ... ... ... ... ... ... 5784 ... лизингі бойынша алынған негізгі құрал-жабдықтар бойынша
амортизациялық аударымдар»
Кт 1695 ... ... ... алынған негізгі құрал-жабдықтар бойынша
есептелген амортизация».
Лизинг ... ... ... ... ... қаржылық лизинг бойынша
негізгі борыш сомасы кешіктірілгенде, келесі бухгалтерлік жазба ... ... ... ... 2705 «Басқа банктерден алынған қарыздар және қаржы лизингі бойынша
есептелген шығындар»
Кт 2741 «Алынған қарыздар және ... ... ... ... өткен
сыйақылар»;
ә) негізгі борыш сомасына:
Дт 2057 «Басқа банктерден алынған қаржы лизингі»
2227 «Алынған қаржы лизингі»
Кт 2058 «Басқа банктерден алынған ... және ... ... ... ... берешек»
2225 «Банктің клиенттермен жасалған өзге операциялары ... ... ... ... мен ... ... ... бірмезгілде төленбесе (егер
бұл лизинг келісімінде көрсетілмесе) лизинг беруші айып, өсімақы және
тұрақсыздық ... ... Бұл ... ... ... және тұрақсыздық сомасына:
Дт 5900 «Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)»
Кт 2860 «Банктік қызмет бойынша өзге кредиторлар»;
ә) мерзімі өтіп кеткен сыйақы сомасына:
Дт 2741 ... ... және ... ... ... ... ... 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»;
б) негізгі борыш сомасына:
Дт 2058 «Басқа банктерден алынған қарыздар және ... ... ... ... ... ... ... жасалған өзге операциялары бойынша
мерзімі өткен берешегі».
Кт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары».
Лизинг келісімінің ... ету ... ... соң ... заты лизинг
шартының келісіміне сәйкес лизинг алушыдан ... ... ... ... ... амортизацияланбаса, онда лизинг алушы аталған лизинг
затын ... ... ... өткізеді, ал егер лизинг заты толық
амортизацияланбаса, онда қалдық құн ... ... ... ... ... амортизация сомасына:
Дт 1695 «Қаржы лизингі бойынша алынған ... ... ... ... 1655 ... лизингіне қабылданған негізгі құрал-жабдықтар»
- қалдық құнына:
Дт 2057 «Басқа банктерден алынған қаржы лизингі»
2227 «Алынған қаржы лизингі»
Кт 1655 «Қаржы лизингіне қабылданған негізгі ... ... ... ... ... лизинг заты қайтарылмаса және
аталған лизинг заты толық амортизацияланбаса, онда ... ... ... ... ... ... ... келісімшартымен реттеледі. Бұл кезде
лизинг алушыға лизинг затының ... ... ... құрамына есептеуде
мынадай бухгалтерлік жазба жасалады:
- қалдық құн сомасына:
Дт 1652 «Жер, үйлер мен ғимараттар»
1653 «Компьютерлік қондырғылар»
1654 «Басқа да ... ... ... ... алынған негізгі құрал – жабдықтар»
1658 «Көліктік құралдар»
Кт 1655 «Қаржылық лизингке алынған негізгі құрал-жабдықтар»;
- есептелген сыйақы сомасына:
Дт 1695 ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар бойынша
есептелген амортизация»
Кт 1692 «Үйлер және ғимараттар бойынша есептелген амортизация»
1693 ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар бойынша есептелген
амортизация».
Егер лизинг ... ... ... есебінен жақсарту жүргізсе, онда
лизинг ... ... ... ... қалпына келтірген жақсарту сомасына
келесі өткізбе жазылады:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1860 ... ... ... өзге ... бұл заңда немесе лизинг келісімінде қарастырылмаса, лизинг алушы
лизинг берушінің жазбаша келісімімен лизинг затын қосалқы лизингке ... ... ... ... ... ... келісімі бойынша төлемдерді
төлеу міндеттемесін жолдауына болмайды. Лизинг затын қосалқы ... ... ... ... банкінде жазба жасалады:
а) лизинг затының баланстық құнына:
Дт 1655 «Қаржылық лизингке алынған негізгі құрал-жабдықтар» -
Қосалқы лизингке ... ... заты ... ... үшін жеке дербес
шот
Кт 1655 «Қаржылық лизингке алынған негізгі құрал-жабдықтар».
1655 шотта лизинг заты ... ... ... ... ... ... дербес шоттар ашылады.
ә) есептелген амортизация сомасына:
Дт 1695 «Қаржы лизингі бойынша ... ... ... ... амортизация»
Кт 1695 «Қаржы лизингі бойынша алынған негізгі құрал-жабдықтар бойынша
есептелген амортизация» - қайта лизингке ... ... заты ... ... үшін ... ... ... шотта қосалқы лизингке жолданған әрбір лизинг заты ... ... ... ... сайын айдың соңғы жұмыс күнінен кешіктірмей лизинг ... ... ... сыйақы төлеуді жүзеге асырады. Бұл кезде келесі бухгалтерлік
жазба жасалады:
Дт 1860/1 ... ... 4801 «Жал ... ... ... 1860/1 ... лизинг заты қосалқы лизингке берілген
әрбір клиент бойынша жеке дербес шоттар ... ... ... ... ... лизинг заты бойынша есептелген
кірістерді өтеу кезінде келесі бухгалтерлік ... ... 1050 ... ... ... 1860/1 ... дебиторлар»
Клиент мерзімі өтіп кеткен сыйақы сомасына қосалқы ... ... ... ... ... бухгалтерлік өткізбе жасалады:
Дт 1860/2 «Өзге дебиторлар»
Кт 1860/1 «Өзге дебиторлар»
Сонымен қатар, 1860/2 шотта қосалқы лизинг ... ... ... бар ... ... ... жеке дербес шоттар ашылады.
Бірмезгілде лизинг алушы ... ... және ... ... бұл ... ... келісімінде көрсетілсе) есептейді. Бұл ... ... ... 1860/3 ... ... 4900 ... ... өсімақы)».
1860/3 шотында әрбір клиент бойынша айыппұл, өсімақы ... ... жеке ... ... ... ... ... 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1860/2 «Өзге дебиторлар».
- мерзімі өтіп кеткен сыйақы сомасына:
Кт 1860/3 «Өзге ... ... ... ... сомасына.
Лизинг затын қосалқы лизингке алған ... ... ... ... ... ... ... жасалады:
а) баланстық құн сомасына:
Дт 1655 «Қаржылық лизингке алынған негізгі құрал-жабдықтар»
Кт 1655 ... ... ... ... ... ... лизингке берілген лизинг затының құнын есептеуге арналған жеке
дербес шот;
ә) есептелген амортизация ... 1695 ... ... бойынша алынған негізгі құрал-жабдықтар бойынша
есептелген ... ... ... ... ... ... ... есептеуге
арналған жеке дербес шот;
Кт 1695 «Қаржы лизингі бойынша алынған негізгі құрал-жабдықтар бойынша
есептелген амортизация».
Клиент мерзімі өтіп кеткен сыйақы және ... ... ... ... ... ... төлемдерді өтемесе, келесі бухгалтерлік жазбалар
жасайды:
а) айыппұл, өсімақы, тұрақсыздық сомасына:
Дт 4900 «Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, ... 1860 ... ... Бір кезекте, кіріс 7130 «Шығынға шығарылған
борыштар».
ә) мерзімі ұзартылған сыйақы сомасына:
Дт 4801 «Жал бойынша кірістер»
Кт 1860/2 ... ... Бір ... ... 7130 ... борыштар».
Клиент мерзімі өтіп кеткен сыйақы және айып, өсімақы немесе тұрақсыздық
сомасы бойынша қарыздарын өтесе, келесі бухгалтерлік жазба жасалады:
Дт 1050 ... ... ... 4922 ... емес ... өзге ... Бір кезекте, шығын 7130
«Шығынға шығарылған борыштар».
2.2. Лизингтік келісімшарт
Лизингтік келісімшарт. Лизинг – бұл ... ... ... ... мәмілелерде кемінде үш келісімшарт жасалады:
1) лизинг беруші мен ... ... ... ... ... мен ... ... лизинг алушы мен банк арасында.
Әдетте, мәмілеге келу ... ... ... ... талдаудан
өткізеді. Лизингте, ең маңыздысы, бұл келісімшарттың ... ... ... бір ... ... ... Ол үшін құрал-жабдықтың қалдық
құнының сақтандыру ... ... ... Лизингті алушы өзінің ... ... ... әр ... ... ... (өрттен, ұрлықтан және
т.б.) сақтандырады және лизинг берушіге сақтандыру полисінің ... ... ... кез ... ... ... мынадай элементтерді
қамтуға тиіс:
1. Объектісі.
2. Жабдықтау мерзімі.
3. Лизингке алу мерзімі.
4. ... ... ... ... ... ... ... кепілхат.
6. Құрал-жабдықты пайдалану.
7. Күту, жөндеу және жаңарту.
8. Зиян, қолайсыз жағдайлар.
9. Сақтандыру.
10. Лизингтік ... ... ... ... үшін ... ... алу мүмкіндігі.
13. Келісімшартты бұзу шарты.
14. Құрал-жабдықты қайтару.
15. Салықтар, баждар.
16. Жаңа міндеттемелердің пайда болуы.
17. Тараптардың қосымша құқықтары.
18. Даулар мен ... ... ... ... шарты (келісімшарт кепілдеме алуына байланысты күшіне
мінеді және т.б.)
20. Қажетті ақпаратты беру міндеттемесі (мысалы, ... ... ... ... ... жері.
23. Қосымша (материалдардың және т.б. сипаты).
24. Қалдық құнын кепілдеу.
25. Банктердің кепілдемесі.
3. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... даму жолдары
Кәсіпкер өзіне қажетті құрылғыларды лизингке алу үшін ... ... ... ... ... ... егер ... лизингтік
банкке алу банктік несие есебінен сатып алуға қарағанда неғұрлым тиімді
болса, ал екіншіден, кәсіпкердің ... ... алу үшін ... ... Осы ... ... ... жеткілікті түрде несиелік
тарихы жоқ және соған сәйкес банк несие ... бас ... ... ... бара ... ... істеу мүмкіндіктерінің бар
екендігі көрінеді. Бұл жағдай лизингтік бизнестің бір ... ... ... нарығында бүгінгі күні қалыптасып
отырған ... ... ... біз ... қатынастар механизмін
жетілдіру үшін неғұрлым перспективті нарықтарды бөліп қарастыруды ұсынамыз.
| 1-белгі | | ... |
| | | ... ... |Лизингтік қызметтер |Лизингке алушылар: |
|Сегмент ... ... ... |Сегмент №1-шағын |
|Сегмент №2-орта | ... ... ... ... | ... ... ... Лизингтік қызметтер нарығының сегменттері
Лизингтік қызметтер нарығы сегментердің бір белгісі ретінде лизингтік
келісімдердің алынуына оның осы ... ... ... ал ... ... ... лизингке алушылардың алынуына,
олардың сұраныстарының сипатын анықтайтындығы әсер етті.
Қаржыгерлердің үшінші Конгресінде ҚР-ң Елбасы ... ... және ҚР ... ... ... шеңберінде приоритеттік
маңызы бар салаларды нақты анықтауды және оларды қаржыландыру механизмін
дамытуды тапсырғаны белгілі. Әлемдік ... ... ... ... ... ... сұрақтарды шешуде шағын бизнестің ерекше
роль атқаратындығы белгілі. ... ... ... ... ... күші бола ... ... жұмыспен қамту деңгейін қамтамасыз етеді
және қоғам тұрақтылығының негізі – орта ... ... көзі ... осы ... ... ... әсер ... факторлардың бірі
сәйкес қаржылық қызметтер секторының дамуы болып табылады. Себебі,
көптеген кәсіпорындар үшін ... ... бірі - ... ... ... ... табылатындығы белгілі. Ал, 2003 жылы
қараша айындағы деректер бойынша банктік сектордан шағын бизнеске ... ақша ... ... ... ... ... 22,7 % ... отыр. Оны төмендегі кестеден көруге болады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне коммерциялық банктерден ... млн ... |12.99 |12.00 |12.01 |12.02 |11.03 ... ... |148830 |276218 |489417 |672407 |924283 ... ішінде: | | | | | ... ... |39857 |74222 |121954 |146515 |210623 |
|- ... ... |20423 |40115 |60153 |63048 |80953 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... ... ... соңғы бес жылда коммерциялық
банктерден шағын кәсіпкерлікке бөлінген несиелер 19 %-ке ұлғайғанымен, ... ... ... ... ... өте төмен. Сонымен бірге,
банктерден несие алу үщін клиенттерге қойылатын талаптардың ... ... ... өндірісін техникалық жабдықтауға несие алу
мүмкіндіктерін төмендетеді. Сондықтан бүгінгі күні ... ... ... ... көбі техникалық және моральдық жағынан да
тозған.
Осы сегментке тән сипаттық белгілердің бірі - ... ... ... ... салымдардың неғұрлым тәуекелділігі жоғары
түрі болып ... Оның ... ... ... ... ... кәсіпорындардың көбісінің кепілге қоятын өтімділігі жоғары
мүліктері жоқ.
2. ... ... ... ... ... ... немесе
жоқтығы.
3. Қарызға алынған қаражаттардың өз мақсатына ... ... ... мүмкіндіктерінің жоқтығы.
Осы себептерге сәйкес шағын бизнеспен жұмыс істеуге шешім ... ... ... мәселелерге кездеседі:
1. Көптеген экономикалық қаржылық ақпараттарды талдаудағы және шағын
кәсіпорындардың осы ақпараттарды берудегі кәсіби ... ... ... ... ... құрылғыларының көп түрлілігі.
Осындай қаржылық инвестициялардың тәуекелділігінің жоғарлылығы шағын
кәсіпорындар үшін банктерден берілетін несиелердің бағасы мен ... ... ... ... қатынастар осындай тығырықтан шығудың бір жолы болып
табылады, себебі лизингтік ... ... ... беру үшін қажетті
қамтамасыз ету мөлшеріне қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні лизингтік компаниялар шағын бизнес
сегментін игеруге неғұрлым көбірек ... ... Ол үшін ... ең ... шығындармен қамтамасыз етілетін перспективті
инвестициялық жобаларды ... ... ... құру ... шағын
кәсіпкерлер сегментіне тән тәуекелділіктерді төмендетуге ... ... осы ... осы ... ... бір ... қол жеткізуге
көмегін тигізеді.
Онымен біздің ойымызша, шағын кәсіпкерлер сегментімен лизингтік
қатынастар ... ... ... бірі перспективті жобаларды
таңдаудың тиімді ... ... Осы ... ең ... осы ... мен ... ... керек. Яғни, бір жағынан өмірлік
қабілеттілігі жоқ жобаларға жол ... ал ... ... өте ... қою ... барлық жобалардың тым қатты сұрыпталуын ... ... Бұл ... лизингтік компанияның лизингтік келісімшарттарды
бекіту үшін ... ... ... ... ... яғни ... екі талапты біріктіруге мүмкіндіктері болуы
қажет.
Осындай тығырықтан шығудың бір жолы ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың көптеген
схемаларын құру. Бүгінгі таңда, лизингтік қатынастарға ... ... ... ... өмірлік қабілеттілігі неғұрлым жоғары
жеткізушілерді тартудың өте үлкен ... бар. ... ... кезде
мемлекет экономиканың кейбір нақты салаларын дамытуға үлкен қызығушылық
танытып отыр.
Сонымен ... ... ... ... ... басқаруды
ұйымдастыру арқылы өз тәуекелділіктерін төмендете алады. Яғни, лизингтік
компания өз қасиетіне тән емес ... де ... ... алуы ... үшін лизингтік компания лизингтік келісімді бекіту үшін қажетті көптеген
экономикалық және қаржылық ақпараттарға талдау жүргізу ... ... ... ... біз ... ... ... көптеген шағын
кәсіпорындарда осындай ақпараттарды беру үшін біліктілігі жоғары ... ... ... жоқ. Бірақ осындай схема бойынша әрбір жобаны таңдау
лизингтік компания үшін де қымбатқа түсетіні ... ... ... өз шығындарын азайту үшін халық шаруашылығының ... мен ... ... ... отыру қажет. Содан кейін ол белгілі
бір жеткізушіні таңдайды және сол ... ... ... ... ... барысын есептейді. Осындай жұмыстар ... ... ... ... ... ... бір құрылғыларды
лизингке беру үшін конкурс жариялауы ... ... ... механизмін
жетілдірудің бұндай жолын лизингтік компаниялардың қосымша қызметтерін
дамыту стратегиясы деп те ... ... Бұл ... ... ... ... үш кезеңге бөліп қарастыруға болады.
1-кезең дайындық жұмыстарын жүргізу, яғни шағын кәсіпорындар ... ... ... және ... ... Осы дайындық кезеңінде
лизингтік компаниялар өте көп жұмыстар атқаруы қажет. Ол үшін ең ... ... ... т.б. ... ... кәсіпорындар мен әр
түрлі құрылғылар үшін перспективті нарықтар туралы ақпараттар жинақтау
қажет. Осы ... ... ... ... бір ... ... ... таңдалады. Содан кейін таңдалған құрылғыларды лизингке
беру бойынша схемалар ... Бұл ... ... ... ... ... ... факторлар да ескерілуі
қажет. Осы кезеңнің негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ... көрсетілетін қызметтерге деген ... бар ... ... ... Міне ... ... ... жіберілген қателер қаржылық шығындар әкелуі мүмкін.
Егер осындай бағалау білікті ... ... онда ... өз ... лизингке берілген құрылғылар есебінен отандық нарық өндірілген
тауарлар мен көрсетілген қызметтерге тола бастайды, яғни ... ... сату және ... ... ... бұндай қызмет (қосымша қызметтер көрсету) лизингтік ... ... ... ... ... ... шешу ... ұйымдардың қызметтеріне сүйену қажет болады. Бұл жерде көптеген
жұмыстарды ... ... ... да мүмкін. Себебі, олар өз
құрылғыларының нарығымен, оның ... ... ... неғұрлым жақсы таныс.
Сондықтан олар лизингтік компаниялар үшін мейлінше толық ақпараттар
бере алады. Осы механизмге лизингтік ... мен ... ... ... ... жақындасуы да үлкен қозғау салуы мүмкін.
Осындай схеманың негізінде ... ... ... ... ... ұйымдастыру идеясы жатыр. Бірлесіп жұмыс істеу өз
атынан болмаса да жарнамалау ұсыну мүмкіндіктерін тудырады.
Осындай механизмді пайдалану кезінде лизингтік ... ... ... ... құрылғылармен жұмыс істеу неғұрлым тиімді ... ... ... ... ... процесінде бірнеше рет қайталап пайдалану
мүмкіндігі, яғни ... құны ол ... ... ... ... ... ... өтімділігі.
Осындай сипаттамалардың барлығы мүліктік тәуекелділіктерді төмендетуге
және құрылғының белгілі бір түрін ... ... ... ... ... ... белгілі бір сұранысқа ие құрылғылар түріне
нарықтық бағалардың, яғни, ... ... ... ... ... өзгеруі сияқты факторлардың да әсер ... ... осы ... ... ... ... үшін ... лизингке берілуі мүмкін әртүрлі құрылғылардың түрлері бойынша
мәліметтер жүйесі болуы қажет. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... шарттарды дұрыс бағалау,
құрылғылардың номенклатурасы туралы ... ... ... және ... үшін оның ... ... жақсарту мүмкіндіктерін қарастыру
қажет. Осындай жұмыстар толық ... ... ... ... ... екінші кезеңі басталады.
II-кезеңді лизингке алушыларды таңдау кезеңі деп те ... ... ... ... ... ... лизингке алушылар үшін осы жобаның
мүмкіндіктері туралы ақпараттарды тарату, жарнамалау міндеттері тұрады.
Себебі, ... ... ... ... үшін қаржыландыру құралы ретінде әліде
болса кең түрде мәлім ... ... ... ... ... ... ... осы құралдың экономикалық мәніне ерекше көңіл
аудармай, керісінше өзіндік бизнесті жүргізу үшін құрылғыларды ... мән ... ... Яғни ... айтайын дегеніміз, жарнамалау
кезінде лизингтің барлық заңдылықтарын егжей-тегжейіне дейін көрсетудің
қажеттілігі жоқ.
Содан ... ... ... ... ... ... ... кейін лизингтік компания клиенттің экономикалық
қызметіне төлем қабілеттілігі тұрғысынан ... және ... ... осы кезеңнің өзіндік ерекшеліктерінің ... егер ... ... ... шын мәнінде өте жоғары болса және жобаның
инвестициялық тартымдылығы нақты дәлелденсе, онда потенциалды ... ... және осы ... ... ... деген сұранысты
кеңейтуге мүмкіндіктер туғызады. Осы кезеңдегі соңғы қадам ... ... ... ... ... ... негізінде
жүргізілуі мүмкін. Мысалы ... ... ... біртіндеп
төмендеп отыруына байланысты мыналарды жатқызуға болады.
- ұсынылатын лизингтік төлемдер саны ( ... ... ... ... экономикалық жағдайы;
- кепіл немесе кепілдемелердің т.б. түрлерінің пайдалануы;
- персоналдың тәжірибесі мен біліктілігі және т.б.
Перспективті клиенттер ... ... ... құны ... ... лизингтік келісімшарт толтырылады да лизинг объектісі
лизинг алушыға пайдалануға ... Міне ... ... ... кейін III-кезең басталады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... кезеңі деп те аталады.
Негізінен лизингтік процесті ұйымдастыру ... ... ... ... кезеңде жасалады немесе егер олар дұрыс жасалынса, онда ... ... ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін
орындамаған жағдайда алғашқы екі кезеңде жасалынған жұмыстарды қайта ... ... ... ... ... өз ... ... лизингтік компания лизингке берілген құрылғыларды конфискациялауға
кіріседі. Әдетте, бұл кезеңде лизингтік операциялар бухгалтерлік есеп пен
қорытынды есепте ... ... ... ... ... іске ... және лизинг мерзімі аяқталғаннан кейін мүлікті ... ... ... ... қатынастар анықталады.
Сонымен, осындай схема белгілі бір құрылғылар үшін жетістікпен іске
асырылған жағдайда ... ... осы ... ... ... ... ... кеңейту мүмкіндіктері туады.
3.3. Лизингтің артықшылықтары мен кемшіліктері
Лизингтің артықшылықтары мен кемшіліктері. Лизингтің кеңінен таралуының
басты себебі – оның ... ... ... артықшылықтарының болуына
байланысты:
- лизинг көмегімен кепілге беретін мүлкі жоқ, ұсақ ... ... Бұл ... лизингтік мәміле жасалған мерзім бойына
лизинг объектісі лизингке берушінің меншігінде қалады да, ... ... ... ... ... ... ... болмайды (нақтырақ
айтқанда, несиелік тәуекел бұл сол құрал-жабдықты жалға алуды жалғастыратын
басқа кәсіпорын іздестіруге кетеді);
- лизинг 100 %-ға ... ... ... яғни ... ... ... өзінің меншікті капиталын жұмсамай-ақ, жаңа құрал-жабдықты
пайдалана отырып, өнеркәсіптік өнім ... және ... ... ... ... ... ... сатып алғаннан, лизинг бойынша алған
қолайлы, себебі, бұл жерде ол мүлік ... ... ... құрал-жабдықтың лизинг берушінің меншігінде болатындығына байланысты,
өнімнің құнына лизингтік ... ғана ... ... ... ... ... өзі төлейді. Сөйтіп, лизинг алушы салықтық жеңілдіктер
алады;
- несие берушінің ... ... ... ... ... да ... ... операцияларына тән кемшіліктер мыналар:
- жалға алушы құрал-жабдықтың қалдық құнының жоғарылауынан (әсіресе
инфляциядан) ештеңе ұтпайды;
- ұйымдастырудың күрделілігі;
- лизинг құны несиеге ... ... ... та ... құрал-
жабдықтан туындайтын тәуекелдің лизинг берушінің басында болатынын ұмытпау
қажет, сондықтан да ол осындай шығынның ... ... үшін ... ... ... Қорытынды
Қорыта айтқанда, лизингтік компаниялардың қосымша қызметтер атқаруын
дамыту механизмі арқылы біз ... ... ... ... ... енгізген жоқпыз. Бірақ, біз лизингті өмірлік ... ... ... ... ... қарастыруға мүмкіндік беретін
ерекшеліктердің бірі ретінде лизингтік келісімді ... үшін ... ... ... құптаймыз. Себебі, бұл жағдай лизингтік
қызметтің осы сегментін дамытуға ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар біліктілердің жеткіліксіздіктерінен жобаның
инвестициялық мүмкіндіктерін тиімді бағалай алмайды, бұл жағдай олар үшін
жоғары тәуекелділікті ... ... да ... ... ... таңдау және бағалау процестеріне неғұрлым белсенді
түрде қатысуы қажет деген тұжырым жасауға ... ... олар ... ... ... ... өздеріне алуы немесе
мүмкіндіктері болған жағдайларда басқаларға беруі қажет. Бұл жерде ... ... ... құрылғыны жеткізушіге берген неғұрлым
тиімді, себебі ол өз құрылғыларының нарығымен ... ... ... ... қатар, «тәуекелділікті, оны неғұрлым тиімді басқаратын тұлғаларға
беру керек» ... ... ... онда ... ... лизингтік келісімге қатысушы басқа тұлғаларға қарағанда неғұрлым
тиімді ... ... Ал, ... ... ... ... ... алуы шағын ... ... ... деген сұранысты жоғарылату арқылы орны жабылады.
Лизингтік операциялар кезінде, яғни ... мен ... ... ... қаржыландыруға қатысатын банктер немесе
тәуекелділіктердің ... бір ... ... ... ... сияқты басқа қатысушылар да тартылуы мүмкін. Сонымен,
лизингтің көмегімен жасалатын ... ... ... және ... ... ... ... болады.
Лизингке алушылардың келесі бір типі орта және ірі кәсіпорындар болып
табылады. Осы екі ... бір ... ... себебіміз, олардың
лизингтік қызметтерге деген сұраныстарының ұқсастықтарында. Айырмашылықтары
тек қана ... ... ... ... ... осы ... істеу лизингтік компаниялардан өте көп мөлшердегі ... және ... ... ... ... ... ... жоғары мамандарды талап етеді. Осы сегменттерге ... ... ... ... ... бірі ... ... холдингті дамыту болып табылады.
Сонымен, лизингтік қызметтер нарығын жоғарыда көрсеткендей белгілі бір
белгілері бойынша сегменттерге бөліп ... ... ... ... ... береді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. “Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... Заңы ... ... ... есеп ... Қазақстан Республикасы Президентінің Заң күші
бар Жарлығы. 26 желтоқсан 1995 жыл, № ... ... ... стандарттары және әдістемелік ұсынымдары”. 1996 ж.
4. “Салық және ... ... ... да ... төлемдер туралы”
Қазақстан Республикасының Кодексі, 12 маусым 2001 ж. №209-11.
5. “Қазақстан Республикасының ... ... ... Қазақстан
Республикасының Заңы. 30 наурыз 1995 жыл.
6. “Қазақстан ... ... және банк ... ... ... ... 31 ... 1995 жыл.
7. Ғ.С.Сейітқасымов. Банк ісі. Алматы: 1998 ж.
8. С.Б.Мақыш. Банк ісі. Алматы: 2007 ж.
9. ... ... ... ... ... 2006 ... Р.Ж.Калгулова; Н.А.Гумар. Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп ... 2000 ... ... Банк ісі ... ... ... 2006 ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы лизинг бизнесінің даму күйі мен перспективалары33 бет
Лизингтің теориялық негіздері. Қазақстандағы лизинг бизнесі62 бет
Қазақстан Республикасындағы лизингтік операциялар78 бет
Лизинг бизнесі11 бет
Лизингтік бизнес. Қазақстан Республикасында лизингтік бизнесті басқару жүйесін талдау42 бет
Қазақстан Республикасының лизинг бизнесі30 бет
Қазақстандағы лизингтік бизнестің даму тәжірибесі24 бет
Қазақстана шағын және орта бизнесті несиелендіруді талдау35 бет
Алматы қаласындағы қонақ үй бизнесінің жағдайына анализ7 бет
Есірткіге еліткен елдің ертеңі күмәнді12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь