Әлемдік сауданың құрылымы және қазақстанның әлемдік саудадағы болашағы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕМДІК САУДАДАҒЫ ОРНЫ ЖӘНЕ РӨЛІ ... ...5
1.1 Әлемдік сауданың мәні, ерекшеліктері және формалары ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Қазақстанның халықаралық саудадағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2 ӘЛЕМДІК САУДАНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕМДІК САУДАДАҒЫ БОЛАШАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.1 Әлемдік сауданың құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.2 Қазақстанның халыақаралық саудадағы болашақ орны және рөлі ... ... ...22
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
................................................3
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕМДІК САУДАДАҒЫ ОРНЫ ЖӘНЕ РӨЛІ….…5
1 Әлемдік сауданың мәні, ерекшеліктері және
формалары.............................5
2 Қазақстанның халықаралық саудадағы
орны..............................................13
ӘЛЕМДІК САУДАНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... сауданың
құрылымы................................................................
........18
2 Қазақстанның халыақаралық саудадағы болашақ орны және рөлі...........22
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
......................................26
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ...........................................................28
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың өзектілігі: Еліміздегі үрдіс пен ... ... ... дамып келеді. Нарықтық экономиканы ары қарай ... ... ... ... ... ... ... жүйесімен
қамтамасыз ету, жан- жақты талдау қызметтерін жүргізу, экономикалық тиімді
шешім қабылдау үрдісінде рөлі ... ... ... ... ... ... ... орын алады.
Сыртқы сауда тауарларды басқа ... ... ... және
таурады басқа елдерден ... ... ... ... ... экспортының құны мен олардың импортының құны арасындағы ... ... ... Егер экспортталатын тауардың құны импортталатын
тауардың құнынан асып ... ел ... ... ... ие болады. Ал
импорт экспорттан асып ... ... ... баланысының жай – күйі ... ... ... ... ... ... сол ел экономикасы жай – күйінің маңызды көрсеткіші.
Осы ... ... ... ... шығару халықаралық экономикалық
қатынастардың негізгі формасы болып есептелген еді, ал қазіргі кезде
шетелдік инвестициялау (атап айтқанда: бірлескен өндірістік ... ... ... ... экономикалық
катынастардың жетекші формасы болып саналады.
Біздің пікіріміз бойынша әлемдік сауданың ролі өте жоғары. Қандайда
бір елдің экономикасы дамуы ол елдің сыртқы саудасына ... ел өзі жеке ... ... ... ... ... ... халықаралық сауда өзінің масштабы ... ... ... ... қатынастардың жалпы
комплексінде маңызды ... ие ... ... яғни ... ... бойынша халықаралық ... ... ... ... ... 80% ... алып ... сауда - әр түрлі елдердегі тауар өндірушілер арасындағы
байланыс формасы ... ... яғни ол ... еңбек бөлінісі
негізінде қалыптасады және елдердің өзара тәуелділігін көрсетеді.
Ғылыми-техникалық ... ... ... специализациясы
мен корпорациясы әсерінен елдер экономикасында болып жатқан құрылымдық
өзгерістер ұлттық экономикалардың өзара әсерлесуін ... ... ... ... ... ... өзімнің ізденіс жұмысымды Қазақстанның әлемдік саудадағы мәнін,
оның артықшылығы мен кемшілігін және ... ... ... ... келді.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты – Қазақстанның әлемдегі саудадағы орны мен
рөлін көрсету және оның ... ... шығу ... көрсету.
Курстық жұмыстың міндеттері: Қазақстан Республикасының сыртқы саудағы
мәнін ашу оның ... ... ҚР ... сауданың толық мазмұнын
қарастыру.
-Әлемдік сауданың мәні, ерекшеліктері және формалары
-Қазақстанның халықаралық саудадағы ... ... ... ... саудадағы болашақ орны және рөлі
Курстық ... ... ... ... ... ... негіздері.
Бірінші бөлімде мен халықаралық саудада мәнін, негізгі ерекшеліктері мен
формаларын және ондағы Қазақстанның орнын қарастырдым.
2 ... ... ... ... және халықаралық сауда болашағын
қарастырдым.
Қазақстанның әлемдегі саудадағы ... ... ... ондағы
қолданылатын жеке шараларын асыру қарастырылды.
1 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕМДІК САУДАДАҒЫ ОРНЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... және ... нарық әлемдегі тауар-ақша қатынастарының даму процесі кезінде
қалыптаса бастады, яғни XVI ғасырдан бастап әлемдік нарық ... ... бола ... ... ... нарық күрделі түсінік болып табылады.
Бұл түсінікті терең зерттеу үшін оны екі ... ... ... ... ... ... абстрактылық түсінік болып табылады, яғни ол
кеңістік аспектіде қарастырылады;
- екіншіден, әлемдік нарық заттық аспектіде қарастырылады.
Осыған сәйкес әлемдік нарықтың қарастырылу ... ... ... ... ... ... қатынастар жүйесіне қатыспаған
елдер жоқтың қасы деген тұжырым жасауға болады.
Әлемдік нарықтың ... ... және ... ... ... үшін графикалық әдістерді пайдалану өте ... ... А, В, С ... үш ... ... ... (1-сурет),
сонымен бірге олардың өзара экономикалық қарым-қатынасын, яғни ... да ... (2 - ... ... үш ... жеке 2 ... үш мемлекеттің өзара
қарым-
дара ... ... ... Н.Қ. ... 1 ... ... қарастырып отырған үш ұлттық нарық әлемдік нарықты құрайды.
Міне, осыдан біз әлемдік ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай, ұлттык, нарық әлемдік нарықтың
қажетті элементі болып табылады.
Ұлттық нарық - бұл халықаралық еңбек бөлінісі ... ... ... ... ... ... ... асыратын сфера.
Сонымен, А ұлттық нарығы екі элементтен тұрады (3-сурет):
ұлттық нарық ішкі ... ... ... Ұлттық нарықтың ішкі және сыртқы элементі
Дерек көзі: Мамыров Н.Қ .Халықаралық экономикалық
қатынастары.Оқулық құралы – Алматы:Санат, 1998 -196
А елінің сыртқы ... ... ... ... ... ... В
және С елдері үшін импорт болып қабылданады.
Сыртқы сауда дегеніміз - ... бір ... ... ... ... ... елдердің сыртқы сауда операциясын жүзеге асыратын сфера
- халықаралық нарық деп ... ... ... төрт ... түрі ... ... - шетке шығару арқылы шет елдік контрагентке
тауарды сату;
- импорттық операция — шеттен ... ... ... контрагенттен
тауарды сатып алу;
- реэкспорттық операция - бұрын импортталған және қайта өндеуден
өтпеген тауарларды ... ... ... ... реимпорттық операция — бұрын экспортталған және қайта өндеуден
өтпеген тауарларды шеттен әкелу арқылы сатып алу.
Ұлттық ... пен ... ... ... ... ... олардың өзара айырмашылықтары да бар.
И.П.Фаминский өз кітабында ұлттық нарықтар мен халықаралық, нарықтар
арасындағы айырмашылықтарды жазбаша түрде атап ... Енді біз ... бір ... ... ... ... ... кесте – Ұлттық нарық пен халықаралық нарықтың өзара айырмашылықтарының
бір жүйесі
|Ұлттық нарық ... ... ... ... ... ... ... қозғалысына мемлкеттер |
|факторлар (елдің кәсіпорындары мен |арасындағы ... және ... ... ... |мемлекеттердің сыртқы экономикалық |
|байланыстар) ғана әсер етеді. ... әсер ... ... Ұлттық шаруашылықтар арасындағы |2. Жекелеген елдерде өндірілген |
|тауар қозғалысы ... ... ... ... ... ... |
| ... мүлдем түспей қалады, |
| ... бұл ... ... |
| ... өте ... ... |
|3. Ұлттық нарықтарда ұлттық бағалар |3. Бұл нарықта «әлемдік ... ... ... ... баға жүйесі белгіленеді|
|4. Ұлттық нарықтардың |4. ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі төмен дәрежеде |
| ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... Д.М., ... ... қатынастар. Экономикалық
қауіпсіздік:оқу құралы.-Алматы:Экономика,1999-195 бет
1 сызба - Әлемдік нрықтың түрлері
Дерек көзі: Мамыров Н.Қ., Мадиярова Д.М. оқулығы -Алматы:Дәнекер,
2003-273.
Халықаралық ... - бұл ... ... ... ... ... ... елдердің сыртқы саудасының жиынтығы.
Халықаралық сауданың мәнін ашу үшін оның формаларын 1-схемадан көруге
болады.
Халықаралық сауданың формалары төмендегідей жіктеледі:
- аукциондар және аукциондық ... ... ... ... көрмелер мен жәрмеңкелер;
- машиналар мен құрал-жабдықтардың арендасы;
- қарама-қарсы сауда;
- шекаралық сауда.
Енді осы формалардың әрқайсысына сипаттама берейік:
Аукцион дегеніміз алдын ала ... ... ... ... ... ... орында сату формасы
2 сызба –Тауарлық нарықтың тауарлық – салалық классификациясы
Дерек көзі: Алматы: Мамыров Н.Қ., Мадиярова Д.М. ... ... ... ... бір ... түрлері бойынша өтеді, мысалц бағалы аң
терісі, жүн, өнер туындылары, антикварлық және кейбір бірегей тауарлар.
Аукционның ... ... ... сапасына жауапкершілігінің
шектеулілігі.
Аукциондық сауда - нарықтық сауданың түрі, мұнда сатушы барынша пайда
табу мақсатында ... ... ... немесе көптеген сатып
алушылардың тікелей бәсекесін пайдаланады.
Аукциондық сауда кезінде сатушы тауардың бастапқы ... баға ... ... ... алушылардың төлем қабілетінің негізінде
өзінің ең жоғары денгейіне дейін көтеріледі.
Мысалы, Санкт-Петербургте бағалы аң ... ... бар. ... ... ... ... да ... тауар қабылдайды. Бағалы
аң терілерін сатып алушылар - ірі капиталистік және өтпелі социалистік
елдердің өте ірі ... ... ... бірге Мәскеуде, Дондағы Ростов, Пятигорск сияқты қалаларда
асыл ... ... ... жүргізіледі.
Аукциондық сауда айналым шығындарын қысқарта отырып, әлемдік бағаларға
жайлы жақын бағалармен сатуда қамтамасыз ете ... ... ... өте көп ... сату және ... ... сатып алушыларды
қатыстыру арқылы сатушы мен сатып алушыға өте қолайлы жағдай ... ... ... ... айырбасқа көптеген тауар
массаларын қатыстырды, осының нәтижесінде шикізаттың жекелеген ... ... ... ... түрде пайда бола бастады.
Сауда процесінің жетілдірілуі бұл нарықтарды халықаралық биржаларға
айналдырды, олардың ең ... XVII ... ... ... болды.
Өндіріс пен нарықтың монополизациялануына байланысты еркін бәсеке
кезінде шырқау ... ... ... өз ... ... ... ... кезінде оларда тауарлардың 200 түрі айналыста жүрді, ал қазіргі
кезде 60 түрі ғана ... жүр. ... ... қант, кофе, какао
сияқты ауыл шаруашылық тауарларының ... ... ... ... шикізат саудасының 20%-ке жуығы іске асырылады. Биржалық емес
саудадағы бағалар биржалық бағаларға сәйкес түрде ... ... ... - биржалардың қатысуымен тауарлар мен бағалы
қағаздардың сатылуы.
Негізінен биржалар коммерциялық делдалдар ... ... ... қатыспайды, бірақ олардың бекітілуіне ықпал етеді.
Биржалардың бірнеше түрі бар:
- тауар биржасы;
- қор биржасы;
- ... ... ... ... ... - ... жағынан стандартқа толықтай сай келетін белгілі
бір тауарларды сатып алу мен сату үшін ... ... ... ететін
сауда.
Мұнда сатуға келісілген тауарлар биржаға әкелінбейді. Бұл тауарлардың
бар ... ... саны мен ... ... құжаттар куәландырады.
Қор биржасы - таза іскерлік принципінде жұмыс істейді ... ... ... ... ... ... қор ... бар, олардың ең ірісі -
Нью-Йорк биржасы. Амстердам, Мадрид, Брюссель, ... ... ... ... қор ... ... ... биржасы — бұл валюта ... ... ... ... 72%-і ... мәмілесінің үлесіне тиеді;
Еңбек биржасы - жұмыс күшін жалдау кезінде кәсіпкер мен ... ... ... ... мемлекеттік мекеме.
Халықаралық көрмелер мен жәрмеңкелер - тауар үлгілерін ... ... ... ... ... ... контрактыларға қол қойылады.
Жәрмеңке - бір орында, белгілі бір мерзімде оқтын-оқтын өтіп ... ... мен ... ... - бұл ... ... жүргізудің формасы. Мұнда жалға
беруші мен ... ... шарт ... ... ... ... қорларын
кәсіпорындарды, олардың бөлімшелерін уақытша пайдалануға, сондай-ақ дербес
шаруашылықты жүргізуге қажетті басқа да мүліктерді белгілі мерзімге ... ... ... және ... ... ... шаруашылығының барлық саласында рұқсат беріледі және
мүлік жөнінде меншіктің барлық формалары мен түрлерінде қолданылады.
Жалға ... - ... ... ... мүлікті жалға беруге өкілетті
орындар мен ұйымдар болуы ... - ... ... ... және ... ... ... ұйымдардың қатысуымен құрылған ұйымдар мен
бірлестіктер және т.б.
Халықаралық ... ... үш түрі ... ... - ұзақ ... ... (1 ... көп мерзімге дейін);
- хайринг - орта мерзімдік аренда (бірнеше айдан бір жылға дейінгі
мерзімге);
- ... - ... ... ... ... ... ... айға дейінгі
мерзімге).
Халыкаралық тәжірибеде ұзақ мерзімдік аренда, яғни лизинг өте көп
қолданылады. Лизинг құралдарына ... ... ... ... құрал-жабдықтар.
Сонымен бірге лизингке бүтіндей өнеркәсіптік кәсіпорындар берілуі
мүмкін.
Лизингтік операцияның өте ... ... ... ... ... ... ... қол қояды. Өндіруші дайындайды
және жалгерге аренда ... ... ... ... ... ... да, өндірушімен есеп айрысады
және арендалық төлемдерден ... ... ... сақтандыру мен техникалық қызмет көрсетуді негізінен
жалгер өзі жүзеге асырады.
Халықаралық тәжірибеде орта мерзімдік ... ... ... ... ... ... ... машиналары,
монтаждық құрал-жабдықтар, ауыл шаруашылығы машиналары жатады.
Орта ... ... ... пен ... ... қалыптасады.
Келісімге байланысты сақтандыру мен техникалық қызмет көрсетуді жалта
беруші немесе жалгер жүргізеді.
Рейтинг ... ... ... сирек бекітіледі.
Рейтинг құралдарда транспорттық құралдар, туристік және ... ... ... жатады.
Негізі бұл контрактылардағы міндеттеме бойынша ... ... ... ... ... беруші жүргізеді.
Транспорттық құралдар (су транспорты, авиалайнер автобус және т.б.)
уақытша ... алу ... ... деп ... Яғни бұл келісім
кезінде экипаж бен жүргізуші де жалға алынады.
Ал экипажы жоқ транспорт ... ... алу ... деп ... ... ... экспортталған тауардың жартылай немесе
толық құнына экспортердің импортерден тауар сатып алатындығы ... ... ... бірнеше түрлері бар:
- бартерлік келісімдер;
- қарама-қарсы сатып алу келісімдері;
- клирингтік келісімдер;
- ... ... ... ... сауданы тереңірек түсіну үшін олардың ... ... ... - ... ... тұтас келісім негізінде
бағаланған және балансталған тауар айырбасы.
Бағалау мыналар үшін қажет:
- айырбастың эквиваленттілігін қамтамасыз ету үшін;
- сақтандыру сапасын ... ... беру ... ... ... ... кезінде айыптарды есептеу үшін;
- сапасыз тауарлардың жеткізілуі кезінде олардың бағасын төмендету
үшін.
Қарама-қарсы сатып алу ... ... - ... пайда болатын талаптар мен карыздарды
өзара өтеу жөнінде мемлекеттердің ... ... ... ... есеп ... ... келісім - бетей сауда маркасын пайдалану келісімі.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... сатудың тиімділігі
- біріншіден, белгілі бір технологияны шығаруға кеткен шығындардың
орнын толтыруға мүмкіндік береді.
- екіншіден, тауар ... үшін ... ... енуге мүмкіндік
береді;
-үшіншіден, ішкі нарықтық толығуын жеделдетуге жөне
шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.
Компенсациялық келісімдер —. алынған ... өтеу үшін ... ... ... ... ... ... сауда - сауда, ... және жыл ... ... ... ... көрші мемлекеттердің шекаралық аудандарының сауда
ұйымдары мен ... ... ... халықаралық тауар алмасу түрі.
Мысалы, Қазақстанның Қытаймен шекаралас тұрған Жаркент қаласында
осындай сауда ... ... яғни ... және ... ... ... ... операцияларын жүзеге асырады.
1.2 Қазақстанның халықаралық саудадағы орны
Қазақстан Республикасының қазіргі кездегі дамуы өзара бағыныштылық
және өзара араласу процесінің ... ... ... ... ... ... орны, жалпы шекарасы, басқа аймақтармен ... ... ... ... бай табиғи ресурс қуаты өндірістік
өнеркәсіпті кооперациялауға, біріккен ... ... ... ... ... алғы ... ... Айта
кететін жәйт, жаңа жағдайда бұрынғы одақ мемлекеттерінің арақатынасындағы
стиль де ... ... ТМД ... мен ... ... белгіленген сауда-құқықтық негіздеріне, сауда
және тариф ... бас ... ... ... ... әр түрлі лицензия түрінде квота, баж салығы, т.б. кедергілерден
құтылуға алғашқы қадамдар жасауда.
Қазіргі кезде жалпы ... ... әр ... ... бар ... болды: ТМД елдерімен екі жақты келісімдер ... ... ... ... ... бағдарламаларды іске қосу
(Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан). Сыртқы сауданы ... ... ... іс-әрекетіне жағдай жасау сыртқы сауда айналымының дамуына ... ... ... ... ... ... іске қосу ... комиссиялар жатады, олар екі жақты байланыстардың дамуы мен
ұйымдастыру жұмыстарын, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... кезде Қазақстан және Өзбекстан тұракты халықаралық сауда-
экономикалық байланыста. Аймақтық эксперттердің ойы бойынша ... ... ... ... ... экспорттауға әдеттегі тосқауылды алу ... ... мен ... ... ... ... жолдарын халықаралық мамандануға қарай бұрады.
- халықаралық саудадағы ... ... ... ұйымына кіретін
барлық мемлекеттер сияқты сауда қағидалары мен жеңілдіктерге ие болады;
- сыртқы ... ... ұзақ ... ... ... ... сауда
стратегиясын ойластыру мүмкіндігінің болуы, сондай-ақ ... ... ... шығуына жол ашу;
- республикалардың дүииежүзілік сауда ұйымына мүше болуынан бастап
осы ұйымға мүше елдер тарапынан ... ... ... ... халықаралық сауда қағидалары мен тараған принципердің негізінде әр
түрлі келіспеушіліктерді реттеу.
- ... ... ... ... ... ... ... қолдану
мүмкіншілігі.
Халықаралық сауда орталығы ауқымында компьютерлік торды қолданумен,
өнімнің ... ... ... осы ... ... және импортқа
шығарушылар туралы анықтаманың сондай-ақ тұтынушылар мен ... ... бере ... ... ... әлемдік сауда ұйымын кірмей
халықаралық еңбек бөлінісінің пайдасын ... ... ... емес ... ... ... нарыққа кіруде шетелдік бәсекелесуге тең
жағдай жасау мүмкіншілік жоқ Одан басқа, ... мүше ... ... ... ... мен ... ... құруды жетңілдетеді. Ал, бұл
келісімдердің әрқайсысына көптеген ... ... ... ... сауда жүйесіндегі қауымдастық процесінде. сауда саясатының
негізгі мақсаттарының аспектері төмендегідей:
- Орта Азия мемлекеттерінің халқының гүлденуіне жету ... ... және тең ... ... және ... ... ... сауда тәртібінің мейлінше бейтараптығына қол жеткізу,
- республикалардың халықаралық сауда ұймына толық құқықты мүше ... ... ... ... алдына сауда саясатын ұстауда
мынадай міндеттер жүктейді:
- ... және ішкі ... одан әрі ... ... нарықтың жан-жақты дамыған аймақтық сауда жүйесіне
кіргізудегі белсенділігін арттыру,
- экспорттық салалардың даму жолында ... ... ... ... ... ... реттеуде қолданылып жүрген халықаралық құқық нормаларын ары
қарай жетілдіру;
- сыртқы және ішкі сауданы дамытуда ... ... және ... ... ... ... элементтерін қалыптастыру;
- экспорттық қадағалауды күшейту.
Халықаралық саудадағы мемлекеттің, рөлі ... ... ... және
ашық үш жағдайға байланысты:
* ұлттық экономиканың дамуы және оны ... ... ... ... ... өнім мен ... ... ірі кәсіпорындарды басқару.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы ХЭҚ-та өзінің бағыттарын
кеңейтуде. Оған себеп болушы бірнеше ... ... ... ... ... ... кесте 2 көрсетіледі.
1. Кесте – Қазақстан Республикасының ХЭҚ-та негізгі макроэкономикалық
көрсеткіші
|Көрсеткіштер | |
|1 |2 ... ішкі өнім (ЖІӨ) |1,1 ... адам ... ... (млн. $) |1275 ... млн. $ (ТМД елдерінде) |6230 (3472) ... млн. $ (ТМД ... |4261 (2964) ... ... % ... |-20,2 ... ... % ... |29,6 ... ... млн. $ |1969 |
|8 ... балансына дефицит |-1,8 |
|9 ... |30 ... ... ... % |4,1 ... ... жалақы, (АҚШ $-ы) |101,8 ... ... ... Т.Н. Халықаралық экономика.Оқу ... -2005 -96 ... та ... байланыстар ішіндегі дамыған сыртқы ... ... ... 4 және 5 ... ... ... ... экономикалық көрсеткіш
| |1998 |1999 |2000 ... (млн. $) |3230,7 |4974,4 |6230,4 ... ... ТМД |1905,2 |2801,3 |3671,6 ... ... |58,97 |56,31 |58,93 ... ... |635,5 |949,4 |1226,4 |
| |19,67 |19,09 |19,68 ... ... |690 |1223,7 |1332,4 |
| |21,36 |24,6 |21,39 ... ... ... Д.М., ... ... қатынастар. Экономикалық
қауіпсіздік:оқу құралы.-Алматы:Экономика,1999-195 бет
Қазақстан Республикасының жалпы сыртқы сауда айналымы 2004 ж. ... $ (2000 ... ... ... 120%), оның ішінде экспорт -
6230,4 млн. $ (125%), импорт- 4261.3 млн. $ (113%). Оның ... ... ... ... (49%), ... (3%), ... ... алыс шетелдердің сыртқы сауда айналымындағы үлес салмағы мынадай:
Еуропа елдері 23%, Германия (4%), Нидерланды (35%), ... (3%), ... ... аймағында үлес салмағы 13%; Қытай (5%); Оңтүстік Корея (2,5%).
Ал ... ... ... мен ... ... 2002 ж. ... отыр. Бұл елдермен сыртқы сауда байланыстары қалыптасу үстінде.
Импорттың құрылымында тұтыну ... және ... ... кететін
шикізаттар басым. Ал экспорттық саясат ... ... және ... ... ... отыр Жақын жылдардағы ... ... және ... реттеу мәселесі маңызды және кезек күттірмейтін
саясатқа айналуы тиіс. ... пен ... ... ... ... ... ... әлсіз екенін байқауға болады, ол
өздігінен республика экономикасына зиянын тигізеді. Бақылаудың нәтижесінде
Қазақстан қуатының дамуына және валюта ... ... ... ... мен қиындықтар кедергілер жасайды.
- Батыс пен Шығыс транспорттық тораптарының болмауы. Барлық транспорт
торабының Россия арқылы өтуі. Қазақстанның ... ... ... Еуропа елдері болып отыр, ал оған жеткізу жолдары ... ... ... ... ... өнімдердің маркетингтік
зерттеулерін жүргізе ... ... да ... ... ... ... өзінің толық бағытта экспорттық саясатын
жасай алмай отыр.
- Өндірістің дайын бұйымдары өздерінің төмен деңгейімен ... ... ... ... ... ... түсе ... әлемдік дайын бұйымдар нарығында өздерінің алатын орнын табу
қиын болып ... ... ... ... ... ... қызметті ұйымдастыру тәжірибесінің аздығы, ... ... ... жіберуінде. Қолға не түссе соны арзанға сата беру
экспорттық саясат ... ... ... ұзақ ... және ... іздеуі қажет. Жасалған контрактілер ұзақ мерзімге және әлемдік
нарықтың болашақ конъюнктурасына сай болуы ... ... ... нарықта бет-бейнесі өлі қалыптасқан жоқ.
Қазіргі кезде фирмалар артық төлеуге дайын, бірақ өнім ... ... ... өніммен қамтамасыз етуі қажет. Ал, Қазақстанның ондай
мүмкіншілігі қазірше жоқ.
- Қазақстан әлемдік нарықта ... кей ... ... ... сол ... ... дамымаған. Содан байланысты
күрделі валюталық операциялар түспейді.
- Әлемдік шикізат нарығы өндірушілер арасында бөлініп ... бос ... жоқ. ... Одақ ... ... экономикасын қайта құрып
жатқанда, тауар өндірушілер әлемдік нарықта өздерінің орнын алып ... жаңа орын ... оның ... табу ... Ол өте ... ... ... технологиялық процесстер алғашкы ... ... ... ... да ... ... сұраныс азайып
келеді.
- Қазақстан технологиясы артта деген атақ қалыптасып қалған, сондықтан
да жаңа технологияның өзі ... ... ... ... ... ... ... және тариф жөніндегі бас ассоциацияға (ГАТТ) және
басқа Халықаралық сауда ұйымдарына мүше ... ... да ... ... ... жоқ. Әлемдік нарық халықаралық трансұлттық
кооперацияларға бөлінген, олар ... ... ... "саудагерлерді"
кіргізбеуге тырысады, олардың өз заңдары бар, оны білу және бағыну ... ұзақ ... ... Батыс серіктестер ... ... ... ... ... осы қалыпта
болады деп айту қиын. Себебі ондай шикізаттар ... де ... ... қара ... ... ... ... серіктестерге келсек, олар керісінше болашақта ... ... ... ... ... артады, себебі бұл аймақта
индустриализацияның сондай сатысында тұр. Оларға ... ... ... т.б. ... ... ... бұл ... де транспорт
проблемалары тұр. Импорттық саясат тек халықтың күнделікті қажетін өтеу
және ... ... ... ғана емес ... ... ... тиімділігін және бәсекелесу кабілеттілігін арттыру. Жақын жылдардағы
импортты ... ... ... ... айырбастау өндірістерін
ұйымдастыру (жартылай ... ... да ... ... Ол ... ... ... қарағанда аз шығындармен өндірілуі тиіс.
2 ӘЛЕМДІК САУДАНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САУДА ҰЙЫМЫНЫҢ КІРУ
БОЛАШАҒЫ
1. Әлемдік сауданың құрылымы
Әлемдік сауданың қарқынды және ... ... келе ... ... өнеркәсіп саласының тауарлары, оның ішінде ғылыми сыйымды тауарлар.
Өнеркәсібі дамыған елдерде ғылыми сыйымды тауарлар экспорты жылына -
500 млрд доллар ... ал ... ... өнімнің үлесі 40%-ке
жақын.
4 Кесте - әлемдік сауданың даму көрсеткіші
| |2001 |2003 |2007 |2007 |2002 ... | | | | ... |
| | | | |1-ші ... | |
| | | | ... | | ... ... |10797,8 |9785,4 |9284,5 |6410,9 |14191,6 |7659,0 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |5314,1 |4229,1 |3090,4 |2406,4 |5147,7 |3173,8 ... тыс ... |5483,7 |5556,3 |6194,1 |4404,5 |9043,9 |4485,2 ... ... |6497,0 |5435,8 |5598,0 |4215,3 |9139,5 |4461,5 ... ... | | | | | | ... елдері |2981,9 |2169,5 |1492,4 |1191,8 |2390,4 |1382,2 |
|- ТМД тыс ... |3515,1 |3266,3 |4105,6 |3023,5 |6749,1 |3079,3 ... ... |4300,8 |4349,6 |3689,5 |2195,6 |5052,1 |3197,5 ... ... | | | | | | ... ... |2332,2 |2059,6 |1598,0 |1214,6 |2757,3 |1791,6 |
|- ТМД тыс ... |1968,6 |2290,0 |2088,5 |981,0 |2294,8 |1405,9 ... ... |2196,2 |1086,2 |1911,5 |2019,7 |4087,4 |1264,0 ... ... | | | | | | ... елдері |649,7 |109,9 |-105,6 |-22,8 |-366,9 |-409,4 |
|- ТМД тыс ... |1546,5 |976,3 |2017,1 |2042,5 |4454,3 |1673,4 ... ... ... Я. ... теория негіздері.Оқулық –
Алматы:Санат,1998-481бет.
Бұл кестеде экспорттан имопртты алып тастап қалдықты шығаруға болады:
Мұнда: 1999 ж. Қалдық: ... ... ... елдері: 2981,9-2332,2 649,7
Т.М.Д. тыс елдері:3515,1-1968,6 1546,5
2001 ж. ... ... ... ішінде:
Т.М.Д. елдері: 2169,5-2059,6 109,9
Т.М.Д. тыс елдері:3266,3-2290,0 976,3
2003 ж. ... ... ... ... елдері: 1492,4-1598,0 105,6
Т.М.Д. тыс елдері: 4105,6-2088,5 ... ж. ... ... ... жылдық Оның ішінде:
Т.М.Д. елдері: 1191,8-1214,6 -22,8
Т.М.Д. тыс елдері: 3023,5-981,0 2042,5
2006 ж. ... ... ... ... ... 2390,4-2757,3 -366,9
Т.М.Д. тыс елдері: 6749,1-2294,8 4454,3
2007 ж. ... ... ... ... Оның ішінде:
Т.М.Д. елдері: 1382,2-1791,6 -409,4
Т.М.Д. тыс елдері: 3079,3-1405,9 1673,4
Машиналар мен жабдықтар саудасының да ролі ... ... ... ... ... ... қаржы-несие
қызметтерінің айырбасы кең қанат жаюда. (Машиналар мен жабдықтар саудасының
қарқыны бірқатар жаңа ... ... ... алып ... Оларға:
инжинерлік, лизинг, консалтинг, ақпаратты есептеу қызметтері жатады.
Инжиниринг - ... ... ... ... жиынтығы.
Оның түпкі мақсаты өндіріске жұмсалған күрделі қаржыны, немесе басқа
шығындарды ... ... ... ... ... ... жету ... материалдық технологиялық, еңбек және қаржы ресурстарын тиімді
пайдаланудың әдістерін іздестіреді.
Лизинг - машиналар мен ... ... бір ... ... ... ... ... халыкаралық және ұлттық деңгейде өнеркәсіп -
банк монополияларының жалғасып ... ... жаңа ... - ... ... және ... асыру кездегі кеңес беру
қызметі.
Соңғы онжылдықта (1995-2005 ж.ж.) өнеркәсібі, дамыған елдердің
машиналар мен ... ... үш есе ... Әсіресе электротехникалық
және электронды жабдықтарды экспорттау жедел қарқынмен дамып келеді,
олардың үлесіне машинатехникалық өнімдері ... 25%-і ... ... ... ... келе ... саланың бірі-химиялық
өнімдеу саудасы. Энергоресурстар мен шикізатқа сұраныстың ... ... ... ... ... ... едәуір төмен. Мұның
себебі: біріншіден, шикізатты алмастыратын жасанды ... ... ... шикізаттың өзін ұтымды пайдалану арқылы қалдықсыз,
терең өндеу процесін қолдану.
Әлемдік азық-түлік саудасының оған ... ... ... ... Бұл ... дәржеде өнеркәсібі дамыған елдерде ... ету ... ... ... ... ... ... соңғы онжылдықта (1995-
2005 ж) халықаралық сауда жыл ... орта ... ... ... ... өсу барлық уакыта бірдей емес. Мысалы, 1992 жылы ... өсуі 8,2% ... 1998 жылы 4%-ке ... төмендеген. Мұның басты
себебі: өнеркәсібі дамыған елдерде байқалған экономикалық тоқырау. Ал, дәл
осы кезеңде ... ... ... елдерде" сыртқы сауда қарқыны 10%-н
асқан. 1999 жылы ... ... ... 9,5%-ке жоғарылап, осы
жылдардың басындағы төмендеу тенденциясы ... ... ... ... ... |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... |3650 |3600 |4050 |4700 |5020 ... | | | | | | ... ... |3 |8 |-3 |14 |18 |9 ... ... % | | | | | | ... |7 |3 |-7 |4 |8 |2 ... баға | | | | | | ... ... | | | | | | |
|% | | | | | | ... ... |8 |7 |6,0 |11,7 |11 |9 ... ... | | | | | | ... ... |8 |6 |4 |12 |10 |8 ... ... | | | | | | ... % | | | | | | ... ... |7 |15 |-4 |-3 |2 |5 ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
|% | | | | | | ... ... |13 |15 |16 |13 |13 |12 ... ... % | | | | | | ... ... 90-шы ... орта шенінде жедел өсуі, АҚШ-тың,
Италияның, Канаданың Испанияның, импортының ... ... ... ... бұл процеске Қиыр Шығыс, Латын Америкасы елдерінің шаруашылық
конъюнктурасының жақсарғаны да әсер етті. Егер ... ... ... ... ... онда ... ... нарығы жыл сайын орта
есеппен 6%-ке ... ... ... ... ... ... талдасақ оның басты
тенденциясы сыртқы сауданы ... дер ... Бұл ... ... да бой ... ... ... - мемлекетаралық
экономикалық топтар, сауда-экономикалық ... ... ... ... Әлемдік баннктың есептеулеріне
қарасақ бұл одақтардың шеңберіндегі 90-жы жылдары ... ... ... ... ірі ... ... ... сауда одақтары мынадай
құрамды:
1.Еуропалық Одақ - Австрия, Алмания, Ұлыбритания, Италия, ... ... ... ... Дания, Бельгия, Люксембург,
Нидерланды, Греция.
2.Еуропалық еркін сауда ассоциациясы - ... ... ... ... ... ... ... келісім АҚШ, Канада,
Мексика.
4.Азия - Тынық мұхит экономихалык ынтымақтастығы - ... ... ... ... Жаңа ... Папуа-Жаңа Гвинея, Индонезия,
Филлипин, Тайвань, Гонконг, Жапония, Оңтүстік Корея, Қытай, АҚШ, Мексика,
Чили.
5."Меркосур" - Бразилия, Аргентина, ... ... ... даму ... - ... ... Лесото,
Малави, Мозамбик, Маврикий, Намибия, ЮАР, Свазиленд, Танзания, Зимбабве.
7. Батыс Африкалық экономикалық және валюталық одақ - ... ... ... ... Сенегал, Бенин, Мали.
8.Оңтүстік Азиялық аймақтың ... ... - ... Шриланка, Бангладеш, Мальдив, Бутан, Непал.
9.Анд пакті - Венесуэла, Колумбия, Эквадор, ... ... ... ... ... ... ... тарихи
мәні бар объективті процестер жатыр. Бұл процестердің күшеюі бір ... ... ... әсер етеді, екінші жағынан кез келген жабдық
құрылымдарға тән бірқатар кедергілер де болады.
Біртұтас әлемдік нарықтар жүйесін қалыптастыру ... әлі де ... ... мен ... бар. ... сауда немесе протекционизм
мәселесі күн тәртібінен түскен жоқ. Сауда-экономикалық одақтастарына мүше
елдер қайшылықты жағдайларды ескере отырып, проблемалардың оңтайлы ... ... ... ... саудадағы болашақ орны және ролі
Қазақстанның егемен ел ... ... және ... да көптеген
халықаралық ұйымдарға мүше болуы, ел экономикасын халықаралық сауда қарым-
қатынастарына ... ... ... жасады.
Қазақстан экономикасының бүгінгі жағдайын талдап қарасақ, онда біз
мынадай онды құбылыстарды байқар едік:
1. Теңгенің тұрақтылығының нығаюы. Егер ... жылы ... ... 28,8% ... ... 2000 жылы 4,5% қана төмендеді.
2.Инфляция деңгейінің төмендеуіне байланысты Ұлттық банктың қайта құру
ставкасы, егер 1999 жылдың ортасында 75% ... сол ... ... 52,2%,
ал 2000 жылы 30% болды.
3.Өндірістің кұлдырауы тежеліп, макроэкономикалық ахуал барынша
тұрақтанып, ... ... ... күйге жете бастады. Ішкі жалпы
өнім 2000-шы жылы бірінші ... ... ... ... сол ... 100,1%, ... ... өнеркәсіп өнімі-100,2% болды. Соңғы
жеті жылдың ... ... рет ... ... ... ... экономикалық өсуге қол жеткізілді.
4.Экспорт өнімдері тұракты түрде ұлғаюда, егер 1999 жылы оның ... ... ... ... да ... ... деп күтілуде.
Қазіргі кезде Қазақстанда қолданылып отырған сыртқы сауда режиміне
баға жасау еркіндігі және әлемдік ... ... ... ... ... туындап отыр. Солардың ішінде:
- облыстардың ... ... ... ... ... байланыстар министрлігінен мемлекеттік сыртқы сауда
компанияларын ... ... ... ... ... ... алу қажет;
- барлық лицензиялар мен ... ... ... заңдастыру керек. Мұның өзі пайданың бір бөлігін ... ... ... әр түрлі нысанындағы кез-келген кәсіпорынның
лицензиялар мен квоталарға ашық және бәсекелесті түрде қол ... ... ... ... мен ... ... ... берумен
ынталандыру мақсатында экспорттық салық салу ... ... ... жасап, қажет болған жағдайда оларға өзгерістер енгізу ... ... ... экономикалық байланыстар саласындағы орнын
тұрақтандырып, ролін мейлінше-арттыру бағыттарында колға ... ... Бұл ... ... ... ... ... құрып,
экспорттағы шикізат бағытын жеңу үшін ... ... ... ... экономикасын құрылымдық қайта құру бағдарламасына
сәйкестендіре беру қажет. Бұл ретте ... өнім ... ... ... құрып, өндіру салаларды ... ... ... ... ... ... жаңа ... мақсат тұту керек.
Экспорт мүмкіндіктерін ұлғайта беру үшін, интенсивті. ... ... және ... өнеркәсібін жаң-жақты дамыту жөніндсгі іс-
шараларды батыл ... алу ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттің экспорттық
потенциялық ұлғайтып қана қоймай, жұмыспен ... ... ... ... ... ... Егер республикадағы жұмысшы күшінің салыстырмалы
арзандығы мен қолда бар шикізатты, мысалы, ... ... ... тез іске ... ... ... олардың экономикалық тиімділік
деңгейі жоғары екендігі түсінікті. Қазақстанның халықаралық саудадан ролін
күшейту үшін оған тон ерекшеліктерді байқап, бағдарлау қажет. ... ... ... ... оның ... ... дамушы елдер
қатарында бірдей болуы.
Халықаралық экономикалық қатынастар ... жана ... ... ... ... ... ... бастады. Экономикалық
қызметтестігі Шанхай ұйымымен қызметтестік шектеулі кеңейтіледі, ал Ресей,
Украина, ... ... ... экономикалық кеңістік қалыптасуымен
жұмыс басталды, Т.М.Д. елдерімен еркін сауда қатынасы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жылдың алғашқы алты айында
Республикада сауда айналымы 6,2 млрд. доллар, 68,7 % ... ... ... ... кезеңдікті құрады. Әр түрлі салада 120-дан астам жобаны
Шанхай ұйымымен қызметтестік жоспарын кезеңмен өткізуге ... ... ... бағдарламасын келесі
көрсеткіштермен көрсете алады. 2003 жылы экспорт – 46 % -ға және 4,9 млрд.
А.Қ.Ш. ... ... ал ... – 23 %-ды және 3 ... ... ... Соңғы онжылдықта (1993-2003) әлемдік сауда жыл сайындық екпіні 6,5 %
жетті, сол ... ... ... ... ... тек 2,0 % ғана ... жылы 19 ... Қазақстан Президентінің халқына жолдауында: «
... Біздің экономикамыздың бәсеке қабілеттілігіне оны әлемдік экономикаға
интеграциаланған ... ғана қол ... ... ... ... Бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіруіне жеделдету аса маңызды
міндет болып табылады. Бұл тұста өзіміздің бүкіл саяси және ... ... іске ... ... ойымша қазақстандықтар бизнестің қалыптасу процесі аяқталып
келеді. Ол ішкі ғана ... ... – ақ ... ... да күш ... ... - ... ендігі жерде шаруаларымызды да ... ғана ... – ақ ... ... ... ... дайындауымыз керек.
Біздің капиталдың шет елге қозғалысын, оның сыртқы рыноктарды игеруін
қолдап, ... ... Бұл ... ... элементі, сондай –
ақ әлемдік экономика жайында аса маңызды білім алу мүмкіндігі.
Шетелдегі ... ... ... ... ... көмек пен
қолдау көрсетулері тиіс.
Қазақстан Батыс елдерінің өнім сапасын бақылап отыру жөніндегі ... жуық ... ең ... ... меңгеруге тиіс.» - деген.
Халықаралық сауда ережесіне зерттеме және ... ... ... ... ның басты мақсаты болып табылады. 1996 жылы Қазақстан Б.С.Ұ-
на ... ... ... болатын. Бірақ экономикалық процестер бөлген болатын.
2000 жылы қайтадан қолға алынды. Қазіргі уақытта Б.С.Ұ-на кіру ... ... ... бас ... доктор – Супачаем
Панитчпакдимен кездесуінде Қазақстанның Б.С.Ұ-на бір ... ... ... ... ... өтті.
Біздің елдегі экономикалық және политикалық қызығушылығын сақтауға,
Қазақстан Б.С.Ұ-на ену ... ... ... ... және оның
жұмыстарына қатысуына қабылдана ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдер қатарына қосатын факторларға халқының
жағдай сауаттылығы, ғылыми зерттеу ... кең ... ... ... мүмкіндіктер жатады.
Экономиканың, шикізаттың бағыты, шетел инвестициялары мен жаңа
технологияларға ... ... ... ... дәрежесі.
Республиканың дамушы ел екендігінің дәлелдері.
Ал, дамушы елдердің өз экспортына қолайлы база жасау бағытындағы іс-
қимылдары көптеген кедергілерге ... ... ... дамыған елдер,
атап айтсақ, АҚШ "таргетинг" дегенді пайдаланушы елдерге қарсы санкциялар
(жазалау шаралары) қолданады.
Таргетинг — ... ... ... бір ... ғана
көздеп, өсіре беру. 2001 жылдың басында Мәскеуде, Интеграциялык комитетте
Белорусьтің, ... ... және ... Федерациясының сарапшы
топтарының бүкіләлемдік сауда ұйымына кіру мәселесі жөнінде жұмыс бабындағы
кеңесі болып өтті. Кеңеске қатысушылар 2000 ... ... ... ... сауда ұйымына (БСҰ) мүше ... ... ... ... ... Бұл форумның мақсаты - БСҰ
мүшелерінің келісімдер мен шешімдер ... ... ... беделді халыкаралық сауда ұйымы қызметінің жұмыс бағдарламасына шолу
жасау, әлемдік ... ... ... ... және ең ... ... ... талаптарды талдады.
2000 жылы Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан және Ресей ... ... кіру ... ... ... қорытындылары,
олардың осы бағытта қазір жүргізіп отырған қызметінің жоспарлары қаралды.
"Төрттік" елдердің БСҰ-ға қосылу туралы құжаттарды дербес жасайтыны
және ... ... ... атап ... ... ... қатысушылардың
БСҰ-ға қосылуы айтарлықтай күрделі процесс болып табылатыны, сондықтан ... ... ... ... сыртқы экономикалық саясатын жасау мәселесінде
халыкаралық ... ... ... ... өз бағыт-бағдарын
соларға сәйкестендіре анықтауы қажет.
Халыкаралық ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер мен
кәсіпорындардың әлемдік шаруашылық жүйесіндегі кешенді ... ... ... ... нысаны - халықаралық сауда. Әлемдік шаруашылық
кешенінде өзінің құндық ... ... ... ... ... алдынғы
позицияларды сақтап тұр.
Соңғы онжылдықтарды ғылыми-техникалық көлік, қамсыздандыру, туризм,
ақпарат, жабдықтарды ұзақ мерзімді жалға беру, ... ... ... ... ... да ... келеді.
Өндірістің интернационалдануы өндіргіш күштердің қызметін кеңейтумен
қатар өндірістік қатынастарды да ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық - ХЭҚ-ң объективті негізі - және ... ... ... ... ... ... де бар ... шаруашылығының пайда болуына байланысты. ХЭҚ-ң да қызмет ауқымы
кеңейіп, ... ... ... ие бола ... ғасырдың бас кезінде әлемдік ... ... ... ... ету, ... бағындыру, күштеу саясатына негізделді.
Қазіргі әлемдік шаруашылықтың нарықтық және халықаралық еңбек бөлінісінің
принциптеріне ... ... ... ... бейнесіне
ие болып отыр.
Интернационалдану дегеніміз: халықаралық еңбек бөлінісі негізінде
жекелеген елдер арасындағы тұрақты өндірістік-экономикалық ... ... және ең кең ... ... ... сауда жатады.
Дүниежүзіндегі елдердің барлығы үшін сыртқы сауданың ролі ерекше маңызды.
Халықаралық сауда ... ... ... ... ... ... айналысу Әлемдік сауданың ең қарқыңды және өскелең ... ... ... ... өнеркәсіп саласының, тауарлары, оның ішінде ғылыми
тиымды тауарлары.
Қазақстан дербес сыртқы экономикалық саясатты ... ... ... қалыптасқан жағдайлармен есептесіп, өз бағыт-бағдарын
соларға сәйкестендіре анықтауы керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Халықаралық сауда - әр ... ... ... ... ... ... ... табылады, яғни ол халықаралық ... ... ... және ... ... ... көрсетеді.
XVI ғасырдан бастап әлемдік нарық әлемдегі тауар ақша қатынастарының даму
процесі кезінде қалыптасады.
Сыртқы сауда операцияларының 4 ... түрі бар: ... ... ... ... ... ашу үшін оның мынадай формаларын тіктейміз:
- аукциондар және аукциондық сауда
- биржалық сауда
- халықаралық ... және ... ... мен ... ... қарама-қарсы сауда
- шекаралық сауда
Қазақстан басқа медермен сауда-экономикалық байланыстарында
дүниежүзінде ... ... ... ... сауда және тариф
жөніндегі бас ассоциация ұйымының ... ... ... ... рөлі ... ... тиімді және
ашық үш жағдайға байланысты
- ұлттық экономикасының дамуы және оны ... ... ... қадағалауды жүргізу
- өніммен қызмет көрсетуде ірі кәсіпорындарды басқару
Қазіргі ... ҚР ... ... ... ... ... ... қарқынды және өскелең дамып келе жатқан саласы -
өңдеуші ... ... ... оның ... ... ... тауарлар.
Машиналар мен жабдықтар сауданың қарқыны ... ... ... ... ... алып ... ... лизинг, консалдинг және
ақпаратты есептеу қызметтері.
Біртұтас әлемдік нарықтар жүйесін ... ... әлі де ... ... ... мен ... бар; ... сауда немесе
протекционизм мәселелері.
Қазақстанның ... ол ... ... және басқа да көптеген
халықаралық ұйымдарға, санын ... ... ... ... ... ... интеграциялауға объективті жағдайлар жасайды.
Осы орайда ҚР-сы ... Н.Ә. ... 2006 ... 1
наурызында Қазақстан халқына жолдауында былай деп түйіндеген:
«... ... ... ... ... ... ... ... жүріп
жатыр. Республиканың сыртқы сауда режимін реттейтін заңдарының едәуір
бөлігі қазірдің өзінде БСҰ ... ... ... немесе
Парламентте талқылану үстінде.
Еліміздің осы ... ... ... өнуі ... рыноктағы бәсекеге қабілеттігін нығайту үшін кең мүмкіндіктер
ашатынына сенімдімін. Дегенмен тиімді пайдалана білу керек».
Қазақстьан ... ... ... саясатты мәселесінде халықаралық
саудада қалыптасқан жағдайлармен есептесіп, аз бағыт-бағдарын ... ... ... ... ... ... ... орнын
тұрақтандырып, рөлін мейлінше арттыру бағыттарында қолға алатын ... Бұл ... ... ... ... ... ... шикізат бюағытын жеңу үшін сыртқы экономикалық байланыстар
саласын республика экономикасын беру қажет. Бұл ... ... өнім ... техникалық кешендер құрып, өндіруі салалары ... ... ... ... ... деңгейде жаңа техникаларды пайдалануды
мақсат тұту керк. Экспорт ... ... беру үшін ... ... жеңіл және тамақ өнеркәсібін жан-жақты дамыту жөніндегі іс-
шараларды батыл қолға алу ... ... ... саудадағы рөлін күшейту үшін оған тән
ерекшеліктерді байқап, ... ... ... ... ... ... дамушы елдер қатарында бірдей болуы.
Бүкіл әлемдік сауда ұйымының құрылдуы халыақаралық экономикалық
қатынастарды, оның ірі ... ... ... жаңа белестерге шығарып,
барлық мемлекеттердің сауда қарым-қатынастары деңгейін ... ... ... ... өмір сүру ... ... ... беделді
халықаралық ұйым.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Әубәкіров Я. Экономикалық теория негіздері. Оқулық – Алматы:Санат, 1998
– 479 бет.
2. Сахариев С.С., ... А.С. Әлем ... ... І ... ... – 2003 – 251 ... ... С.С., Сахариева А.С. Әлем экономикасы. (оқулық ІІ бөлім).
Алматы: ... – 2003 – 279 ... ... М. ... ... ... ... құралы –
Алматы: Санат, 1998 – 192 бет.
5. Мамыров Н.Қ., Мадияров Д.М., Қалдыбаева А.Қ.,-Алматы: 1948 – 177 ... ... Р.А., ... А.Қ. ... маркетинг. Оқу құралы
(жалпы редакциясын басқарған ҚР УҒА академигі э.ғ.д., профессор Мамыров
Н.Қ.).- Алматы: Экономика, 2003 – 152 ... ... Д.М. ... экономикалық саясат. Экономикалық қауіпсіздік: оқу
құралы.- Алматы: Экономика, 1999 – 193 бет.
8. Байгісиева Майдан-Әли. Халықаралық валюьта қатынастары және ... Оқу ... - ... қазақ университеті, 2004 – 302 б.
9. Торегожина М.Б. ҚМ и ВТО: проблемы сотрудничества. Вестник ЖГУ им. ... 2005 - №1 – ... ... Б. ... им. ... Исследование уровня обеспеченности
населения молочными продуктами в РК. ... ... 2005 - №3 – ... ... А. ... либерализация в РК как составляющая
участия в ВТО. ... ... ... ... ... Ш. На пути ... Казахстана в ВТО. Огни Алатау газеті,
2004 – 29 мая.
13. ... В. Все пути ... ВТО. ... ... газеті, 2004 -
21 мая.
14. Стаистический ежегодник Казахстана: статистический сборник под ... ... ... ... ... ... по ... 2001
– 572 бет
15. Назарбаев Н.Ә. Еуразия жүрегінде. Алматы – Атамұра, 2005 – 192 бет.
16. ... С.С. Жаңа ... ... ... ... 2004 – 151 ... ... Г.С. Аймақтың экономиканы басқару мәселелері. Оқу ... ... – 2005 – 92 ... ... Т.Н. Халықаралық экономика Оқу құралы.- Алматы: Экономика,
2006 – 88 бет.
19. Сәбден О. ХХІ ... ... ... ... ... ...
2000 – 192 бет.
20. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқына ... // ... ... ... ... Әлемдік сауда ұймына өтудің алғашқы баспалдақтары. Жетысу газеті, 2006
жыл 10 шілде
22. Арыстанбекова К.Т. На пути ... ... в ВТО ... есть. Журнал, Альпари, 2005 - №2 – с 3-9.
23. ... ... ... ... ... ... ... Аналитик, 2006 - №1 – 43-47.
-----------------------
Әлемдік нарық
өндіріске арналған тауарлар нарығы
Тұтыну тауарлары нарығы
Отын-шикізат нарығы
Ауыл шаруашылығы тауарлары нарығы
Қару-жарақ нарығы
Капитал нарығы
Қызметтер нарығы
Жұмысшы күші ... ... ... ... нарығы
Шикизаттар мен жартылай фабрикаттар нарығы
Дайын бұймдар нарығы
Тұрмыстық өнеркәсіптік бұйымдар нарығы
Машиналар мен құрал-жабдықтар нарықтары
Ғылыми өнер табыстың ... ... ... шикізат нарығы
Отын нарықтары
Басқа дайын бұйымдардың нарығы
Басқа қызметтердің нарықтары
Ауыл шаруашылығы және ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қоқыс жағатын және жылу беретін зауыт»13 бет
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын 2007-2009 жылдары iске асыру42 бет
Транзиттік экономика166 бет
Қазақстан 50 елдің қатарында5 бет
«Жасыл» құрылыс дамуының болашағы65 бет
«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»4 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азнагүл алаңының геологиялық құрылысы, мұнайгаздылығының болашағы және мұнай мен газ шоғырларын іздестіру жобасы80 бет
Алмаз алаңының геологиялық құрылысы, мұнайгаздылығының болашағы және жобалау әдістері18 бет
Алматы қаласының Қазақстан Республикасының аймақтық қаржы орталығы: жағдайы мен даму болашағын анықтау68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь