Қазақстан Республикасы салық жүйесіндегі салық салуды ұйымдастыруды талдау

МАЗМҰНЫ

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

 Салықтардың экономикалық мәні мен түрлері
1.1. Салық жүйесі және оның даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. Салық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

II. Қазақстан Республикасы салық жүйесіндегі салық салуды ұйымдастыруды талдау
2.1. Қазақстан Республикасының салық жүйесi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.2. Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюдеттегі салық түсімдерін
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

III Қазақстан Республикасының салық жүйесін дамыту жолдары
3.1 ҚР салық жүйесін дамытуда кездесетін мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3.2 Салық жүйесін жетiлдiру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

Қорытынды ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
Пайдаланылған әдебиеттер
        
        МАЗМҰНЫ
Кiрiспе……………………………………………………………………………. 3
( Салықтардың экономикалық мәні мен түрлері
1.1. Салық жүйесі және оның даму тарихы..……………………………………4
1.2. ... ... ... ... салық жүйесіндегі салық салуды ұйымдастыруды
талдау
2.1. Қазақстан Республикасының салық жүйесi………………………………20
2.2. Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюдеттегі салық түсімдерін
талдау
............................................................................
..................................24
III Қазақстан Республикасының салық жүйесін ... ... ҚР ... ... ... ... мәселелер
....................................26
3.2 Салық жүйесін жетiлдiру жолдары
..............................................................30
Қорытынды …………. …………………………………………………….….33
Пайдаланылған әдебиеттер……………………………………………………………………….35
Кiрiспе
Салық - өркениет үшін төленетін төлем. Оның ... ... ... жол ...... ... ... назарында. Қазақстан
Республикасының Салық Кодексі 2001 жылғы қабылданған Заң күші бар ... ... ... басқа да міндетті төлемдер» туралы Жарлығы барлық
салық органдарына үлкен міндеттер ... ... ... ... ... ... да түсіну қиын емес.Салық салынатын база жасау
жөніндегі қорытынды жұмыстарға әзірлік проблемасы жетіп ... ... өзге де ... ... ... қолданып жүрген Салық
кодексі тікелей ықпал ететін заң ... әлі де ... ие ... ... ... ... тұжырымдамасын жасау саласындағы жұмыс әлі ... ... ... ... ... ... ... және
алынуы бюджет қорының толығыуын айқындайтын фактор ... ... ... бюджетке толық көлемге түсуінің алуан әдістерін қолданып,
қадағаланбайынша енді- енді құқықтық мемлекет ... ... ... ... бұл ... табысты қадамын қамтамасыз ету мүмкін ... ... ... ... кәсіпкердің қарапайым салық
төлеушінің ең бірінші кезектегі міндетін салықтан ... ... ... жете ... ... аян ... керек. Әлі
де салықтын жалтарушылар, табысын ... ... ... заңдылықты
айналып өтем деушілер баршылық. Осыдан келіп ортақ қазан - бюджет қоржыны
толмайды. Бұл өз ... ... мен ... ... еңбек ақының кешіктіріліп берілуіне соқтырады. Мемлекет
акциз салығы ... мен ... ... ... ... мемлекеттік
бюджетті толықтыру үшін пайдаланады.
Жанама салықтардың екі түрі болып ... және ... ... бағаға
үстеме түрінде тағайындалады және де салық төлеушінің мүлкімен ... ... ... ... ... дегеніміз - халықтан жиналып
алынатын алым. Салықты төлеу нысандары мен әдістерінің дамуына үш ... ... ... ... - ... ... кезеңінде ерте заманнан орта ғасыр
басына дейін мемлекеттіің салықты анықтау және ... ... ... ... ... тек ... ... анықталып, салық жинау қалаға
немесе қауымға жүктелген.
Еінші кезең - екінші кезеңде елде мемлекеттік мекемелер ... ... ... желі ... мемлекет қызметінің бір бөлігін өз мойнына
алады: Салық салу үлесін орнатады, салық салу ... ... ... кең ... төңірегінде анықтайды.
Үшінші кезең - жаңа кезең. Мемлекет салық белгілеу және ... ... өз ... алады, салық салу ережелері белгіленеді.
Үкіметтің аймақтық ... ... ... бола ... мемлекет
көмекшісінің ролін атқарады.
Бұл курстық ... ... ... ... ... ... ... салықтарының мәнін қарастырады.
( Салықтардың экономикалық мәні мен ... ... ... және оның даму ... ... ... тек ... ретiнде тек XVII ғасырдан
бастап қана қалыптасты және оның негiзгi қатысушысы шотландиялық ... Смит ... ... ... ... пайда болды және мемлекеттiң
өмiр сүрiп, дамуының ... ... ... ... ... ... ... да болса оның салық жүйесiнiң қайта ... ... ... даму ... ... ... ... ең алғаш пайда болуы - мемлекет пен қоғамның әр ... ... ... ... болды. Салық салудың қалыпты теориялық
негiздерiнiң пайда болу тарихы көне ... ... ... XVII ... салықтар жайлы барлық көзқарастар кездейсоқ сипатта ... ... ... ... ... ... ғылым ретiнде мойындамады.
Қазiргi мемлекеттердiң көптеген жақтары Ежелгi Римде пайда ... ... ең ... табыс көзi жер салығы ... ... ... жер ... табысының оннан бiр бөлiгiн құрады. Салық
салудың негiзгi формалары да қолданылған, ... ... ... ... ... салынатын салық.
Басқа да құндылықтарға ... ... ... ... ... (iрi қара мал, сондай-ақ құлдар), құндылықтар.
Провинцияның әрбiр тұрғыны бәрiне ... ... ... ... ... ... жанама салықтар әрекет еттi: айналымнан салық 1%
ставка бойынша құл сату-сатып алу ... ... ... 4% ... және ... ... салығы, олардың құнына 5 % бойынша.
Мұраға салынатын салық тек Рим тұрғындарына ғана салынды. ... ... ... ... қаржылар мамандандырылған әскердi
зейнетақымен қамтамасыз ету үшiн жұмсалған.
ХlХ ғасырдың соңы ХХ ... ... адам ... iрi ... рөл ... ... Сол iрi ... табыстары неден құралды?
Мысалы: Мәскеу қаласындағы 1890-1891 жж. ... ... ... ... қамтамасыз еттi. Ал егерде негiзгi кәсiпорындар ... ... ... ... ... онда ол ... ... 70-
75%-ын құрайды. Тiкелей салықтар барлық табыстың 57%-ын ... ... ... ең ... ... ... ... болды. Айтылған кезең аралығында ол 9% ставка ... ... жылы ... бұл түрі 4,14 млн. тiкелей салықтардың iшiнен 2,3
млн.руб. болды. Бұл өсiм ... ... ... ... ... тез ... ... Мәскеу қалалық басқармасындағы қозғалмайтын
мүлiктi қайта бағалауға байланысты болды.
Дамыған ... ... және ... ... салу ... ... арқылы жүзеге асырылады: жеке әл-ауқат салығы, мұрагерлiкке
және ... ... ... ... ... салынатын салық, мүлiктiк
нақтылай түрлерiне ... ... ... құрылысқа).
Мұрагерлiктен салық – бұл мұраға алу құқығы ... жаңа ... ... ... ... ... және ... Сыйға салынатын
салық –бұл меншiк ... ... сый ... ... ... салық (жылжитын немесе жылжымайтын).
Көптеген елдерде салықтың бұл түрлерi жеке –жеке әрекет ... ... ... ... және сыйға салынатын салық бiр ... ... ... бiрiншi жағдайда салықтар ереже бойынша
жалпы нормалармен реттеледi және салық ... мен ... ... ... тәртiбi бiрдей.
Барлық дамыған мемлекеттерде ... және ... ... ... ... ... ... асырылады. Барлық мемлекеттерде
мұрагерлiкке және сыйға салық салу ... ... ... ... Мұрагерлер мен сый алушылар туыстық денгейiне
байланысты топтарға ... ... ... ... ... мен ... iнi, әпкелерi, IV-алыс туысқандары және тағы
да басқа). Әрбiр ... ... ... ... ... ... салық салу сомасы көлемi де тәуелдi.
1.2. Салық саясаты
Салық – құрылған және анықталған заңмен белгiленген тәртiп ... ... алым алу, бұл алым ... субъектi табысының бiр
бөлiгi.
Салықтың мәнi ... ... ... ... ... ... ... көрсетуiнен тұскен пайдаға пропорционалды болуы тиiс.
Екiншiден, салықтың мәнi салық табыс ... ... ... ... ... ... барысында қуатты экономикалық
тетiк ретiнде ... ... ... ... қоғамдық
дамудың жағдайына байланысты анықталып отырады.
Ал салықтардың экономикалық маңызы олардың ... ... ... тәжiрибе бойынша салықтардың бiрнеше қызметтерi
бар:
- фискалдық функция;
- бөлу функциясы;
- реттеушiлiк функциясы;
- бақылау функциясы;
- қолдау және ... ... ... ... ... ... ең негiзгi қызмет
болып ... Бұл ... ... ... ... кiрiс бөлiмi
құрылып, салықтардың қоғамдық мiндетi артады. Себебi, ... ... ... ... ... әлеуметтiк әскери-қорғаныс, тағы да
басқа шаралардың iске асуын қамтамасыз етедi. Жалпы (Фискон( латын ... ... ... ... ... қызметi - салықтардың көмегiмен мемлекеттiң қоғамдық табысты
халықтың әртұрлi топтары ... ... ... Бөлу ... ... ... прогрессивтi салық ставкалары және тағы да
басқалар жатады.
Салықтардың реттеушiлiк қызметi арқылы салықтар ел ... ... ... яғни ... ... ... ... Салықтық реттеудiң
ең басты маңызы өндiрiстiң ... ... ету. ... ... ... салық жеңiлдiктерi, салық салу әдiстерi салықтық реттеудiң
тетiктерi болып саналады.
Жоғарыда аталған салықтық реттеудiң ... тек қана ... ... қана қоймайды. Сонымен қатар ақша және баға саясаты, шетелдiк
инвесторларды ынталандыру, шағын және кiшi кәсiпкерлiктi дамыту ... ... ... ... ... тиiмдi қызмет атқару үшiн
олардың ... да ... ... тығыз байланысты болуы қажет.
Салықтық реттеуде салық ... мен ... ... ... ... ... ғылыми негiзделмеген шектен тыс жоғары қойылған ставкалары
кәсiпкерлердiң ... ... ... ... ... ... тыс ... қойылған ставкалар салық төлеушiлердiң жауапкершiлiгiн
азайтып өндiрiстiң төмендеуiне және ... ... ... ... ... ... қызметi өзi екi функциядан тұрады:
- ынталандыру - мемлекетке тиiмдi өндiрiстердi салық ставкасын
төмендету немесе ... беру ... ... ... ... жасау;
- шектеу - мемлекетке тиiмсiз кәсiпорындарды салық ставкiлерiн
жоғарлату арқылы дамуына, кеңеюiне шектеу ... ... - ... көмегiмен мемлекет салық төлеушi
заңды және жеке тұлғалардың кез ... ... ... ... ... шығындарына, айналысатын шаруашылық қызметiне
бақылау жасап отыруы болып табылады. Бұл қызмет ... ... ... ... ... ... ... Кез–келген мемлекетте қоғам алдына
ерекше еңбегi сiңген ... ... бар. Бұл ... ... ... болмасын қолдау жасап отыруы қажет. Бұл қолдау
қызметi салықтық жеңiлдiктер және салықтан толық ... ... ... ... ерi, Ұлы Отан ... ... көп балалы аналар).
Мемлекет мына жоғарыда көрсетiлген салықтардың ... ... ... ... ... ... Салық механизiмiнiң қызмет ету жолдарын
белгiлейдi. Жалпы экономикалық саясатты негiзге ала ... ... ... мен ... салу ... өзара қарым-қатынастағы әртүрлi
элементтен тұрады. Бұл ... ... ... ... ... обьектiсi - табыс, мүлiк, еңбек ету ... ... ... ... операциялар, табиғи қорларды пайдалану, қосылған
құн, айналым және тағы да ... ... ... заң ... ... төлеу мiндетi жүктелген жеке
заңды тұлғалар;
- салық көзi-салық салынатын табыс;
- салық ставкасы өлшем бiрлiкпен ... ... ... ... және проценттiк болып бөлiнедi.
Тұрақты ставкалар салық обьектiсiнен түсетiн табыстың мөлшерiне байланыссыз
өлшем бiрлiгiне тұрақты сомамен ... ... ... 3 түрге бөлiнедi:
- үдемелi немесе прогрессивтi ставкалар ... ... ... ... ұдайы, үдеп өсiп отырады;
- регрессивтi ставкалар керiсiнше, ... ... ... сәйкес азайып отырады;
- пропорционалды ставкалар салық салу обьектiсiнiң ... ... ... ... салық оклады салық төлеушiнiң белгiлi-бiр салық обьектiсiне
төлейтiн салық сомасы;
- салық ... ... ... ... ... ... ... төлеуден түгел босату. Салық ... ... ... ... ... шегерiстер, салық ставкасын
төмендету, салық төлеу мерзiмiн ұзарту жатады;
- салық төлеу мерзiмi - салық ... ... ... ... тәртiбi белгiлi - бiр мерзiмде салықты төлер кезiнде,
алдымен ... ... ... ... ... яғни төлеу
кезiнде белгiлi - бiр дәйектiлiктi белгiлейдi. ... ... заң ... ... де, ... ... ... Барлық мүлiкке салынатын салық төленедi, содан кейiн акциздер мен баж
салығы төленедi;
2) Жергiлiктi ... мен ... ... да ... мен ... ... ... төлеушiлер мен салық қызметi органдарының ... ... - ... ... арқылы белгiленедi және реттеледi;
5) Салықтың төленуiн бақылау және салық заңдарын бұзғаны үшiн ... ... ... ... көп ... ... ... белгiлерiне қарай салықтарды келесiдей түрде жiктеймiз:
- салық салу әдiсi бойынша;
- салық төлеушi субьектiге ... ... ... ... ... салықтардың бағытты мақсатарына қарай.
Салық салу әдiсi бойынша салықтарды ... және ... ... салықтар – тiкелей салық төлеушiден немесе тiкелей ... ... ... ... ... Тiкелей салық табыс алушыларға
мүлiк иелерiне, тiкелей салына бередi.
Тiкелей салық:
- халықтың ... ... ... ... ... капитал өсiмiне салық;
- мұрагерлiк пен сыйға тартуға;
- мүлiктiк салық.
Тiкелей салықтардың өзi нақты және жеке салықтарға бөлiнедi.
Нақты салықтар – ... ... емес ... ... ... ... ұсталынатын салық болып табылады.
Жеке салық халықтың жеке табысынан ұсталынатын салық жатады.
Тiкелей ... ең ... ... болып, егер де мемлекетте
экономикалық кризис болмаса тiкелей салықтар мемлекеттiң қазынасына тұрақты
және ... ... ... мөлшерiн әкелiп отырады.
Ал кемшiлiгi болып тiкелей салықтар бойынша жеңiлдiктер заңсыз түрде
қолданылуына ... көп ... ... ... - ... ... ... арқылы
жүргiзiлетiн салықтар немесе бағаға үстеме түрінде ... ... ... тауарды тұтыну немесе сату кезiнде салынады. Бұларға акциздер,
қосылған құн салығы және кеден баж салығы.
Жанама салықтардың өзi ... ... ... ... ... ... ... салықтар түрінде бөлiнедi.
Индивидуальдi жанама салықтарға – акциз салығы жатады.
Әмбебап жанама салықтарға – қосылған құн салығы жатады.
Фискальдi ... ... ... ... ... ... ... еткен
айналым салығы жатады.
Жанама салықтардың қолданылуында ең басты кемшiлiгi болып тауарлардың
жұмыстардың және көрсетiлген қызметтердiң құнының, ... өсiп ... ... ... ең ... ... салық төлеушiлердiң
салықты төлеуден жалтарудың ешқандай мүмкiндiгiнiң болмауы.
1. Салық төлеушi субьектiге байланысты салықтар келесiдей түрге ... Жеке ... ... ... ... ұйымдар және мекемелер, яғни заңды ... ... ... ... ... ... салықтар:
а) Жалпы мемлекеттiк салықтар;
ә) Жергiлiктi салықтар;
б) Регионалды салықтар болып бөлiнедi.
3. Салықтардың бағытты мақсаттарына қарай ... және ... ... ... ... ... ... қалыптасуы үшiн
пайдаланылса, арнайы салықтар ... ... бiр ... үшiн ... ... салық жүйесiн ... пен ... ... ... қатынастарының жиынтығы, салықтар мен
алымдар, салық салу әдiстерi мен ... ... ... мен ... ... ... салу ... мен салық қызметi құрайды.
Салық жүйесi мемлекет қаржы көздерiн жасақтаудың ең ... ... ... ел ... қайта құруға, өндiрiстiң ұлғайып дамуына
және саяси – әлеуметтiк ... ... iске ... ... ...... қатынастардың құрамдас бөлiгi. Қазақстан
Республикасы егемендiгiн алғаннан бастап қоғамның қажеттiлiгiне ... өз ... ... ... ... болды. Осыған байланысты 1991 жылы
25 желтоқсанда ең алғашқы ((Қазақстан Республикасының салық ... ... ... ... ... жүйесi таңдалған ... ... ... ... ... тәуелдi болады. Нарықтық
экономикасы тұрақты және өнеркәсiбi дамыған елдер үшiн ... ... ... ... ... ... моделiн пайдалану тән. Ал
өтпелi ... яғни ... ... оның есесiне салық
салынатын базасы тар ... ... ... салу ... ... қолданады. Сонымен бiрiншi ... ... ... салықтар, ал ... ... ... ... ... - ... салу ... мемлекет заң бойынша салық
ұсталынатын объектiнi көрсету қажет немесе салық салынатын барлық ... ... ... ... ... тауар, жер, табыс және тағы
басқалар.
Салық субъектiсi – заң бойынша салық ... ... ... ... және жеке ... ... ... объектiлерiне
тоқталайық.
Корпорациялық табыс салығын Қазақстан ... ... ... ... ... ... көздерден табыс
алатын резидент емес заңды тұлғалар төлейдi. ... ... ...... ... табыс, төлем көзiнен салық
салынатын табыс, ... ... ... ... ... ... асыратын резидент емес заңды тұлғалардың таза табысы жатады.
Салық салу объектiлерi бар жеке ... жеке ... ... ... ... ... ... объектiлер: төлем көзiнен салық салынатын
табыстар, төлем көзiнен ... ... ... ... ... ... ... бюджет қаражаты есебiнен төленетiн атаулы әлеуметтiк
көмек, жәдемақылар және өтемдер;
- балаларға және асырауындағы ... ... ... ... ... ... ... қызметкерге еңбек
мiндеттерiн орындау кезiнде мертiгуiне немесе денсаулығының ... ... ... ... зиянның орнын толтыру;
- жеке тұлғалардың Қазақстан Республикасы ... ... бар ... мен банк ... ... түрлерiн
жүзеге асыратын ұйымдардағы салымдары бойынша ... ... және ... ... ... бойынша сыйақы;
- мемлекеттiк бағалы қағаздармен және агенттiк облигациялармен
жасалған ... ... ... ... ... барлық түрлерiне берiлетiн төлемдер;
- лотерея, ұтыстар (5 айлық есептiк көрсеткiш);
- қоғамдық жұмыстар және ... ... ... ... гранттар қаражаты есебiнен төленетiн төлемдер (еңбекақы түріндегi
төлемдерден басқа);
- сапарлармен байланысты ... ... ... (Қазақстан
Республикасы аумағында);
- экологиялық аймақтарда зардап ... ... ... мемлекет қаражаты есебiнен төленетiн бiр жолғы ... ... ... ... 50 ... ... төлемдер;
- қызметтiк iссапарлар кезiнде төленетiн өтемдер;
- ... ... ... ... табылмайтын дипоматиялық
немесе консульдық қызметкерлердiң ресми табыстары;
- шетелдiң жеке тұлғаларының салық салынуға тиiс ресми табыстары;
- ... ... ... ... ... геологиялық – барлау, топографиялық - геодезиялық және ... ... ... далалық жабдықталым
ақшасы;
- мамандық бойынша және ... ... ... шығыстар;
- бала асырап алған ата-аналарға берiлетiн жәрдемақылар;
- ... ... ... ... мүлiктiң құн;
- мемлекет тарапынан белгiленген степендиялар;
- он алты жасқа толмаған балалардың демалыс жолдамалары;
- сақтандыру төлемдерiнiң ... сот ... ... тағайындалған сомалар;
- зейнетақы жинағының сомалары.
Қосылған құн салығы ... ... ... ... және ... ... ... қосылған, оларды өткiзу бойынша
салық салынатын айналым құнының бiр бөлiгiн бюджетке аударуды, ... ... ... ... импорты кезiндегi аударымды
бiлдiредi. Салық салынатын айналым бюджетке төленуге тиiстi қосылған құн
салығы сатылған ... ... ... ... үшiн есептелген
қосылған құн салығының сомасы мен алынған тауарлар (жұмыстар, ... үшiн ... ... ... құн салығының сомасы арасындағы
айырма ретiнде анықталады.
Қосылған құн салығының объектiлерi - салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аумағы осы тауарларды импорттайтын заңды тұлғалар, олардың
фирмалары мен ... жеке ... мен ... еместер
импортталатын тауарларға қосылған құнға салық ... ... ... ... ... ... Қазақстандық көзден кiрiс алатын резидент еместер (Қазақстан
Республикасында ... ... ... қызметiн жүзеге асыратындардан
басқа) сатқан ... ... ... ... ... ... резиденттерi, сондай-ақ аталған резидент еместермен есеп
айырысуда Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы қызметiн ... ... ... ... ... ... салынатын айналымның мөлшерi қолданылатын бағалар мен
тарифтерге сүйенiп, ... ... ... ... салықты енгiзбей,
сатылатын тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердiң) құны негiзiнде, бiрақ
сауда-делдалдық қызмет үшiн ... ... алу ... ... етiп ... ... қызметтердi) айырбастау кезiнде немесе оларды
өтемсiз берген кезде ... ... ... ... ... ... ... төлеушiлерде қалыптасатын қосылған құнға салынатын салықты
оларға енгiзбей, бағалар денгейiн ... ала ... ... ... ... ... етiп ... тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердiң) құнына жалақы мен
басқа да төлемдер заттай түрде ... ... ... ... ... ... ... тауарлар (жұмыстар, қызметтер) салық төлеушiге оның кәсiпкерлiк
мақсаты үшiн жеткiзiлсе, ... ... ... немесе өзге де тұлғалар жеке
мақсаттарына ... ... ... онда ... ... ... құны салық салынатын айналым ретiнде қаралады.
Негiзгi құрал жабдықтарды қоса алғанда, тауарлар бүлiнген, ... ... ... салынатын салық бойынша есепке алу көзделмеген тауарларды,
сондай-ақ табиғи сипаттағы төтенше жағдайларды қоспағанда) осы ... ... ... ... ... қарастырылады. Қосылған ... ... ... ... алу ... ... ... кезде олардың есепке алу құны қосылған құнға салынатын салық
салуға жатпайды. ... ... ... ... ... экспортқа сатқан
кезде сату бағасы мен сатып алу бағасының ... ... ... ... жүзеге асырылатын осындай тауарларды сату
кезiнде қолданылатын ставкалар ... ... ... ... ... салынатын салықты төлеушi таратылған жағдайда, оның тауарларының
қалдығы, оның iшiнде есепке алу ... ... ... ... бiрге бұрын сатып алынған негiзгi ... ... ... ... мақсатында салық салынатын айналым ретiнде қарастырылады.
Қосылған құнға салынатын салықпен ... ... ... ... ... ... ... бойынша есепке алу көзделмеген тауарларды сату
кезiнде салық салынатын айналым сатып алу құны мен ... алу ... ... ... ... ... ... Бұл орайда есептеу құны
деп тауарлардың баланстық құны ... ...... ... - ... жұмыстарын жүзеге асыру
кезiндегi салық салынатын айналымды анықтайды. Үй ... және ... ... ... ... жұмыстарын жүзеге асыру
кезiндегi салық салынатын айналым орындалған және тапсырысшы осы төлеуге
қабылдаған жұмыстардың құны ... ... ... ... ... шаруашылық әдiспен орындалған құрылыс, құрылыс - монтаж және жөндеу
құрылыс ... ... ... ... ... ... ... қызметтер бойынша бұрын есепке алуға жатқызылған ... ... ... ... ... ... және құрылыстың немесе
объектiнiң құнын өсiруге ... ... ... ... ... ... ... және жөндеу - құрылыс жұмыстарын жүзеге
асыруға арналған тауарлардың, ... мен ... ... шамасында
жүргiзiледi. Шаруашылық әдiспен салынған объектi iске асырылған жағдайда,
бұрын ... ... ... жатқызылған қосылған құнға салынатын
салық сомасы, растайтын құжаттар бар ... ... оның ... тастауға және есепке алуға жатқызылады.
Тасымалдауды жүзеге асырушы салық төлеушiлерде жол жүру билеттерiн
сату ... ... ... ... осындай салық төлеушiлердiң өз
күшiмен көрсететiн тасымалдау бойынша қызметтер ... ... ... ... ... бойынша басқа тасымалдаушылардың жол
жүру билеттерiн сату кезiнде ... ... ... ... ... ... құны ... анықталады. Тасымалдаудың өз құны
осы тасымалдаудың тiкелей жүзеге асыратын салық төлеушiнiң салық ... ... ... ... жүзеге асырмайтын көлiктiк
экспедиторлық қызметтер көрсететiн салық төлеушiлерде тасымалдау құны
салық салынатын ... ... - ... Республикасы аумағында импортталатын тауарларға
салынады.
Салық салу объектiсi болып:
- акциз төлеушiнiң өзi жасап шығарған және ... және ... ... тауарлар мен жүзеге асырылатын операциялар;
- бензиндi және дизель отынын бөлшек, көтерме (авиациялық бензиндi
қоспағанда) саудада өткiзуi;
- мемлекетке ... және ... ... өтеусiз берiлген
акцизделетiн тауарларды өткiзу;
- ойын ... ... ... ... асыруы;
- лотереяларды ұйымдастыру және өткiзуi;
- акцизделетiн тауарлардың, ... ... ... бүлiнуi,
жоғалуы акциз алынатын объект болып табылады.
Акциз салығы салынбайтын айналымға:
- акцизделетiн тауарлар экспорты;
- уәкiлеттi ... ... ... ... шегiндегi этил
спиртi;
- этил спиртi емдiк және фармацевтiк дәрi-дәрмек ... ... ... ... ... 0,1 литрден аспайтын тұтынушылардың ыдысындағы құрамында спиртi бар
медициналық мақсаттағы өнiм жатпайды.
Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы ... ... ... ... ... қазбалар алуды қоса,
Қазақстан Республикасы жер ... ... ... ... ... және ... ... жер қойнауын пайдаланушылардың үстеме
пайдаға салынатын салығы мен арнаулы ... ... ... ... ... пайдаланушылардың арнаулы төлемдерi:
- бонустарды;
- қол қойылатынын;
- коммерциялық табуды;
- роялтидi;
- өнiмдi бөлу бойынша Қазақстан Республикасының үлесiн ... ... ... ... салық - Қазақстан Республикасының резидент заңды
тұлғалары, сондай-ақ ... ... ... тұрақты мекемелер
арқылы жүзеге асыратын резидент еместер, шетелдiк заңды ... мен ... ... ... ... үшiн ... ... басқа, арнаулы салық режимiн қолданатындарды қоспағанда,
жеке кәсiпкерлер, жеке нотариустар, ... ... ... ... ... ... салу объектiсi болып:
- мемлекеттер, мемлекеттердiң, үкiметтер және халықаралық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентi Қазақстан Республикасы үкiметi
белгiлейтiн мемлекеттiк сыйақылар, степендиялар;
- спорт жарыстарында, байқауларда, конкурстарда жүлделi орындар ... ... ... ұйым ... ... жұмыс берушiнiң қызметi ... штат саны ... ... қызметкер әскери
қызметке шақырылған жағдайларда жеке еңбек шарты ... ... ... ... ... ... өтемдер;
- пайдаланылмаған еңбек демалыс үшiн жұмыс берушiнiң қызметкерге
төлейтiн өтемдерi;
- Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... мiндеттi зейнетақы жарналары болып
табылады.
Жер ... Жер ... ... жеке ... ... тұрақты және пайдалану құқығындағы;
- бастапқы өтеусiз уақытша жер ... ... ... ... бар жеке және заңды тұлғалар жер салығын төлеушiлер
болып табылады.
Шаруа (фермер) ... ... ... ... ... қолданылатын
қызметте пайдалынатын жер ... ... ... жер ... ... ... ... мемлекеттiк бюджет есебiнен ғана қамтылатын ұйымдар;
- жер қойнауын пайдаланушылар:
- уәкiлеттi органның қылмыстық жазаларды атқару ... ... ... ... Ұлы Отан ... ... және ... теңестiрiлген адамдар,
мүгедектер, сондай-ақ бала кезiнен ... ... ... ... үй ... соның iшiнде оның жанындағы құрылыстар мен ғимараттар
алып жатқан жер учаскелерi;
- жеке үй шаруашылығын жүргiзу, бау-бақша шаруашылығы үшiн ... ... алып ... ... қоса ... саяжай құрылысына
арналған жер учаскелерi;
- гаражға арналған жер ... ... ... үй ... ... ... оның ... құрылыстар мен ғимараттар
алып жатқан жер учаскелерi және үй маңындағы жер учаскелерi бойынша
- ''ардақты ана'' атағына ие ... ... алқа ... ... көп ... ... ... жер салығын төлемейдi. ... ... ... ... есебiнен қамтылатын ұйымдар, уәкiлеттi органның
қылмыстық жазаларды ... ... ... ... ... дiни ... жалға берген жер учаскелерi бойынша салық
төлеуден босатылмайды. Егер жер ... ... ... ... ... ... ... тараптардың келiсiмiнде өзгеше
көзделмесе, бiрнеше тұлғаның ортақ меншiгiндегi жер ... ... ... ... жер салығын төлеп отырады.
Жер учаскесiне құқықты куәландыратын құжаттар болмаған ... жер ... ... жер салығын төлеушi ретiнде тану үшiн
осындай учаскенi оның ... ... және ... ... ... ... салу ... жер учаскесi (жер учаскесiне ортақ үлестiк
меншiк кезiнде—жер үлесi) ... салу ... ... табылады.
Мыналар салық салу обектiсi болып табылмайды:
- елдi мекендердiң ... ... жер ... Алаңдар,
көшелер, өткелдер, жолдар, жағалаулар. Парктер, скверлер, бульварлар,
су ... ... ... ... ... ... ... объектiлер (су құбырлары, жылу
құбырлары, тазарту құрылғылары және басқада ортақ пайдаланылатын
инженерлiк жүйелер).
- ... ... ... ... ... ... ... жер учаскелерi.
Көлiк құралдары салығы. Көлiк құралдары салығын төлеушiлер меншiк
құқығында салық салу объектiлерi бар жеке ... мен ... ... ... ... ... ... салық салу объектiлерi бар заңды
тұлғалар, олардың құрылымдық бөлiмшелерi көлiк құралдары салығын төлейдi.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... шегiнде бiрыңғай жер салығын төлеушiлер, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының үкiметi тiзбесiн ... ... ... ... ... ... жер салығын төлеушiлердi ... ауыл ... ... өндiрушiлер көлiк құралдары салығын
төлейдi және мемлекеттiк ... ... ғана ... ... салу ... болып табылатын бiр автокөлiк құралы бойынша Ұлы
Отан соғысына ... және ... ... ... көлiк құралын
салығын төлейдi. Салық салу ... ... ... бiр авто ... ...... мотоколяскалары мен автомобильдерi бар мүгедектерде
төлейдi.
Салық салу объектiсi болып табылатын бiр автокөлiк құралы бойынша—Кеңес
Одағының ... мен ... ... ... ... ... атағын
алған, үш дәрежелi Даңқ орденiмен және Отан орденi мен ... ... ана ... ... Алтын алқа, Күмiс алқа, алқаларымен
наградталған көп балалы аналар да төлейдi.
Ауыл ... ... шығу ... пай ... ... мерзiмi 7 жылдан асқан жүк автомобильдерi бойынша ... ... ... ... төлемейдi.
Салық салу объектiлерi, уәкiлеттi органда мемлекеттiк тiркеуге жататын
және есепте тұрған ... ... ... ... ... ... болып табылады, ол мыналар;
—жүк көтергiштiгi 40-тонна және одан асатын карьерлiк автосамосвалдар;
—мамандандырылған ... ... ... ... салу ... табылмайды.
Салық салу обьектiсi болып мыналар табылады: заңды ... мен ... үшiн ... ... мен материалдық емес активтер,
бухгалтерлiк есепте белгiленген ... емес ... ... ... ... ... құралдар, жалпыға ортақ пайдаланылатын
мемлекеттiк автомобиль ... мен ... ... жол ... ... ... ... жол торалдары) инвестициялық жоба шеңберiнде
пайдалануға ... ... ... құралдар салық салу обьектiлерi
бойынша салық базасы болып табылады.
Мүлiк салығы нақты тiкелей салық қатарына ... ... ... ... төлеушiнiң табыс көлемiне қарай емес, мүлкiнiң ... ... ... ... иесi, меншiктi сенiм бiлдiрiп басқару,
шаруашылық жүргiзу құқығындағы салық салу объектiлерi бар ... және ... ... ... ... болып табылады.
Салық салу объектiлерi:
- кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын заңды және жеке тұлғалардың негiзгi
өндiрiстiк және ... емес ... ... құралдарына, салық салынатын
көлiк құралдарынан басқасы;
- жеке тұлғалардың кәсiпкерлiк ... ... ... пайдалануындағы Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан тұрғын
үйлер, пәтерлер, саяжай ... ... өзге де ... үй ... ... табылады.
Салық салу объектiлерi мен салық ... ... ... үшiн, ... ... ... ... үшiн негiз болатын
бастапқы құжаттар, ... ... ... және өзге ... есеп ... ... табылады. Құжаттама қағазда және
электрондық көздерде жасалады және талап мерзiмi өткенге ... ... ... жер ... ... ... келiсiм-шарттарға
сәйкес жүзеге асыратын салық төлеушiлердiң есеп құжаттамасы;
- ... ... ... ... ... лизингi бойынша
белгiленген активтiң құнын растайтын есеп құжаттамасы осындай
актив ... ... ... есептелетiн
құжаттамасы;
- амортизациялауға жатпайтын тiркелген активтердiң құнын растайтын
есеп құжаттамасы талап қою ... ... ... ... ... және бухгалтерлiк есеп ... ... ... ... ... орыс ... жасайды. Ал, шет тiлiнде
жасалған құжаттамалар мемлекеттiк немесе орыс тiлiне аударылады.
Есеп құжаттамасы электрондық көздерде жасалған ... ... ... ... және ... ... салық органдырының талап етуi
бойынша мұндай құжаттардың ... ... ... ... ... мен ... ... байланысты объектiлердiң бөлек-
бөлек есебi жүргiзiледi. Мұндай есептi ... есеп ... ... жүзеге асыру арқылы, ... ... түрі ... жүргiзедi. Белгiлi бiр қызмет түріне жатқызылған барлық кiрiстер мен
шығыстар тиiстi есеп құжаттамасымен ... ... ... - ... ... ... агентi салық органдарына табыс
ететiн, салық мiндеттемелерiн есептеу туралы ақпараты бар құжаттама.
Салық есептiлiгiне мынадай құжаттар, сондай-ақ олардың қосымшалары мен
қосымша ... ... ... әрбiр түрі және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi
төлемдер бойынша, сондай-ақ ... ... ... ... ... бойынша салық жасайтын салық декларациялары,
есеп қисабы;
- резидент емес жеке ... ... жеке ... ... ... туралы өтiнiш;
- арнаулы салық режимдерiн қолдануға, патент алуға өтiнiштер;
- салық салу объектiлерi мен салық салынуға ... ... ... ... ... ... өтiнiштер;
- қосыған құн салығын бюджеттен ... ... ... қосылған салық салуды болғызбау туралы халықаралық шарттар
нормаларын ... ... ... шот- ... ... ... ... жататын, салық төлеушiлер табыс ететiн
құжаттама.
Салық есептiлiгiн салық төлеушi, салық агентi не ... ... ... ... белгiлеген тәртiппен және нысандар бойынша
дербес жасайды. Салық есептiлiгi қағазда ... ... ... ... орыс ... ... Салық есептiлiгi электрондық
көздерде жасалған кезде салық төлеушi, ... ... ... ... етуi бойынша осындай құжаттардың қағазға ... ... ... ... Қағазға тiркелген салық есептiлiгiне салық төлеушi,
салық агентi қол қоюға, сондай-ақ ол салық төлеушiнiң, ... ... ... тиiс. ... ... ... ... жасалған кезде
электрондық құжат салық төлеушiнiң электрондық ... қол ... тиiс. ... ... жеке ... өзi ... не ол ... қабiлетсiз болған жағдайда, салық есептiлiгiне оның өкiлi ... ... ... төлеушiнiң, салық агентiнiң салық есептiлiгiн
жасау жөнiнде қызмет көрсететiн өкiлi оған қол ... мөр ... ... ... төлеушi ретiнде тiркеу нөмерiн көрсетуi тиiс. ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылғанда, таратылғанда, қайта
ұйымдастырылған, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылу және тарату аяқталған күнге дейiн тиiсiнше
бөлу, тарату және өткiзу баланстарының негiзiнде салық ... ... ... ... есептiлiк салық органдарына қайта ұйымдастыру
немесе тарату туралы шешiм қабылданған күннен бастап он бес күн ... ... ... ... ... ... есептiлiгiн өз қалауы
бойынша:
- өзi келу ... ... етiп ... арқылы тапсырыстық хатпен;
- уәкiлеттi мемлекеттiк орган ... ... ... ... болатын электронды түрде табыс етуге құқылы.
II. Қазақстан Республикасы салық жүйесіндегі салықтардың түсімін талдау
2.1. Қазақстан ... ... ... ... мемлекет пен жеке және заңды тұлғалар арасындағы қаржы
қатынастары және осы қатынасты анықтайтын салықтар, ... ... ... салу ... мен тәсілдері, жолдары, салық ... мен ... ... салық қызметі органдарының жиынтығын құрайды.
Салық ... ... ... көздерін жасаудың ең негізгі құралы
болуымен қатар ел ... ... ... ... ... дамуына
және саяси әлеуметтік шараларды толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.
Еліміздің салық жүйесінің дамуын төрт ... ... ... ... 1 ... ... ж.ж) – жаңа салық жүйесі базисінің, салық кезеңінің
өңделуі және іске ... 2 ... ... ж.ж) – ... ... ... сай келетін
салық жүйесін құруды анықтау;
- 3 кезең (1998-2000 ж.ж) – барлық қағидалардың ... ... ... ... мен толықтыруларды енгізу, салық жүйесін одан әрі
жетілдіру;
- 4 ... ... ж.ж) – Жаңа ... Кодексі қабылданып, іске қосылды;
Қазақстан Республикасының 1991 жылдың 25 желтоқсанында қабылданған ҚР
Салық ... ... Заң ... салық жүйесін құрудың ең алғашқы
бастамасы болып ... Бұл ... ... ... күрделі
жұмыстардың бірі болып саналады. Осы кезеңдерде елде көптеген ... ... ... ... ... дамуы, шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен мемлекет арасындағы қатынастардың құқықтық ... және т.б. ... іске аса ... Заң ... алғаш рет ҚРда 42 салықтың түрі қызмет етті және олар ... ... ... ... салықтар - 10;
- міндетті түрде төленетін жергілікті салықтар мен алымдар - ... ... ... мен ... ... – 18 түрі.
Бұл салықтардың негізін табыс салығы, пайдаға салынатын ... ... ... ... ... салығы, жер салығы және т.б. салықтар
құрады.
Алғашқы салық жүйесінің көптеген ... де ... Атап ... ... қарағанда біздің салық жүйеміздің жинақталған ғылыми және
практикалық тәжірибелерінің жеткіліксіздігі, салық ... ... ... салу ... назардан тыс қалуы, айналымды
анықтаудың қиындығы, дәлелсіз берілген жеңілдіктердің көптігі, т.б. ... ... ... ... реформалаудың қажеттігі туындады. Қазақстан
үкіметі 1992 ... ... ... ... ... ... реформалаудың
концепциясын қабылдады.
Аталмыш концепцияны іске асырудағы негізгі кезең ... ҚР ... ж. ... ... және ... ... ... да міндетті
төлемдер туралы» Заң күші бар Жарлығы табылады. Ол 1995 ж. ... іске ... ... ... ... ... 42 ... түрінің
орнына 11 салықтар мен алымдар қызмет ететін ... Бұл ... ... еліміздің салық жүйесі нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... жылы ... жүйесі 5 рет күрделі өзгерістерге ұшырады. Осыған орай
2000 жылы 1 қаңтарынан бастап ҚРда 17 ... ... мен ... ... 4-ші кезеңде, яғни 2001 жылдың 12 маусымынан Жаңа ... ... 2002 ... ... бастап іске қосылды. Салық Кодексінде
ҚРда қолданылатын ... мен ... ... ... да ... атап ... 9 ... түрі, 13 алым, 9 төлем, 1 мемлекеттік ... ... алым ... ... салық жүйесiн мемлекет пен және ... ... ... ... ... салықтар мен
алымдар, салық салу әдiстерi мен ... ... ... мен салыққа
қатысты актiлер, салық салу органдары мен салық қызметi құрайды.
Салық ... ... ... ... жасақтаудың ең негiзгi құралы
болуымен қатар, ел экономикасын қайта құруға, өндiрiстiң ұлғайып ... ... ... ... ... iске ... мүмкiндiк
туғызды.
Салық жүйесi дегенiмiз белгiленген тәртiппен жиналатын ... бар ... және тағы да ... ... ... ... ... қатар кез-келген мемлекеттiң салық жүйесiн қалыптастыруға
негiз болатын келесiдей мiндеттi элементтерi ... ... ... жүйесiнiң болуы;
- салық заңдылықтарының жүйесi және принциптерi;
- салық саясаттың принциптерi;
- салықтардың бюджеттер бойынша бөлiну тәртiбi;
- салықтық бақылаудың формалары мен ... ... ... шарттары мен тәртiптерi;
- халықаралық екi рет салық салуды шешу проблемаларының ... ... ... ... ... ... ... ауыртпашылық (бiздiң елiмiзде 48-50(, ал дамыған ... ... iшкi және ... саудадан түсетiн салықтық табыстар қатынасы;
- тiкелей және жанама салық салу қатынасы.
Салық ауыртпашылығы дегенiмiз қоғамдағы салықтардың рөлiн сипаттайтын
және салықтық ... ... ... ... ... қатынасын көрсететiн
көрсеткiштер болып табылады немесе басқаша айтқанда, ... ... - ... механизм есебiнен қайта бөлiнетiн өндiрiлген қоғам
өнiмiнiң бiр бөлiгi болып табылады.
Кейбiр дамыған шет мемлекеттерде бюджеттiң кiрiс көзi ел ... ... iшкi ... қалыптасады. Себебi бұл мемлекеттер экспортқа
тек дайын өнiмдер шығарады, оған белгiленген кедендiк баж ... өте ... ... ... бюджет тек iшкi сауда есебiнен
қалыптасады. Ал дамушы мемлекеттер экспорттқа тек ... ... ... оған ... ... ... ... белгiленедi. Сондықтан
бюджет тек сыртқы сауда есебiнен қалыптасады.
Көптеген ... шет ... ... салық салу кеңiнен
қолданады. ... ол ... ... ... ... қайта
жаңарып жетiлiп отыруын талап етедi. Ал дамушы ... ... ... ... ... ... Себебi ол салық заңдылықтарының және
салық аппараттарының ... ... ... ... ... ... бойынша топтастырамыз немесе жiктеймiз:
- салық салу объектiсiне байланысты;
- қолданылуына қарай;
- экономикалық ерекшелiгiне байланысты;
- салық салу объектiсiн бағалау ... ... ...... ... құрамдас бөлiгi. Қазақстан
Республикасы егемендiгiн алғаннан бастап қоғамның ... ... өз ... ... қабылдауы қажет болды. Осыған байланысты 1991 жылы
25 желтоқсанда ең алғашқы ((Қазақстан Республикасының салық жүйесi туралы
заңы(( ... ... ... жүйесi таңдалған ... ... ... ... ... ... болады. Нарықтық
экономикасы тұрақты және өнеркәсiбi дамыған ... үшiн ... ... ... ... ерекше қолдану моделiн пайдалану тән. ... ... яғни ... ... оның ... салық
салынатын базасы тар Қазақстан ... ... салу ... шығындарды қолданады. Сонымен бiрiншi ... ... ... ... ал ... ... ... салықтар
қолданылады.
Салық салу объектiсiне қарай ... - ... және ... ... ... ... дегенiмiз - тiкелей салық төлеушiден ұсталатын
салықтар. Мысалы, табыс салығы, мүлiк салығы, жер ... және тағы ... ... - ... емес ... түрде тауар немесе қызмет ... ... ... мына ... жатады:
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер;
- баж салығы.
Жанама салықтарды сатушы емес сатып ... яғни ... ... ... ... бағасына салық енгiзiлмегендiктен iс – жүзiнде оны сатушы
аударады.
Бюджетке түскен соң ... ... ... ... ... ... және ... салықтарға бөлiнедi.
Жалпы салықтарға жататын салықтар: заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... тағы басқалар.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң алдын ала ... ... ... ... ... ... ... салықтар табысқа салынатын салық ... ... ... ... жiктеледi.
Табысқа салынатын салық төлеушiнiң кез-келген салық салынатын
объектiсiнен түсетiн табысынан алынады.
Олардың ... мына ... ... ... және жеке ... ... ... жер салығы, мүлiк салығы тағы басқалар.
Ал тұтынуға салынатын салықты, салық төлеушi, тұтынушы ретiнде тауар
немесе қызмет ақысын ... ... ... шығынынан төлейдi. Тұтынуға
салынатын салыққа қосылған құнға салынатын салық және акциздер жатады.
Салық салу ... ... ... ... ... және дербес
салықтар болып жiктеледi.
Нақтылы салықтар – салық төлеушiнiң салық салу объектiсiнен ... ... ... ... яғни салық төленушiнiң мүлкiнiң сыртқы
белгiсiне қарай алынады.
Оларға жер салығы, мүлiк салығы жатады.
Дербес салықтар салық төлеушiнiң салық төлейтiн объектiсiнен ... ... ... ... Оларға заңды және жеке тұлғалардан
алынатын табыс салығы жатады.
2.2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... салықтар үлкен маңызға ие. Сонымен ҚР салық
жүйесінде төмендегі салық түрлері бар:
- корпорациялық табыс салығы;
- жеке ... ... ... ... жер ... ... салығы;
- акциздер;
- қосылған құн салығы;
- мүлiк салығы;
- жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдерi.
Төмендегi ... ... ... ... ... мен әрбiр салықтардың алатын үлесiн келесi кестелерден танысамыз.
Кесте-1
Қазақстан ... ... ... ... ... тенге
| ... ... | |
| |2004 |2005 |2006 ... ... ... ... ... ... |
|Жеке табыс салығы ... ... ... ... ... ... |5862455,4 |6456900,5 |
|Жер салығы ... ... ... ... салығы ... ... ... ... ... ... ... |
|Қосылған құн салығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... қойнауын пайдаланушылардың | | | ... мен ... ... |24048,1 |45891,8 |65032,2 ... ... ... ... ... кестедегi мәлiметтер бойынша ... ... ... жылы 29813394,6 мың тенгенi құраған. Салықтардың көлемiне жеке ... ... ... ... ... |- ... мың ... |
|- жеке ... ... |- ... мың ... |
|- ... ... |- ... мың тенгенi |
|- жер ... |- 331144,0 мың ... |
|- ... ... |- 305750,0 мың ... |
|- ... |- ... мың ... |
|- ... құн салығы |- 5782774,2 мың ... |
|- ... ... |- 782773,7 мың ... |
|- жер ... ... |- 65032,2 мың тенгенi құраған |
|салықтары мен арнаулы төлемдерi | ... ... шет ... ... кiрiс көзi ел ... ... iшкi саудадан қалыптасады. Себебi бұл мемлекеттер экспортқа
тек дайын өнiмдер ... оған ... ... баж ... өте ... ... Сондықтан бюджет тек iшкi сауда есебiнен
қалыптасады. Ал дамушы мемлекеттер ... тек ... ... алады
және оған жоғары ставкiлермен кедендiк төлемдер белгiленедi. Сондықтан
бюджет тек сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... дамыту жолдары
3.1 ҚР салық жүйесін дамытуда кездесетін мәселелер
Мемлекет белгiлi бiр таптардың мүдделерiн қорғай ... бiр ... ... ... ету ... ... ал ... осы қажеттiлiктi қамтамасыз ету жолдарын ... ... ... экономикада атқаратын қызметтерiн мына топтарға
бөлуге болады:
- тиiмдiлiктi қамтамасыз ете ... ... жол ... ... жүйе ... ... топтар мен балалар, қарттарға
мемлекет әлеуметтiк әдiлеттiлiктi қамтамасыз ... ... ... ... мен ... ... ретке келтiредi:
• прогрессивтi салық салу;
• зейнеткерлер, ... ... көп ... жұмыссыздар, әлеуметтiк
мұқтаж азаматтардың табыстарын қорғау шараларын қарастыру.
- экономикалық тұрақтылықты сақтау;
- шаруашылық жүргiзу ... ... ... ... ... ... ... несие саясатын жүргiзу, ақша айналымын тұрақтандыру.
Жалпы мемлекеттiң саладағы саясаты екi бағытта жүргiзiледi:
- бiлiм ... ... ... экология сферасында күрделi
мемлекеттiк әлеуметтiк бағдарлама бекiтiлiп жүзеге асырылуда;
- нарыққа көшуге байланысты ... ... ... ... ... мемлекет әртүрлi тәсiлдер қолданады: әкiмшiлiк -
құқықтық, ақпарат хабарлармен, қаржы ... ... ... ... баға тағы ... мемлекеттiк тапсырыс, лимиттер мен квоталар тағы
басқалар.
Нарықтық қатынастар жағдайында салықтарды мемлекет тек ... ... ... ... ғана ... ... ... қоғамдағы болып жатқан
әлеуметтiк процестерге әсер ететiн негiзгi реттеушi ретiнде пайдаланады.
Салықтар өте ... ... ... ... ... ... және ... пайдалану керек. Салықтық заңдылықтұ құрайтын салықтар туралы,
салық салу, салық жүйесi туралы және тағы да ... ... ... ... ... ... ... оның азаматтарының ақшалай немесе
натуралдық тұрақты түрде ... ... ... үлкен. Қоғамның
тарихында салықтық ... ... ... ... ... ... ету, ... салық салудағы мәселелердi шешу
жолдарына бейiмделiп отырып, әр түрлi өзгерiстерге ұшырайды. Олардың ... ... ... және ... ... ролi де өзгерiп
отырады.
Тауар – ақша қатынастары ... ... ... ... да ... да, ... ... әсер етедi.
Қай мемлекетте болмасын бюджетке түсетiн түсiмнiң негiзгi көзi ... ... ... салықтардың көлемi мен түрлерiн жинақтау мен
төлемдi, олардың түсуiн бақылауды, оны төлеуден ... ... ... ... түрде бекiтедi.
Жүргiзiлiп жатқан экономикалық реформалардың басты ... ... ... ... салық ауыртпалығын жеңiлдету, қолданылып
жүрген салықтар мен ... ... ... ... Бұл бағытта ең
негiзгiлерiн мүлiк салығын, акциздердiң және басқа да салықтардың ... ... ... ... ... ... тең тәртiбi қолданылатын
болады.
Салық салу механизiмi кез - ... ... ... ... бiрi ... ... ... салу мемлекеттiк реттеудiң маңызды
тәсiлi ретiнде орын алып, оның ... ... ... ... ... саясатының жетiстiктерiне әкеледi.
Кез - келген елде, мемлекет шығындары мен салық салу мәселелерiне өте
көңiл бөлiнедi.
Нарықты экономикалық елдерде ... ... және ... ... рол ... да, ... басқарудың күштi
ынталандырушы құралы болып келедi. Әсiресе, олар ғылыми ... ... анти ... және ... ... ... белсендi орын алады.
Сондықтан салықтарды төлеу - төлеушiлер үшiн онша қызық iс ... өте ... де ...... табылады.
Дүние жүзiлiк тәжiрибе көрсетiп ... ... ... ... ... ... - ... реттеумен бiрiгiп әрекет
еткенде ғана нарықтық ... ... аса ... ... болып
табылады. Ол нарықтық қатынастардың қалыптасуына әсерiн ... ... ... ... ... отырады. Сондай-ақ салықтар
қоғамның экономикасын тұрақтандыруын және әлеуметтiк теңдiктi қамтамасыз
ететiн маңызды элементтерi болып ... ... ... салықтардың мәнi мен ролi мемлекеттiк
органдарды қаржылық ресурстармен қаматамсыз ету шекарасынан ... ... ... ... табысты мемлекеттендiрудiң маңызды құрамы бола
бастады. Олар макроэкономикалық реттеуге ... ... ... ... ... жалпы көлемiнде салықтық төлемдердiң ... ... ... етiп ... ... ... реттей отырып, өндiрiстiк
процестерге де әсер етедi. Бұл әсер ... ... ... ... ... ете ... ... капиталының қорлауына асқан ықпал
етедi. Сондай-ақ салықтық реттеу шаралары әртүрлi салалардың ... ... ... ... ... ... ... жасап кәсiпорындардың ... ... ... ықпалын тигiзедi.
Үкiметiмiздiң алдында түрған мiндет ол тұрақты қабылданған заңдардың
негiзiнде қаржы жүйесiн тез арада қалпына ... ... ... ... ... ... ... дұрыс бөлiнуiн қамтамасыз ету болып
табылады және де ... ... ... қана ... ... әрi ... белсендi ынталандырушы ролiн атқаруы қажет деп тұжырымға келемiн.
Олар кәсiпкерлiкке деген ынтаны ... ... ... ... ... ... әрекет етудiң қосымша, бiрден бiр фактордың ролiн атқаруы
қажет. Сондықтан бiздер ... ... ... ... ... ... принципiн естен шығармауымыз қажет.
Салық төлеушi және жинаушы салық төлеу процесiнде белгiлi бiр қарым-
қатынасқа түседi. Бұл ... ... ... ... әрi ... соғұрлым салықтық жиналу денгейi де жоғары болады. Салық жинауына
әсер ететiн объективтi және ... ... бар. ... ... төмендеуi, кәсiпорындар мен мекемелер арасындағы төлемақылар
дағдарысы, заңды бiлмеу немесе оның алдындағы ... ... салу ... ... ... жүйесiндегi қызметкерлердiң жалақысының
аздығы тағы басқалар.
Әрине, мемлекет барысында бюджеттiң кiрiс бөлiгiн көбейтуге тырысады.
Кәсiпкер де ... ... өз ... өз табысының бiр ... ... Мiне, ... да әр елдiң өз салық кодексi бар. Олар әр
елдiң экономикасының қаржы-несие саясатының, ... ... әр ... ... келедi.
Экономикалық iс – шаралар барысында ықпал ету, мемлекеттiк қажеттiлiк
тұрғысынан реттеп ... ... ... ... ... жүзеге
асырады. Оның тiкелей сипаты жартылай немесе толықтай салықтан босату.
Кiрiс пен таза ... ... жаңа бiр ... ... ... түрiнiң дамуына жұмсауы, елiмiздiң аз ... ... ... ... ... ... мақсаттарда, салықтың кей түрiнен
бүтiндей босату ... ... ... ... бiр ... ... ... пайдалану, экономика мемлекеттiк реттеуден
сараланып ... және өте ... әдiс. ... мерзiмдi
амортизациясы жеделдетiлген немесе дифференциялды салық мөлшерi салық ... созу ... ... ... ... ... резервтiк
инвестициялық әрi басқадай қорлар құру және ... ... ... ... ... түрлi экономикалық және салық тегершiктерi жетерлiк.
Қазақстан экономикасының өтпелi ... ... ... жаппай
iскерлiктi бауырқандырып, экономиканың басым салаларына iрi инвестициялар
әкелуге септiгiн тигiзедi. Алайда, қазiр ... ... ... ... көтерiле бастағанда мұндай салық жеңiлдiктерiнiң сақталып қалуы
мемлекет пен инвестор ... ... ... өз ... ... ... ... көлемiнiң ұлғаюына қатысты салықтан
бюджетке түсетiн түсiмдер елеусiз, салық салмағының коэффициентi әсерсiз
қалуында. Кейiнгi ... ... ... ... ... ... ... салықтық әмiр жүргiзуiне кесiрiн ... ... ... ... ... салық төлеушiлердiң барлығы заң алдында
тең деген талапқа салықтық жеңiлдiктi реттеу қайшы ... ... ... ... ... ... салық жеңiлдiгiн орнату тәжiрибе көрсетiп отырғандай
қамқорлық пен ... ... бiр ... әдiсi ... келмейдi. Жеңiлдiк
берiлiп отырған кәсiпорындар мен жеке тұлғалар ... ... ... салаларындағы кәсiпкерлiкпен айналысып жүгендерге салық
әмiрiн пәрмендi қолдануда қиыншылық тудырады. Оның ... ... ... қашу үшiн ... пайдаланатындар да аз емес. Преференция
түрiнде ... ... ... ... ... ... берекесiздiк
тудырып, түбiнде кiрiстiң жоғалуына соқтыратын ... ... ... ... ... ... ... iрi мемлекеттердiң экономикалық даму ... ... ... ... да, ... ... заңдары жүйесiне -
“күштi салық заңы- күштi мемлекет” қағидасына байланысты екенi ... ... ... дамытудың басты тетiктерiнiң бiрi
–салық ... ... ... ... ... бет алған кезеңнен
бастап-ақ Республика Президентi салық мәселесiне үлкен ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесi нарықтық
қатынастар заңдылықтары талабынан шыға ... Бұл ... да ... құру кезiнде салық жыл сайын, кейде халық ... ... мен әр ... ... ... ... ... жылына
бiрнеше реттен де өзгерiске ұшырап отырады. ... ... ... сан ... ... ... түскен салық ережелерi салық
төлеушiлердiң де мүддесiн қорғаудан қалды.
1991 жылы елiмiз ... ... өз ... ... мемлекет
болған жерде шұғыл мерзiм iшiнде дербес экономикалық реформалар жасау
мiндетi алда тұрды. ... iрi ... ... экономиканың басты
тармағының бiрi - салық жүйесi болып саналды. Осы мақсатта Салық кодексi
дайындалып, ... ... ...... мәнi зор ... ... ... Мемлекеттiң салық комитетiнiң мамандары, заң
қызметкерлерi мен ... ... зор күш ... ... бұл ... ... үлкен сарапқа түстi деген сөз. Республикамызда Салық
кодексi тұңғыш рет ... ... Ең ... ... ... бағыт
бар. Екiншiден, салық түрлерi бұрынғыдан да азайды.
Салық кодексiн қабылдаудағы ... ...... ... түсiп
отырған қысымды төмендету, салық қатынастарын реттеу, ... ... ... ету. ... ... қолдану барысында алғашында
кемшiлiктер болды. ... бұл заң ... ... қызметiнiң
халықаралық қағидаларға көшуiне негiзгi себеп болады деген сенiм бар.
Халықаралық нәтижелерге ... ... ... ... ... елде
де осындай заң қабылданған. Бұл - салық жүйесiн жетiлдiрудiң бiрден-бiр
жолы.
Барлық денгейдегi ... ... мен ... да мiндеттi
төлемдердiң түсiмiн арттыру, мемлекет пен ... ... ... ... қатынастардағы мүдделерiнiң тепе-
теңдiгiне қол ... ... ... ... салу жүйесiнде әдiлеттiкке
қол жеткiзу мақсатында мынадай iс-шаралар:
- салық ... ... ... ... ... бағытталған
жетiлдiру, қазiргi кезде қолданылып жүрген жеңiлдiктердi ретке
келтiру, салық ... ... ... сондай- ақ экономиканың
нақты секторын дамытуды ынталандыруға арналған қолданылып жүрген
жекелеген ережелердi нақтылау;
- акцизделетiн ... ... оның ... ... ... мен ... ... реттеу жөнiндегi iс-шараларды
iске асыру арқылы салық түсiмдерiнiң толықтығын қамтамасыз ... ... ... ... ... айналымын
мемлекеттiк реттеудi енгiзу;
- салық салу мақсаты үшiн жылжымайтын мүлiктiң құнын ... ... ... ... емес ... аясынан шығару үшiн жағдай
жасау, кәсiпкерлiк қызметпен заңсыз айналысқаны және салық ... ... үшiн ... күшейту;
- алымдар мен бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдерге
қатысты жүргiзiлетiн ... мен ... ... ... ... ... ... салық саясатының басым
бағыттары болып айқындалды.
Салық заңдары нормаларының бiр тұрғыда түсiндiрiлуiн қамтамасыз ету,
оны салық төлеушiлердiң ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатында 2001 жылы Үкiмет Парламентке салық
жөнiндегi барлық нормативтiк актiлердiң ережелерi бiрiктiрiлген жаңа Салық
кодексiн ... ... ... салық салудың базасын кеңейту үшiн ... ... ... ... ... және салықтар бойынша
жеңiлдiктердi ... ... ... үшiн тiркеуге арналған бастапқы мәнге
қайтып оралу; заңды тұлғалардан алынатын салыққа бизнеске қатысы бойынша
неғұрлым ... ... ... жеке ... ... ... алу
кезiнде әдiлдiк пен теңдiктi күшейту және басқалар сияқты ... ... ... Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығы елдерiне қатысты жанама
салықтар алу ... ... ... ... тетiгiн
әзiрлеу жөнiндегi жұмысты жалғастырады. ТМД ... ... ... алу кезiнде арналған елдiң принциптерiн iске ... ... ... ... ... ... әкiмгерлiгiн жақсарту жөнiндегi жұмыс жалғастыратын болады: iрi
салық төлеушiлермен жұмыстың тиiмдiлiгi артады; ... ... ... ... ... ... ... дайындаудың пәрмендi ... ... қос ... ... қашу ... ... ... жөнiндегi
нормативтiк құқықтық актiлер әзiрленедi.
Трансферттiк бағалар мен ... ... ... енгiзу үшiн құқықтық база әзiрленетiн болады. Ол экспорттық
өнiмдердi ... ... ... сондай-ақ өнiмнiң өзiндiк
құнын жасанды көтеру, ... пен ... ... ... сатып алу практикасын болдырмау мүмкiндiк бередi. Қазақстан
Республикасының Үкiметi бағалау қызметiн жүзеге ... ... құн ... ... өзге де ... ... меншiк нысандарына
қарамастан бағалау қызметiне қатысушы субъектiлердiң ... ... ... кезiнде пайда болатын қатынастарды реттеу ... ... ... ... туралы” Қазақстан Республикасы
Заңының жобасын әзiрлеуде.
Сауда мен ... ... ... ... және орта ... салық салудың белгiленген нысандарын қолдану салықтық
әкiмшiлiктендiрудiң сапасын арттыру мен ... ... ... ... ... дамыту үшiн жағдайларды жақсартудың арасындағы ... ... ... ... ... соңында ол мемлекеттiк бюджетке
түсiмдердi әкеледi.
Қорытынды
Мемлекет тәуелсiздiгiнiң ең басты шарттарының бiрi ... ... ... ... ... аян. Егемендiк қолға тиген алғашқы
күндерден –ақ ... ... ... ... аударылғандығы да сондықтан
болатын.
Қай кезде болмасын кез-келген ... ... ... мен
тұрақтылығы, экономикалық дамуы мен өркендеуi салық жүйесiнiң ... ... ... ... ... ... ... бiрге
сапқа тұрған салық жүйесi iргелi де маңызды салаға айналған. Қазiргi
кезде ... кiрiс ... ... кең ... ... бұл жүйенiң
ел игiлiгi үшiн атқарып жатқан iстерi қашанда ... ... ... ... ... ... саясаты қаланған ... ... ... ... экономикалық саясаты қалыптасты, қоғамдағы нарық
механизiмiнiң негiздерiн ұсынуға қол жеткiзiлдi. Сол ... ... ... жеткiлiксiз едi және бұл салық қатынастарын реттеп отыратын
қолданыстағы заңдардың жүйесiнен де ... ... ... ... ... де көптеген қарама-қайшылықтар кездесiп жатты.
Сондай-ақ, аталмыш кезеңдi жаңа экономикалық қатынастардың ендi-ендi
қалыптасып жатуымен және салық ... ... сол ... ... ... жете түсiнбеген мен, тiптi оны iс-
жүзiнде дұрыс қолдана алмағаныдығымен сипаттауға ... жылы ... ... ... ... ... ... басқа да мiндеттi ... ... Заң күшi ... ... жүйелерi мен салық саясатын қалыптастырудың базалық
принциптерiн негiздеп бердi. ... ... ... ... ... ... ... айқындалып қана қоймай, бiрiнғай
салық саясатын ... ... ... Сол ... ... ... ... бастаған кезге дейiнгi уақыт iшiнде жалпы ... ... ... ... толықтыру мен алға ... ... ... ... ... жүрген
тәжiрибелердi жүйелендiру жұмыс жүргiзiлiп келдi.
Ал бүгiнгi таңда ... ... ... ... ... ... орындалуына бақылау жасайтын ... жүйе ... деп ... ... ... ... әлемдiк Салық кодексiнiң үлгiсi жетiлiп келе
жатқанда, өте қолайлы негiзде қалыптастыра бастадық. ... салу ... ... ... Бұл ... алғанда iргелi
прнициптердiң бiрi – Салық кодексi мүмкiндiгiнше оңай және ... ... үшiн ең ... ... ... ұстануы қажет. Жаңа ... де осы ... сай ... ... ... ... ... бұрын
заң шағын ғана болып және оған көптеген нұсқаулықтар ... ... заң ... және ... ... ... да ... заңының нормаларын
бұрмаламай дұрыс түсiндiрiлетiн шағын көлемдегi нормативтi база болды.
Егер, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... неғұрлым жетiлдiрiлген құжаттың дүниеге келгенiн
аңғару қиын емес. Мұнда экономиканың жекелеген секторларына, оның ... ... ... ... ... салық режимдерiн құру жолымен бегiлi
қолдауды қажет ететiн шағын ... ... ... әлеуметтiк
салаға ерекше көңiл бөлiндi. Салық кодексiнде салық салудың ... ... бар, бұл ... ... кеңiстiкке кiру
үшiн жақсы негiз болмақ. Дегенмен, жалпы алғанда Салық ... ... ... ... ... ... өйткенi қалай болғанда да сол заң
арқылы бiзiдiң салықтық тәжiрибемiз ... ... бiр ... қалыптасты.
Қазiргi таңда салық және кеден органдарын автоматтандыру жүргiзiлiп
жатыр. ... өзi iске ... ... қарағанда өте ауыр жұмыс. Осы уақыт
iшiнде салықтық және кедендiк ... ҚР МКМ ... ... ... ... ... ... атқарылды, кадр жұмысы,
салық және кеден органдары қызметкерлерiнiң ... оң ... ... ... ... жүргiзiлдi. Барлығы да мемлекетiмiздiң
мүддесi үшiн жасалып жатқан шаруалар және нәтижелерi де айқын.
Қазiргi кезде кiрiстер өсуде, ... ... ... ... ... Бұл ... салынатын көздерiнiң кеңейiп жатқанын
көрсетедi және басты ... ... ... ... ... ... ... 01.01.2004ж
2. Ермекбаева, Зейнелегбдин. Налоги и налогооблажение. ... ... ... Б.Ж. ... мемлекеттiк салықтар( / Алматы (Экономика(,
1997ж.
4. Қазақстан Республкасы Салық кодексi 2004 жыл ... ... Г. ... ... и ... ... ... -қаражат(, 2001ж
6. Мән берiлер мәселелер- Салық қызметi туралы, (Қаржы -қаражат( 2001ж.
N24-27б.
7. Дуканич Л.В. ''Налоги и налогообложение'' ... ... ... ... 2004ж, 2001ж N1-12
9. Налоговое законодательство РК. /Изд (Қаржы-қаражат(-1997г.
10. Аудит и налогооблажение –2001 N1-12
11. ... мир ... ... N3,с ... Юткина (Налоги и налогооблажения(. ... ... М, ... ... ... А.И. ... Н.Е. ... Налоги: понятие, элементы, установление,
виды. Алматы 1998г.ТОО Баспа.
14. А.И. Худяков. Налоговое право РК. Алматы (Жетi ... ... ... Е.Ж., ... С.Ж. ... в ... ... ЮКЗЭ,
1999 ж.
16. Салыққа салаутты көзқарас керек Зерде N3 2001ж.
17. Салық жинауда салғырттық болмасын. Қ. ... ... ... ... С. Новая налоговая политика ; Финансы Казакстана 1999-N6.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іскерлік белсенділікті салықтық реттеу140 бет
Акциздің экономикалық мәні. Салық жүйесіндегі акциздің рөлі және алатын орны51 бет
Геодезияның даму тарихы5 бет
Жеке тұлғалардың мүлік салығы42 бет
Салық жүйесі экономиканы мемлекеттік реттеу құралы ретінде47 бет
Салық жүйесіндегі жанама салықтар65 бет
Салықтарды алу әдістері мен тәсілдері65 бет
Сыртқы экономикалық қызметті салықтық реттеу46 бет
Тұрғын үй мақсатындағы жерлерге салық салуды есептеу жолдары27 бет
Қазіргі кезеңдегі ҚР салық жүйесі80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь