Қорқыт ата

Түрік дәстүрін, салтын, әдетін, сенімдерін, басқа халықтардан айырмашылығын, қысқасы, қоғамдық мінездемесін ертегілерінде айтқан, оны бүгінге дейін әдемілеп жеткізген ұлы өнерпаз. Туған, қайтыс болған жылдары белгісіз. Өмір сүрген ғасыры да даулы. Кейбір зерттеушілер оның Әзірет Пайғамбар заманында жасағанын айтады және ғылыми еңбектерінде бұл пікірді дәлелдейтін дастан бөлімдерін келтіреді. Ал
кейбір зерттеушілер Қорқыт Атаның Оғыз түріктерінің ертекшісі және дастаншысы болғанын айтып, Қорқыттың бүгін қолымыздағы 12 дастан-хикаясынан пікірлерін дәлелдейтін деректер келтіреді.
Пертев Найили Боратов Қорқыт Ата ертегілері жөніндегі Ислам Энциклопедиясына жазған мақаласында бұл ертегілердің XV ғасырға дейін ауызша болып келгенін, ал XV ғасырдың екінші жартысында Аққойынлылар тарапынан жазылып алынғанын еске түсіріп, қолымыздағы бар мәтіндерде екі бөлек дәуірдің оқиғалары бейнеленгенін көрсетеді. Қыпшақ-оғыз түріктерінің Сырдария солтүстігінде отандарында IX-XI ғасыр арасында кешкен өмірлері осы ертегі-дастандарда көрсетіліпті. Және бұл ертегі-дастандар жазылып алынған XV ғасырдағы Аққойынлы мемлекетінде болған оқиғаларды қамтиды. Қорқыт Ата ертегілерінің негізі қыпшақ-оғыз түріктерінің өмір-тұрмысына негізделген және осы заманның салт, әдет-ғұрып және дәстүр түрлерін көрсетеді. Бірақ нақ осындай салт-дәстүрмен жасаған Аққойынлылар ертелерді қағазға жазғанда кейбір хикаяларды ол күндердің оқиғаларына үйлестіре жасауы мүмкін.
Кейбір ғылыми еңбектерде Қорқыт Атаның Пайғамбарға елші болып жіберілгені жазылды. Бұл қосымшалардың түріктердің ислам дінін қабылдағаннан кейін жазылуы ықтимал. Қорқыт Ата қыпшақ-оғыз түріктерінің білгіші болып табылады. «Оғыз халқының басына қайыр келетінін сөйлеген едім» деп айтқан хикметтерінен түріктерге жол көрсеткені байқалады және оның бақсы болғандығы жөніндегі ықтималды
        
        Қорқыт ата
Түрік дәстүрін, салтын, ... ... ... ... ... ... ... ертегілерінде айтқан, оны
бүгінге дейін әдемілеп жеткізген ұлы өнерпаз. Туған, ... ... ... Өмір ... ... да ... Кейбір зерттеушілер оның
Әзірет Пайғамбар заманында жасағанын айтады және ғылыми еңбектерінде бұл
пікірді ... ... ... ... ... зерттеушілер Қорқыт Атаның Оғыз түріктерінің ертекшісі ... ... ... Қорқыттың бүгін қолымыздағы 12 дастан-хикаясынан
пікірлерін дәлелдейтін деректер келтіреді.
Пертев Найили Боратов ... Ата ... ... ... ... мақаласында бұл ертегілердің XV ғасырға дейін
ауызша ... ... ал XV ... ... ... ... жазылып алынғанын еске түсіріп, қолымыздағы бар мәтіндерде екі
бөлек ... ... ... ... ... ... солтүстігінде отандарында IX-XI ғасыр арасында кешкен өмірлері осы
ертегі-дастандарда көрсетіліпті. Және бұл ертегі-дастандар жазылып алынған
XV ғасырдағы Аққойынлы ... ... ... ... ... Ата
ертегілерінің негізі қыпшақ-оғыз түріктерінің өмір-тұрмысына негізделген
және осы ... ... ... және ... ... көрсетеді. Бірақ
нақ осындай салт-дәстүрмен жасаған Аққойынлылар ертелерді қағазға жазғанда
кейбір хикаяларды ол ... ... ... ... мүмкін.
Кейбір ғылыми еңбектерде Қорқыт Атаның Пайғамбарға елші ... ... Бұл ... ... ... ... ... жазылуы ықтимал. Қорқыт Ата қыпшақ-оғыз түріктерінің
білгіші ... ... ... халқының басына қайыр келетінін ... деп ... ... ... жол ... байқалады және
оның бақсы болғандығы жөніндегі ықтималды күшейтеді. Бақсылар әрі ақын
болатын, әрі ... ... ... ... келешектен хабар
беретін. Бақсы болғанының тағы бір дәлелі-қолындағы қобызы. Әдетте, қобыз-
әулиелердің аспабы. Қазіргі ... ... ... ... ... ... кең ... Қорқыт Атаның біздің заманымызға дейін жеткен 12
хикаясы бар. Олардың сегізі ішкі және ... ... ... ... ... ... екеуі мифологиялық сипатта. Бірақ бәрі де түркі
дүниесін шын сипатында көрсетеді. Түркі қауымының қаһармандығы, мәдениетін,
мінезін, діни ... және ... ашып ... ... Ата ... ... ... қайнар көзі.
Қорқыт VIII ғасырда Сыр бойында бұрынғы Жанкент қаласы маңында өмір
сүрген ... ... ... ... ... ... ... ол туралы көптеген
аңыздар сақталған. Ел аузындағы аңыздарда Қорқыт ата мәңгі ... ... ... өмір үшін ... ... ... айтылады. Бірақ ол
өмірінің соңында өлмейтін ... жоқ екен ... ... ... Енді ... ... ... қобыз сарынынан іздейді екен. Ұлы күйшіге өзі іздеген
мәңгілік өмір оның өнерінде сияқты ... Ол ... ... ... Өзі ... артында күйлері, ұлғатты сөздері
қалады. Ал әдебиет тарихында деректі түрде Қорқыт ата ... бар. ... ... осы күнге дейін Дрезден қаласында он екі жырдан тұратын қолжазба
күйінде және Италияда алты жырдан тұратын ... ... ... келеді.
Қорқыт ата кітабын VIII ғасырларда және одан да ... ... ... ... болады. Оларды жыр түрінде жазған-Қорқыт ата. Кітапта ... ... ... ... бар, ... белгілі оғыз тайпаларының
тағдырына байланысты оқиғалар ... ... ата ... мынадай
жырлардан тұрады:
- Дерсе хан ұлы Бұқаш туралы жыр,
- ... ... ... жау ... ... жыр,
- Оғыз қаған жыры т.б.
Қорқыт ата кітабының жырлары оғыз тайпасының туған жерін, елін сыртқы
жаулардан ... үшін қан ... ... алып ... ... ... ... ерлік, әділдік, адамгершілік, ата-ананы құрмет тұту,
уәдеде тұру сияқты ізгі ... ... Оның ... қорқақтық
пен опасыздыққа, әдіпсіздік пен ... ... ... Қорқыт ата
кітабының қаһармандары мен олардың бастан кешкен ... осы ... ... ... тең жартысынан астамы Қазан бектің ел ... ... ... ... істерін жырлауға арналған. Ерлерше
қару асынып, жаумен тайсалмай ... ... ... ... Бөрілі сұлу және
оның ұлы Ораз ел басқарған Баяндыр хан, Дерсе хан, оның ... ... ... ... ... ... те танытады. Қорыта айтқанда, Қорқыт ата
кітабы - әр түрлі жырлардың жинағы ... да, ... ... мен ізгілік
көрсетуді біртұтас өріп отырады. Қорқыт ата кітабында тәрбиелік құнары мол
қанатты сөздер көптеп ұшырасады. Мысалы:
Жер қадірін ел ... ел ... ер ... ... ... құрбақа құлағында ойнайды;
Ат қиналмай жол шалмас;
Көңілі пасық ерде дәулет болмас;
Қар қаншама қалың жауғанмен - жазға бармас;
Анадан өнеге ... қыз; Ата ... ... ... ... қуған
балаға ешкім жетпейді, т.б.
Қолына қобыз ұстаған ұзан (абыз,жырау) елден елге жетеді – деп ... өзі ... ... ол ... ... ұрпақтан ұрпаққа
тарайды.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қорқыт Ата."6 бет
«Қорқыт ата » дастанындағы ұлттық идея26 бет
Корқыт ата кітабы24 бет
Көне Түркі жазба ескерткіштеріндегі және «Қорқыт ата кітабындағы» халықтық педагогика7 бет
Түркі халықтарының алтындай таза мұрасы болған «Қорқыт ата» және оның кітабындағы негізгі тәрбие беретін әңгіме, өлең, мақалдардың мазмұны, оның халықты тәрбиелеудегі орыны32 бет
Қорқыт ата - қобыз атасы5 бет
Қорқыт ата жырларының тәрбиелік маңызы57 бет
Қорқыт ата жыры және қазақ әдебиеті20 бет
Қорқыт ата кітабы. Әбу Насыр әл-Фараби. Махмұт Қашқари «Диуани лұғат ат түрік»12 бет
Қорқыт ата күйлері және ерекшелігі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь