Қазіргі кездегі жұмысшы күшінің миграциялық тартылуы және негізгі орталықтары мен ауқымы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. Жұмыс күші миграциясының теориялық негіздері
1.1 Еңбек миграциясының түсінігі мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Жұмыс күші миграциясының теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.3 Жұмыс күшінің халықаралық миграциясындағы еңбек рыногының орны ... ... ... ... ... ... ... ... 8

2. Қазіргі кездегі жұмысшы күшінің миграциялық тартылуы және негізгі орталықтары мен ауқымы
2.1 Донор ел үшін эмиграциялық экономикалық салдары ... ... ... ... ... ... ..13
2.2 Жоғары маманданған қызметкерлердің еңбек миграциясының келешегі мен тенденциялары ... ... ... ... ...16
2.3 Импортер елдер үшін жұмысша күші миграциясының экономикалық салдары ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

3. Жұмыс күші миграциясының халықаралық реттелуі
3.1 Миграция процестерін реттеудегі халықаралық ұйымдардың іс.әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
3.2 Қазақстан Республикасындағы жұмысшы күші миграциясының мәселелері ... ... ...27
3.3 Қазақстанның көші.қон саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
............................................................................
....................................3
1. Жұмыс күші миграциясының теориялық негіздері
1. ... ... ... мен ... ... күші ... теориялары
..............................................6
3. Жұмыс күшінің халықаралық миграциясындағы ... ... ... ... ... ... күшінің миграциялық тартылуы және негізгі
орталықтары мен ауқымы
1. ... ел үшін ... ... ... Жоғары маманданған қызметкерлердің еңбек миграциясының келешегі мен
тенденциялары
......................................................................
.............16
3. Импортер елдер үшін жұмысша күші миграциясының ... ... ... күші ... ... реттелуі
1. Миграция процестерін реттеудегі халықаралық ... ... ... ... ... күші ... ... Қазақстанның ... ... ... ... 50 ... ... шаруашылықтың үдерісі халықаралық
экономикалық қатынастардың серпінді дамуымен тыңыз байланысты. ... әсер етіп оны ... ... ... үдерістер, әлемдік
шаруашылық пен капиталдың, қоғам мен ... ... ... ... және ... Республикасында нарықтық экономика даму жолында көптеген
қиыншылықтарды бастан өткізіп, кейбіреуін жеңе білуде, кейбіреуінің салдары
әлі ... ... ... экономикалық амал тәсілдеріне бейімделіп, өте
тиімді шешіммен, кәсіпқойлық іскерлікпен әртүрлі мәселелерді шешіп, дамыған
елдердің қатарына ... ... тұр. Бұл ... - ел ... ... артырып, әлеуметтік экономикалық экономикалық жағдайын жақсарту,
әлем таныған өркениетті ел болуымыз керек. Қазір Қазақстан ... ... ... 50 ... ... кіруіне барлық шарттары бар. Қазақстан
Республикасының ... ... ... 1 ... Халыққа
Жолдауында осы мақсатқа жетуге мүмкіндік ... ... атап ... Бұл ... орындау үшін және ... ... ... ... 2015 жылға дейінгі «Индустриялық инновациялық
даму стратегиясы» бағдарламасы ... ... ... ... - ... еңбек рыногы және
халықаралық жұмыс күші миграциясының теориялық және ... ... ... яғни ... ... күші ... тиімділігін арттыру
жолдарын іздестіру болып табылады. Осы мақсатқа сәйкес курстық жұмыста
келесідей сұрақтарға беруді ... ... бұл ... ... ең ... ... ... және Халықаралық жұмыс күші
миграциясының мәні мен маңызын ... оның ... ... ... тетіктері қарастырылған;
- жұмыс күші миграциясының теорияларын анықтау;
- ... ... ... ... еңбек рыногының орны;
- миграциялық саясатты анықтау;
- миграциялық тартылудың негізгі орталықтары мен ... ... ... ... ... ... келешегі мен
тенденцияларын;
- қазақстан көші-қон саясатын;
- Қазақстан Республикасындағы жұмысшы күші ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастың әрбір мәселесі Қазақстан
экономикасының әлемдік экономикалық қоғамдастықтағы орны, ролі және ... ... ... ... ... КҮШІ МИГРАЦИЯСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. . Еңбек миграциясының түсінігі мен түрлері
Еңбек миграциясы - ... өмір ... ... көне ... ... ... ... сипатында болған халықтардың көшіп-қонуы
байқалған. Миграция тарихы адамдардың жаппай көшуінін әр ... ... ... ... ... бос ... ... ең алдымен,
өмір сүруге қажетті ... ... оның ... мал ... ... еді. Жер ... дамуы да адамдарды құнарлы, ауылшаруашылыққа
жарамды жерлерді іздестіруге мәжбүр еткен.
Кұл иеленушілік және ... ... ... ... ... ... болды. Ол өндірушінің жеке тәуелді ... ... ... ... ... ... мен ... саудасы,
мысалға Америкаға құлдық плантациялық шаруашылық үшін ... ... ... ... ... ... ... құрылысқа дейін
кеңістіктегі еңбек мобильдігі әр түрлі формалар - отарлау, құл ... ... ... асырылды.
Капитализм жағдайында халықтың территориялық орын ауыстыру сипаты күрт
өзгерді. Жұмысты іздеуге байланысты көшіп-қонудың жаңа түрі ... ... мен ... экономиканың осы жағдайларында экономикалық
мәжбүрлікке негізделген жұмысшы күші ... ... ... мобильдіктің күшеюі, бір жағынан жұмысшының өндіріс
құралдарынан бөлініп, ... ... ... ... ... айналуы болса, екінші жағынан капитал қорлану процесі жұмысшы күші
қозғалысының объективті себебі болды. Сөйтіп, капитализм кезіндегі өндіргіш
күштердің өсуі мен ... ... ... ... ... ... ... миграциялық процестегі жұмысшы күші миграциясы, басқаша
айтқанда еңбек миграциясы кең өріс ... ... әр ... еңбек миграциясы ұғымына өзіндік
түсінік болған.
1880 жылға дейін Батыс Еуропа, Англия, Германия және ... ... ескі ... деп ... ... басым болды. Осы кезеңде ірі
машина индустриясы дамуына байланысты ағымдағы ... ... ... ... ... ... болды. Сөйтіп миграциялық ағымдар АҚШ-қа,
Австралияға, Канадаға бағытталды.
Жаңа миграция кезеңі американдық ... ... ... ... ... Еуропадан, Австро-Венгрия, Италия және Россиядан жұмысшыларды
әкелуінен басталды.
Екінші Дүниежүзілік ... ... ... ... шаруашы-лық
байланыстар күрт өзгеріп, ғылыми-техникалық прогресс күш ала бастап, еңбек
күші рыногының интернационализациясы ... ... ... ... ... ... ... миграииясы - бұл еңбекке жарамды халықтың қандай да бір
қоғамның экономикалық к.ажеттілігіне айналған, еңбек ... ... ... ... ... миграциясының басты функциясы әр түрлі елдердегі, аудандардағы
және елді мекендердегі жұмысшы күшінің түрлі ... мен ... мен ... ... және ... сәйкестігін қамтамасыз ету
болып табылады.
Миграцияны ішкі және сыртқы миграцияға бөледі.
Халықаралық миграцияға ... ... ... ... ... ... ... тән.
Иммиграция - жұмысшы күшінің басқа елге, жұмысқа немесе оқуға белгілі
мерзімге орналасу мақсатымен келуі ... ... ... - ... күшінің экспорты, басқаша айтқанда шетелде жұмыс
орындарын алу мақсатымен елден кетуі.
Реэмиграция - эмигранттардың ... ... өмір сүру үшін ... ... ... - ... білімді мамандардың халықаралық қозғалысы.
Миграциялық сальдо - кетіп қалған және ... ... ... Егер эмиграция иммиграциядан көп болса, миграциялық сальдо теріс
болып, елден жұмысшы күшінің ... ... Ал егер ... аз ... ... ... оң ... елге жұмысшы күшінің
келуі байқалады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының топтастыруына ... ... ... ... ... Қайтпайтын - тұрғылықты мекендеуге бағытталған миграция.
Миграцияның бұл түрі белгілі бір жағдайларда АҚШ, Канада,
Австралия, ... ... ... ... Маусымдық- қабылдаушы елде бір жылдан кем уақытқа төлемді жұмыс
табу үшін келген, уақытша немесе маусымдық ... ... ... ... ... "фронтальерлер" деп атайды. Жұмысшы-
фронтальер-мигранттар күн ... ... ... ... істеу үшін шекарадан
өтеді.
4. Амалсыз миграция. Амалсыз миграция экономикалық емес ... да, ол ... мен ... елдерінің дамуына әсер ететін ... ... ... әкеледі.
Соғыстан кейінгі жылдары болған ірі миграциялық ... ... ... ... әлемдік социализм жүйесінің пайда болуы және
Отарлық жүйенің күйреуімен байланысты болды.
КСРО, АҚШ, Ұлыбритания арасындағы Потсдам ... ... ... ... басым бөлігі ГДР мен ГФР территориясына көшуіне әсер
ететіндей өтті. Шығыс Азияда ... мен ... ... 6 млн. ... ... ... ... Ауғаныстанда саяси өзгерістер,
басқаша айтқанда әскери агрессия мен азаматтық соғыстар халықтың ірі ... әсер ... ... ... ... деп ... 1999 жылы ... олардың саны
27,4 млн. адамнан асып кетті. (1980-9,6 млн.) ... ... ... әсер ... ... ... ... Амалсыз мигрантгардың басым белігі -
83 пайызы - ... ... ... ... статусы бойынша, халықаралық миграция ресми және
заңсыз болып бөлінеді.
Заңсыз мигранттар - елге ... ... ... ... ... ... ретіне) немесе зансыз негіздерде келіп, жұмысқа орналасқан адамдәр.
Рұқсатсыз орналасқандар заңсыз деп саналады.
Халықаралық миграцияға біркатар заңдылықтар тән:
1.Миграция ... ... ... ... ... алады.
Мемлекетаралық миграцияда, ... ... күші ... ... ... ... табылады.
2.Халықаралық миграция қоғамның әлеуметтік-экономикалық өмірінде
күнделікті құбылыс болды. Бұл ... ... ... ... ... айналымына көптеген елдердің жұмысшылары қатысуда. Сондықтан
капитал, ... ... ... ... ... күші ... пайда
болып, оның негізгі қозғаушы күші еңбек миграциясының процесі ... ... кең ... ... ... ... ... үлесі
өсуде.
1.2 Жұмыс күші миграциясының теориялары
Халықаралық еңбек күші миграциясы көптеген ғасырлар бұрын пайда болды,
осы уақыт ... ... ... ... теориялық негіздерде
елеулі өзгерістер болды. Экономистер арасында еңбек күші ... оны ... ... біраз қайшылықтар бар.
Бірқатар ғалым-экономистердің пікірінше, халықаралық енбек миграциясы
- бұл басқа елдің территориясындағы еңбек іс-әрекетімен ... ... ... ... түрлерінің жиынтығы. Бұл ... ... ... оның ... түрлерімен - табиғи және
әлеуметтік-қозғалысымен – тығыз байланыстылығы ... бір ... ... еңбек рыногында ішкі тепе-
теңсіздікті жою әдісі ретінде қарастыруда. Егер елде ... ... ... шетел жұмысшы күші ... ал ... ... ... ... орналастыру ынталандырылады.
Батыс экономикалық әдебиеттерінде ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Белгілі ғалымдар Е.Ли, Р.Харрис, М.Тодаро, М.Тапинос еңбек-терінде
миграция донор-елдер мен ... ... ... ... осы екі топ елдердің ішкі теңсіздіктер нәтижесі ретінде көрсетілген.
Бұл авторлар миграцияның қозғаушы мүдделерін, нақтылап, ... ... ... ... ... және ... ... нақтылауға талаптанды. Көрсетілген авторлар халықаралық
миграцияны рецепиент-елдің экономикасына мигранттардың еңбегін ... ... ... пен ... ... өсу мен ... еңбекті
шексіз пайдалану мүмкіндігі арасындағы тікелей ... ... алға ... Осы ... ... Екінші Дүниөжүзілік
соғыстан кейін ОЭСР ... ... ... ... ... Осы
доктрина тұрғысынан шетел еңбегін тарту экономикалық есудін ынталандырушы
қүралы ретінде ... ... ... әсіресе жоғары маманды жұмысшылар
эмиграциясы елдің экономикалық жағдайының ... ... ... ... миграцияны талдауда негізгі көңіл эконо-микалык, өсудің
эндогендік факторы ... адам ... ... ... ауды.
Өйткені жинақталған адамзаттық потенциал экономикалық дамудың алғышарты
болып табылады. Миграция ... бұл ... ... ... өсу қарқынындағы айырмашылықтың бір түсініктемесі болуда.
Осы көзқарасты бірқатар зерттеушілер де үстанып, жұмысшы күшін шеттен
тарту ... ... ... ... ... ... ... бұрынғыдай кең мүмкіндіктері жоқ
болмағанымен ... ... ... капиталистік экономиканың
трансүлттандырудың жалпы заңдылықтарының керінісі ретінде ... алға ... ... ... пайдалану ішкі отарлау терминімен
сипаттала бастады. Басты назар мигранттардың алдын ала еңбек рыногының
екіншілік ... ... ... ... ... аударылды. Ол
еңбектіц ауыр және зиян жағдайларымен, кәсіби өсу мүмкіндігі жоқтығымен
сипатталады.
Айта ... ... бар ... ... де іс ... миграция жолында қабырғалардың және онда есіктердің неліктен
болуын түсіндірмеді.
ХХ-ғасырдың 80-90 жылдары неолиберализм ... ... ... кең ... Бұл ... ... адам ... моделі ретінде көрсетілді. Бұл концепциянын негізгі қағидасы
Дж.Саймонның "Иммиграцияның экономикалық салдары" ... ... ... ... ... ала отырып, Дж.Саймон мынаны дәлелдеді:
Иммигранттар отбасы - инвестиция үшін тиімді объект.
Иммигранттар жанама (сұранысты кеңейту арқылы) және жаңа
бизнесті ... ... ... жаңа ... ... ... ... жалақы мен табыс бөлінудің орта деңгейіне ... ... Тек ... ... белгілі кәсіптік топтар ішіндегі
бәсекелестіктің күшеюіне, кейде жалақының төмендеуіне ... ... бір ... өкілдері ұтылса да, жалпы алғанда, қоғам ұтыста
болады.
Халықаралық еңбек миграциясы өндіріс ... ... ... етеді.
Донор-елдерде ақша аудару түріндегі мигранттардан тұсетін
валюталық қаржылар оң әсерін береді.
Бірақ, миграцияның жалпы теориясы әлі де ... ... жоқ, ... факторлар теориясы миграция құбылысын толық ... ... ... күші мен ... ... ... еңбек күші молдылығымен
сипатталатын елге ... ... үшін ... Жұмыс күшінің халықаралық миграциясындағы еңбек рыногының орны
Еңбек рыногынсыз әлемдік экономикалық жүйөнің толық іс-әрекет етуі
мүмкін емес. Бұл ... ... және ... ... бірі ... күші ... табылады. Әлемдік еңбек күші рыногы шетел жұмысшы
күшінө ұсыныс пен сұраныс механизмі ... ... ... ... ... ... ... пен сұраныс абстрактылы емес, жұмысшы күшінің оның
пайдалану жеріне қозғалысының нақтылығы арқылы жүзеге асырылады.
Еңбек күші ... үш типі ... ... ... ... халықаралық. Жергілікті (аймақтық) енбек рыноігына мыналар тән:
1.Еңбек ресурстарының бір бөлігінің шетелге кетуі жергілікті
деңгейде өте қатты білінеді. Ол ... ... ... ... білініп, еңбек ресурстарының қүры-
лымдық тапшылығының пайда болуына әкелуі мүмкін.
2.Иммиграция жаңа жұмыс орындарын жасақтауға ... оң және ... ... ... ... рыногында жақсы
байқалады:
1.Еңбек күші миграциясы ... ... ... жоя ... еңбек миграциясы еңбек күшінің сапалық құрылы-
мының өзгеруіне әсер етеді.
3.Миграция маманданған және маманданбаған жұмысшы күші
тапшылығын жоюдың көзі ретінде ... ... ... рыногы-
ның тиімді дамуы тек еңбек күшінің еларалық ... ... ... ... ... ... ... "ауып кетуі".
Халықаралық еңбек рыногында:
1.Миграция ұсыныс пен сұраныс механизмінің тәсілі ретінде
көрінеді.
2.Миграция жергілікті рыноктарды мамандық, кәсіп, мамандық
деңгейі бойынша қамтамасыз етеді.
3.Ол ... ... ... күші ... ... ... ... еңбек рынокгарын зертгеу барысында қазіргі уақьпта ... ... ... ... белгілі болды. Ол
модельдерге еуропалық (құрлықтық), англосаксондық, скандинавтік, жапондық
және тағы басқалары жатады.
Еуропалык ... ... - ... ... ... ... жұмыс орындарын сақтауға бағытталған еңбек қүқығының
қатал ережелерімен, салалық ... ... ... ... түрде белгіленген деңгейінің жоғарылығымен және салыстырмалы ... ... ... ... ... ... күші арқылы емес,
ендірісте еңбек өнімділігі және өсу қарқынын жоғарылату арқылы ... ... Тірі ... ... ... ... ... салық
заңдарымен ынталандырылады. Мысалға жалақы қорына кәсіпкерлердің төлейтін
салығын ... ... ... рыногына жастар мен мамандық дәрежесі ... ... ... еңбек төлемінің ынталандырушы ролінің
кемуі, экономикалық өсудің баяулауы сияқты себептерге байланысты дағдарыста
болған еді.
(Англия, АҚШ, ... Жаңа ... ... және ... ... жұмыс берушінің жұмысқа алу мен босату мәселесіндегі
еркіндігі, сала мен аймақ деңгейінде емес, кәсіпорын, фирма деңгейінде жеке-
дара ... ... ... болуы, еңбек күшінің мобильді-лігінің
жоғарылауы,' төлемақының жоғары дифференцациясы тән болды.
Бұл ... жаңа ... ... ... мен ... ... ... Бірақ ол модельде жұмыс істейтін кедейлер атты ... топ ... ... ... ... ... ... стандартын қамтамасыз
етпей, кейде еңбекақы-лары әлеуметтік жәрдемақыдан аз болатын адамдарды
айтамыз. Кытайлык модель – ... ... ... ... ... ... реттеу мен жеке секторда ерте
капиталистік қатынастарға үқсас, ешқандай ... ... жоқ ... ... Бұл модель еңбек ... ... ... ... болдырмайтын индустриализацияның алғашқы сатыларында,
авторитар саяси режимде орнықты бола ... ... - ... ... ... ... белгілі,
экономиканың әлеуметтік бағыттылығымен көзге түседі. Ол барлық жұмысшыларды
орташа еңбек ... бар ... ... ... ... Еңбек
рыногындағы бұл саясат мемлекет ... ... ... ... ... ... ... өндіріс тоқырауы басталып, ол
өз кезегінде жұмыстан шығаруға әкеледі.
Жапондык модель - бұл мемлекетгік, әсіресе сыртқы ... ... ... ... ... ... ... адам
капиталына, ішкі фирмалық инвестициялардың жоғарғы деңгейі мен үжымдықпен
(ынтымақтасу негізіндегі басқару, жұмыскерлердің көп ... үшін ... алу ... ... ... ... фирмалар мен корпорациялардың
өз қызметкерлеріне қамқорлығы, өмір ... ... ... дамыған ішкі
еңбек рыногының бірігуімен ... ... ... 2-3 ... ... ... еңбек ақысы басқа елдерге қарағанда
жоғары. ... ... ... ... ... олар ... еңбек күші
арқылы емес, мамандықтың және ұйымдасудың жоғары деңгейіне байланысты ... ... ... ... ... ол ... ... өте
бағытталғандығымен ерекшеленді. Оларға тән сипаттар: жұмыс-сыздық деңгейі 5-
6 пайыз, еңбек күшінің ... және ... ... ... әлсіз әлеу-меттік қорғалуы мен көбінесе салалық
бағыты бар ... аз ... ... ... мен әлеуметтік
сфераны басқаруда бейорталықтандырудың жоғары деңгейі. Американдық
жұмыстылық ... ... ... экономикалық активті халықтың басым
белігі үшін ... ... ... ... ... жұмыс орындарын
жасақтауға бағытталған. Бұл жерде табысы аз адамдар саны мен ... ... ... ... ... ... бірақ
әрбір жұмысшы үшін қысқа мерзімді құбылыс ретінде қарастырылады. Мемлекет
еңбек енімділігі мен табыс төмендеуі есебінен болса да, ... ... ... ... адамдардың максималды санын жұмыспен қамтамасыз етуге
тырысады1.
Сөйтіп, көрсетілген модельдер мигранттардың халықаралық ағымдарына
белсенді әсер ... ... ... миграциялық процестер жиынтығының бір
бөлігі болып өз спецификасына ие болады. Оған әсер ... ... ... ... ретінде қарастырылып, өзара әрекет ету мен бірлесу
арқылы халықтың территориялық қозғалысындағы өзгешеліктерге әкеледі.
Еңбек миграциясының қалыптасуына бірқатар факторлар әсер ... ... ең ... ... ... қүқықтық және
саяси, тағы басқалары жатады.
Экономикалык жағдайлардын ішінен тәмендегілер ерекшеленеді.
1. ... ... ... Ол ... ... ... ... капитал мен тауар рыногының болуы, әлемдік шаруашылық айналымға
еңбек ресурстарын енгізіп, әлемдік еңбек рыногын қалыптастыруға әсер ... ... ... ... алуға болады.
Қазіргі уақытта Еуропалық қауымдастықта 340 млн. адам ... ... ішкі ... ... ... 5 млн. ... ... болды. Біртұтас экономикалық кеңістіктің бар болғанына қарамастан,
еңбекақы мен жұмыс ... ... ... ... ... ... бойынша да үлкен айырмашылықтар бар: 17 пайыз Испания
мен Ирландияда, ГФР-де 5-6 пайыз, Португалияда 8,5 пайыз.
Еуропалық қауымдастықтың еңбек ... ... ... ... қамтылған шетелдіктер саны 13 млн. адам, баеқаша айтқанда әлемдегі
шетел жұмысшы күшінің тең жартысы (26 млн. адам) осы ... ... ... ... ... ... ... мен заңсыз иммигранттарды
қоса есептесе, олардың саны ұлғаятыны сөзсіз. Шетел жұмысшылар саны елдер
бойынша былай ... ... 0,6 млн. адам ... ... ... пайызы, Белгияда 0,4 млн. адам - 9,5 пайыз, ГФР 1,9 млн. адам - 6,7
пайыз, Францияда 1,6 - 6,6 ... ... - 0,2 - 4,5 ... ... млн. - 4,4 ... экономикалық дамуындағы айырмашылығы. Әлемде
бір жағынан өмір деңгейі төмен және ... ... ... болуы, екінші жағынан экономикалық потенциалы жоғары
елдердің болуы әлемдік құрылымдағы теңсіздікке әкеліп, өз
кезегінде халық қозғалысының бір ... ... ... ... пен ... механизміндегі резервтік
еңбек армиясының интернационалдандырылуы еркін жұмысшы күшінің қолданылу
жерлеріне қарай қозғалуына әкеледі.
Демогоафиялық жағдайларға: халықтың көбеюі, яғни ... ... ... - ... ... ... ... болса, екінші
жағынан экономикасы дамыған елдердегі халықтың қартаюы, соған сәйкес бұл
елдердің еңбек ... ... ... ... ... ... ... күшінің реттеушісі болады.
Саяси құрылыс жұмысшы күшініч келуі мен кетуінің ... ... ... ... ... ... ... және
тоталитарлық мемлекеттер өз халқы үшін ішкі және сыртқы миграцияға әр түрлі
жағдайларды қалып-тастырады.
Еңбек миграциясын анықтайтын ... ... ... ... ... еңбек ресурстарының қозғалысын ... ... ... қүкықтык, және ... ... ... ... және ... ... ... жатқызамыз:
Миграциялық еңбек еркіндігі болу үшін қоғам бірқатар ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетін жүргізу құқығы;
• Еркін қозғалу мен Отанына қайту (реэммиграция) құқығы;
• Тұрғылықты өмір сүру ... ... ... Жұмысты делдал фирма арқылы немесе өзі іздеу құқығы.
Бірақ мигранттарды қабылдайтын көптеген елдерде өз ... ... ... ... еңбек рыногы туралы (ұсыныс пен сұраныс) шынайы
ақпарат алу мен ... ... ... ... ... ... құқығы;
• Капитал айналым мен төлем айналымы еркіндігі құқығы.
Сыртқы енбек миграция ... ... ... ... ... орын алады. ҚТП дамуы көбінесе шетел жұмысшы күшіне қажеттілікті
анықтайды. Бұл іс ... ... ТҰК ... жаңа ... ... ... 50-60 жылдары жоғары маманды жұмысшыларға
сұраныстың өсуіне әкелді. Алғашқы ... ол ... ... ... қанағаттандырылып отырды. Бірақ басқа елдерде көбінесе қол жұмысы
сақталған еді. Енді өндірістің жаңа ... ... ... ... ... ... байланысты, осы салаларға жұмысшылар ауысуы
басталады. Олар ... ... көп ... ететін және төлемі аз ... ... ... ... ... қатарлы Батыс елдерінде дамып келе жатқан автоматизация
нәтижесінде маманданбаған жұмысшы күшіне ... ... ... ... ... ... сияқты алдыңғы
қатарлы мамандарға сұраныс өсе түсті. Кәсіби оқыту жүйөсі сұранысты толық
қанағаттандырмағандықтан, ол ... ... ... кадрларды
импорттау арқылы толықтырылды.
2. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЖҰМЫСШЫ КҮШІНІҢ МИГРАЦИЯЛЫҚ ТАРТЫЛУЫ ЖӘНЕ НЕГІЗГІ
ОРТАЛЫҚТАРЫ МЕН АУҚЫМЫ
1. ... ел үшін ... ... салдары
Кез келген елдің миграциялық заңы екі негізгі бөлікке бөлінеді:
миграциялық және ... ел - бұл ... ... ... экспорты бар мемлекет.
Миграциялық сальдосы теріс болады.
Реципиент ел - жұмысшы күшінің белсенді ... ... оның ... ... ... ... оң ... табылады.
Донор елдердің қатарына дамушы елдер, ал ... ... ... ... ... жалпы әлемдік тенденция болып табылады.
Қазіргі экономикалық әдебиетте еңбек миграциясының түрлі елдердің
экономикасына әсер ... ... ... түрде зерттелуде. Ел
экономикасына экспорт-импорттың әсерін ашатын теориялар аса көп ... ... ... ... миграция нәтижесі бірден көрінбейді,
әсіресе теріс жақтары біраз мерзімнен кейін байқалады, ал ... ... ... ... көріне бастайды.
Донор елдің экономикасына миграция әсері туралы 80-жылдары өткізілген
зерттеулер нәтижелері сыртқы халық миграциясы көбінесе осы елдердің ... ... ... ... ... ... 80-жылдардың екінші жартысындағы миграция елдегі
жұмыссыздық деңгейінің 1/3 бөлігіне азаюына әкелді. ... ... пен ... да ... ... пікірінше, миграция процесінің дамуы донор елден
ең маманданған, белсенді еңбек ресурстарының ... ... ... ... ... ... ел экономикасына толтырылмайтын зиян әкеледі
деп есептеуде. Соңғы онжылдықтардағы зерттеулер бұл көзқарастарды ... ... ел өз ... ... ... ... адамдарынан
айырылып, босаған жұмыс орындарына ... мен ... ... ... жағдайлар болған. Мысалға Египетте құрылыс
жұмысшыларының Парсы ... ... ... елдің құрылыс
саласындағы еңбек ... ... ... ... да ... ... ... елдерден агроөндірістік салалар мен ауыл
шаруашылығына ... ... ... ... ... ... байланысты, Йемен де елеулі экономикалық қиындықтарға ... ... ... ... ... тек ... ... дамымайтындығын айқын көрсетті.
Көптеген жағдайларда, миграция белсенділігі маманданбаған, жартылай
маманданған еңбек ресурстарының кетуіне ... ... ... ... ... ... ... негізінде жүргізілген зерттеулер нәтижесі
бойынша, Таяушығыстық эконо-микалық өрлеу ... ... ... ... шыққан еңбек мигранттарының көбі аз ... ... ... ... уақытта бұл елдерде кәсіптік-мамандану құрылымы сақталып, олар
үй қызметшілерін экспорттауға ... ... ... ... ... орны ... зиян ... Оның салдары еңбек рыногындағы жағдай мен сыртқы миграцияға қай
кәсіптік то птар енетініне байланысты. ... ... Азия ... ... ұсынысы сұраныстан көп болғандықтан, еңбек миграциясы
жұмыссыз жастардың жұмысқа орналасу мүмкіндігін жоғарылатты.
Эмиграциялық мәліметтерді зерттеу ... орта ... пен ... ... көтерілуіне әсер ететінін көрсетті. Тіпті халықтың ең кедей
топтарының табысы мен ... ... аз ... ... әкеледі. Сондықтан әлеуметтік салада миграцияның оң ... ... ... ... да, бір ... әл-ауқатының
жоғарылауымен байланыстырылады.
Оның кері салдарына, көбінесе, әлеуметтік ... өсуі мен ... ... ... ... ... жатқызады. Бірақ бүгін
эксперттердің көпшілігі бұл ... ... ... ... ... ... жобасы шеңберінде жүргізілген зерттеулер осы
елдердің мигранттарының көбісі шетелге жұмысқа орналасуына дейін әлеуметтік
сатысының ең төменгі ... ... ... ... ... еңбек миграциясы әлеуметтік теңсіздікке емес, қайта әлеуметтік
теңсіздіктің төменделуіне әкеледі.
Экспортер ел мен импортер ел үшін ең ... ... ... ... алу, елге келу мен ... жағдайын реттейтін заңцарды бүзумен
байланысты заңсыз миграция болып табылады.
Заңсыз миграция мәселесі барлық елдерге тән. Бұл ... ... елде ... ... ... ішкі ... рыногында бәсекелестікті
шиеленістіре түсуімен байланысты, өйткені заңсыз мигранттар ең төменгі
ақыға жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... олар мемлекетке салық төлемейді, өйткені жұмыс берушілер заңсыз
жұмысшыларды пайдалануын барынша ... ... ... ... бұл
жұмысшылар салық төлеушілер арқасында жасалған әлеуметтік игіліктерді
пайдалануға мүмкіндік алады, ... олар ... үшін ... (өз ... ... шығармай қоғамдық игіліктерді ... ... ... және тағы ... ... ... көбінесе еңбекке жарамды халықтың артық мөлшері
бар, дамушы елдердің төмен маманданған жұмыскерлері ... ... бұл ... ... ... ... АҚШ-та 1 млн. заңсыз
мигранттар бар, ал Германияда елге келгендердің 1/3 ... елде ... ... үшін ... ... ... өте ... мәні бар. Олар көптеген елдерде қаржы жағдайының
жақсаруына көмектеседі.
Төлем ... ... ... күші миграциямен байланысты
көрсеткіштер ағымдағы операциялар балансының бір бөлігі болып табылып, ... ... ... ... ... ... - ел ... (жекелеген резидент емес түлғалар) жасаған жұмысы үшін
алынған еңбекақы, нақты ақша ... ... ... ... Жеке ... тұлғалар қатарына бір жылдан кем болған ... ... ... ... маусымдық жұмысшылар, шекаралас мемлекеттерден келген
жұмысшылар, уақытша ... ... ... ... ... ... ... ауысуы - мигранттардың басқа елге көшкендегі өзімен бірге
алынатын мүліктің ақшалай құнының ... ... Бұл ... ... ... ... тауар экспорты ретінде көрсетіледі.
Жұмыскерлердің аударулары - мигранттардың отанында ... ... мен ... ... ... кезінде олардың ... ... ... ... - ... кетер кездегі алынған мүлік
пен келесіде отанына ... ... ... ... ... ... ... еңбек күшінің экспорттық
тиімділігі тауар экспортының тиімділігінен бес есе көп. Мысалға, ... ... ... ... ... балансындағы барлық валюта түсімдерінің
20-30 пайызын құрайды1.
Бірқатар ел үшін, әсіресе кішігірім елдер үшін ... ... ... ... ... көзі ... ... Мысалға,
Буркина-Фасода тауар экспортынан түсетін түсімдердің 31-42 пайызын, ... -39-54 ... ... 28-72 ... ... Пәкістан сияқты ірі елдерде оның ... ... 10-27 ... ... ... ресурстарының экспорты бойынша 1
орынды иеленетін Филиппинде бұл саладан жыл ... 3 млрд АҚШ ... ақша ... ... ... ... тек 9 млн. АҚШ ... құрауда.
Эмигрант-жұмысшылар үшін қор жинау нормасының жоғары болуы тән. ... ... ... ... эмигранттарында 35 пайызға, пәкістандықтарда
70 пайызға дейін болуда.
Ақшалай ... ... өсуі мен ... деңгейіне әсер ете
алатын ішкі сұранысты ынталандырады. ... ішкі ... ... ... олар ... қысымды күшөйтіп, импорттың кеңеюіне әсер ... ... ... күші ... ... ... бөлігі
эмигранттардың ақша аударулары болса да, онымен шектелмейді. Басқа да төлем
балансына оң ықпал ететіқ табыстар - ... ... ... ... ... ... өз еліне жасаған портфельді
және тікелей инвестициялар, оқытуға, денсаулық сақтау мен басқадай әлемдік
шығындардың азаюы т.б. ... ... ... ... мигранттар өзімен бірге, алдында банктер арқылы жасалған
аудармаларға тең мөлшерде қаржы ... - ел үшін ... оң ... еңбек рыногыйдағы
жағдайдыңжақсаруы, әлеуметтік шиеленістің әлсіреуі, елге валюта ... ... ... ... ... ... қайтып келетін
реэмигранттар өзімен бірге жоғары өндірістік және ... ... ... ... ... дағдыларды ала келеді. Бұл
елге құрал-жабдық, машиналар әкелінеді. Осы елді әлемдік шаруашылык. және
экономикалық ... ... ... ... оған ... ... ретінде қызығушылықты жоғарылатады. Осының нәтиже-
сінде ... ел ... ... ... ... ... ... келе, еңбек миграциясы-ның теріс және оң салдары
бар екенін айтамыз. Оны 1-кестеде көрнекті түрде көруге болады.
|Теріс жақтары |Оң ... ... ... ... |1. Кәсіби ұтыс: кәсіби білімнің ... ... ... ... ... ... баяулатады. |экономика-мен танысып, оны |
| ... ... ... |
|2. Қоғам ... ең |2. ... ... ... ... жоғары |қаржыларының келуі. ... ... ... | ... ғылыми-еңбек потенциалын | ... | ... ... ... ... |3. Еңбек рыногында шиеленісті ... ... әсер ... ... оның ... ... | ... Жоғары маманданған кызметкерлердің еңбек миграциясының келешегі
мен тенденциялары
Еңбек миграциясының бір ... ... ... ... ... тобы - ... ... кадрлар немесе білімділердің кетуі болып
табылады. Интеллектуалды капитал кез келген қоғамның ең ... ... оны ... ... тек ... өткеннен кейін түсінікті болады.
Халцқаралық еңбек миграцияның құрылымында жоғары білікті жұмыскерлер
қозғалысы дәстүрлі түрде өте ... орын ... ... ... ... ... (иммигра-цияның міндетті шарты болып табылады)
85 пайызы жоғары маманданған қызметкерлер мен ... ... ... елде ... ... ... 2/3 ... осы категорияға жатады.
АҚШ срңғы 25 жылда дамушы елдерден 250 мың мамандар келтіріп, әр түрлі
әлем аудандарынан интеллектуалды жұмысшы күшін тартудан ... ... ... ... ... иммиграциялық және абсорбациялық саясатын, көп
жағдайда, келіп жатқан жұмысшы күшінің құрылымын жоғары маманданған ... ... ... ... ... ... қызметкерлер мен
техникалық мамандарға көңіл аударылады. Еңбек миграциясының ... ... ... ... ... ... ... мәселесімен
кездескен. Бұл процесс ез уақытында Жапония, Корея, ... тән ... ... екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропада пайда ... ... ГФР, ... ... ағымы АҚШ-қа
бағытталған еді. 60-80 жылдары білімділердің кетуі негізінен ... ... ... мен ... ... ... Осы жылдар ішінде үшінші әлем
елдерінен 500 мыңнан аса инженер, ғалымдар, ... ... ... ... осы ... ... ... терминінің мәні
кедей елдерден индустриалды ... ... ... ... ... деген анықтама пайда болды. Білімділердің кетуі
термині алғашқы рет ресми түрде 1962 жылы қолданылды.
Осы ... ... ... ... ... ... ... Куба және
т.б.) деп аталған елдердің интеллектуалды бөлігінде АҚШ, Канада, Батыс
Еуропа ... ... ... мен ... ... істеу мен
оқуға қызығушылықтары пайда бола бастады. Бірақ елден еркін кетуге қүқығы
жоқтығы мен идеологиялық ... ... бұл ... ... тосқауыл
болды.
80-жылдардың соңы мен 90-жылдардың басында жағдай күрт өзгерді. Тек
1986-1990 жылдар кезеңінде Шығыс ... мен ... КСРО ... ... адам ... оның басым бөлігін ғылыми және ... ... ... 20 жыл ... АҚШ математиктердегі қажеттілігініі-і 50 пайызын
бүрынғы КСРО ... ... ... ... ... ... 1975 жылмен салыстырған 90жылдар басындағы ғалымдар санының
үлес салмағы бізде 25 пайыздан 19 ... ... ... сол кезеңде 23
пайыздан 31 пайызға өсті2.
Эксперттердің есебі бойынша, АҚШ-тың елге бір орташа ... ... таза ... ... -230 мың доллар, ... ... -235 мың, ... -253 мыч, ... -646 ... тең ... Осының нәтижесінде АҚШ экономикасы тек білім беру мен
ғылыми іс-әрекет сферасында 15 млрд. ... ... ... ... тарту процесіндегі алынған пайдасы
дамушы елдерге көрсеткен ... 7 есе ... ... ... ... пайда, оның Азия мен Африкаға көрсететін көмегінен 3 есе
көп.
Көрнекті ... ... 1948 жылы ... ... ... бола
алады. Осы мемлекеттің халық саны бастапқы кезде 650 мың адам болған. ... ... елге 2,6 млн. аса адам ... оның ... 65 мың ... ... 16 мыңдай дәрігерлер, 13 мыңғылым мен мәдениет саласының
жұмыскерлері, 28 мың ... ... ... ... ... 2/3 -ге өсті. Мамандардың мұндай ағымы бірде-бір елде жоқ1.
1973 жыл ғалым-иммигранттарды ғылыми қауымдастыққа енгізуге көмектесу
мен олардың ... ... ... пайдалану үшін ғылымдағы
абсорбация орталығы қүрылды.
Орталықтың мақсаттары - репатриант-ғалымдарды ғылым мен ... ... ... ... мен ... ... ... олардың
ғылыми жобаларын жүзеге асыру, ... ... мен ... ... ... уақыттағы кезенде зерттеушілік жұмыстарын қаржыландыру
жолымен жүргізу.
Орталық ғылыми қызметкерлерге көмектесуін, олар мына шарттардың біріне
сәйкес келсе жүзеге ... ... ... ... ие болып, ғылыми жұмыспен
Израильге келгенге дейінгі 5 жылдың 3 жылы айналысып, ... ... ... кем ... ... үш ... ие ... қажет.
Талапкер академиялық екінші дәрежеге ие болып (бес жыл-дық жоғары оқу
білімі бар), ғылыммен 6 жылдың 4-де айналысып, үш ... ... ... ... ие ... ... кету ... ішкі және сыртқы экономикалық тұрғыдан
қарастыру қажет. Сыртқы ... ... ... жоғары маманданған
жұмысшылардың шетелге кетуімен, ... ... ... ... Ішкі интелектуалды потенциалдың ғылыми емес
сфераға құйылуы сыртқа кетуге қарағанда ... ... ... ... мен ... ... еңбек саласынан кетіп жатқан әр ... 9-ы ... ... мен ... ... ... кетіп, тек 1 адамы шетелге кетуде.
Интеллектуалды сыртқы миграция процесінің ... ... ... ... ерекшелігін көрейік:
Импортер елдерде салыстырмалы жұмыссыздықтың жоғары деңгейі бар. ... ... ... білікті жұмыскер-лер дефицитін, тіпті білім
берудің жоғары дамыған жүйесі бар ... ... ете ... ... елдерде, халықаралық еңбек күші рыногына ауыр экономикалық
жағдайға байланысты шығып ... ... ... ... күші ... бар.
Қазіргі ғылымға жоғары дәрежеде мамандану тән. Тұрақты ... ... ... болуда, ал дәстүрлі, бірақ ескі мамандықтар да ... ... ... ... ... ... етеді.СЕОЕ
ҒОР мен эксперттік үйымдардың ... ... 300 ... 1/4 -і 30 жыл ... ... болмаған.
Мамандану - өте қымбат процесс. Интеллектуалды миграция мәселелеріне
байланысты өткізілген халықаралық семинарда көрсетілгендей, "үлкен ... өзі ... ... мен түрлерінің бәрінен универсалды
бағдарламаларды жүзеге асыруға мүмкіндігі жоқ".
Сондықтан, ... ел ... ... ... мен техника-лық
жабдықталуы ... ... ... ... ... беру мен ... пайдалануда. Осыған байланысты, бірқатар ғылыми
мамандықтарда ... ... ... мен ... ... тәжірибеленуші, зерттеушілерді жіберуді үйымдастыру қажеттілігін
туғызып, одан басқа ... ... ... және әр ... ... қажет етеді.
Шетелге кетудің басты себебі - әр уақытта ауыр материалдық жағдай бола
бермейді. Миграцияның бұл түрі үшін ... да ... бар. ... кәсіби іс-әрекетпен байланысты себептер алдыңғы қатарға шығады:
ғылыми аппаратураныңжетілмегендігі, ... ... ... ... ... ... бағалауы, өз балаларына сапалы білім берудің
мүмкіндігі жоқтығы, шетел ғалымдарымен ... ... ... ... ... ... үшін ... күші миграциясының экономикалық
салдары
Халықаралық миграция жұмысшы күшін экспорттайтын немесе импорттайтын
елдердің арасындағы экономикалык, даму ... мен ... ... ... ... айырмашылықтар болғандықтан пайда болады. Сондықтан,
иммиграцияның географиялық орталықтары - АҚШ, ... ... ... ... ... секілді жоғары экономикалық дамуы бар және мұнай
сатудан түсетін жоғары табысқа байланысты өте қарқынды экономикалық дамыған
елдер ... ... Бұл ... ... ... Кувейт, Катар, Сауд Аравиясы,
Біріккен Араб Эмираттарын жатқызуға ... ... ... ... ... ... жолына
түскөн кезде, олардың бәрі ... ... ... ... шаралар қолдануда.
Миграцияның теріс әсерлерінің бірі - мигранттардың дамыған ... ... ... ... Ол ... елдер дамушы елдерге
жақын немесе шекаралас болғанда өте айқын көрінеді. Оған мысал ретінде ... мен ... ... елдері, Франция мен Магриб елдері, Германия мен
Түркия бола алады. Осындай жақын ... ... ғана ... мате-риалды
көмекті немесе отанына қайтару үшін көп қаржы-к.аражатты қажет ететін
заңсыз иммигранттардың көптеп ... ... ... ... ... ағымы келгендіктен, ұлттық
мүдделерін қорғауға байланысты саясатын жүргізеді. Оның ... ... ... тексеру мен таңдау жүргізу болып табылады.
Иммиграциялық саясаттын мақсаттары үш аспектіде қарасты-рылуы мүмкін:
• ұлттык, экономиканы қажетсіз жұмысшы-мигранттар ағымынан ... ... ... ... ... ... ету; мәселелерін шңтел
жұмысшы күшінің санын реттеу ... ... ... ... және ... мүдделеріне байланысты елге
келген жұмысшы-мигранттарды тиімді пайдалану;
Миграциялық саясат концепциясын таңцау кезінде елдің ... әте ... ... ... ... елдер үкіметтері
біртұтас халықаралық еңбек рыногын құру мақсатында интеграция концепциясына
негізделуде. Оған қарама-қарсы АҚШ, ... ... ... ... ... жаппай келуі ұлттың қалыптасуымен ... мен ... ... тән;
Батыс Еуропа жағдайындағы интеграция концепциясы XX ғасыр басында
пайдапаныла ... 60-70 ... ... ... ... ... ... Ротация жүйөсі дегеніміз мигрант-тарды тек белгілі
мерзімге жұмысқа алуды білдіреді. Жұмысшы күшін тез ... ... көп ... ... ... мен конвейерлі өнеркәсіпте қажетті еңбек
өнімділігі денгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Ротацияны ... ... ... ... ... кәсіпкер арнайы қызмет
орындары көмегімен, қандай да жұмыскерге қажеттілігі ... ... ... ... шетел жұмысшы күшінің қартаюы, "бөтендердің" өндірісте басты
орын алуын болдырмауға, қабылдаушы жақтың ... ... ... ... ету жауапкершілігін төмендетуге, кәсіби дайындық пен
мамандықты жоғарылатудан бас тартуға мүмкіндік береді.
Кәсіпкерлер үшін ... ... ... ... ... ... ЕО елдері үкіметгері ресми мойындай алмайды, өйткені
оның демократиялық емес, әкімшілік принциптері Батыс ... ... ... ... ... ... арасында жүргізілген әлеуметтік
сурау зерттеуі отаңына ... ... ... ... жоғары
болып, ол 6,7 пайыздан - 40,1 пайызға дейін құрағанын көрсетті2.
Сөйтіп, Германиядағы ... ... ... қабылдаушы елде қалуды
жоспарлауда. Отанына ... ... ... Германияда ғана емес,
Еуропа одағының басқа елдерінде де өсуде.
Германияда ұзақ ... ... ... ... өсуі (1990 жылы
мигранттардың 52 пайызы 3 жылдан ... ... бойы өмір ... ... сол контингентті пайдаланудың артықшылықтарын,
пайдасын тұсінуге көмектесті. Жұмысшылар кәсіпорын ерекшеліктеріне үйреніп,
соның есебінен кәсіпкерлерге жаңадан келгендерді ... мен ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлер мен
экономистердің көп бөлігі шетел жұмысшыларының еңбегін пайдалану уақытша
қүбылыс емес ... ... ... ... ... ... оңай еместігін
түсінө бастады.
Еңбек миграциясы мәселелері ... ... ... ... ... ... - ... ауқымы рыноктағы еңбек күшінің санымен ... ... ... жұмысшы күшіндөгі нақты қажеттіліктерімен
анықталуы тиіс.
Қазіргі уақытта Еуропа Одағының ортақ еңбек күші рыногы ... ... екі ... факторлар әсерімен қалыптасуда:
- бұрын, уақытша қүбылыс ретінде қарастырылатын еңбек күші
импортер-елдің ... ... ... ... ... маңызды бөлігінің бірі болды.
- мигранттардың реципиент-елдегі болуының орташа ... ... ... ... ұзақ ... тұрғыны бола бастап,
ол мемлекетаралық еңбек миграциясының сипатын өзгертуде.
Иммиграциялық саясаттың ... ... бірі ... ... ... ... күші ... қорғау болғандықтан, импортер-
елдер иммиграцияны болдырмау мен шетел жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... қатарына:
1. Елге жұмысшы-мигранттардың заңмен рұқсат етілмеген келуін
болдырмау. Заңсыз ... ... ... ... ... ... Мысалға АҚШ-та әр түрлі бағалар бойынша ... -нан 12 ... ... ... бар. ... ... ... үшін депортация (қуғындау)
мен интернирование (түтқындау) шаралары кең қолданылады.
АҚШ-та 1984 жылы Президенттін заңсыз келген ... үшін ... ... №12473 ... ... Бұл ... мемлекеттік бюджеттен 200
мың адамға арналған 10 лагерь құрылысына 8 млн. 262 мың доллар ... 1986 ... ... ... заң ... жүргізілді.
Осы заң заңсыз мигранттарды тығып жүрген кәсіпкерлерге қарсы шараларды
бекітіп, ол 250-10 мың ... айып ... ... 6 айға ... ... айыруды бекітті.
Заңсыз мигранттарға саясатты қаталдатумен бірге АҚШ-тағы заң ... бір ... ... ... ... ... ... Ірі
агробизнес мүдделеріне байланысты, маусымдық ауылшаруашылық ... ... ... уақытта АҚШ-тағы тіркелмеген мигранттардың заңды жағдайға етуі
үзақ бюрократиялық кедергілер: нақты жұмыс іс-әрекетіне ... ... ... ұзақтық, ағылшын тілін білу туралы куәлік ... ... ... тағы ... да шарттармен шектелуде.
Ұлыбританияда мемлекетке заңсыздарды ... мен ... кең ... ... ... ... болып саналған адамдар,
ешбір артық бюроткратиялық кедергісіз кез келген ... ... ... ... Осының нәтижесінде Ұлыбританиядан депортацияланғандардың
саны 70-жылдары 500 адам ... ... 2500 ... ... ... әр ... ... енгізу талпыныс-тары
өнеркәсіптік даму жолына түскен елдер деп аталатын ... де ... ... ... ... ... ... мигрант-тарға иммиграциялық
талаптар қаталданып, жұмысқа орналасу өтініштерге келісім бермеу ... ... ... жоқ шетелдіктерге қарсы полициялық шаралар
күшөйтіліп, депортация ауқымы өте қатты өсті. 1984 жылы ... ... ... ... ... 1985 жылы ... саны 15 мыңға жетті.
Иммиграциялық заңда заңсыз мигранттар еңбегін пайдаланып ... айып пен ... ... түрінде әсер ету шаралары бар. Осындай
тәжірибе Нидерланд, Германия, Люксембург, ... және тағы ... ... ... ... заңсыз миграцияны жеткізумен айналысып жүрген
делдалдарға қолданылады. Мысалға Францияда осындай ... іЬ үшін ... 2 ... 5 ... ... бас бостандығынан айырады немесе 10 мыңнан
200 мың франкке ... айып ... ... ... (репартация) отанына қайтуын
ынталандыру. Жұмысшы күшін импортер-елдердің көбісі ресми ... ... ... ... ... ... ... Әкімшілік шараларға ... ... ... шаралары басым. Қабылданған бағдарламалар
іріктемелі сипатта ... Оның ... тек ... ... ... бағытталды. Олар импортер-ел үшін жағымсыз ұлт өкілдерінің,
ұлттық рынокта сұранысы жоқ мамандықтар ... ... ... ... ... ... қайтуды (репартация,
реэмиграция) ынталандыру шаралары ішінен мыналарды атап ... ... ... кеткен кезде материалдық көмек көрсету. Бұл көмек тек отанына
қайтуға ... ... ғана ... Ол ... ... ... төлеген сомалары мен кәсіпорын қаржылары
болатын көздерден алынған материалдық төлем түрінде ... ... ... ... ... түрік және португал азаматтарына
көрсетіледі. Францияда ақшалай көмек Испания, ... ... ... ... ... ... ... ену мен үйрену процестерін жеңілдету.
Осы шара иммигранттарды қабылдаушы елде кәсіби ... ... ... ... ... ... ... Португалия, Югославия, Түркия,
Испания иммигранттарының кәсіби дайындық жүйелерін енгізген ... бірі ... Әр ... ... ... ... кәсіби дайындықтан
өткен иммигранттар саны 800-ден 1200 ... ... ... ... ... ағымы бар елдер мен аймактардың
экономикалық ... ... ... ... қысқаруы мен
еңбектенуші-мигранттардың реэмиграциясын күшейтуге қол ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар салуды
көздейді. Қаржыландыру импортер-елдер мен мигранттардың ақшалай жинағын
пайдалану арқылы жүргізіледі.
Осындай шаралар ... бір ... жаңа ... өсімін
баяулатса, екінші жағынан реэмигранттардың бір ... ... ... ... ... ... ... Германия мен Түркияны алуға
болады. Олар даму ... құру ... екі ... ... ... одан ... Германияда жұмыс істеп жатқан түрік ... ... ... акционерлік к.оғамдарды қүруды жоспарлады.
Нидерландта мигранттардың отанына қайтуын ... үшін жоба ... ... ез ісін ... деген жұмысшы-мигранттарға несие ... Осы ... ... ... ... миграцияның
экономикалық артта қалған аудандарын қаржыландыру үшін арнайы қор қүрылды.
•Елге келу, елде болу мерзімін ұзарту, ... ... ... ... сияқты мәселелердің тәртібін қиындатуға бағытталған шаралар. Бұл
әкімшілік-қүқықтық шаралар шектемелі сипатта ... ... ... ... ... ... визалар тек жұмыспен
қамтамасыз етілудің кепілдігі болған кезде ... ... ... Республикасының заңы бойынша, бірінші кезекте тек мемлекеттік немесе
жеке кәсіпорында жұмыс барын құжат ... ... ... ... елге кіру ... алу үшін АҚШ ... министрлігі растаған,
фирма мен компанияның жұмыс орнын беру туралы ресми келісімі болатын еңбек
сертификатын алу қажет. Бұл құжатты алу ... өте ... және үзақ ... ... ... виза ... 2 ... аспайды, ал оны ұзарту
мен ... ... өте қиын ... ... ... ... ... етеді.
АҚШ-тың иммиграциялық заңы бойынша еңбек сертификатын растау алдынДа
Еңбөк министрлігі шетелдік азаматтың ... ... ... орнына
американдық жұмысшылар жоқ екенін тексеруі қажет. Одан басқа, бұл жұмысқа
орналасу американдық жұмысшылардың ... ... мен ... теріс
әсерін бермейтіндігін тескеру қажет болады. Жұмысшы-мигрант өз ... ... ... жері мен ... ... ... бұзуға хақы
жоқ. Егер шарттар орындалмаса АҚШ-тан депортацияға үшырауы мүмкін.
Иммиграция ... ... мен ... күшейті-луіне
қарамастан, импортер-елдер түрақты түрде жұмысшы күшінің белгілі бір саны
мен сапасын ... ... ... елдердің көбісі иммиграцияны реттеуде іріктеу тәсілін
қолданады. Оның мәні мемлекеттің осы елге ... ... ... ... ... ... тыйым салу болып табылады. Қажетті
иммигранттардың тізімі елден-елге түрленіп отырса да, ... ол ... ... ... ақы үшін ауыр, кір, зиян, маманданбаған жұмысты
істеуге дайын жұмысшылар.
•Құрылысшылар, көмектесушілер, маусымды, вахталық, ... ... ... ... мерзімдік, вахталық,
муниципалдық жұмысшылар.
•Жаңа және келешегі зор ... ... - ... тар
маманданған инженерлер, банк қызметкерлері.
Сирек; кәсіптер өкілдері - алмаздарды жасаушылар, сурет
реставраторлары, дәрігерлер және тағы ... аты бар ... - ... ... ... ... және т.б.
Қабылдаушы елге капитал инвестициялап, жаңа жұмыс орнын
құрушы ірі ... ... ... - қабылдаушы ел мойындайтын білімнің немесе
мамандық дәрежесінің болуымен анықталады. Мигранттың білім алу мен кәсіптік
дайындық құжаттарын ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша, 1991 жылдан бастап одақ
мұшелерінің біреуінде алынған дипломдар ЕО ... ... ... мемлекеттер дипломының танылуы үшін оның иесі осы ... ... ... бір ... 3 ... ... ... жұмыс істеуі
қажет.
Мамандык бойынша жұмыс тәжірибесіне ... - ... ... ... ... ... ... талаптардың бірі болуда. Елге кіру визасын
алу қажетті ... ... ... және ... ... ... бар
мигранттардың мүмкіндігі жоғары болып саналып, ол иммиграцияға ... ... 3 жыл осы ... бойынша жұмыс істеуін қажет етеді.
Келіп жатқан мигранттар санын ... жыл ... ... ... ... ... ... асырылады. Иммиграциялық
квота есептелуі ... ... ... Бұл ... мемлекеттің
экономикалык. к.ажеттілігі, халык. саны ... ... ... ... еңбек және үй корының жағдайын, импортер-
елдегі саяси жағдай көнілге ... ... ... 1994 ... ... 270 мың адам ... ... квота мөлшері импортер-елдегі өткір пікір-таласты мәселе
болады. АҚШ-та 90-жылы алдыңғы ... ... ... ... қысымымен жаңа иммиграциялық заң қабылданды. Бұл заң ... ... ... ... мамандар есебі бойынша, отыз жылғы ... ... ... ... ... жас адамдар
санының қысқаруына байланысты 90-жылдары АҚШ ... ... ... ... ... Жаңа иммиграциялық заңда АҚШ-қа жұмыс
іздеп келгендер квотасы 140 мың адам ... ... ... ... - демографиялық жағдайды көңілге алу қажеттігі мен
қабылдаушы елге белсенді, еңбекке жарамды жастағы ... ... ... ең ... және кең ... ... Бұл ... дамыған
елдерде халықтын қартаюы мен туылу деңгейінің төмендеуімен сипатталады.
Еңбек ... ... ... ... де ... ... ... Елге кіруге рұқсат алуға жас талапкерлердің мүмкіндігі жоғары.
Жұмысшы күші сапасына қойылатын басқа талаптардың қатарына:
• келуші ... ... ... ... ... ... мен кәсіптерге қойылатын қосымша
кәсіби талаптар. АҚШ-та шетелдік бағдарламашы елде қабылдан-
ған бағдарлама құралдарын пайдалана алуы, компьютерлік
жүйелермен таныс болуы ... жеке ... және ... ... ... ... ОАР азаматтығына талапкердің қайырымды мінезі болуы ... ... кез ... ... ... ... ... салынған.
Талапкерлерді іріктеу үшін әр түрлі тәртіптер қолданылады. Канада мен
Австралияда әр талапкерді бағалау жүйесі балл арқылы жүргізіледі. Канадада
иммиграцияға ... 10 ... ... ... ... 8-ден ... дейін береді де, өту балдар сомасы 70-ке тең болуы керек.
Иммигранттарды іріктеу кезіңцегі сапалық нышанның мәні түрақты емес,
ол қандай да ... ... ... мүмкін, ал бірқатар ... ... жас ... ... ... болуы және
т.б. талаптары тұрақты болады.
Импортер-елдің миграциялық саясатындағы, іріктемелігі мигрант-тардың
жекелеген топтарына ... беру ... елге ... ... ... ... кезектен тыс елде өз ісін бастауға бел ... ... ... ... ... кәсіпорынға 500 мын доллардай
қаржыны салу арқылы шетелдік визаны алып, АҚШ-та түру ... ие ... ... оған 2 жыл ... ... осы ... ол ... іскерлік
мүмкіндіктерін көрсетуге тиіс болады.
Канадада федералды немесе провинциалды ... ... 250 ... доллар салатын инвесторлар келуі құпталады.
3. ЖҰМЫС КҮШІ МИГРАЦИЯСЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ РЕТТЕЛУІ
3.1 Миграция процестерін реттеудегі халықаралық ұйымдардың іс-әрекеті
Әрбір ел өз ... ... ... мен ... ... қарамастан, халықаралық ұйымдар ... ... бір ... ... бар. ... ... реттеудің үш деңгейі бар: халык,-аралық, аймақтық және үлттық.
Халықаралық деңгейде ... күші ... ... 185 ... бар, ... ... орналасқан, 1945 жылы ... ... ... ... орын ... ... арнайы құрылымы -
қашқындар ісі бойынша (БҰҮ) Бас ... ... 1950 жылы ... жылы 108 ел ... ... конвенциясына к,ол қойды.
Халықаралық миграция үйымы (ХМҰ) 1951 жылы, ... ... ... ... ... ... негіздеріне жататын
төмендегі құжаттар:
10.12.48 жылғы жалпы адам ... ... ... ... және ... ... туралы
халықаралық фактысы.
Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтасу Кеңесінің қорытын-
ды актісі 1.08.1975 жыл.
1986 жылғы Веналық кездесудегі Еуропадағы ... ... ... мүше ... ... ... ... миграциясы, жұмысшы мигрант пен жанұя
мүшелері туралы Халықаралық ... ... ... ұсыныстары.
Еңбек миграциясы - объективті экономикалық процесс. Ол ұлттық заңдар
мен ... ... ... ... ... түрлерімен жүзеге
асырылады. Осы мәселеге қатысты әлемдік қауымдастықтың ... ... ... ... ... іс-әрекеті халықаралық құқықтың
объектісі болғаннан бері өзгерді. БҰҰ шеңберінде бірқатар маңызды қүжаттар
қабылданып, олар ... ... ... ... ... ... занды мүдделері мен абыройына нұқсан келтірмей, олардың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және
саяси сипаттағы кедергілерді болдырмауды қамтамасыз етуге бағытталды.
ЮНЕСКО ... ... мен ... ... жоғарылатуға бағытталған ережелер бар.
Еуропалық аймақтық деңгейде жоғарыда көрсетілген мәселелер ... пен ... ... ... деңгейінде шешілуде. Бұл ұйым
1975 жылы қүрылған, 58 мүше елі ... ... - 1949 жылы ... ... ... ... Қазіргі уақытта Ресей осы үйымға мүше болуға ... ... ... Республикасындағы жұмысшы күші миграциясының мәселелері
Нарықтық экономикаға өту Қазақстан ... ... ... оны ... ... оның ішінде еңбек күшінің ... ішкі ... ... әкелуде. ... ... ... ... ішкі және ... ... ... қажеттігі туындайды.
Еліміздің алғашқы даму кезеңдерінде жұмысшы күшінің сыртқы
миграциясында ... ... ... ... ... ... экстенсивті өсу әдістеріне, еңбек ... ... ... ... ... ... ... негізделген еді.
Бұрынғы шаруашылық механизм ... ... ... ... ... тенденция мен процестерге қосылу тұрғысынан дезинтеграцияға
әкелді.
Тәуелсіздік алу мен шекараларды ашу Қазак,стан Республикасына ... ... ... Ол ... және ... еңбек ресурстарын,
шетел жұмысшы күшінің иммиграциясын пайдалануға тырысты. Екінші жағынан
еліміздің азаматтарының бір ... шет елде ... ... ... ... ... еліміздің халықаралық еңбек рыногына енуіне әсер етіп, ол енді
ғылыми ғана емес, практикалық мәні зор ... ... ... ... ... тек ... кетуі мен
ұлттық еңбек рыногын ұлғайтуға әсер ететін фактор ретінде ... ол енді ... ... жаңа ... ... ... ... еңбек рыногының басты өзгешелігі - жұмыстылықтық, еңбек
қатынастарының, қайта қүрудың қүрылымын ... жаңа ... ... ... ... ... мен ... жаңа түрлерін қалыптастыруы.
Бүгінгі күні кез келген ел, даму деңгейі мен ... ... ... потенциалын пайдалану тиімділігі, ғылыми-техникалық ... ... ... ... тиімділігін арттыру мәселелерімен
қандай да бір дәрежеде бетпе-бет келеді. Бұл мәселелерді ... бір ... шешу ... ... Оған бүкіл әлем қауымдастығының күш-жігерін
үйлестіру, халықаралык. адам және еңбек ... ... ... күшінің жоғары мобильдігіне жету үшін саяси және әлеуметтік-
экономикалық жағдайларды қалыптастыруды қажет ... ... ... ... ... ... ... қалуда. Миграцияны ынталандыру себептерінің ішінде жоғары табыс алу
мүмкіндігі, әл-ауқат деңгейін ... ... ... үшін ... ... ... мүмкіндік-терін толық пайдалану, болашақта балаларына білім
беру мен жұмысқа орналасу, тағы осы ... ... ... ... - ... процесс, сондықтан оны екі жақтан: теріс
тенденциялар мен оң жағдайлар тұрғысынан қарастыру ... ... ... аяғына нық түрмаған мемлекет үшін, эмиграцияның күшөюі жоғары білікті
жұмыскерлердің ... ... ... ... үшін оқыту, денсаулық
сақтау, жоғары ... алу ... ... ... ... ... ... миграция мәселесіне тек теріс көзқарастан қарауға болмайды.
Өйткені екінші жағынан ол ... ... ... ... шешуге көмектеседі. Әрине, ол кезде психологиялық, ұйрену,
үлттық дәстүрді сақтау сияқты мәселелер пайда болады.
Интеграция жағдайында ... ... ... ... енуге
дайын ба?
Бұл сұрақтың қарастырылуы еліміздегі мигранттардың сапалық және сандық
мөлшеріне әсер ететін ... ... мен ... талдауды қажет
етеді. Біздің пікірімізше, факторлар мен себептерді ірі блоктарға жұйелеп,
келесіде ... ... ... факторлар жүйөсі;
Демографиялық мәселе;
Экологиялық апаттар;
Әлеуметтік және этникалық қарама-қайшылықтар;
Көрсетілген әрбір жүйеде факторлар топтарын бөлу қажет.
1. Экономикалық факторларға:
а) ... мен ... ... ... ... қайта құру;
в) Көлеңкелі жұмыстылықтың дамуы;
г) Бір өндірісті кіші қала мәселелері;
д) Аймақтық ... ... ... ... мәселелер:
а) еңбек күшін үдайы өндіру мәселесі;
б) жыныстық-жас қүрылымы;
3. ... ... Арал ... ... ... ... экологиялык. миграцияның пайда болуына әкелген.
4. Әлеуметтік-этникалык және ... ... ... ... ... өсу ... ... қоғамдағы бюрократизация,
жемқорлық пен қылмыстың өсу дәрежесі кіреді.
Материалды емес салада ... ... ... ... мен ... ... -23087 теңге, геология мен
қазбаларды барлау -17850 ... ... ... ... -13777 ... ... жұмыстылық құрылымы мен ішкі және еларалық ауысуға ... ... ... ... ... ... ... тенден-цияларға бейім,
басқаша айтқанда материалдық өндірістен ... емес ... ... ... ... 1998 жылдың 1 қаңтарына ... ... ... ... саны -541,5 мың ... денсаулық сақтауда -306,3
мың адам, сауда мен қызмет көрсетуде -113,2 мың адам, басқару ... 134,8 мың адам ... ... ... ... ... 349 лицензия әрекет
етуде. Бірлескен және шетел кәсіпорындары, ... ... ... үшін 1996 жылы 20 мың жұмыс орындарын, ал 1997 жылы ... ... ... ... көптеген шетелдіктер кәсіпорындарда
лицензиясыз немесе жалған лицензиялармен ... ... ... ... ... шетел жұмысшы-ларын әкелу мен
жұмысшы күшін шетелге шығару ... ... ... ... еңбек рыногы мен жұмысшы күші миграциясының дамуына әсер ететін
негізгі факторлардың бірі болып, ... ... ұдай ... табылады. Соған бай-ланысты, болашақта ұлттық шекараларда немесе
оның шеттерін-дегі халық мобильдігі жоғары немесе төмен болады.
Қазақстанда әзірше ... ... ... ... ... 1997 ... саны 188,9 мың ... немесе 1,2%-ға қысқарды. Халық саны
өсуі тек үш аймақта ғана болуда ... (6,4%), ... ... ... ... ... ... туылғандар санының азаюы мен эмигранттар
санының өсуіне байланысты.
5 жыл ішінде туылудың жалпы ... әр мың ... ... ... ... Осының нәтижесінде табиғи өсім деңгейі 2,1 есе ... ... ... ... ... ... мен экономикалык. өсу зиян
тигізіп, енбек күшінің миграциялық қозғалысына әсер етеді.
Соңғы 5 жылда еларалық ... ... 1997,5 мың адам ... шетелден 25 мың адам келіп, бұл елдерге 440,4 мың адам ... ... 319,8 мың адам ... 1212,3 ... ... ... ... сальдо айқын көрініп тұр. Халык эмиграциясының ең үлкен мөлшері
1994 жылы (480,8 мың адам) ... ... екі ... оның ... ... жылы 2999,5 мың ... ... Қазақстаннан кетіп жатқан эмигранттардың
негізі бөлігін қабылдайтындар: жақын шетелде - Ресей - 72,4%. Өзбекстан мен
Украина - 2 %, ... - 1,8%, ал алыс ... ... - 18,4, ... -
0,6, АҚШ - 0,3. Қазіргі уақытта Қазақстанды жұмысшы күшін экспорттаушы елге
жатқызуға болады.
Бірақ ... үшін ... ... жарамды жастағы халықтың көбісі
тұрғылықты өмір сүруге ... ... ... ... Оған ... зор ... жеңілдетілген жағдай жасауы да өз әсерін.беруде.
Реэмигранттар саны экономикалық және демографиялық ... ... өте ... ... әлем қауымдастығына енуінің маңызды қадамы -
еңбек миграция процесін ... ... ... қосылуы.
Әзірше бұл Қазақстан үшін қаржы және ... ... ... ... ... кету ... ... еларалық ынтымақтастық жүйесін
құрмай жүзеге асыру мүмкін емес. Ең алдымен, ... ... заң ... ... маман-дардың, ғалымдардың, ғылыми-
техникалык. және өндірістік ынтымақтасу, интеллектуалды эмиграцияның ... ... қүру ... түрақты немесе уақытша жұмысқа келіп-кетудің
нормативті актілерін жасау қажет.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... келуін ынталандыру болу ... Ол ... ... ... ... енуімізге әсер етер етеді.
Жұмысшы күшінің орын ауыстыруының ... ... ... ... ... ... құру ... болар еді.
Ол творчестволық,. ғылыми-зерттеушілік еңбек, ... ... ету, ... және ғылыми интеллигенция
арасындағы қарым-қатынастың дамуына көмекте-сер еді. Бір ... ол ... ... ... ... де ... тигізер еді.
Жоғарыда көрсетілгеннің бәрін қорытындылай келе, Қазақстан қазір еңбек
рыногын қалыптастыру мен оның мобильдігінің белсенділігін арттыру жолында
түр. ... ел ... ... тыс қозғалысының әзірше теріс
жақтары ... ... ... ... біздің республикада халықаралық
миграцияда тез үйрене алатын, бәсекелес жұмысшы күшін қалыптастырудың зор
ғылыми, творчестволық, ... беру ... бар ... айта ... ... ... саясаты
Қазақстанның әлемдік экономикалық кауымдастыққа кең кұқықты ... ... ... ... ... халы-қаралык жұмыс куші көші-қоны
деп аталатын көп қырлы үдеріспен тығыз байланысты.
Қазақстаңда халықтың көші-қон ... ... ... 1997 ... 3З-күні №204-1 "Халықтың көші-қоны туралы" Заңы қабылданды.
Бұл Заң халықтың көші-қоны саласындағы ... ... ... ... ... қүқықтық, экономикалык және әлеуметтік негіздерін, сондай-ақ
өзінің тарихи отанына қайтып оралатын адамдар мея отбасылар үшін жаңа ... ... ... жасауды белгілейді.
Көші-қон саласындағы зандар Қазақстан Республикасының Конституциясына
негізделеді және осы Заңнан өзге де нормативтік құқықтық актілерден тұрады.
- Қазақстан ... ... ... ... ... жерін еркін таңдау құқығын, еңбек бостандығын, қызмет пен ... ... ... кету ... ... ... қазактардың өз тарихи отанына қайтьш оралуына жан-жақты жәрдемдесу,
олардьщ коныс тебуін ұйымдастыру, жұмыс орындарын құру жәнг ... ... ... ... ... ... және оларды әлеуметтік қорғауды
қамтамасыз етудің басқа шаралар кешенін ... ... ... елдермен
әсіресе көшіп келушілерді қабылдаушы ... оқып ... алу, ... ... ... түрінде жасырын көшіп-конуды азайту саласында
ынтымақтастық жасау принциптеріне негізделеді. Халыктың көші-қон ... ... ... ... ... де ... Онда, Қазақстан
Республикасы аумағындағы шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың ... ... ... ... еңбек және кәсіби кызметін
жүзеге асыруы тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді және
Қазақстан ... ... мен ... ... шарттарында
өзгеше көзделмесе, уәкііетті органның және оның жеткілікті жерлердегі
қызметтерінің ... және ... ... ... көші-қонын реттеу кезінде ішкі еңбек нарығын қорғауға басым ... Бүл ... ... - ... аумағына заңды түрде
жіберілген көшіп ... ... ... ... ... ... жол берілмейді.
Әскери қызметгегі адамдарды ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
Қазакстан Республикасы азаматтарының еңбек қызметін жүзеге асыру
мақсатымен шетелге баруын ... ... ... ... жағдайларда жол беріледі.
Қорытынды
Курстық жұмысты жазу нәтижесі төмендегідей тұжырымдар мен ұсыныстарп
жасауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... бірқатар мәселелерге тап болып отыр. Өндірістің
бір жақты шикізаттық бағыты, ... ... ... ... ... салааралық және аралық экономикалық ықпалдасудың босаңдығы.
Сонымен қорыта айтқанда, халықаралық жұмыс ... ... ... – ол ... қабілеті бар халықты бір елден, екінші елге 1-
жылдан аса ... ... ... ... ... ... және ... тартады.
Иммиграция - жұмысшы күшінің басқа елге, жұмысқа немесе оқуға белгілі
мерзімге орналасу мақсатымен ... ... ... ... - ... күшінің экспорты, басқаша айтқанда шетелде жұмыс
орындарын алу мақсатымен елден кетуі.
Реэмиграция - эмигранттардың Отанына тұрғылықты өмір сүру үшін ... ... ... ХХ ғасырдың екінші жартысында дүниежүзілік
қоғамдастыққа тән құбылыс болды.
Халықтың миграциясы – ол ... ... ... ... ... кері ... келуі болып табылады.
Халықаралық миграцияның бірнеше түрлері бар. Олар: еңбектік, жанұялық,
рекреациялық, туристік және тағы ... Біз ... ... ... ... күші ... ... отырмыз.
Жұмысшы күшінің миграциясына «экономикалық» және «экономикалық емес»
факторлар әсер етеді. ... емес ... ... ... саяси,
ұлттық, діни, нәсілдік, отбасылық тағы басқа факторлар жатады.
Экономикалық себептерге - ... ... ... ... байланысты. Әрине өмір сүру деңгейі жоғарырақ елдерге ... ... ... нәрсе. Еңбекақы деңгейіндегі мемлекет аралық
айырмашылықтар да еңбекшілердің миграциясын ... ... ... ... миграциясы түрінде болады. 1995 жылдың
басында әлемде 35 млн астам еңбекші мигранттар болды, ол 1960 жылы 3,2 ... еді. Егер ... ... жанұясында орташа 3 адамнан болса,
онда 90-жылдардың ортасында миграцияланған ... саны 100 млн ... ... күші, бір елден екінші елге орын ауыстырып, өзін тауар ретінде
ұсынады, халықаралық еңбек миграциясын іске асырады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... Е.Р. ... ... ... ... ... Байгісиев. М.Ә. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы. 1998.
3. Н.Қ.Мамыров, Д.Н.Мадиярова, А.Е.Қалдыбаева «Халықаралық экономикалық
қатынастар», 1998.
4. Доғалова Г.Н. ... ... ... , ... ... ... ... – О миграции населения: Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... Æ.À. ... íàñåëåíèÿ. Ìîñêâà, 1992.-243ñ.
7. ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñûíû» êîíñòèòóöèÿñû (11 áàáûíäà)
8. Íàçàðáàåâ Í.°. “²àçàºñòàí 2030”áà¹äàðëàìàñû
9. ... ... ... ïî ... ... çà 1994 ... ... А. Интеграция Казахстана в международную торговую систему и
ВТО // Аль-Пари, 1999, №6.
11. Е.Н.Нәбиев «Халықаралық ... ... ... 2001.
12. Мировая экономика / Под.ред. проф. И.П.Николаевой. – М.Финстатиннформ,
1999.
13. Н.Ә.Назарбаев. «Біз ғаламдастыруға бірлесіп қарсы тұра ... ... – 2001. №6 (3-13 ... ... экономические отношения. Интеграция: Учебное пособие
для вузов // Ю.А.Щербанин, ... ... ... – М.:
1997.
15. Международные экономические отношения/Курс лекции проф.В.Д.Щетинина. –
М.: Да МИД РФ, 1996.
16. ... ... ... ... для вузов/Под.ред.проф.
Е.Ф.Жукова. – М.: ЮНИТИ – ДАНА, 2000.
17. Миклашевская Н.А., Холопов А.В. ... ... ...... им. ... Изд. ... и сервис», 1998.
18. Мировая экономика/Под ред. проф. И.П.Николаевой. – М.: Финстатинформ,
1999.
19. Мишин В. Мировая экономика и ... ... ... ... – М.: ... ... В.К. ... экономика: Учебник для вузов – М.: ЮНИТИ, 2000.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Дозиметр – иондағыш сәулелердің дозасы мен қуатын өлшеуге арналған құрылғы. Салыстырып тексеру әдістері.23 бет
Сот тауартану сараптамасы17 бет
Өндіріс теориясы5 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
"әртүрлі шет елдердегі жұмысшыларды ынталандыру және қызметтерін жетілдіру реформалары"13 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
Азияның туристік орталықтары: Индонезия5 бет
Алматы қаласының техникалық жөндеу орталықтарының қоршаған ортаға ықпалы27 бет
Аударманы оқыту әдістемесінің қазіргі кездегі өзекті мәселелері63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь