Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік қолдау

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1Кәсіпкерліктің мәні, экономикадағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2Кәсіпкерліктің негізгі формалары, түрлері олардың өзара қатынастары ... ... ... ... ... ... ..9
1.3 Кәсіпкерлік қызметтегі тәуекелдер олардың алдын алу ... ... ... ... ... ..14

II Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік қолдау
2.1 Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің өзекті мәселелері және оларды шешу жолдарын талдау ... ... ... 18
2.2 Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік климатты мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

III Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің негізгі формалары мен түрлерін жетілдіру жолдары
3.1 Кәсіпкерлік қызметті дамыту дамыған елдер тәжірибесін қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
        
        Аталған курстық жұмыста кәсіпкерліктің негізгі  формалары  мен  түрлеріне
түсініктеме, олардың ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... және ... шешу ... талдау
жүргізілген.
Шет елдік тәжірибеге қарап, Республикамызда атқарылатын іс-шаралардың көп
екенін байқауға болады. Республикамызда кәсіпкерлікке қағаз жүзінде ... ... ... ... көмек қажет. Курстық жұмыста кәсіпкерліктің негізгі
формалары мен түрлерін жетілдіру жолында шет ел ... ... мен ... ... қарастырылған.
I.КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Кәсіпкерліктің мәні, экономикадағы орны.
Кәсіпкерлік өз бастауын ... ... алып ... ... ... ... ол капитализм дамуы кезеңінде айқын көріне бастады.
Кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол ... ... ... ... Бұған кезінде атақты неміс экономисті Гарвард
университетінің профессоры Иозев Алиоз Шумпетер (1883-1950) мән берді.
«Кәсіпкерлік» ... ... рет ... ... ... ... – 1734) ендірді. Бұл ұғымға, ол нарықтық тәуекелділік жағдайында
табыс алу ... ... ... адам ... кәсіпкерді коммерциялық идеяны жүзеге асыру және пайда алу үшін
экономикалық тәуекелге баратын меншік иесі ... ... ... ... ... тауар және қызмет көрсету
түрлерін өндіру, айырбастау және бөлу үрдістерінің қалыптасу тарихымен ... ... ... ... ... ... және ... түсінігінің эволюциясы
|Уақыты |Анықтаманың ... мәні |
| ... | ... ... |- ... ... ... ... ... |
| | ... ... жауапты адам. ... ... ... тек нақты ақпараттарды ғана емес, |
| | ... да ... ... ... ... Смит |Кәсіпкер-кәсіпорын иесі және ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... шаруашылық жағдайында өндірісті |
| | ... және ... ... |Карно Бодо ... – бұл ... ... ... ... |
| | ... бақылау жасайтын, ұйымдастыра |
| | ... және ... ... ... ... |Жан ... Сэй |Кәсіпкерлік – нарық кеңістігіндегі белгілі |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... – бұл ... ... |
| | ... арқасында пайда алатын адам. |
|1890 ... ... ... ынта ... бәрі ... бола |
| | ... ... «табиғи» іріктеу заңына |
| | ... ... ... ... Вебер |Кәсіпкерлік қызмет ұтымдылықты жүзеге асуы ( |
| | ... деп, ол ... ... |
| | ... ... қаржыны пайдаланудан жоғарғы|
| | ... алу) ... ... ... |Кәсіпкерліктің ең бастысы – инновациялық |
| | ... Ең ... ... ... |
| | ... істеу» және « олар істегеннен басқаша |
| | ... ... ... ... |Кәсіпкер – ерекше сапа ... ... |
| | ... үшін және ... ... әсер |
| | ... ... ... ... ... ... пен ... ... |
| | ... ... ... және |
| | ... ... әсер алуы мүмкін. |
|1936 |Дж.Кейнс ... ... ... мақсаты- ең |
| | ... ... ... ... бар |
| | ... ... талаптануы. |
|1961 ... ... – бұл ... мол, ... |
| ... ... жағдайында әрекет ететін адам. |
|1964 ... ... ... бұл ... мол, болмашы |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... ... – бұл ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... ал |
| | ... жаңа ... ... ... ... ... ... экономистерге, психологтарға, басқа |
| | |да ... мен ... ... ... |
| | ... ... ... ... |Интрапренерлік фирманың өз ішіндегі |
| | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ал |
| | ... жаңа кәсіпорын салады. ... ... ... ... бұл құны бар, жаңа ... да ... | |бір ... салу үрдісі, ал кәсіпкер – бұл |
| | ... ... ... ... және күшті |
| | ... ... ... қаржыны, психологиялық |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ақша және қол жеткенге |
| | ... ... ... ... ... жағдайда |
| | ... ... рөл |
| | ... ... ... ... бұл ... ... ... ол өзіне|
| | ... ... ... ... |
| | ... ... біріктіру міндетін қояды. |
Кәсіпкерлік бұл шаруашылық жүргізудің әдісі және тәуелсіздікке өз бетінше
жұмыс істеуге негізделген экономикалық ойлаудың ерекше типі.
Еркін кәсіпкерлік – ... ... ... бұл ... ... ... қажет кәсіпкерлік қажетке негізделген бастама. Осы тәрізді
кәсіпкерлік кәдімгі күнделікті бизнестен түбрінде ұқсамайды және ... ... ... ... – жаңа ... қалыптастыруға катализаторшы болып табылады.
Кәсіпкерлік дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік ... үшін ғана ... ... ... ... ... үшін жол ашатын
мемлекет иелігінен алу мен мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... Альфред Маршалл атап көрсеткендей, нарық
экономикасының негізгі қасиеті – «кәсіпкерлік пен өндірістің еркіндігі». А.
Маршаллдың бойынша - ...... ... ... экономикасына өту еркін кәсіпкерлікке жол ашты, ... ... ... жоқ. ... шешу үшін ... ... ролі ... – шаруашылық қызметті атқаратын келесі сипаттағы ... ... көп ... ... Тәуекелділікке баруға даяршылық
3. Жаңаға ұмтылушылық
Қазақстан заңында кәсіпкерлік азаматтар мен бірлестіктердің ... ... және ... ... ... ... мүліктік жауапкершілігі
негізінде жүзеге асырылатын ынталы қызметі.
Барлық шаруашылық қызметін емес, тек тәуекелмен, ынтамен, ... ... және ... іздеумен байланысты шаруашылық
қызметті кәсіпкерлік ... деп ... ... ... бәрі ... ... ... тұлға (субъект) және нысанын бөліп қарайды.
Кәсіпкерліктің тұлғалары ... жеке ... әр ... ... ... арендалық ұжым, кооперативтері) және
мемлекет бола алады.
Кәсіпкерлік ... ... ... қызметтің кез келген
түрлері, коммерциялық делдалдық, сату-сатып алу, ... ... ... ... ... ... бола алады.
Кәсіпкер қабылданған заңға қайшы келмейтін қызметтің қандай да ... ... ... ... шаруашылық-өндірістік, сауда-көтерме сату,
жаңартпашылық, көрсетілетін консультациялық қызметтер және ... ... сол ... ... ... операциялары.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметтің субъектілері мыналар бола
алады:
- Қазақтанның азаматтары
- Шетел мемлекеттерінің азаматтары
- Адамдардың бірігуі (кәсіпкерлік ұжымы).
Кәсіпкердің мәртебесі заңды және ... ... ... ... ... күшіне енеді.
Құқығы, міндеті, жауапкершілігі және кәсіпкерлердің ... ... ... Мысалы, Қазақстан Республикасының заңдарымен
реттелетіндер:
- кәсіпкерлік қызметпен айналысу құқығы, кәсіпорындар құру және ... ... ... ... ... ... субъектілердің рыноктағы материалдық, еңбек, ақпарат ... ... қол ... теңдік құқығы;
- меншік түрлеріне және ұйымдастыру-құқықтық формасына қарамастан
кәсіпорын қызметінің теңдік жағдайы;
- кәсіпкерлердің мүліктерінен заңсыз айыруды ... ... ... ... ... ... таңдау;
- нарықтық монополия жағдайында кәсіпкерлер мен ... ... ... селқос қарауына жол бермеу.
Кәсіпкерліктің экономикалық формадағы қызметіне төтеп беру өзгешелігі,
кәсіпкер барлық жұмыстарды қолға алады, ал ... оған ... ... ... ... ... болуы және бәсекелес сипатының қалыптастырудың басты
күштерінің бірі кәсіпкерлікті жетілдіру болып табылады. Жалпы кәсіпкерліті
дамыту үшін бірнеше белгілі шарттар орындалуы ... ... ... ... бір дәрежеде еркіндігі мен
құқықтығы болы қажет. Ол – шаруашылық қызметінің бағытын ... ... ... анықтау, қаржы көзін таңдау,
өнімдерді тасымалдау, өнімге баға белгілеу, табысты өз ... ... ... ... одан туындайтын нәтижелерге
тәуекелділікті қажет етеді. Қабылданған шешімдерге ... ... ... онда ... де болмағаны.
- Кәсіпкерлік қызметтің белгілі коммерциялық табысқа жету бағдарын
ұстануы, экономикада қажетті ... ... ... Яғни ... дамуы үшін оның құқықтық базасы,
әлеуметтік экономикалық шарттары қолданылуы қажет.
- Еркін кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... түрлері олардың өзара қатынастары
Кәсіпкер тауарлар өндіреді, содан соң ... ... ... ... ... ... ... делдалдық және сақтандыру
болып бөлінеді. Осылардың әрбір формасы өзіндік ерекшелігі, ... ... ... ... ...... кейіннен сатып алуына тиісті
өнім өндіру, жұмыстар жүргізу және ... ... ... өңдеу және
ақпарат беру, рухани құндылық жасау тағы тағыларға бағытталған қызметтер
жатады.
Өндірістік ... ... ... ... ... және оны ... үшін ... және материалдық ресурстар, ал кейде олар көп мөлшерде
қажет болады. Өндірістік ... ... ... мол өнім өндіру
және оны сату мүмкіндігі болып табылады.
Коммерциялық кәсіпкерлікке – қызмет түрін сипаттайтын, оның ... ... ... ... ... операциялары
жатады. Мұның өндірістік кәсіпкерліктен айырмашылығы – мұнда өнім өндіруге
– байланысты өндірістік ресурстарды ... ету ... ... бастапқы сатысы ретінде, не сатып алу, нені қайта ... ... ең ... ... ... ... бағасы жағдайында көтерме
сатып алу бағасы елеулі жоғары болуы керек екеніне сүйену қажет.
Қаржылық ...... ... бір ... солай
болғандықтан оның сатып алу, сату объектісі айрықшалығы – тауар болып
есептеледі: ... ... ... ... (акциялар, облигациялар,
вексельдер, кепілдіктер және т.б.), яғни ... ... сату ... ... формада жүргізіледі. Солай болғандықтанқаржылық кәсіпкерлік –
бұл коммерцияның бір түрі, онда қаржылық кәсіпкерінің ... ... ... ... ... ... ... тек
тауар-қаржы активі болып саналады.
Делдалдық кәсіпкерлік – бір мәмілеге ... ... ... ... ... ... ... қызметті көрсеткені үшін кәсіпкер табыс
алады.
Сақтандыру кәсіпкерлігі – кәсіпкер сақтандырған жарнасын алып ... ... ... ... Жарналардың қалған бөлігі кәсіпкерлік
табысты құрайды.
Көріп отырғандай, кәсіпкерліктің барлық түрі ... ... ... ол үшін шектеулі ресурстарды қиыстырып пайдалануға үйрену керек.
Ресурстардың әр түрлі комбинацияларын жасай – ... ... ... Олар ... ... ... бес ... қамтиды.
1. Жаңа игілікті жасау немесе ескі игіліктің жаңа сапасын жасау;
2. Өндірістің жаңа әдісін ... Жаңа ... ... ... ... ... ... фабрикаттың жаңа көзін табу;
5. Өндірісті қайта ұйымдастыруды жүргізу.
Әрбір мерзім ... жаңа ... ... ... Кәсіпкерліктің
бұл қасиетіне кәсіпкерлікті өндіріс факторын ... ... ... ... анықтай отырып А.Смиттің тұжырымын толықтырған
Ж.Б.Сей назар аударды.
Кәсіпкерлік қызмет тек бір ғана ... ... ... ұжымдық,
қоғамдық) байланысты емес. Оның әр түрлі варианттары мен үйлесімдері ... Бұл ... ... үшін ... ... ... ... міндет емес деген сөз. Қарыз капиталын қолдануға болады.
Алайда қарыз капиталын пайданың белгілі бір ... ... ... оны ... ... ... экономикалық тәуекел дәрежесі
өседі.
Монополия мемлекеттік экономика ... ... ... құқ ... мемлекетте болды. Нарықтық экономика кәсіпкерлік қызмет үшін тек ... ғана ... ... ... ... ... әрбір жеке адамға
мүмкіндік ашты, бұл жағдай нарық экономикасының тұтынушылар қажеттіліктері
мен ҒТП-ке жедел түрде ... ... ... құру - ... ... мемлекеттің алдында тұрған басты
міндеттердің бірі. Барлық деңгейдегі кәсіпкерлік құрылым, ... ... ... ... ... және халықтың өмір деңгейін көтеруге
Қазақстан ... одан әрі ... ... ... ... ахуалды жақсартуды қамтамасыз етуге қабілетті.
Нарық жағдайында кәсіпкерлік қызмет көп нышанда болады, ... мына ... ... ... ... ... орта және ірі кәсіпкерлік;
- кәсіпкерліктің субъектілері бойынша.
Кәсіпкерліктің субъектілері экономикалық қызметтің әр түрлі ... жеке ... ... ... біріккен адамдар тобы яғни,
ұжымдық ... ... ... ... ... мен осы тәріздес мемлекеттік кәсіпкерлік бола алады.
Өтпелі кезеңде ... ... даму ... және көп ... ... керек. Себебі аталған қызмет Қазақстан Республикасының әлеуметтік-
экономикалық саясатының стратегиялық мақсаттарына жету үшін ... ... ... ... ғалымы, экономист Йозеф Шумппетердің (1883-1950 ... ... ... жаңа ... ... ... осы ... басқа
игіліктің жаңа сапасын жасауға өндірістің жаңа жаңа әдісін ендіруге, жаңа
өткізу ... ... ... ... жартылай фабрикаттардың жаңа
көздерін табуға сәйкес келетін қайта құруды жүргізуге ... бұл ... ... ... және ... өз ... ... негізделген экономикалық ойлаудың ерекше типі.
Еркін кәсіпкерлік – барлық деңгейдегі жаңалық, бұл мемлекеттік қолдау мен
ынталандыру қажет кәсіпкерлік ... ... ... Осы ... ... ... ... түбрінде ұқсамайды және әлеуметтік-
экономикалық прогресс, ... ... – жаңа ... ... ... ... ... дамытудың басты сәті нарық экономикасында бәсекелестік ортаны
құру үшін ғана емес, сонымен ... ... ... үшін жол ашатын
мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... ... ... ... экономисі Альфред Маршалл атап көрсеткендей, нарық
экономикасының негізгі қасиеті – «кәсіпкерлік пен өндірістің еркіндігі». А.
Маршаллдың бойынша - ...... ... ... ... өту ... ... жол ашты, бірақ барлық
мәселелерді шешкен жоқ. Оларды шешу үшін ... ... ролі ... ... ... ... Оларды топтастыру негізінде екі белгі
жатыр: меншік формасы және фирма көлемі.
Меншік формасына байланысты кәсіпкерлік ... және жеке ... Бұл екі ... ұлттық экономикадағы үлес салмағы тұрақсыз:
ұлттандару кезінде мемлекеттік кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... тұрақты және капитал сыйымдылығы жоғары, -
себебі, үкісеттің қаржылық және ұйымдастырушылық жағынан қамқорлығында.
Сонда да, жеке ... ... ... ... ... ... ... жоғары қызмет сферасын таңдауға еркін.
- Бизнес көлемі шектелмеген.
- Қатаң ... ... үш ... ... ... жеке тұлғалар,
- серіктестік (жолдастық)
- корпороция (акционерлік қоғам)
Жеке кәсіпкерлік деп бір адам ғана айналысатын бизнесті ... ... ... және оның ... көп емес – ... ... ... ... әр меншік иесі өз пайдасына өзі ие, кез келген
өзгерісті өзі жасай ... Ол тек ... ... төлейді және корпорация
үшін бекітілген салықтан ... Бұл ұсақ ... ... көрсету
саласындағы кәсіпорындарға, фирмаларға, сондай-ақ юристердің, дәрігерлердің
т.б. кәсіби қызметіне тән бизнестің кең тараған формасы.
Серіктестік деп екі немесе одан да көп адам ... ... ... ... де ... ... салынады. Серіктестіктің артықшылығы
сол, оны ұйымдастыру және қосымша қаражат пен жаңа ойлар тарту ... ... ... жаңа ... төмен ететін, дамып келе
жатқан істе қаржы ресурстарының тапшылығын, фирма қызметін, мақсаттарын
оның ... ... ... ... фирма табысында немесе
зиянындағы үлесін ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық кеңселер мен фирмаларды, қызмет
сфераларын т.б. кіргізуге болады.
Корпорация деп ... ... ... үшін ... ... ... Корпорация меншігіне құқық акциялар бойынша бөліктерге бөлінген,
сондықтан корпорация иелері акция ... ал ... ... деп ... Корпорация табысына корпорацияға салынған ... ... ... ... ... жиі кездеседі.
Корпорация артықшылықтарына мыналар жатады:
- акциялар және облигациялар сату арқасында ақша капиталын тартуда
шектелмейтін мүмкіндіктер;
- басқару функцияларын ... үшін ... ... тарту;
- корпорация қызмет етуінің тұрақтылығы, өйткені акционерлерінің
біреуінің ... ... ... ... ... ... ... корпоротивті формада ұйымдастырудың кемшіліктеріне төмендегілер
жатады:
- корпорация табысының акция ұстаушаларға дивиденд түрінде төленетін
бөлігіне екі жақты ... ... ... рет ... пайдасының
бір бөлігі ретінде, ал екінші рет акция иесінің жеке табысының
бөлігі ретінде. Кіші ... ... үшін екі ... ... ... ... ... АҚШ-та бұндай фирмаларға S
корпорациялары (small business conporation) статусын алуға рұқсат
етеді. Бұндай жағдайда корпорация табысы олардың ... ... ... және тек ... ... ... экономикалық теріс пайдаланушылыққа қолайлы мүмкіндіктер. Ешқандай
нақты құны жщқ акцияларды ... және сату ... ... және ... ... ... Акциялары көптеген
иелер арасында орналыстырылған корпорацияларда ... ... ... ажырайды. Акция иелері көп дивиденд алуға
ұмтылады, ал менеджерлер ... ... ... ... ... тырысады.
Корпорацияның басқа да кемшіліктері бар, бірақ олардың ... ... ... ... ... орташа және ірі бизнеске бөлінеді.
Франчайзинг – ірі фирманың ... ... ... құқ алу ... белгілі бір сферада, белгілі бір территорияда өз қызметін жасау үшін
келісім шарт жасайтын ұсақ жеке фирмалар ... ... ... ... жеткізуге, құрал-жабдықты сатып алуға, кредит алуға көмек
түрлерінде ... ... ... ірі ... ... ... сатушылары болып
қалыптасады. Бұндай келісімдер екі жаққа да пайдалы: ұсақ фирмалар ... ... ... ... ... және ... ... ал корпорациялар өз өнімдерін өткізуге шығын жұмсамайды., сондай-ақ
өз қамқорлығындағылардан ұдайы төлем алып отырады.
Венчурлық фирма – ғылыми зерттеулерді жасаумен ... ... ... ... ... ... жасайды. Жаңа өнімнің
рынок талаптарына сай келмей қалуының ... ... ... ... ... ... ... венчурлық фирмалар бір өніммен ... ... ... ... ... Венчурлық кәсіпкерліктің отаны
АҚШ болып табылады және ол ... ... ... соң кең ... күні венчурлық фирмалар Қазақстанда да құрылып қызмет ете бастады.
Орта бизнес елеулі роль ... Ол ... ... ... ... ... де кіші де кәсіпкерлікпен бәсекелуіне тура келеді, осының ... ірі ... ... ... мүлдем өмір сүруін тоқтатады. Бұл
жерде әңгіме қандай да бір ерекше өнім шығаруда ... ... ... ... бар ... ... емес ... арналған
техниканы өндіру, қалалық сағаттарды жөндеу).
Ірі бизнес кіші және орта бизнестен өте қуаттылығымен ажыратылады. Оның
рыноктағы монополиялық ... ... ... ... есептелген жаппай және арзан өнімді шығаруға ... ... ... ... ... ... құрылымдары бар.
Қазақстанда кәсіпкерлік қызмет формалары Қазақстан ... ... ... ... ... ұйымдар (заңды тұлғалар) коммерциялық және
коммерциялық емес болып бөлінеді.
Коммерциялық ... ... ... ... алу ... ... емес ... ондай мақсат қоймайды.
Коммерциялық фирмалар ... ... ... мемлекеттік және жергілікті унитарлық кәсіпорындар
формасында құрыла алады. ... ... өз ... толық
серіктестік, сенім серіктестік (коммандиттік), ... ... ... ... бар ... ... ... және жабық), еншілес және тәуелді қоғамдар түрінде ... ... емес ... тұтыну кооперативі, қоғамдық немесе діни ұйым,
қайырымдылық қор фирмаларында құрылады.
Кәсіпкерлік жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканы одан әрі дамытуға да аса
басты ықпал етеді. Соңғысын мына жағдаймен түсіндіруге ... ... ... жете ... ... ... азаматтың өзінің материалдық
жағдайын одан әрі жақсартуға талаптануы) шағын және орта ... ... ... ... ... тудырады.
1.3 Кәсіпкерлік қызметтегі тәуекелдер
Кез- келген кәсіпкер өз жұмысын жүзеге асыру барысында қандай да ... алу және ... ... т.б. ... ұстанады. Яғни, ол өз жұмысын
жоспарлайды. Бірақ, дамудың осы ... ... да ... ... ... өз қаражатын жоғалтуы немесе жоспарланған сомадан аз алуы
мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... Компания
тығырыққа тірелген кезде, басшылыққа ... ... тура ... ол
шешімдердің табысты іске асырылуы ықтималдылығы кәсіпорынға іштей және
сырттай әсер ететін ... ... ... Осындай жағдайда тәуекел
ұғымы пайда болады.
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпкерге тән қасиеттің бірі ... ... бұл ... ... қарсы жағы. Тәуекелділік
шаруашылық шешімінің элементі ретінде, оған ... ... ... ... бұл ... ... кез ... субъектісі қызметінің ситуациялық
сипаты. Өйткені, кәсіпкерлік іс нәтижесі бұл жағдайда анықталмаған, өз ... ... ... ... ... ... ... зиянды болуы
ықтимал. Сондықтан да кәсіпкер өзінің нақты ... ... ... ... алу ... ала ... ... дәрежесін
еске алуы қажет.
Нарықтық экономикада кәсіпорынның, фирманың қызмет ... ... және ... ... ... да ... ... мінез-құлық теорияларынан ерекше мәнге ие теориялар – ол нарықтық
тәуекел жағдайындағы кәсіпорынның мінез-құлқын қарастыратындары ... ... ... ... жету ... ... Егер ... бой ұрмаса, онда ол түбінде банкрот болады. ... ... ... ... ... ... онда оны ұйым үшін
қауіпті әрі тоқырауға алып барады деп есептеген.
Тәуекелдің әр түрлі ... бар. Бір ... ол ... ... ... ... екіншісінде – оның
дефинициялануы мүмкін болатын салдарларды қоысп алады, үшіншісінде - ... ... ... ... ... ... Өте дәлелденген және
ыңғайлы деп мына анықтаманы айтуға болады: тәуекелділік – ... ... ... жету үшін ... қауіптілікті жасау, себебі кәдімгі
және тәуекелсіздік құралдырымен қол жеткізу мүмкін емес.
Тәуекел, айтып ... ... ... ... бірі.
Тәуекелділік кез келген экономикалық қызмет түрлерінде кездеседі, сондықтан
да олардың түрлері аса көп және күрделі.
Тәуекел – жоспар немесе ... ... ... ... ... ... зиян шегудің ықтималдылығы. Тәуекелдің бірнеше
түрлері бар: ... ... ... несиелік, пайыздық.
Өндірістік тәуекел – кез келген өндірістік қызмет түрін жүзеге асырумен
байланысты ... ... ... ... ... ... өндіріс және өткеру көлемін мүмкіндігінше төмендету, материалдық
яғни басқа да шығындардың өсуі, көтеріңкі төлем мен ... және ... ... ... ... ... ... қалуы қауіпсіздігіне
тәуекелділік.
– Нарық конъюнктурасының өзгерісіне, бәсекелестіктің күшеюі
қауіптілігіне тәуекелділік жасау.
... ... ... ... ... ... жоғалту мүмкіндігіне тәуекелділік.
Коммерциялық тәуекел – кәсіпкерлерге бекітілген тауар мен қызмет ... ... ... ... ... коммерциялық тәуекелдің кең
тараған түріне-тауардың сатып –алу бағасының ... ... алу ... ... ... ... процесіндегі тауардың жоғалуын,
айналымдағы шығынның көтерілуін, өткерілу көлімінің ... және ... ... ... ... заем ... барлық кәсіпорындағы
қаржы қорларына қатынасымен байланысты болады.
Пайыздық тәуекел – пайыз ... ... ... ... ... ... ... байланыстырылады.
Несие тәуекелінің пайда болуы заемщиктің қарызды төлемегендігімен
түсіндіріледі.
Жоғалту мөлшеріне ... ... ... ... мен ... ерекше
бөліп қараймыз.
Жоғалту болмайтын облысты тәуекелсіздік зонасы дейміз және оған ... ... ... болатын тәуекелділік зонасы деп, сол шеңбердегі
кәсіпкерлік қызмет түрінің өзінің экономикалық мақсаттылығын ... ... бар, ... олар ... ... ... ... болатын зона
тәуекелділігі шекарасының жоғалту деңгейіне сай келуі және ол ... ... ... ... ... ... – бұл сондай облыс, кәсіпкерліктен күткен түсім
мөлшерінен артықтау жоғалту мүмкіндігімен сипатталады және ол ... ... ... ... ... ... болсақ, сыңдарлы тәуелділік зонасы
жоғалту қауіптілігімен сипатталады, сондықтан да ... ... ... ... іске ... барлық қаржысын жоғалтуына алып келуі
мүмкін. Қарастырған соңғы жағдайда кәсіпкер атқарған ... ... таба ... ғана ... бірақ барлық жарамсыз шығындар сомасында
тақырға отырады.
Қауіп-қатерлі тәуекелдік зонасы ... ... ... ... сай ... ... байқатады. Қауіп-қатерлі тәуекелділік
кәсіпорынды күйретуге, банкроттыққа, толық ... алып ... ... ... мүлкін саттырады. ... ... ... ... ... жатады: тікелей адам өмірін деген
қауіптілік пен байланысты немесе қауіп-қатердің тууымен.
Тәуекелділікті басқару саласында білікті ... ... ... оны ... болады. Ол үшін - өзін-өзі сақтандыруды қолданады,
тәуекелділіктің бір бөлігін хеджирлеу жолымен ... жеке ... ... ... опциондар., сақтандырулар жүргізіледі. Тәуекелділіктің
азайуына тиімді болжау мен жоспарлау, ... ... ... дегеніміз не? Хеджирлеу – бұл фьючерлік іс-әрекет ... ... ... Хеджирлеу банктік, биржалық,
коммерциялық практикада қолданылады. Биржада ол фьючерлік контракта ... ... ... ... ... ... іс-әрекетке қатысушылар өзін
бағаның ыңғайсыз келісімінің өзгеруінен және басқа ... ... ие ... ... ... ... алып ... Хеджирлеудің кең тараған түрі – жедел ... ... ... ... ... тіпті қолданылмайды, ал әлемдік практикада
ол кең тараған.
Өзін-өзі сақтандыруды қолдану арқылы фирма өзінің кеткен шығынын кемітуі
мүмкін. Ол арнайы ... ... ... ... ... ... өзінің айналмалы қаржы қорының бір бөлшігімен жабады. Өзін-өзі
сақтандыру ... ... ... ... ... мүлігінің құны
бизнестегі барлық мүлік және қаржы параметерлерімен салыстырғанда аса үлкен
емес.
Кәсіпорынды өзін-өзі ... және бір түрі ... ... ... ...... ... бойынша, сонда көрсетілген жағдайға
қарай, сатып алушының сатып алу құқығы. ...... ... ... ... сол ... кезеңінде бір жағынан екінші жаққа өзінің
құқығын пайдаланатынын хабарлауы керек.
Әлемдік практикада қымбат жұмыстардың басқа ... ... ... ... бір бөлігін аудару кең тараған, себебі
барлық жоба сәтсіздікке ұшыраған жағдайда қаржы шығынының бір ... ... ... ... осы ... ... ... санына кері
тәеулді деген көзқарас бар. Көбінесе тәуекел сақтандыру кәсіпкерлігімен
шұғылданатын мекемелерде сақтандырылады.
Тәуекелді әр ... ... ... ... ... ... бұрынғы шығындар статистикасына ... ... ... ... ... мамандар мен тәжірибелі бизнесмендер көзқарастары
зерттеледі.
- Есептік талдау математикалық тәсілдерге негізделеді.
Сонымен, тәуекел ... ... ... ... ... ... алуға деген ынтасы ғана емес, сонымен қатар оған қол
жеткізудің ... ... де ... ... Сол ... ... ... бағалаудың ең ұтымды критерийі болып –
кепілдендірілген максималды ... ... ... ... ... ... КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚОЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің өзекті ... ... шешу ... ... дамыту бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі болып
табылады. Бұл ... ... ... субъектілерінің дамуы мен
өркендеуі бағыттарымен қатар жүреді.
Сондықтан да, ... ... ... ... ... ... қызметті қолданудың тізбектілік тәртібіне тоқталып
өтті. Жолдауды « ... ... ... ... аса ... ... болып
табылады. Қазақстанда, егер тұтастай экономика бойынша қарайтын болсақ, бір
қызметкер жылына он жеті мың ... ... ... ... Дамыған
елдерде бұл көрсеткіш тоқсан мың доллардан асып түседі. Қорытынды ... ... ... ... - ... ... ынталандыра отырып, өнімділікті арттыру, ... ... ... ғана ... ... ... ... Әртараптандырудың өзегі кәсіпкерлік болады. Біз тәуекелдерді ... ... жаңа ... ... ... ... ... қуатты
кәсіпкерлер табын көргіміз келеді.
Нақ осы кәсіпкерлік қызметтің субъектілері ... ... күші ... ... - деген болатын.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, шағын кәсіпкерлік нарықтық экономиканың
басты ... ... ... ... ... бірқалыпты дами алмайды.
Шағын кәс Қіпкерлік – бұл өркениетті ... ... ... оған тән бәсекелестік механизмнің ажырамас бөлігі. Бұл кәсіпкерлік
түрі ... ... ... ... бере ... ... ... және өндірістік ресурстарын жинақтайды, өзінде қуатты монополияға
қарсы потенциалды қалыптастыра ... ... ... прогресстің
бірқатар бағыттары бойынша алға жылжуды қамтамасыз ... және ... ... ... факторы болады, көп жағдайда ... ... ... және басқа да әлеуметтік мәселелерін шешеді. Сондықтан шағын
кәсіпкерліктің дамуы экономикалық саясатты қалыптастырудың стратегиялық
міндеті болып ... ... ... ... ... – жаңа экономикалық өрлеу –
Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты Қазақстан халқына ... ... даму ... біз ... ... қол жеткізе
алмаймыз. Сондықтан бізге ... өсу ... ... ... Орталықта, солтүстікте, оңтүстік пен ...... ... ... ... өнеркәсібі және аграрлық индустрия
дамытылуы тиіс» – деп, атап ... ... ... ... және ... ... ... және экономикалық кедергілері бар. Көптеген шағын кәсіпорындар
90% көлеңкелі экономикада қалып ... ... ... ... ... әкеле отырып, нәтижесінде шағын кәсіпкрлік ... ... ... ... айналады. Мемлекет шағын кәсіпкерлік
секторында нарықтық өзгерістер ... ... және ... ... ... ... ... көмегімен капитал
салымдарының жоғары айналымын ... ... ... ... тең ... субъектісі көргісі келмейді. Шағын меншік иесінің
несие– қаржылық және ... ... ... қорғауда ешқандай
артықшылықтары жоқ бизнесті ... ... ... ... өмір сүруге қиын жағдайда жұмыс істейді. Шағын кәсіпкерліктің
өкілі үшін өндірістік сферада бұл ... түрі ... ... және ... ... ... істеуді жөн көреді, ал ... ... үшн ... ... ... өндіріс саласына
құю өте қажет. Сол себепті бүгінгі күні шағын бизнесті мемлекет тарапынан
қолдау жасау қажет.
Шағын бизнес ... ... ... ... ... көрсете отырып,
мемлекет экономикалық, әлеуметтік, әсіресе жұмыспен қамту мәселесін шешеді.
Шағын бизнестің негізгі артықшылықтары мен оның ... ... ... себебі келесі түрде түсіндіріледі:
1) Ұсақ сериялы өндіріс нарықтық сұраныстың өзгеруіне жылдам жауап ... Ірі ... үшін жаңа ... ... ... өту ... және ... пен табыс көлемдеріндегі шығындармен байланысты;
2) Шағын кәсіпорындар іскерлікке себеп тудырады, нақты айтқанда әр адамға
өзін көрсетуге, өз идеяларын жүзеге ... ... ... Бұл, ... ... ... ел экономикасының жылдам дамуына мүмкіндік
берді. Өзінде жобалаудан өндіріске ... ... ... ... ... бар ірі ... бейімделу ынтаның дамуына
себеп тудырмады;
3) Шағын кәсіпорындар жүйесін дамыту жергілікті ... ... ... ... ... ... да ... мүмкіндігін береді. Ірі
кәсіпкерге мұндай ұсақ-түйекпен айналасуға ... жоқ. ... ... ресурстарды пайдалану тиімділгін арттыруды;
4) шағын кәсіпорындарда ірілермен салыстырғанда қосымша шығындар маңызды
шамада төмен болады;
5) шағын кәсіпорындардың ірілерге ... ... ... ... ... ... ... өтеледі. Бұрыңғы ҚСРО-да негізінен ірі
кәсіпорындарды құру аяқталмаған құрылыс бізде ... ... ... 100% жетті. Бұл мемлекеттік ... ... ... бірі ... табылады. Ал шағын кәсіпорындар, әсіресе стандартты
блок құрылыстарын пайдалану арқылы құрылысы бірнеше ай ғана ... ... ... ... ... бір, ... екі жылға созылуы мүмкін;
6) шағын кәсіпкерлікті дамыту еңбекті ... үшін ... ... ... ұжымда бәрімен бірдей деңгейде жалақы алып, жарты күніңмен
жұмыс істеу өте оңай. ... ... ... өз ... ... ... алып ... еңбек ақысындағы теңгермешілік пайда
болады;
7) Шағын кәсіпкерлік жүйесін ... ... ... ... ... ... және орта ... жаңа жұмыс орындарын ашады. АҚШ-да
шағын кәсіпорындар жұмыс орындары өсімінің ... 2/3 ... ... ... ... ... ... ірі бизнеспен табысты бәсекелесе
алады. Мысалы, өз іс-әрекет стратегиясын өзгерту үшін ірі кәсіпорындарға 5-
6 жыл, ал жаңа ... ... үшін – 10 жыл және одан да көп ... ... ... ... үшін бұл мерзім айтарлықтай төмен – 6 айдан 1 жылға
дейін. Содан соң, ... ... ... ... – бұл ірі
бизнес саласы деп саналатын, ал статистика ... әлем ... ... ... ... 95% ... бизнес саласынан келгенін
көрсетеді. Шағын фирмаларда ірі фирмалармен салыстырғанда иннвациялар мен
жаңалық ашулар 24 есе көп ... ... ... мақсаты – олардың әлеуметтік экономикалық
қызметін тиімді атқаруына мүмкіндіктер жасап, өмір сүру ... ... ... ету. ... ... ... қолдаудың бағыттары
бойынша бірнеше нақты шараларды іске асыру қажет.
Бірінші шара- шағын кәсіпкерліктің мүдделерін қорғайтын салық ... ... атап ... ... ... бұл ... мемлекет
тарапынан таза фискальдық көзқарасты өзгерту; екіншіден, ... ... үшін ... ... ... мемлекет қылмыстық құрылымдардан қорғауы тиіс. Құқық қорғау
органдары мен кәсіпкерлердің қоғамдық бірлестіктерінің ... ... ... жан жақты қолдап қорғаған жөн.
Шағын кәсіпкерлікті ... ... ... заң ... ... орындалуын және олардың мазмұнының ведомстволық
ережелермен бұрмаланбауын қамтамасыз ету қажет.
Кәсіпкерлердің тауар ... ... ... үшін мемлекет мұқтаж
өнімдерді ... ... ... ... ... ... мұқтаж
өнімдерді шығаруға шағын кәсіпкерлік нысандары үшін міндетті түрдегі кіші
квота енгізу ... ... ... ... кәсіпорындардың тұрақтылығын
нығайта түседі. Сондай ақ ойға қонымды протекционизм мен ... ... де ... фирмалардың тынысын кеңейте түспек.
Екінші шара – шағын кәсіпкерлікке қаржылық ... ... ... ... құру. Бұл қорлардың шағын кәсіпорындардың ... ... ... ... қарай, тіпті, несие алуға кепілдік бере алатындығы мақұл.
Үшінші шара – ... ... ... ... ... ... ... қорғау, осыларды іс жүзінде жетілдіру үшін республика
бойынша шағын кәсіпкерлікті қолдаудың жүйесін жасау.
Расында, шағын ... ... ... ... ... үшін
оның қуатты инфрақұрылымдары ауадай қажет.
Шағын кәсіпкерлікті ... ... ең ...... ... байланысты, мемлекетімізді белгілі ғалымдарының ой пікірлері
негізінде әзірленген шағын кәсіпкерлікті қолдаудың жүйесін ұсынып көрейік.
Әлемдік дамыған елдерінде ... ... ... ... ... ... ... - қолайлы орта қалыптастыру. Бұл негізінде
мемлекеттің экономикалық ссаясатының ... ... ... ... ... тағы ... басты нысанаға алынады.
Салық министрліктер мен комитеттердің өз қызметтерін ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге әбден
болады. Бұл шараға ірі отандық кәсіпорындар мен трансұлттық компаниялар ... ... және орта ... ... үшін ... ... ... инвестициялық климатты дамыту керек. Шағын кәсіпкерлікті
қолдау мен дамытудың қажетті инфрақұрылымдарын құру ... ... ... ... ... ... климатты мемлекеттік қолдау
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпкерліктің алатын үлесі зор. Осыған
орай, бұл саланы дамыту мемлекеттік ... бар ... ... ... ... шағын және орта бизнесті дамытуға үлкен көңіл ... ... ... ... ... ... Соған байланысты жыл
еткен сайын шағын кәсіпкерлік саласы жақсы қарқынмен ... оның ... үлес ... да арта ... және орта ... ел экономикасының негізгі тірегі екені
белгілі. Соңғы жылдары осы саланы қолдау үшін мемлекет ... ... ... де еселеп өсуде. Елбасы биылғы Жолдауында кәсіпкерлікті
дамыту мақсатында ұзақ мерзімді бағдарлама қабылданып, ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнесті дамытуға айрықша
көңіл бөлінді. Осы ретте кәсіпкерлерге жеңілдетілген несие беру ... ... ... ... ... адам алғашқыда несие алуға
әрекет жасайтыны белгілі. ... ... ... ... ... ... ... қиын. Жолдауда айтылғандай енді кәсіпті бастау үшін несие
алған ... ... ... ... болды. Меніңше, бұл кәсіпкерлер үшін
үлкен қолдау. Әрине, мемлекет ... жүз ... ... ... Дегенмен, еліміздегі екінші деңгейлі банктер сырттан займдар
тартқанда мемлекет кепіл болды. Нәтижесінде банк ... ... ... ... ... және орта ... де жасайтын кез жетті.
Мемлекеттің кепіл болуы халықаралық іс-тәжірибеде бар. ... ... ... ... ... Банк кәсіпкерлердің бизнес
жоспарымен танысып, оған қаржы салудың тәуекелі зор екенін білгеннен ... ... ... жүгіне алады. Жолдауда айтылған тағы бір
көңілге қонымды мәселе, еліміздің барлық аймақтарында кәсіпкерлерге кеңес
беретін ... ашу ісін атап ... ... Өкінішке орай, мұндай
орталықтар елімізде тек ... мен ... ғана бар. ... іспен
жекелеген компаниялардың айналысатыны белгілі. Олар өз ... үшін ... ... уақыттары «Даму» кәсіпкерлерді қолдау қоры «Кеңесші»
жобасының шеңберінде кәсіпкерлерге кеңес бере бастады. Меніңше, ... ... ... ... ... ... ... көрсетуі
керек. Бұл бағыттағы жұмысты өрістету үшін жаңадан мекеме құрып, шығынға
батудың қажеті жоқ. ... ... ... ... ... ... ... ақыл-кеңес беру ісін ұйымдастыруына болады.
Өйткені қауымдастықтардың бай тәжірибесі бар.
Еліміздегі «Даму» ... ... ... ... қоғамы үлкен
мәнге ие. «Даму» кәсіпкерлікті ... қоры » АҚ ... ... ... ... жөніндегі 2008 –2012 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... микрокредит беру жүйесін
институттық дамыту жөніндегі мемлекеттің 2008-2012 жылдарға арналған ... ... ... табылады және «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры АҚ
(одан әрі – Қор) қызметінің қаржы жүйесінің үшінші деңгейі ретіндегі елдің
микроқаржы ... ... және ... ... басым бағыттарын анықтау
және олардың іске асырылуы жөнінде қажетті шараларды дайындау мақсатында
әзірленген.
Осы Бағдарлама шеңберінде ... ... беру ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 2003
жылғы 6 наурыздағыі №392-II Заңына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006
жылғы 25 ... № 1284 ... ... ... қаржы секторын дамыту Тұжырымдамасына, Қазақстанның 2030
жылға дейінгі даму Стратегиясына, Қазақстанның ... ... ... елу ... қатарына қосылу Стратегиясына және ... ... ... – мемлекет саясатының басты міндеті» атты
Қазақстан Республикасы ... 2008 ... 6 ... ... ... ... беру табысы төмен халықтың ... ... ... ... бизнеске, яғни банктік қызмет көрсетулерге ... ... жоқ ... ... ... беру арқылы
халықтың өмір сүру деңгейін арттыру жөніндегі бірден-бір тиімді құрал болып
табылады.
Микрокредит берудің ... ... ... ... ... ... да ... күресу емес, керісінше халықтың
экономикалық белсенді санатындағыларының кәсіпкерлік ... ... ... Осыған байланысты, Қазақстан микрокредит секторының
бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін, оның жұмыс істеуіне жағдай ... ... ... ... пен ... ... қолдау
көрсету қызметімен қамтылуын ... ... ... ... ... ... мақсаты - шағын және орта бизнестің сапалы
дамуына жәрдемдесу және Қазақстан экономикасын әртараптандыру үдерісінде
олардың рөлін ... ... ... ... ... аймақтық БАҚ-та және Қор сайтында жариялау нәтижесінде, сонымен қатар
аймақтық мемлекеттік атқару органдарымен, ... ... ... ... «Атамекен Одағы» Қазақстан Ұлттық экономикалық
палатасы, Тәуелсіз кәсіпкерлер ассоциациясы, Франчайзинг агенттігі) және
екінші деңгейдегі ... ... әрі – ЕДБ) ... ... ... ж. бастап 300-ге жуық шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері
Қорға ... ... ... ... ... жалпы сомасы 40 млрд. теңгеге
дейінгі 143 жобаны қарастыруға өтінім келіп ... ... ... ішінен 10 жоба бойынша қарыз беру туралы келісімшарт жасалды
және олар негізгі мына талаптарға сай ... ... ... құру ... ... ... мен жаңа технологиялар трансфертін дамыту;
- бәсекеге қабілетті, импорталмастырушы және экспортқа шығаруға
бағдарланған тауарлар мен қызметтерді шығару;
- сәтті ... және ... ... үлгісін (франчайзингті)
қайталау;
- жаңа жұмыс орындарын құратын ... ... бар ... ... ... 7 ... ... жобалардың саны
төменгі кестеде көрсетілген.
Кесте 2
Қазақстан Республикасындағы жобаларды қаржыландыру
|№ | Аймақ ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... сомасы |
| | | |мың. ... |% |мың. ... |
|1 |ШҚО |1 |1 710 400 |33% |750 000 |25% |
|2 ... қаласы |2 |1 457 000 |28% |1 110 889 |36% |
|3 ... ... |3 |879 015 |17% |624 641 |21% |
|4 ... облысы|1 |12 020 |0% |11 000 |1% |
|5 ... обл ысы |1 |675 000 |13% |329 000 |11% |
|6 |С Қ О |1 |425 800 |8% |150 000 |5% |
|7 |А ... ... |1 |50 000 |1% |24 470 |1% ... |10 |5 209 235 |1 |3 000 000 |1 ... ж. ... бойынша 3 млрд. теңгені құрайтын 10 жоба ... беру ... ... ... 2 139 110 мың ... құрайтын 9
жоба қаржыландырылды:
– «Тағам-Регион» ЖШС – ұн және ұннан дайындалатын өнімдер ... ... ЖШС – бір ... ... өндірісі;
– «Raimbek-Vostok-Agro» ЖШС – ұзақ сақталатын сүт өнімдерін шығару;
– «АЙТҰМАР ИНВЕСТ» ЖШС – ... ... ... үй бизнесі;
– «Союз» Сауда үйі» ЖШС – рапс өндіру;
... ЖШС - ... және ... жуу ... ... ... ЛТД» ЖШС – ... дақылдарды өңдеу ;
– «Мулен» ЖШС - ұн және ұннан дайындалатын өнімдер шығару;
– «Злак плюс М» ЖШС – ... ... ... ... Park» ЖШС – ... ... (қаржыландыру 2011 ж. сәуір
айынан басталады);
Жобаларды ... ... ... ... Қоры ... банк ... Кепілдік міндеттемені тапсыру ретіне қарай және әр жоба ... қол ... ... ... ... ... орай, бұл дамыту қоры халықаралық ұйымдардың қаржыларын тартумен
ғана айналысуда. Бұл ... қоры ... ұолы ... ... ... құрылымға айналды.
Менің ойымша, Дамыту қоры өзінің ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті билік органдарымен қарым қатынас орнату арқылы
жылжымайтын ... мен ... ... ... ... ... кәсіпкерлерге нақты ақылы кеңестер көрсету,
бизнес жоспарлар әзірлеуге ... және ... ... ... ... басқа қаржы институттарынан несилер алғанда,
оларға кепілдік беруді тәжірибеге енгізу және Дамыту қорынан
несие ... ... ... ... ... ... қажет.
III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ НЕГІЗГІ ФОРМАЛАРЫ МЕН
ТҮРЛЕРІН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... елдер тәжірибесін қолдану
Кейінгі онжылдықтарда экономикалы дамыған Батыс елдеріндегі бәсекенін
дамуы ... ... және орта ... рөлі арта ... ... ... себебі-
экономикалық сектордың кәсіпорындарына тән артықшылықтар.
Тұрақты экономикалық жүйеде шағын кәсіпкерлік: динамикалық түрде ... ... ... өзгеруіне тез бейімделе алады, бәсекелес
нарықтық қатынастарға ықпал етеді, экономикалық құрылымдық қайта құрылуына
әсер етеді, жаңа ... ... ... жаңа ... топ пен ... ... ... жасайды, елдің жалпы ұлттық өнімінде ... ие бола ... ... ... үлкен қаржы сомаларын береді.
Дамығын елдерде шағын кәсіпорындар мынадай ... ... рөл ... автосервиз құрылыс, қызмет көрсету салалары. Қазір шағын кәсіпорында
жоғары технологиялық ... ... ... ... ... өнеркәсіп, транспорттық қызымет, информатика,
микроэлектроника, телекомуникация слалаларына әртараптаңдырылып жатыр.
Шағын және орта кәсіпорындарын ірі ... ... ... ... елдер экономикасына тән белгі. АҚШ –та өз ... ... яғни ... үлкен құрметке ие. Нарықты экономикаға бет
бұрған елдер үшін АҚШ – тағы ... ... ... ... ... маңызы
бар.
АҚШ шағын бизнес басқармасының классификациясы бойынша шағын ... ... саны 500-ге ... ... ... және ... ал басқа салалар үшін – жылдық ... 2 ... ... ... кәсіпорындар жатады.
АҚШ-та тіркелген кәсіпорындардың 97%-ына жуығы ... ... ... ... ... ұлттық өнімнің 53%-ына, бөлшек сауданың 72%-ына,
қызмет саласының 57%-ына ие болып тұр.
Экономикалық өсу және құлдырау кезінде, жаңа ... ... ашу ... кезінде шағын кәсіпорынжұмыссыздық проблемасын бәсеңдетеді. АҚШ-
тық шағын бизнес даму мысалы көрсеткендей, шағын ... ... ... тез ... АҚШ ... министрлігінің мәліметтері бойынша
шағын кәсіпкерліктің инновациялық сипаты елдің экономикалық өсуіне 20-25%-
ға дейін үлес ... ... ... ... түрде мемлекеттік қолдануға ие. әр түрлі
мемлекеттік реттеулер мен ... ... ... базаға негізделеді.
Солардың бірі «Шағын бизнес туралы» заң. АҚШ ... ... ... екі ... ... ... деңгейде шағын бизнес
әкімшілігі қызмет атқарады. Әкімшіліктің басты функциясы – шағын бизнесті
жан-жақты қолдау. ... ... ... ... ... ... Аймақтық бөлімшелер шағын бизнес субъектілеріне нарық туралы
ақпарат береді, оның мәселелерін шешуге ... ... ... ... ... ... атмосферасын дамытуға
үлкен үлес қосады. Мемлекет ... ... ... ... ... ... да АҚШ конгресі шағын бизнеске тікелей бақылау
жасайды. Конгресс шағын бизнесті қолдау және дамыту ... ... ... ... ... ... ... жүйесі:
Бюджеттен тікелей дотациялау;
- Мемлекеттік тапсырыстардың бір үлесін шағын кәсіп ... ... ... ... беру ... ... кепілді қолдану;
- Шағын бизнеске салықтық жеңілдіктер беру.
Негізгі бағдарлама бұл инкубаторлық бағдарлама. Инкубаторлар- ... ... ... ... штаттық басқармадлар
жанында құрылатын ұйымдар. Бұл ұйымдардың негізгі мақсаты – ... жан ... ... көрсету болып табылады. Себебі көптеген
кәсіпкерлер өз ісін ... ... , ... жоқ, ... ... көмекке келеді. Қойылған мақсатқа ,қаржыландыру
көзіне байланысты инкубаторлар: фирмалық, ... ... ... ... ... ... клиенттерінің табысына ортақтасу.
- жеке тұлғалардан арендалық төлемдер алу;
- жаңа жұмыс орындарын ... ... да ... ... қатысады. АҚШ-та шағын
кәсіпорындар экономикада жетекші рөл атқарады. Сондықтан да федералдық,
штаттық басқару органдары ... және орта ... ... үлкен мән беріп
отыр, оның дамуына барлық жағдай жасап жатыр.
Жапониялық шағын және орта бизнес. Шағын және орта ... ... ... мемлекеті де үлкен тәжерибеге ие болып отыр.
Жапонияға шағын бизнеске ... ... ... ... шағын бизнесті
дамыту арқылы жапония соғыстан қираған әлден ... ... ... айналады. Жапонияның халық шаруашылығында шағын және орта бизнес
субъектілерінің ... ... ... ... ... ... секторлармен
салыстырғанда алдыңғы қатарда тұр. Дәстүр бойынша әрбір ірі ... ... ... ... ... құрады. Бұл кәсіпорындар бас кәсіпорынға
тәуелсіз ... және ... ... ... ... жаңа ... ... шағын кәсіпорындар үлесіне: өндірістік өнімнің 55%-зы, көтерме
сауданың 60%-зы, ... ... 80%-зы ... ... нарықты бәсеке шағын
кәсіпорындарға сыртқы ортаға бейімделуіне ... ... ... органдар шағын кәсіпорындарға құрал-жабдықтарды жаңртуға,
технологияны жақсартуға, өнімге ... ... ... көмек береді.
Жапонияның шағын бизнесті мемлекеттік қолданудың басты ерекшелігі – ... ... ... ... ... ... бір немесе одан да
көп жылдарға бекітіліп, кейіннен ... ... ... ... ... ... тапсырыстарды алуда да көмектеседі. Жапонияда
шағын бизнесті мақсатты түрде бюджеттен қаржыландырады. ... ... өз ... ... шағын бизнеске жұмсалатын қаржыны
кіргізеді. Шағын және орта ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпорындар жалпы ұлттық өнімнің
73%-ына ие ... ... ... ... және орта ... Экономиканы құрылымдық
қайта құру үшін шағын бизнесті дамыту ... ... ... Федерациясында
экономиканың бұл секторын дамыту мақсатында бірқатар экономикалық шаралар
жасалынып, жүзеге асырылады.
1995 жылы Ресей Федерациясында « ... ... ... ... заң қабылданды. Бұл заң бойынша жаңадан құрылған кәсіпорындар екі
жылға дейін табыс салынған ... ... ... ... қолдаудың
Федералдық Қоры арқылы әр түрлі жобалар ... Бұл ... ... ... ... ... қаржының 5%-
зы келіп түседі. Федералдық Қор ... ... ... ... екі ... ... ... Қордан жұмсалатын әрбір рубльге аймақтардан да бір рубль
жұмсалуы керек;
- Қаржыландыру өкілетті банктер ... ... ... ... өз ... ... салады, ал банк өз қаржысынан
аймақтарда кәсіпкерлерді қаржыландырады.1994-1995 ... ... ... ... мемлекеттік программасы» ... ... іске ... ... ... ... шағын
кәсіпкерлікті қолдауды біркелкі жүйесі жұмыс істей бастады. Бұл жүйеге:
Ресей Федерациясының шағын кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... ... ... мен ... кіреді.Шағын бизнесті қолдаудың
аймақтық қорлары мен ... ... ... ... ... Федералдық және жергілікті бюджеттерден қаржылық көмек алады,
жергілікті салықтар бойынша әртүрлі жеңілдіктерге
ие. Сонымен бірге жергілікті ... ... ... ... жобалары қаржыландырады.1999 жылдың ... ... ... 900 ... аса ... кәсіпорындар жұмыс істеп тұрды. ... ... ... ... ... ... Ұлыбританияның
шағын бизнестегі тәжерибесі. Ұлыбританияда шағын бизнес субъектілеріне:
жылдық тауар айналымы 2 миллион фунт стерлингтен аспайтын, ... ... ... фунт ... және жыл бойы 50 ... жұмыспен қамтитын
кәсіпорындар жатады. Ұлыбритания ... ... ... кәіпкерлерге қажетті кеңестер береді. Мысалы: коммерциялық
мәселелерді қалай шешу керек ... ... ... қалай жүргізу
керектігі туралы, нарықты қалай зерттеу керек екендігі ... ... ... ... ... ... ... үшін әртүрлі семинарлар
мен курстар ұйымдастырылып тұрады. Сонымен қатар Үкімет банктер алдында
кәсіпкер үшін қарыздық кепілдеме ... ... ... ... ... соң ғана төлейді.Қазақстанда шағын кәсіпорынды ашу үшін
жұмсалатын күш-жігерді шет елде ... ... ... ... уақытпен
салыстыру мақсатында Франция Үкіметінің шағын кәсіпорындар үшін жасап
жатқан шараларын атап өткен жөн. ... ... ... дамып жатқан
іскерлік қызметтің негізінде мемлекеттің мақсатты ... ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпорындар. Себебі бұл
кәсіпорындар нақты экономиканың ең ... ... ... ... – жұмысшылар саны 500-ден аспайтын кәсіпорындар жатады.
Ресми дерек бойынша ... ... және орта ... – 16 500 ... ... ... Орташа есеппен бір кәсіпорында 7 адам жұмыс
істеген.әдетте әкімшілік процедуралар шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... Үкіметі формальды мәселеледі
қысқартуға ... ... ... және орта ... ... қаржы,
индустрия министрлігінің бір департаменті бақылайды. Әкімшілік ... ... ... процедураларды оңтайландыру ... ... ... ... ... ... ... мемлекет
бонификациялайды. Бонификация – бұл жеңілдету. Қаржылық механизм арқылы
мемлекет шағын бизнеске несие ... ... ... ... ... және орта бизнеске жұмыспен ... ... Яғни ... және әлеуметтік шығындар бойынша жеңілдіктер
беріледі. Францияда жұмыссыздар өз кәсіпорнын ашу үшін ... ... ... ... кризис көрсеткендей шағын және ... ... ... аз ... ... бұл ... үлкен
кәсіпорындарға қарағанда артықшылықтарға ие. Үкіметтің шағын және орта
кәсіпорындарды қолдауға бағытталған ... өте ... ... ... ... бұл ... ... ары қарай дамуын қолдайды.Шетелдік
тәжірибеге қарап, ... ... іс – ... әлі көп екенін
байқауға болады. «Шағын кәсіпкерлікті қолдау туралы» заң ... ... ... ... ... бұл ... көтеру үшін жүйелі
түрде жұмыс атқарылуы керек. Республикамызда шағын және орта ... ... ... шет ... ... нақты көмек қажет.
Қорытынды
Кәсіпкерлік – кәсіпорынның ... мен ... ... бір тұтас бөлігі. Ол экономиканың ... ең ... бірі ... табылады.
Кәсіпкерлік қызметінің көптеген түрлерінің ішінен негізінен төртке
топтастыруға болады: өндірістік, комметциялық, ... ... ... ... өндіруге, жұмыс істеуге және қызмет
көрстеуге, жинауға, өңдеуге және ақпарат беруге, ... ... ... ... ... түрінің мазмұны тауар-ақша қатынасы, сауда-айырбас
операциясынан тұрады. Оны өндірістік кәсіпкерліктен ... ... ... ... шығаруға байланысты едәуір өндірістік ресурстарды қажет
етпейді.
Қаржы ... ... ... бір түрі ... ... ... оның объектісі сатып алу, сату айырмашылығы ... ... ... ... ... ... облигация, вексель,
ваучер), яғни тікелей және жанама нысаны түрінде бір ақшаны ... ... ... қалыптастыру үшін белгілі экономикалық, әлеуметтік, құқытық
жағдайлар жасалу қажет.
Кәсіпорын экономикасы кәсіпкерлік қызметін, ... ... ... ... ... дербес экономикалық пән болып ... ... ... ... ... ... нақталы өндірістік,
экономикалық және әлеуметтік мақсаттарды жүзеге асыруда тиянақты шаруашылық
әдістерін ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінде және өнімді сатуда, ресурс шығындарын ең аз
мөлшерде жұмсай отырып, өндірістің ... ... ... ететін
кәсіпорынның түрлі салалары және меншік нысандары, шаруашылық ... ... ... ... елдің экономикасын
тұрақтандырудың маңызды факторы. ... ... ... ... ...... болып табылады. Осы деңгейде сыртқы экономикалық
қызметінің негізгі нысандары іске асырылады.
Кәсәпкерліктің сыртқы экономикалық қызметінінің негізгі нысаны – ... ... Ол ... ... ... ... түрі болып
саналады.
Кәсіпорын өзінің сыртқы экономикалық қызметін дербес іске асыруға
құқықты. Ол үшін оған ... ... ... ... ... бойынша
серіктестер табу қажет.
Қазіргі таңда республика экономикасының ерекше секторы ретінде шағын ... ... ... және одан әрі ... құқықтық және
ұйымдық қамтамасыз етуде шағын және орта кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... істер атқарылды. Дегенмен, шағын және
орта кәсіпкерлікті қолдаудың жасалған мемлекеттік ... ... ... ... ... алмайды. Соған байланысты
кәсіпкерлер өз істерін тоқтатып, бизнесін ... ... ... ... ... ... ... бірінші кезекті
шаралар кешені келесідей бағыттар бойынша жүзеге асырылуы керек:
– нормативтік-құқықтық
– қаржылық- несиелік
– ақпараттық- техникалық
– ұйымдық
– кадрлық және кеңестік ... ... ... ... қызмет
Қазақстан Республикасының сыртқы ... ... ... ... ... бағытындағы отандық тауар өндірушілерді
қорғауға бағытталған, халықаралық шарттар ... ... ... ... ... ... Сол сияқты шет елдермен ұзақ мерзімді ... және көп ... ... ... беру қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Сәбден О.Кәсіпкерлік.-Алматы: Эксклюзив,2009.-250б.
2. ... З.С. ... ... оқу-әдістемелік кешен.
Қарағанды 2009-2010
3. Мұхамбетова З.С. Қазақстан Республикасында Кәсіпкерлік қызметті
дамыту: ... ... ... ... С.Б. Коммерциялық банктер операциялары - Алматы: Қазақ ун-ті,
2002 – 272б.
5. «Казахстан-2030». Стратегиясы Н.Ә. Назарбаев., ... ... ... ... ... министрлігінің 2009-2011 жылдарға
арналған стратегиялық жоспарын бекіту ... ... ... Н.Ә. «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... 2008 жылғы
Қазақстан халқына жолдауы.
8. ... Н.Ә. ... ... Жолдауы: Бәсекеге барынша қабілетті
50 елдің қатарына ену стратегиясы, “Егемен Қазақстан”, ақпан ... ... Н.Ә. ... – 2030» ... ... ... қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы: Халыққа жолдау//
Егемен Қазақстан – 1997 – 11 ақпан
10. ... Н.Ә. ... ... ... ... ... жаңа Қазақстан», Астана 2007ж. 28 ақпан, Егемен Қазақстан
2007ж. 1 ... ... Қ. Қ, ... С. ... ... Алматы, 2005 – 551б.
12. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... оқу ... ... Э.Т., ... Ж.Г. – ... ... 2001 – ... О.Н. Лихачева. Финансовое планирование на предприятии. Москва, 2005 –
44-69с.
14. Нарықтық экономикадағы қаржы ... ... ... негіздері. Основы экономики. – 2006 - №3 – 15-
18б.
15. Есенова Г.Ж. Управление финансовыми ресурсами.//Қаржы-қаражат 2007 -
№2 – 31-36с.
16. С.В. ... ... ... ... и практика. Учебник:
Москва, 2005 – 108-132с.
17. Финансы предприятий: Учебник для вузов/ под ред. Н.В. ... ... ... ... М. ... контроль как метод управления финансами//
Қаржы-Қаражат. – 2006 - №6 – ... ... А. ... ... ... жүйесі және құрылым
// Қаржы-Қаражат. – 2005 - №5 – ... ... С.Ж., ... С.Т., Қаржылық менеджмент: Оқу құралы. –
Семей: Printmaster, 2006ж. – ... ... В.Е., ... В. В., ... Н. П. Финансовый менеджмент.
Учебник- М. «ООО Издательство Элит» - 2005 – ... ... В.В. ... ... ... ... Москва. «Финансы и
статистика» 1997г.
23. Финансовый менеджмент. Теория и практика: Учебник/под ред. ... – 5-е изд; ... и доп. – М: ... 2005. – 656с.
24. Управление финансами (Финансы предприятий). Учебник/ под ред. Володин
А.А. – М: Инфра-М, 2006г.
25. Дранко О. Финансовый ... ... ... ... ... – М: ... ... Селезнева Н., Ионова А. Финансовый ... ... ... ... для ... 2-е изд., ... и доп – ... Рогова Е.М. Основы управления финансами и ... ... Пос - ... ... ... ... ... қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы –
Алматы: Юрист, 2004 - ... ... И.Т. ... и планирование хозяйствующего субъекта. – М.:
Финансы и статистика. 1998. 112 с.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік қолдау механизмдері18 бет
Кәсіпкерлік қызметті қорғау және қолдау23 бет
Кәсіпкерлік түсінігі және кәсіпкерлікті мемлекеттік басқару31 бет
Кәсіпкерлік қызметтің дамуының экономикалық мазмұны28 бет
Кәсіпкерлікті мемлекеттік басқару103 бет
Менеджмент жүйесіндегі кәсіпкерлік85 бет
Нарық жағдайындағы кәсіпкерлікті дамытудың өзекті мәселелері мен оларды шешу жолдарына тиімді ұсыныс беріп теориялық және практикалық тұрғыда негіздеу63 бет
Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің даму ерекшеліктері, мәселелері28 бет
Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметтің әлеуметтік экономикалық аспектілерін талдау («Көктас-Ақтөбе» АҚ мысалында)33 бет
Экономика саласындағы нобель сыйлық лауреаттары. ҚР жекешелендіру процесі және ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік қызметінің дамуы және оның ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының нарықтық экономика қалыптастыру10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь