Енбек құқығы субъектілерінің

ЕҢБЕК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ СУБЪЕКТІЛЕРІ
Енбек құқығы субъектілерінің түсінігі және түрлері.
Еңбек құқығы субъектісінің құқықтық мәртебесі

Қолданылған әдебиеттер
        
        ЕҢБЕК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ СУБЪЕКТІЛЕРІ
Енбек құқығы субъектілерінің түсінігі және түрлері. Кез келген ... ... ... ... да ... ... шеңбері бар. Осы
субъектілер арқылы осы ... ... ... ... ... ... құқығында осы құқық саласының субъектілері ретінде қол-даныстағы
заңнаманың негізінде қоғамдық еңбекті ұйымдастыруға, ... ... ... ... еңбек заңнамасын сақтай отырып қатысатын еңбек
қатынастарының қатысушылары танылады.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... (қызметкерлер), ұйымдар (жұмыс беруші, яғни, кез келген
меншік ... жеке және ... ... еңбек ұжымдары, кәсіптік
одақтар және мемлекеттік органдар қатысады.
Алайда, бұл бір ... оңай ... ... ... ... ... үшін ... құқығының аталған барлық субъектілері заңға сәйкес арнайы
қасиетке - құқыктық мәртебеге ие ... ... Бұл ... ... қоғамдық
еңбекпен байланысты нақты құқықтық қатынастарға қатысу құқығын береді.
Еңбек құқығы субъектісінің құқықтық мәртебесі ретінде ... ... оның ... ... ... құқықтық жағдайы аталады.
Құқықтық мәртебенің мазмұны келесі негізгі элементтерден тұрады:
а) еңбек құқық қабілеттігі (құқық деликтқабілеттігі):
ә) негізгі (статуттык) еңбек құқықтар және ... осы ... мен ... ... ... және арнайы кепілдіктері;
в) еңбек құқық бұзушылықтары үшін заңда көзделген жауапкершілік.
Бұл төрт ... ... ... ... ... ... субъектісінің
құқықтық мәртебесін құрайды.
Енді еңбек құқық қабілеттігінен, еңбек әрекетқабілеттігінен және еңбек
деликтқабілеттігінен тұратын еңбек құқықсубъектілігін тереңірек қарастырып
өтейік.
Еңбекке ... ... - бұл ... ... ... ... мен ... иелену қабілеті, яғни, еңбек құқығы қаты-
настарының қатысушысы болудың теориялық мүмкіндігі ... ... ... ... бір жағдайлар болған жағдайда – азаматтар үшін белгілі
бір ... ... ... ... үшін ... ... мүліктік және
оралымды басқару оқшаулығына жету - олар еңбек құқығы ... ... және ... мен ... ... ... ... кез келген жеке немесе заңды тұлға жұмыс істеуге және ... ... ... ... - бұл нақты құқықтық қатынастардың мазмұнын
құрайтын субъективтік кұкықтар мен міндеттерді өз әрекеттері арқылы ... ... ... ... ... ... ... азаматтың,
ұйымның, еңбек ұжымының өз әрекеттері арқылы еңбек саласындағы субъективтік
құқықгар мен ... ... ... ... ... жұмыс іздеп,
халықгы жұмыспен қамту органдарымен құқықтық қатынастарға түссе, ол өзінің
жұмыс істеуге қатысты әрекеттері арқылы ... ... мен ... ... ... - жеке ... заңды тұлға, өзіне қызметкерлерді
таңдау және жұмыс істеуші тұлғаларға жұмыс беруі арқылы еңбек құқықтары ... ... ... ... ... ерекшелігі - оларда еңбекке қүұқық
қабілеттік пен әрекет ... бір ... ... тиіс. Есте сақтайтын
бір жайт: еңбекке құқықәрекет қабілеттік дегеніміз бұл тек еңбек құқығының
субъектілері ғана иеленетін ... ... ... мен ... ... ... мүмкін. Оларды
нақты еңбек құқығы қатынастарының мазмұнынан туындайтын ... мен ... ... білу ... ... туындайтын
субъективтік құқықтар мен міндеттерді статуттық деп атайды. Олар ... ... ... ... ... ... және еңбек
саласындағы негізгі нормативтік құқықтық актілерде ... ... ... ... статуттық құқықтары мен міндеттерінің тізімі әр түрлі
сипатқа ие және олар өздерінің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... сәйкес азаматтың еңбек құқығының субъектісі
ретіндегі құқықтық мәртебесі барлық ... үшін тең. ... ... ... ... ажырата білген жөн (бұны ... ... ... ... ... еңбек құқығы қатынастарына түскен ... Бұл ... ... құқықтық мәртебесі еңбек заңдарымен
анықталады.
Азамат жұмыс іздеп, жұмысқа орналастыру ... ... ... ... ... ... ... субъектісіне айналады. Ал
қызметкердің құқықтық мәртебесі, ол жұмыс берушімен ... ... ... ... Сонымен, азаматтың құқықтық мәртебесі ол ... ... ... құқықтық мәртебесіне айналады.
Негізгі (статуттық) еңбек құқықтары мен міндеттері. Бұл құқықгар мен
міндеттер ҚР Конституциясында және еңбек ... ... ... ... Оларға еңбекке құқық, мемлекетпен кепілденген ең
төменгі жалақыға ... ... ... ... қауіпсіз жағдайларына
кұқық, кәсіби дайындыққа және біліктілігін ... ... ... ... ... тәртібін сақгау міндеті, еңбек ... ... ... ... ... ... ... және т.б. жатады.
Статуттық құқықтар мен міндеттер еңбек құқығының ... ... ... қызметкерлерге таралады. Бұл құқықтар мен міндетгер
қызметкерлердің ... ... және ... ... жүріс-тұрысын
анықтайды. Статуттық құкықтар мен міндеттердің мазмұны әрекет ету, ... ... ... мен міндеттерді пайдалану мүмкіндіктерінен және
еңбек ... өзге де ... ... мен ... ... ... ... көрініс табады.
Осы кұқықтар мен міндеттердің заңды ... және ... ... ... олар ҚР ... ... екіншіден,
зандар еңбек құқығы субъектілерінің құқық бұзушылықтарының ... ... ... ... ету ... ... аталған қүұқықтарды бұзатын әрекеттерге шағымдануға мүмкіндік
береді және бесіншіден, кінәлі тұлғалардың ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Қызметкерлердің еңбек құқықгары мен міндеттерін занды тұрғыдан ... тән ... ... осы кепілдіктерді жүзеге асыруға қызметкерлердің
құкықтары мен мүдделерінің заңды өкілдері болып табылатын еңбек ұжымдары
мен ... ... ... ... ... ... ... еңбек құқығы субъектілерінің ішінде саны жағынан көп және ... ... ... ... ... ... субъектілері ретінде
жалданбалы еңбек қызметкерлеріне, кәсіпкерлерге, жұмыс ... ... ... ... ... ... өз ... инженерлік-техникалық құрамға, қызметшілерге, жұмыс істейтін
зейнеткерлерге және т.б. бөлінеді.
Осыған сәйкес азаматтар мәртебесінің ... ... де ... ... ... ... құқық қабілеттігінің жалпы та-лаптары
да таралады, олар: жасына ... ... ... ерікті және әлеуметтік
талаптар.
Азаматтардың еңбек құқығының субъектілері ретінде еңбекке ... ... ... ... ... ... бұл қабілеттер жекелеген адамның дене
және ақыл-ой ерекшеліктеріне байланысты болады. Мұндай қабілеттер адамға
туа бітпейді. ... ... ... ... ... ... іс
жүзіндегі қабілеті ерте, шамамен төрт жасына таман пайда болады. Адам өскен
сайын еңбекке қатысты іс жүзіндегі қабілеттік те ... ... ... жай ... ... ... ... санат ретіндегі еңбекке
қатысты іс жүзіндегі қабілеттік пайда болған сәттен бастап қана ... ... ... ... таниды. Азаматтар қүқық нор-маларымен
жүйелі түрде реттелетін еңбекке қабілетті ... ... ғана ... ... касиет бар деп танылады. Еңбек заңнамасына сэйкес 16 жасқа толған
азаматтарды ғана жұмысқа алуға ... ... ... 15 ... 14 жастағы жасөспірімдерді де ... ... ... ... ... ... ... жасы 18 жастан кем болмауы тиіс.
Жасына қатысты қойылатын талаптың күлсыктық табиғатын заңна-ма осы
жаска жеткенде ғана ... ... ... ... ... Еңбекті қорғау, жұмыс уақыты және т.б. салаларда белгілі
бір жеңілдіктер мен ... ... ... ... қүқығы
қатынастарында олар азаматтық кәмелет жасына теңестіріледі.
Ерікті талап азаматтардың еңбекке және кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... шешімімен әрекет
қабілетгігінен айырылған тұлғалар еңбек ... ... ... ... ... соттың шешімімен әрекет қабілеттігі шектелген
түлғалар ... ... ... Бұл ережені мьша жағдаймен
түсіндіруге болады: ... ... ... ... ... ... өзінің еңбектегі міндеттерін саналы түрде орындай
алмайды, қызметтік, кәсіпкерлік және еңбек қызметін ... ... ... ... Республикасы азаматтарының барлығы үшін тең
еңбек құқықсубъектілігін білдіреді, яғни, кодексте барлық еңбекке ... үшін ... ... тең ... ... ... Конституциясына сәйкес әрбір азаматтың еңбек
ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін ... ... ... ... алу ... ... ... ұлтына және дінге көзқарасына
байланысты құқықгарды тікелей не жанама шектеуге ... ... да ... ... жол берілмейді.
Сонымен қатар, кәсіпкер – азаматтар ... ... да ... ... ... ... - бұл ... және олардың бірлестіктерінің халыққа
тауар беру, қызмет ... ... ... ... ... жеке ... ... еңбекті пайдаланудан табыс табу мақсаттарындағы
қолданыстағы заңцардың шеңберіндегі дербес шаруашылық және өзге де қызметі.
Кәсіпкерлік қызметпен айналысу ... ... ... ... ... ... қабілетті барлық азаматтарына беріледі.
ҚР Азаматтық кодексінде және басқа да заң шығарушы ... ... ... ... ... ... құрмастан да жүзеге асыруға
болады. Бұл қызметті кәсіпкерлер тәуекел етіп, мүліктік ... ... ... ... Мүліктік жауапкершілік кәсіпкерліктің
ұйымдастырушылық-құқықтық нысандарына қарай ... ... ... ... ... жеке дара ... ретінде
мемлекеттік тіркеуден өткен сэтген басталады. Егер кәсіпкердің айналысатын
қызметі лицензиялануы қажет болса, кәсіпкер осындай қызметті жүзеге ... алуы ... ... ие ... ... ... ... берушінің - еңбек
құқығының субъектісінің мәртебесін иеленеді.
Еңбек құқығының субъектілері ... ... ... ... де, өз ... да меншік иесі ретінде бірлесе жүргізуші
түлғалар құрайды. ... ... ... азаматтық
құқықсубъектілікпен тығыз байланыста болуынан көрініс табады.
Шетелдік түлғалар да еңбек құқығының субъектісі болуы мүмкін. Нарықтық
экономиканың дамуымен әр түрлі ... ... ... ... Бұл, ... Қазақстан Республикасының аумағына ... ... ... емес ... де ... ... келу
жиілігіне әсер етті. Шетелдік азаматтарға жалақы төлеу, ... ... ... ... ... және т.б. мәселелері жеке еңбек шарттарында
көзделуі тиіс.
Азаматтардың еңбек етуге қатысты құқықтарының кепілдіктерін ... ... ... бас ... ... ... басқа
жұмысқа ауыстыруға және т.б. қатысты тыйым салушылық сипаттағы нормалар
орындайды.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... туындағанда азаматтардың бұзылған құқықтарын
қорғау және қалпына келтіру үшін тиісті ... ... ... ... да ... ... ... ерекшелігі болып бұларда тек жалданбалы
қызметкерлердің ғана емес, сонымен қатар жеке кәсіпкерлердің және ... ... ... де ... ... ... Бұл
кепілдіктер барлық кәсіпкерлерге шикізат нарығына араласу құқығын, олардың
мемлекеттік ... ... ... ... ... нысандарына және т.б. ... ... ... етудің бірдей жағдайларын қамтамасыз етеді.
Құқықтық мәртебенің келесі элементі болып еңбек міндеттерін тиісінше
орындамағаны үшін жауапкершілік ... ... ... бір ... даму ... ... ... өз құқықтары мен
міндеттерін ... ... ғана ... ... ... өзіне алған
міндеттемелер үшін күшейтілген жауапкершілікті де ... ... ... ... - ... мен жауапкершілік өзара бір-бірімен тығыз
байланысты. Дәл осы ... ... ... ... ... ... ... тиесілі етеді. Құқықтың кепілдіктері ... ... ... құқықтарын жүзеге асыруға және еңбек міндеттерін
орындауға ынталандырып, көтермелейді, ал жауапкершілік ... ... ... ... ... тиісінше орындамағаны үшін
санкцияларды белгілейді.
Жұмыс берушілердің ... ... ... ... ... ... беруші ретінде қызметкермен еңбек шартын бекіткен және ... ... жеке ... ... ... ... ... азаматтарға жұмыс
беретін, олардың еңбегін төлейтін және ... ... ... ... ... ... жеке ... ұйымдар, мекемелер,
кәсіпорындар, шаруашылықтар, кооперативтер, серіктестіктер және т.б. жұмыс
берушілер болып табылады.
Еңбек құқығының субъектілері ретіндегі ... ... жеке ... коммерциялық емес ұйымдар және мемлекеттік кәсіпорындар деп
бөлуге болады.
Каммерциялық ұйымдар ... ... ... ... ... өндірістік кооперативтер нысанында құрылуы мүмкін.
Коммерциялық ұйымдар қызметінің негізгі мақсаты болып пайда табу ... емес ... ... ... ... акционерлік
қоғам, тұтынушылар кооперативі, қоғамдық қор, діни ... және ... өзге де ... ... ... Бұл ... меншік иесі
қаржыландырады және олардың қызметі ... ... ... Коммерциялық
емес ұйымдар кәсіпкерлік қызметті өздерінің мақсатына жету шегіңде ғана
жүзеге асырады.
Мүліктік талап ... ... ... ... және жұмыс берушінің
жалданбалы еңбекті төлеу қабілетін білдіреді. Бұл үшін жұмыс берушіде
белгілі бір ... ... база ... ... алайда, шын мәнінде
еңбек құқықсубъектілігі үшін жалақы қоры ғана аса зор мәнге ... ... ... ... ... ... «еңбек ұжымы»
түсінігінің орнына ... ... ... жиі ... алып жатады.
Және де еңбек ұжымдары мемлекеттің саяси ғана емес, экономикалық ... ... да бір ... ... ... ... ... біздің
ойымызша, еңбек ұжымдары еңбек құқығының субъектілері болған және одан ... ... ... Айымханова Қ.Р. «Еңбек құқығы», оқулық,- Алматы, 2002
2. Ахметов А., Ахметова Г. «Еңбек құқығы», оқу ... - ... ... Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі: - Алматы,
Жеті Жарғы, 2007

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек құқығы қатынастарының субъектілері: түсінігі, топтары69 бет
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау15 бет
«Ойын–технологиясы негізінде қолайлы орта туғызу – баланы субъект ретінде дамыту шарты»5 бет
Ізгілік.ұтымдылық менеджмент субъектісі қызметінің аналитикалық ұстанымдары5 бет
Авторлық құқық субъектілері, түрлері46 бет
Азаматтар азаматтық құқық субъектісі ретінде18 бет
Азаматтар мен басқа да жеке тұлғалар — азаматтық құқық субъектілері29 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет
Азаматтық құқық субъектілері50 бет
Азаматтық құқық субъектілерінің азаматтық құқықпен өзара байланысы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь