Мұсылман құқығының діни жинақтарындағы құқықтар

МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3

І тарау. Мұсылман құқығы
1.1.Мұсылман құқығы жүйесінің негізгі ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... 5

ІІ тарау. Мұсылман құқығының бастаулары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.1.Құран ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2.Сұнна ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.3.Иджма ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.4.Кияс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.5.Фирман, Канун ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

ІІІ тарау. Мұсылман құқығының діни жинақтарындағы құқықтар

3.1 Отбасылық және мұрагерлік құқық ерекшеліктері 18
3.2 Меншік қатынастарын құқықтық реттеу ... 23
3.3 Қылмыс, жаза, сот ісі 25
3.4 Қазіргі кезеңдегі мұсылман құқығы 26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
Қолданылған әдебиеттер 31
        
        Мазмұны
Кіріспе 3
І тарау. Мұсылман құқығы
1.1.Мұсылман құқығы жүйесінің негізгі ерекшеліктері................................5
ІІ тарау. Мұсылман құқығының бастаулары...........................................9
2.1.Құран.........................................................................................................15
2.2.Сұнна............................................................................................................15
2.3.Иджма........................................................................................................16
2.4.Кияс ..........................................................................................................17
2.5.Фирман, Канун..........................................................................................17
ІІІ тарау. Мұсылман құқығының діни жинақтарындағы ...
3.1 ... және ... ... ерекшеліктері 18
3.2 Меншік қатынастарын құқықтық реттеу ... 23
3.3 Қылмыс, жаза, сот ісі 25
3.4 Қазіргі кезеңдегі мұсылман құқығы 26
Қорытынды..........................................................................................................29
Қолданылған әдебиеттер 31
Кіріспе
Мемлекеттің ... ... ... ... мен даму ... барлық қоғамның рухани мәдениеті: дін, философия, мораль, бейнелеу мәдениеті, ғылым әсер етеді. Мұсылман құқығының қалыптасуында шешуші ... дін ... ... ... ... мен ережелер Мұхаммед пен оның жақтастарымен айтылып кеткен деп есептелінеді. Сондықтан, мемлекет жаңа ... ... тек Алла ... ғана ... ... орта ... ... ең маңызды құбылысы - мұсылман ... ... Бұл ... ... ең ... Араб халифатында пайда болып, кейіннен әлемдік сипат алды. Оның даму ... араб ... ... VІІ ... діни ... VІІІ-Х ғ.ғ. Омеяд және Аббасид ... ірі ... ... ... ... ... Араб халифаты құлағаннан кейін мұсылман құқығы өз маңыздылығын жоғалтпай, ислам дінін қабылдаған Азия және Африка елдеріндегі негізгі құқықтық ... ... ... құқығы бойына Шығыстың құқықтық мәдениетін, оның ішінде исламға дейінгі ... мен ... ... алған территориялардағы елдердің құқықтық ережелерін, салт-дәстүрлерін сіңіріп алды. Омеяд тұсында көп уақыт бойы сасанидтік Иран, ... ... ... ... ... қолданылады. Осының бәрі Шығыс және Батыс өркениетінің байланысын көрсете отырып, шариғатқа біршама ... ... ... ... ... тән ... олар айқындаған жоқ. Шариғаттың қалыптасуындағы маңызды рөлді Мұхаммедтің және алғашқы төрт халифтің қызметі алады. Олардың тұсында пайғамбардың іс-әрекеті мен ... ... ... ... ... ... - ... мен Сұнна құрастырылды.
Мұсылман құқығының принциптері бүгінгі саяси өмірде кеңінен қолданылады. ... ... ... ... да айналып кетуі мүмкін. Мұсылман құқығы кеңінен тарап, тұрақтап қалған мұндай елдерге: Марокко, Тунис, Сирия, Мавритания, Иран, Пәкістан, Ирак т. б. ... ... ... ғана ... заң ... шариғатты ұзақ мерзімге орнықтыруға бірнеше себептер ықпал жасады. Шығыс елдеріндегі әлеуметтік-экономикалық жағдайларға көптеген ғасырлар бойы ... діні ... етті және оның ... ... ... ... ... Феодализм дәуірінен бері қарай ислам діні мындаған жылдар бойы қоғамдық қозғалысқа мұрындық бодды.
Айтарлықтай маңызды орын алатын жағдайдың бірі - ... ұзақ ... бойы діни орын ... ... етті. Онымен қатар шариғаттың тірегін әрқашанда адатпен байланыстырған жөн, халықтың күнделікті тұтынатын ислам ... діни ... ... ... ... алу ... ... шарттары құқық ретінде Египет, Сирия, Месопотамия, Кавказ бен Орта Азия елдерінде ... Адат ... ... ... сақталуына мүмкіндік туғызып отырған.
Бұл жағдай сапасы жағынан алғанда шариғат қолданыстағы бірден бір заң ... ... ... ... ... ... ... әсер етіп отырды. Ол тіпті капиталистік қарым-қатынас пен тәртіптің орнауына айтулы ықпал етті. Бірақ буржуазиялық қарым-қатынастардың дамуы ... ... ... ... ... ... көпшілігінде мемлекеттік ақсүйектер ұйымдары құрылған, бірақ олар діни соттарды сақтайды. Шариғат сотының сақталуы дін иелерінің саясатқа, халықтың азаматтық құқығына ... кең жол ... ... ... ... ойдың дамуына, өмірге материалистік тұрғыдан қарауға кедергі жасады. Көзқарастары ... ... ... ... да дін ... ... түспес үшін өздерінің пікірлерін ислам діні қағидаларымен тиянақтап отыруларына тура келді. Ислам мен шариғат осы күнге дейін Азия мен ... ... ... үлкен ықпалын жүргізуі, кейбір жағдайларда елдердің дамуына кері ... де ... ... ... ... ... ... негізгі ерекшеліктері
45 афро-азиаттық мемлекеттердің құқықтық жүйесі (Мароккодан Индонезияға дейін) мұсылман құқығы жүйесіне жатады. Ең негізгі мұсылман мемлекеттері болып 33 ел ... ... ... Турция, шығыс араб елдері, оңтүстік және оңтүстік шығыс Азия және Африка мемлекеттері және т.б.). Мұнда 80%-тен астам ... ... ... ... ислам конституцияда мемлекеттік дін ретінде жарияланған.
Мұсылман құқығы - бұл діни ... ... және ... діні - ... ... ережелер жүйесі. Исламның шығуы оны өзінің пайғамбары Мұхамед арқылы ... ... ... бір ... ... ... ... Ол Омеяд кезінде біраз уақыт сасанидтік Иран, Византия құқығы және сонымен қатар кейде рим ... ... ... Бұл ... ... шариғаттың қалыптасуына аздаған сырттай және көзге түспейтіндей әсер ... ... ... және ... мәдениетінің байланысын көрсетті.
Бірақ ақыр аяғында ... және ... ... жүйе ... шариғаттың қайталанбастығын және өзіндік бейнесін олар анықтамаған. Шариғаттың ... ... пен оның төрт әділ ... қайраткерлігі ерекше маңызды рөл атқарды, пайғамбардың өсиет, пікірлері мен әрекеттерін түсіндіру жолымен мұсылмандардың қасиетті кітабы - ... мен ... ... ... реттеу жағын ғана емес, әлеуметтік өмірдің барлық аумағын қамтиды. Алла ... ... бір рет және ... ... ... діни ... түсіндіру мен мәлімдеулерді қажет етеді. Ислам - үш әлемдік діннің ішіндегі ең жасы, ... ... ... Бұл дін ... неге сенуі қажет; шар немесе шариғат, яғни діндарларға олар не істеп, не істемеуі қажет деген теологиядан тұрады.
Шариғат орыс ... ... ... ... ... ... және ... құқығы деп аталатынды құрайды. Бұл құқық мұсылман өзі міндеттемесін өзі ... және ... ... бөлмей қалай ұстауы керектігін көрсетеді. Басқаша айтқанда, шариғат адамның иелігіндегі құқық емес, адамға жүктелген міндеттер ... ... ... ... күнә ... ... ... мұсылман құқығы ереже бойынша бекітілген жазаларға көп көңіл бөле қоймайды. Ол мұсылмандар арасындағы қарым-қатынасты ғана реттейді. Исламда мемлекет ... ... ... рөлін атқарады. Ислам өз мәні бойынша иудаизм секілді - заң діні болып табылады.
Мұсылман құқығының төрт ... ... ... соңғы елшісі Мұхамедке айтқан ережелерінен тұратын киелі кітап - Құран
2.Мұхамедтің сөздері мен істерін талдайтын дәстүрлі ережелер ... - ...
3. ... ережелерін талдаған ұлы мұсылман ғалымдарының пікірлері - Иджма
4.Мұсылмандардың алғашқы бастауларында көрсетілмеген өмірлік құбылыстарын сәйкесінше талдау - ... ... ... тән: ... ... бері ... ... және жүйенің жоқтығы. Ол мешіт құқығы, дін жолындағы ... ... ... ... құқығына кірмейді және оның бастауы бола алмайды.
Құқықтық қызметте келісімдер жиі қолданылады, ол мұсылман құқығының ... ... ... ... ... ... ол міндетті болып есептелінбейді. Бұл жүйе оны талқылау болмаған кезде, б.з.д. Х ғ жойылып кетті.
Мұсылман құқығының ... ... - дін ... іс ... мен ережелерді ұстанбаған кезде қолданылатын жазалар түрінде болады. Алғашқы кезден-ақ ислам, тек діни салттарды ғана емес, ... ... ... ... меншік түрлерін, құқық ерекшеліктерін, философия, саяси құрылыс, ... ... және ... психология ерекшеліктерін де қарастырады, бірақ, бірінші орында рухани өмір болады.
Мұсылман құқығы (шариғат) - ... және ... ... ... ... мұрагерлік, қылмыстық және неке-отбасы құқығынан тұратын діни ... ... ... - исламның діни - мистикалық ұғымдарымен тығыз байланысты құқықтық ... ... ... ... ... заңдары мен тәртібінің бір бөлігі ретінде қарастырады. Осыған сәйкес, бұйрықтар мен тиымдарға да ерекше ... ... ... Исламмен тығыз байланысын мұсылманның шариғатта көрсетілген 5 түрлі іс-әрекетінен көруге болады:
1.Міндетті
2.Кеңес ... ... ... ... бірақ жаза қолданылмайды
5.Тиым салынған және жаза қолдану.
Шариғаттың негізгі бағыты - әр түрлі өмірлік жағдайды діни ... ... ... ... ... ерекшелігі, ол тек мұсылмандарға және мұсылмандар қарым-қатынасына ғана байланысты. Шариғат қағидасы үшке ... ... ... салтқа байланысты міндет), муамалят (тек қана заңдық ережелер) және укубат (жазалау жүйесі).
Шариғат ережелері көптүрлі және қатал. Ол ... ... ... қарым-қатынасын, азаматтық қатынастары, мүліктік дауларды шешу ережелерін қамтиды. Шарғат ережелерін бұзғандарға қатал жаза ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы бар. Ол қоғамдық өмір мен мешітті реттеп қана ... ... ... Азия мен ... елдерінің басым көпшілігінде орнап, Орталық Азия мен Кавказдың бір бөлігіне, Оңтүстік Шығыс Азия елдерінің бір ... ... ... ережелер жүйесін құрайды. Бірақ, ислам мен шариғаттың бұлай кең таралуы, оның көп салаларын әр елде ... ... ... Сонымен, исламда екі бағыттың, ортодоксальды бағыт - суннизммен қатар, оған қарсы бағыт шиизмнің ... ... ... ... ... пайда болады.
ІІ тарау. Мұсылман құқығының бастаулары.
Орта ғасырлардағы шығыс үшін Араб халифатында пайда болып, ең ... ... ... ... жүйе - ... ... - ... болып табылады. Шариғат жолы Орта Азияда, Закавказьеде, Шығыс, Батыс және Солтүстік Африкада, Оңтүстік және ... ... ... ... ... ... ... жерге дейінгі аралықты қамтыды.
Мұсылман құқығы дін ретінде феодалдық қатынастардың дамуына және нығаюына мүмкіндік туғызды. ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде жаңа мазмұнмен толығып, феодалдардың мүддесін қорғады. Бұл діни тәртіп ... ... ... қоғамдық өмірдің барлық жақтарында жүргізді.
Мұсылман құқығының әдебиеттегі бағасы әртүрлі сипатта, кейде тіпті қарама-қарсы мағынада қолданылады. Қазіргі замандағы мұсылман ... ... ... көрсете отырып, француз ғалымы Давид Рене дүниежүзілік ... ... ... ... ... анықтап берді. Давид Рене мыналарды бөліп көрсетеді: романдық-германиялық құқықтың отбасы, ... ... ... отбасы, социалистік құқықтық отбасы жүйесі, діни жүйелер. Діни ... ... үшке ... ... ... және ... құқықтың дінмен байланысы, өзінің түбегейлі тұжырымдамасы және теориялық қайнар көзі арқылы басқа құқықтық, отбасылардан өте өзгешілігімен көзге түседі. Жеке ... ... ... мұрагерлік құқық, мұсылмандық құқық нормаларымен қоғамдық қатынаста реттеледі.
Біз осы құқық жүйесінің ... ... ... ... ... ... етеміз. Мұсылман құқық жүйесіндегі құқықтық діни этникалық нормалар, мазмұны жағынан әртүрлі болғанымен, бір-бірімен сабақтаса ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттің арақатынасының өзіндік ерекшелігі бар. Шариғаттың барлық ... ... мен ... ... ... ... ... тыс болуы және принципті түрде қолданылуы мүмкін емес. ... ... дін ... ... және діни ... ... адамдар арасындағы қарым-қатынасқа нормалар енгізді. Соңғысы құқықтық норма болып қалыптасты.
Формальды құқықтың ... ... ... оның ... ... ... бөлу керек. Мұсылман мемлекеттерінің заң шығаратын формальды түпнұсқалары халифаттың алғашқы қалыптасу кезеңдерінде ғана қолданылған (ҮІІ-ҮІІІ ғғ.). ... бұл ... ... мен ... құқығының одан әрі дамуына тікелей мемлекеттік пәрмен бола қойған жоқ. Мемлекет құқықтың дамуы процесіне объективті түрде ықпал ете ... ... ... ... ... - оның ... құқықтанушы беделді оқымыстылардың еңбектері. Санкцияландырылған норма арқылы мемлекет өзінің рөлін жанамалай ғана ... ... Бұл ... ... құқығының доктриналығымен және өнегелілігімен тұжырымдалған. Мұсылман құқығында көпшілік және жеке ... ... ... тәуелсіз болып келді. "Мұсылман ойының бағыты, -деп жазды Р. Шарль, -қатаң тәртіп пен нақтылық ... ... ... ... ... ... және айқындылық принципі батыс үшін аса маңызды болып ... ... - дін мен ... ... ... көрінісі. Мұсылман құқығы ғылымның жеке саласы емес, ол ислам ілімінің бір ғана жағы. Бұл дін мыналардан тұрады: теологиялық ... ... ... ... осы ... ... керек: шариғат-адамгершілік жолы.
Шариғат адам баласы үшін жүзеге асуы міндетті идея ретінде түзілген. Міндетін орындамаған жағдайда адам заң бұзушы болып ... ... ... мемлекет жүргізіліп жатқан діннің қызметшісі ретінде маңызды ірі теократиялық қоғамның тұжырымдамасына жетекшілік етеді. Таза ... ... ... ... ... заңгерлері мен теологтары жер жүзі исламға бағынатын құқықтар жүйесін жетілдірді. Ислам - заңның діні.
Мұсылман құқығы - мұсылман ... шығу ... ... ... ең ... бағыты.
Мұсылман құқығы ғылымының екі тарауы бар: шариғатты құрайтын тұтас бір кешенді түсініктер ережесі, шығу тектері, ... ... ... ... ... ... ... қайнар көздері:
1). Құран-ислам дінінің бас кітабы.
2). Сунна-құдайға байланысты дәстүрлер.
3). ... ... ... ... ... пікірлер.
Құран - Алланың соңғы Пайғамбары Мұхаммедке жіберген қасиетті кітабы. ... ол ... ... ... кодекс емес.
Сунна - Пайғамбардың тұрмыс-тіршілігі жөнінде діни нанымдағылардың қалай басқару керектігі туралы әңгімелейді. Мұсылмандық дәстүр, адаттың жинағы. Бұл ... ... бір ... Бұл ... ... ... құқығының теориясы болып есептеледі.
Иджма - докторлардың өзара келісімінен құралған. Құран да, сунна да барлық сұраққа толық жауап бере алмайды.
Мұндай күрделі ... ... да бір ... ... жоқ ... ... ... қатып қалған дайын догмалар мен мұсылман қоғамының тұтастығы мысал ретінде ұсынылады.
1). Адат менің қоғамым қате шешімді ... ... 115 ... 4 ... тұрады "кімде-кім наным жолына жатпайтын басқа жол іздесе, ол тозаққа тап болады". ... ... ... ... Ол жалпы мойындауды да талап етпейді. Талап ететіндер барша ... ... ... ... ... ... рөлі құқық белгілеуден тұрады. Оқымыстылар-пайғамбардың мұрагерлері. Құқық докторларының бір ... ... - ... ... кең ... ... түсіндіріледі. Құранның практикалық мағынасы - сунна мен иджма. Мұсылман құқығының үш қайнар көзі, міне, осылар. Құран мен сунна негізгісі. Бірақ ... бұл тек ... ... ... ... ... ... қалай болса солай пайдаланбауы керек. Тек құқық кітаптары ғана иджманы мақұлдаған. Біздің жағдайымызда мұсылман ... оқу үшін ... ... ... ... ... біздің дәуіріміздің X ғасырында өзгермейтіндей болып белгіленген. Ислам діні өкімет құқығының өзгерістерін ... ... ... ... ... ... ... заңды жолмен құра алмайды. Олар тек заң актілерін мұсылман құқығы рұқсат еткен мөлшерге дейін бере алады. Қияс - ... ... ... ... талқылауға болады. Құқық сенімдегілері діни істерге байланысты жүргізуі керек. Ол ... ... ... көтерілуі шарт емес.
Әрине, құқық жүйесінде Құран негізгі орын алады. Ол ... үшін ... Бұл ... кітап барлық белгілі оқиғаларды түсіндіреді: адамның өмірге келуін, тууын, ... ... ... ... Ол ... араб ... жазылған.
Құранда соңғы жағынан қысқартылған 90 меккелік, 24 мединалық сүре бар. Олар шабытты жазылған. ... ... ... ... тыңдаушыға әсер етіп, ислам құдіретін сездіреді.
"Алладан басқа құдай жоқ, Мұхаммед - оның ... - ... ... ... ... ... негізгі өзегін фатализм құрайды. "Сіздерге берілген уәдені сіз әлсірете алмайсыз". Құран ... істі ... ... пітір төлеу, бес мезгіл намаз оқу, ораза ұстау сияқты мұсылманның бес парызын қатаң сақтау керек.
Әдебиеттерде Құранға әртүрлі баға беріледі. ... ... ... көрінісі. Құранда қоғамдық-бұқаралық жеке бас құқықтық нормалары ещқандай бағынушылықсыз қолданылған: догмалармен суарылған мұсылман құқығының жасанды болуы ... ... ... ... ойлы ... ... қатаң тәртіп алдында бас июге әкелмеді. Мұсылмандар әлемдегі жаңа көзқарастарға сақтықпен қарайды: "Біз ... ... ... ойдан шығармаймыз!" дейді олар өздері жөнінде.
Дінге байланысты кейін пайда болған тұжырымдаманы негізге алды. Басқа жағынан алғанда, араб мұсылман империясының жеңімпаздарын өз ... ... ... ... ... ... алынған елдердегі өмір құбылыстарынан тәлім ала отырып, өмір сүрді. Ал ... ... өту ... ... ... догмасы әлдеқайда дәлелденген болып табылады.
Араб жаулап алу жылдарында (639-750) жаулап алушылар қабілетті болып шықты: олар дамыған мәдениеттің ... ... шын ... пайдаланды, жаңа үлгідегі мұсылмандар ислам дініне өздерінің ойлары мен тәсілдерін әкелді. Бағынышты болған халықтармен ақыл-ойлылық, мазмұндылықпен, шыдамды ... ... ... ... қарай олар әртүрлі облыстардың жақсы мәдениетін қабылдап, осының арқасында мұсылман құқығының ... ... ... ... тарихтардан бізге жақсы белгілі, - деп жазады көрнекті кеңестік ислам зерттеушісі Е.Н. Беляев.' - Бұрын болып кеткен оның ... және әсер ... ... ... ... ... ... жүйелер мүлде жоқ. Мұсылман құқығы мен ислам дінінің өзіндік ерекшелігі мынада: олар қоғамдық болмыста қандай да бір кезеңде қандай да бір ... көп ... ... ... ... ... Олардың экономикалық және мәдени арақатынасы және мәдениеттің болып өткен әсерлері орта ғасырлардағы араб мәдениетінің жарыққа шығуы болды және адамзаттың мәдени даму ... оның орны ... еді. ... - бұл ... ... Бұны бір ... күрделі, қарама-қарсы мағынадағы ережелердің жинағы деуге келеді. Ал екінші жағынан-күрделі варварлық ... ... ... ... Ол араб ... ... христиандығын, еврей әдет-ғұрыптарын және басқа да тәуір үлгілерді өзіне қабылдады.
Құранды түсіну үшін ... діні ... ... ... ... ... ислам зерттеушісі А. Массэнің айтқандарынан мысал келтіреміз: "Мұхаммедтің діни және саяси данышпандығына орай, әдіс-тәсілмен жұртты біріктірген ... ... тани ... өз ... тарих дамуынан мәңгілікке орын алу үшін, мәдениетсіздіктен және ... шыға ... ... ... ... "Ол ... ... буржуасы ретінде анықтайды. Ол араб жаулап алушыларын ислам империализмінің пайда болуы деп санайды".
Мұсылман құқығында істің бес түрлі категориясы бар: міндетті, ... ... ... жабылып тасталған.
Мұсылман құқығы ғылыми орта ғасырларда терең қалыптасты, сондықтан көптеген нормалар архаистік сипатқа ие болды, бұл жүйелендірілмеген ... ... ... ... ... ... мұсылман құқығының өз табиғаты түпнұсқалық өзгеше орында.
Исламның бір бөлігі - ... ... Кім оның ... бағынбаса, сол кәпір деп саналып, ол мұсылмандар қоғамынан қудаланады. Әкімшілік тәртіппен, өздерінің келісімімен оны жаңа заманға бейімдейтін мұсылман құқығы өзгеріссіз, ... ... ... ... ... жүзінде мұсылман құқығы төрт мағынада өмір сүреді:
1) Ханифиттік (Иран, Түркия, Ауғанстан, Пәкістан, Үндістан, Египет);
2) ... ... және ... ... Шафегиттік (Сирия, Индонезия, Шығыс Африка);
4) Ханбалиттік (Аравия).
2.1.Құран.
Шариғаттың бастауы мұсылмандардың киелі кітабы - Құран, ( араб ... ... ... оқу", "ілім"). Ол 610 және 632 ж ж аралығында Мұхаммед қалдырған хадистерден, үгіт-насихаттардан тұрады. Зерттеушілер Құраннан ерте Шығыстың құқықтық ережелерін және ... ... ... ... ... ... тапты.
Алғашқыда пайғамбар хадистері ауызба - ауыз беріліп отырды. ... ... ... ... ... алып ... ... Мединада Мұхаммед пайхамбардың бұйрығы бойынша олар жүйелі түрде жазылып алынып отырды. ... ... ... және оны басып шығару Олиф халиф (644-656жж) тұсында болды. Құран ... ... ... ... ... ... ... ұстануға шақырады. Оның құқықтық маңызы жөнінде Құранның өзінде былай делінген: "Сонымен, біз оны ... ... ... ... жібердік".
Құран 6219 аятқа бөлінген, 14 сүреден тұрады. Аяттардың көп ... аңыз ... тек 500 аяты ғана ... ... ... ... ... Соның ішінде оның 80 көбін ғана құқықтық ережелерге (бұл ережелердің басым көпшілігі отбасы мен ... ... ... ... діни ... мен ... ... Құранның басым бөлігі кездейсоқтық сипатта және Пайғамбардың басынан өткен жағдайларды ... ... ... ережелердің мағынасы анық емес және жағдайға байланысты оны әр-түрлі ... ... ... діни ... және құқықтық доктринада олар әр-түрлі талқыланып отырды, кейде мүлде қарама-қайшы сипатқа ие болды.
2.2.Сұнна.
Мұсылмандарға міндетті тағы бір ... ... ... ... мен ... ... ... - Сұнна. Хадистерде де араб қоғамының әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... соңғы басып шығару 9 ғасырда жүзеге асты, ол кезеңде сұннаның жинақтарыда шығарылды, ол әсіресе Бұхарада мәлім ... ... неке және ... ... құл ... ... т.б. алуға болады. Сұнна хадистері, талқылаудан өткеніне қарамастан көптеген қарама-қайшы ережелерден тұрды және оның ... ең ... ... өзі діни ... мен ... еркімен бұрмаланып отырды. Мұхаммедтің шәкірттері айтқан хадистер ғана ... ... ие деп ... ал сүннитерге қарағанда шейттар халиф Али мен оның жақтастарын мақтаған хадистерді ғана мойындады. Сонымен, "Сұнна Алла ... ... ... аты) - Мұхаммедтің өмірін, оның сөзі мен ісін баяндаған мәтін жиынтығы, ал ... ... - ... ... және ... бірге киелі саналатын, діни ережелер жиынтығы. Сұннаны оқыту- діни білім мен тәрбиенің ең маңызды бөлігі, ал Сұннаны білу және оны ... дін ... ... ең ... ... құқығының үшінші сатысы иджма, мұсылман қоғамының жалпы келісімі. Құран және Сұннамен бірге, ол шариғаттың ең беделді бастауының бірі болып ... ... ... жақтастары немесе мұсылман діндарлары (имам, муфти) айтқан діни және құқықтық мәселелер қарастырылған. Иджма, Құран және ... ... ... ... және де ... ... жоқ, жаңа ... арқылы да дамып отырады. Олар, өзін ұстау ережелерін қамтып, егер мүфтилер мен ... ... ... ... айналып отырды.
Мұсылман құқығының мұндай жолмен дамуы "Иджитихад" деп аталды. Шариғаттың негізгі бастауы болған иджманың заңдылығын Мұхамедтің мына сөзінен білуге ... ... ... ... ... ... ... Шариғаттың дамуындағы иджманың үлкен рөлін мынадан көруге болады: ол Араб халифатының діни, билеушілеріне, басып алған елдердің ерекшеліктері мен феодалдық қоғамның ... ... жаңа ... ... енгізуге мүмкіндік берді. Шариғатты толықтыратын құқықтық ереженің бастауы иджмаға, мүфтилердің жеке ... мен ... - ... ...
2.4.Кияс
Мұсылман құқығының әр бағытында көп талас тудыратын даулы бастауы, қияс - құқықтық істерді ұқсастығына ... ... ... ... Құранда, Сұннада немесе Иджмада орнатылған ережелер, бұл бастауларда тікелей көрсетілмеген істерде де қолданылуы мүмкін. Қияс жаңа қоғамдық қатынастарды тез реттеп қана ... ... ... ... ... шабуылдан қорғап қалады.
Бірақ мұсылман соттарының қолында Қияс көпшілік кездерде мықты қаруға айналды. ... ... ... Абу Ханиф және оның ізбасарлары - ... ... ... ... ... ... оның ... қайшы келмейтін жергілікті дәстүрлер де шариғатқа қосымша ретінде қолданылады.
Соның ішінде араб қоғамында (УРФ) орын алған, сонымен қатар ... ... ... көпшілік халықтардың және мұсылман құқығының әсеріне іліккен елдердің құқықтық дәстүрлерін есепке ... ... ... ... ... ... мұсылман құқығы - халифтардың жарлықтары мен бұйрықтары - ... ... ... ... ... заң шығарушы қызметтің дамуына байланысты, құқықтың бастауы ретінде, ... ... - ... ... ... ... мен Канундарда шариғатқа қайшы келмей, керісінше халықты мемлекеттік басқару ережелері арқылы толықтыруы тиіс.
ІІІ тарау. Мұсылман ... діни ... ... ... және ... ... ... құқық. Неке-екі жақтың, әйел мен еркектің келісімі негізіндегі нәтиже. Некенің шарты: екі ... ... неке ... жұрт ... және ашық ... ... көпшілігі келесі жағдай некеге тұру үшін керекті деп есептейді: екі жақтың әлеуметтік ... ... ... ... бостандықта, еркіндікте болуы, денсаулығы күшті, шындықты айтуы, жұбайының жұмысы бар болуы.
Молда неке қиярда кәмелетке толған мұсылманнан екі куәгер сұрайды.
Некенің түрлері. ... тек бір ... Ол ... және ... ... тағы уақытша неке қосады, бір жұбайының жақындығынан ... ... ... ... ... Бұл ... ... балалардың өз мәртебесі бар. Бұл неке мұрагерлік алуға құқық бермейді.
Құран ... ... ... ... ... Туысқандарға жататындар: ана, әпкелер, екі жақтың апайлары, ағалары мен қарындастарының қыздары, асыраушысы, емшектес қарындастары, әйелінің анасы, яғни енесі, өгей ... өз ... ... ... келіндері. Апалы-сіңлілерді бірден әйелдікке алуға болмайды. Құран еркек пен әкенің толық басшылығын қолдайды. Еркек әйелдерден жоғары тұрады. Себебі құдай дүниені оған ... ... ... олар өз ... әйелдер үшін жұмсайды.
Құран төрт әйел алуға дейін рұқсат етеді. Ері әйелін азық-түлікпен, ... ... ... ... ... Әйел ... жағдайы талапқа сай келуі және ерінің әйелмен бірдей қарым-қатынаста болуы талап етіледі.
Еркектерге үйінен басқа жерде тұруына да рұқсат ... Ал ... ... ар, ұят ... мен еріне сенімділігін таза ұстауы керек. Неке заттық келісімге ... әйел ... да бір зат ... ... Ажырасу жағдайында кезектегі уақыт белгіленеді. Некелескен адамдардың ажырасу ... ... ... қолында.
Тек "Құранның" бір жерінде сатып алған қалыңмалын қайтарған жағдайда әйелге ажырасуға рұқсат етілетіні ... ... үшін ... әйелінің кішігірім кінәсі де себеп бола алады. Ажырасу еш ... ... да ... ... ... тек ... салт жорасын өткізсе болды. Бірақ ажырасқан әйел үш ай ... ... қала ... ... ... ... қамқорлығында қалады. Құран бойынша ажырасудың үш түрі бар:
Талақ. Егер жұбайлар иддат кезінде бір-бірімен жанаспаса, ал оның бітуінен ... үш ай ері ... ... ... тұрақты қағидасы: "Сен аластатылдың! Сен кесілдің! Сен жабылдың! Тізгінің өз мойныңда! Өзіңнің руыңа барып қосыл! Сен ... Мен сені ... ... Мен сені ... Өз ісің өз қолыңда! Сен боссың! Төсекті босат! Таза бол! Кет, жоғал! Баста! Кет! Тұр! Жолдасыңды ізде!".
Иддат біткеннен ... әйел ... ... Ері ... ажырасуы бітіп, келесі некесінен кейін қайтарып ала алады.
Талақ-иддат біткеннен ... ... ... ... түрі - ... ... ... әйелін өз жотасы деп атай отырып, ері некені бұзады. Бұл ажырасу аяқталмаған, сатып алуынан кейін жоққа ... ... ... ... ... түрі - ... Еркек әйелімен жұбайлық қатынасқа түспеуге ант береді. Бұл ... ... ... тағы екі ... түрі бар: олар ила және ... ... төрт ай ... кейін, аяқталған ажырасу болады. Хульча - екеуінің ажырасуға келісуі, әйелдің ... ... ... төлеуге келісу жайындағы ажырасу.
Әйел шариғат соты арқылы ажырасуды талап ете алады. Бұл ажырасу аяқталған, ... ... ... егер ... адам ... жұбайлық міндеттерін орындамаса, тиісті өтеуін төлемейді, өзара "келіспейтін жағдайда" ақшасын ұстауға бермейді. Туысқандарының жұбайларды ... құқы бар, ... ... ... қарым-қатынастарға тәртіпсіздік енгізеді. Ажырасу кезінде мүліктердің бөлінуінің де құқықтық негізі бар. Құран еркекке, әйелі ... ... көп ... ... ... ... егер ... "некенің өтеуінде туысқандары мен оның әкесінің үлкендігі мен бағалығы тізімде тұратын болса, сол сияқты әйелінің ... ... ... ақылы, тұрғылықты жері мен ар тазалығы некелік шартта анықталған болса, ол мехр" беруге міндетті.
Егер мехр төленсе, онда оны ... ... ... ... сол сияқты еркектің әйелге ажырасу кезінде сыйлық беруін қостайды (киім немесе сәнді ... Бұл ... оның ... жағдайына көмек беру үшін беріледі. Әйел көшеде бетін жауып жүрсін деген сөз "Құранда" анық айтылмаған. Олар ерінің рұқсатынсыз үйінен шыға ... ... ... ... адам ету ... ... ... мынадай екі түрі әкесінің қарауына жатпайды:
1) Нәресте заңды некеден кейін туылғанымен, әкесі оны ... емес деп ... ... ... ... ... бала ... деп мойындаған адамның заңды балам деп айтуға құқы бар).
Әке отбасын асырауға міндетті. Әйелінен ажырасып, ... ... алса да, ... ұлын 9 ... дейін, қызын 11 жасқа дейін асырауы керек.
Мұрагерлік құқық.
Өсиет-васипа. Мүліктің 1/3 бөлігі ... ... ... ... ... ... қалады. Бірақ 2/3-і міндетгі түрде заң негізінде туысқандарына ... ... ... ... бөтен біреулердің көздеу мақсатына кедергі жасайды және оны ... үшін ... ... Тек ... ғана ... сол ... ... еместерге де өсиет қалдыруға болады.
Заңды мұрагерлер. Бұл Құранның ең күрделі бөлімі. Әйелдердің үлесі еркектердің 1/2 үлесімен тең. ... ... ... мүлікке құқық пен міндеттіліктің жинағы.
Мұрагерлік келесі түрде таратылады:
1). Көмгендігі үшін ұстап қалу;
2). Қарыздарын төлеу;
3). Өсиеттің 1/3 өлшемде болуы;
4). ... ... ... ... қалған мүліктер.
Мұрагерлер мыналарға бөлінеді:
1). Фарди ер екіден бірі, егер әйелде мұрагер болмаса, егер бар ... ... ... ... ... егер мұрагер болмаса 1/4, егер бар болса, сегізден бірі.
Әкесі-алтыдан бірі, егер әкесі болмаса, онда нақ осы үлес атасына тиесілі. ... ... ... ... ... ... бірі.
Балалар барлығын алады. Әрі қарай әйелдің үлесі еркектің үлесінің жартысына тең.
2). Асаба-мұрагерлердің ... ... ... ... ... ... ... болған адамның мұрагері болмайтын және мұрагерлікке құқы жоқ адамдар. Егер фарди (1) және ... (2) жоқ ... онда ... ... бола ... ... және анасының әкесі, ағасының қыздары, қарындастарының балалары, шешесінің ағасының балалары, немере қарындастары, әкесінің қарындастары, аналары, ағасының бауырлары)
Мұрагерлік құқын жоғалтатындар: кісі ... ... ... ... ... құлдыққа түсіп қалғаңдар, т. б.
3.2 Меншік қатынастарын құқықтық ... ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық қатынастар, соның ішінде меншік құқығы, келісім шарт және деликт құқығы жақсы даму ... ... ... мән берді. Ортағасырлық Шығыс мемлекеттерінде, сонымен қатар Араб халифатында жекелеген сословиелік ... ... ... ... ... жеке ... құқықтық мәртебесі. Оның діни ұстамына қарай анықталды. Толыққұқылы жеке ... тек ... ғана ... ... ... ... ұстайтындар төмендеу сатыда тұрды және өте ауыр мемлекеттік салық төлеуге міндетті болды. Оларға қатысты ... ... мына ... ... ... ... жасалғанда;
+ қылмыс жасалған жағдайда.
Әлеуметтік қатынастардың дамуы тек ... ... әсер ... ... ... ... қатарына жатпады, бірақ қожайыны атынан сауда операцияларын және мүлікті сатып алуға байланысты әрекеттерді жүзеге асырды. Мұсылман дініндегі құлдардға бостандық беру ... ... деп ... Жеке ... ... ... ... құқықтық мәртебеде әйел мен ер адам теңсіздігі өзіндік ерекшелікке ие болды.
Шариғаттың діни талаптары бойынша құқық субъектісі тек Алла болып табылады, ал ... ... ... ... орындаушылар. Мұсылманның діни парыздарын қалай өтеуі оның құқықтық мәртебесі жоғарылай түсуіне ықпал ... ... ... ... ... мен әрекетқабілеттілігі мәселесіне көп көңіл бөлді. Азаматтық әрекетқабілеттілігі меншік құқығына ие болудың негізгі шарты болды. Толық көлемде ... ... ... және ... ... ... берілді. Кәмелетке жету фактісін төрелер (судья) өз қалауынша бекітті. Жасөспірімдерге байланысты ... ... ... ... ... ... т.б. жағдайларда қолданылғаны туралы мысалдар бар.
Мүліктік қатынастарын реттеуші мұсылман доктринасы маңызды орын алады. Заттық құқық объектісі ретінде мүлік ... ... ... ... ... құрайтындарға мыналар жатты: ауа, теңіз, шөл жерлер, мешіт, су жолдары және т.б. , яғни ... ... еті, ... ... ... келетін кітаптар т.б. мұсылман меншігіне жатқызылмады. Осы заттар араб ... ... ... ... ... отырылды.
Мұсылман құқығы бойынша заттар мынадай негіздерде топталды:
+ жылжымалы және жылжымайтын;
+ ауысатын және ауыспайтын;
+ жеке ... ... ... ... ... ... ... құқығы бойынша ерекше топтауға түсті. Ерекше топтарға мемлекеттік ... ... бос ... жеке ... ... т.б ... бойынша меншік құқығына ие болу жолдары нақты анықталды. ... ... алу ... кезінде түскен олжаларға меншік иесі болуы мәселесі көтерілді. Басып алынған жерлер мемлекет меншігі болып саналды және ... мен ... қол ... ... ... ... ... мәртебесі оның күштеп алуы немесе күш қолданбай алынуына байланысты болды. Күшпен тартып алынған мүліктер бірнеше бөлікке бөлінді. Оның бір ... олжа ... ... ... ал үшінші бөлігі мешітке және т.б. жағдайларға жұмсалды.
Шариғат бойынша ... иесі ... ... ... ... ... шарт, затты тауып алу. Мысалы соңғы жағдайға байланысты басқа біреудің затын өз территориясында тауып алған адам оған ... ... ие ... ... байланысты қасиетті шығу тегі бар заттар анықталды. Мекке және оның төңірегіндегі жерлер ... ... ие ... Осы ... тек ... ғана қоныстана алды, онда ағаштарды кесуге, аң аулауға және т.б. тиым салынды. ... ... ... тұрғындары өздерінің жеке құқықтарынан айырылды.
Араб халифатындағы ... жеке ... ... (мүлік) мемлекеттік меншікке қарағанда төменгі даму сатысында болды. Мемлекеттік жер қорының ... ... және ... ... дамуы жағдайында жер иеленудің шартты нысандары кең етек ... ... ... жерлердің бір бөлігі жоғарғы федалдық топқа немесе мемлекеттік қызметке (Иқта) берілді. Осындар жер ... иесі сол ... ... ... ... ... Олар уақыт өте жерлерді мұраға қалдыра алды. Ауыз су ошақтары Құран бойынша бастапқыда жалпы игілікке жатты. ... ... ... ұсақ ... жер ... ... ... зат құқығы ішінде вакуф ерекшеленеді. Ол әдетте діни ... ... ... ... ... ... алып-сатуға жатпады, кепілге берілмеді. Бірақ арендаға берілді және оған тең ... ... ... ... ... салымдардан босатылды.
Шариғат бойынша міндеттеме, түрлері: тегін және ... ... екі ... және бір жақты, тез және ұзақ мерзімді.
Шарт жасау мұсылман құқығы ... ... ... ... Шарт ... ... ... емес хатта және ауысша жасалынды. Шартты орындау Құран ... ... ... деп ... Шарт ... ... ... сыйға тарту, жалдау, ссуда, сақтау, серіктестік, одақ т.б. ... ... ... ... ... ... жиі ... Ол туралы Құранда туралы жазылған. Алып - сату шарты реалды ... ғана ... ... табылды. Егер көрінбейтін жақтары анықталса (мысалы, құлдың, жануардың ауру екендігі) шарт бұзылуға жатты.
Шариатта өсімқорлық түрі шартты түрінде көрінді. Құранда саудаға жол ... ... тиым ... ... бұл ... көп ... ... отырды. Қарыздарды құлға айналдыруға тиым салынғанымен оның кредитор пайдасына жұмыс істеуіне жол ... ... алу ... ... кең ... таралды. Жер иесі мүддесіне қатысты аренда мөлшеріне көп ... ... ... мен ... ... кең ... Осы ... нысан жерді суландыруда және сауда керуендерін құруда кеңінен қолданылды.
3.3 Қылмыс, жаза, сот ... ... ... ... аз ... Ол заң техникасының төменгі деңгейімен ерекшеленеді. Қылмыстың жалпыға тән анықтамасы болмады. Қастандық, қылмысқа қатысу, жеңілдетуші және ... ... т.б. аз ... мұсылман құқықтанушылары қылмыстарды үш топқа жіктеді:
1. Мұхаммед пайғамбардың өсиеті бойынша қарсы тұру және ол ... күнә ... Оған ең ... исламнан бас тарту жатты, ол үшін өлім жазасы кесілді. Басқару тәртібіне қарсы тұру, қарсылық көрсету қатаң жазаланды. Осы ... ... ... ... ... т.б. ... ... қауымына және жеке адамға қарсы қылмыстар. Оны реттеуші нормалар ... ... ... ... сол ... ... ... кек орын алды. Ол құн төлеумен алмастырылуы ... еді. Дене ... ... ... ... да ...
3. ... қалыптасуы кезінде әрекет еткен қылмыстар жазалануға жатпады. ... ... ... ... ... ... ... дене зақымдануы, қорлау, бұзақылық, алааяқтық, парақорлық, құмар ойындар ойнау т.б. қылмыс түріне ... Ол ... ... ... ... сай ... ... және екінші топтағы қылмыстар қатаң жазаланды. Үшінші топтағы қылмыстар өте жұмсақ болды. Жалпы жаза ... ... ... ... ... ... асу, ... Бостандығынан айыруға қамау және мешітке орналастыру жатты. Мүліктік санкциялар болды: тәркілеу-конфискация, айып салу т.б. ... ісін ... ... ... бойынша айыптау сипатында болды. Істі қозғау мемлекеттік органдар мен мүдделі ... ... ... ... ... ... және ... істер мәні жағынан ажыратылмады. Сот ісі жария түрде қаралды. Тараптар істі өздері жүргізді және адвокат көмегіне ... ... ... ... ... дәлеліне тараптардың мойындауы, куәлар жауабы, ант беру жатты. Істі қарау бір отырыста шешілді, кейінге ... Істі ... ... ... ... оның ... ықпал етті. Сот шешімі түпкілікті және даусыз деп танылмады. Жаңа фактілер бойынша сот ... ... ... ... Дәлелдерді бағалауда формализм сақталды. Әйелдің жауабы жартылай дәлел ретінде қаралды. Айыпталушының мойындауы дәлел ... ... ... шығаруда пайдаланылды.
3.4 Қазіргі кезеңдегі мұсылман құқығы
Мұсылман құқығы осы күнге дейін әлемдегі ықпалды жүйелердің бірі болып отыр және ол миллиардқа жақын ... ... ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттер ислам дінінің принциптеріне адал екендігін жариялайды. Бұл жариялылық Марокко, Египет, Индонезия мемлекеттерінің конституцияларында бекітілген.
Мұсылман құқығы ... ... оның ... мүмкіндігі өте кең. Себебі, ол өмір талаптарына байланысты икемделе ... ... ... ... ... ... арқылы, әдет-ғұрыптың жаңғыруына, қоғамның дамуына әсер ететін жағдайларды кіргізуге ... ... ... діни факторлардың әсер етуі едәуір күшейіп, ол ислам дінінің ер елдерінде қоғамдық дамудың дәстүрлі кезеңі ретінде ... ... ... ... да ... ... Ислам факторы Иран төңкерісінің бірінші кезеңінде шахқа қарсы және империализмге қарсы ... ... ... ... ... ... ... жар салуымен Пәкістандағы қоғамдық-саяси және экономикалық құрылысты исламдық негізде ұйымдастыру - буржуазиялық саяси билеуші ... ... ... ... ... ... А. Садат қолданды, исламды социализм жүйесіне де қарсы қолданғаны мәлім. Ислам дінінің қолдануы қазіргі заманда ... ... ... жер жүзі ... бір миллиардқа жақын адамға жуық деп есептеледі. 35 елдің негізгі тұрғындары мұсылмандар, ал 18 елде ... ... аз. ... ... елде мемлекеттік дін ретінде жарияланған.
Ислам төңірегіне он үш ғасыр бойы белсенді түрде үздіксіз әсер етіп келе ... ... жай діни жүйе ғана ... ол ... ... мәдениеті философия ғылымына, әдебиет пен көркем өнерге зор үлес қосты. Буржуазиялық оқымыстылар ІХ-Х ғасырларда мұсылман дәуірінің ... ... Араб ... ... ... ... сәулет өнері жан-жақты дамыды. (Ибн-Сина, Хорезми, Бируни, ... ... бұл ... ... ... пайда болуы мен қалыптасуының кезеңдері қарастырылған, шариғаттың және оның негізгі бастауларының жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... бейімделуіне талдау жасалынған.
Мұсылман құқығы - мұсылман діні Исламның негізінде ... ... ...
Ислам бойынша қалыптасқан құқық адамға Мұхаммед арқылы ... ... Ол ... барлық әлеуметтік өмірін қамтиды.
Мұсылман құқығының төрт бастауы бар:
1. Алланың ... ... ... ... ... ... ... кітап - Құран
2.Мұхамедтің сөздері мен істерін талдайтын дәстүрлі ережелер жиынтығы - Сұнна.
3. Құран ережелерін талдаған ұлы ... ... ... - ... ... ... көрсетілмеген өмірлік құбылыстарын сәйкесінше талдау - Қияс.
Мұсылман ... тән: ... ... бері ... кездейсоқтық және жүйенің жоқтығы. Ол мешіт құқығы, дін ... ... ... ... ... ... ... және оның бастауы бола алмайды.
Құқықтық қызметте келісімдер жиі қолданылады, ол мұсылман құқығының ережелеріне бірқатар өзгеріс ... ... ... ол ... ... ... Бұл жүйе оны ... болмаған кезде, б.з.д. Х ғ жойылып кетті. ... ... ... мазмұны - дін адамының іс -әрекеті мен ... ... ... ... жазалар түрінде болады. Алғашқы кезден-ақ ислам, тек діни салттарды ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік институттарды, меншік ... ... ... ... саяси құрылыс, этика, мораль және әлеуметтік психология ерекшеліктерін де қарастырады, бірақ, бірінші орында рухани өмір ... ... ... - ... және ... негізінде құрастырылған, мемлекеттік, мұрагерлік, қылмыстық және неке-отбасы құқығынан тұратын діни жинақ. Сонымен, шариғат - исламның діни - ... ... ... ... ... ереже.
Ислам құқықтық ережені Алланың заңдары мен тәртібінің бір бөлігі ретінде қарастырады. Осыған сәйкес, бұйрықтар мен тиымдарға да ерекше ... ... ... ... ... ... ... келісім, заң шығару, салт-дәстүрлер қолданылады.
Мұсылман құқығы бар елде Конституция ең басты заң деп саналмайды, бұл рөлді ... ... ... және Кияс ... ... ... мұсылман құқығын бір қалыпқа келтіріп оған заңдық күш беру ... ... ... ... ... ... оның қызмет ету құқығы қылмыстық, қаржы-экономикалық істерде және де ... ... ... таралған. Мұндай тәжірибе, бұрынғы батыстық үлгідегі заңдарға өзгерістер енгізіп, көпшілік елдерде мұсылман құқығы қайта қалыптаса бастады. ... ... ... ... ... көрнекті оқиғаларға толы ұзақ дәуірді қамтиды: ол экономикалық және қоғамдық өмірдің, таптық күрестің жаңа формаларының тууы және дамуымен ... ... және ... ... ... ... ... әйгілі болды. Орта ғасырларда адамзат материалдық және рухани мәдениеттің дамуы жөнінде тарихтың одан бұрынғы кезеңдерімен салыстырғанда едәуір ілгері басты.
Осы күндері ... ... ... ... ақсүйектер ұйымдары құрылған, бірақ олар діни соттарды сақтайды. Шариғат сотының сақталуы дін ... ... ... ... ... араласуына кең жол ашты. Бұндай жағдай қоғамдық-философиялық ойдың дамуына, өмірге материалистік тұрғыдан қарауға ... ... ... ... тұрғыда қалыптасқан адамдар да дін иелерінің қудалауына түспес үшін ... ... ... діні ... тиянақтап отыруларына тура келді. Ислам мен шариғат осы күнге дейін Азия мен ... ... ... ... ықпалын жүргізуі, кейбір жағдайларда елдердің дамуына кері әсерін де тигізді.
Қолданылған әдебиеттер
* Черниловский З.М. ... ... ... и права. М. 1996.
* История государства и ... ... ... ... I,II. ... ... по всеобщей истории государства и права. М.,1998.
* Всеобщая история ... и ... п/р. К.И. ... М.,1998.
* Мұхтарова А.К. Шетелдер мемлекетi мен құқығы тарихы. А.,1999ж.
* Всеобщая история государства и права. В.Томин. Том 1,2. Москва., 2002 ж.
* ... ... ... и ... Энциклопедический словарь. М., 2003.
* Булгакова Д.А., Истаев А.Ж. Мемлекет және құқықтың жалпы тарихы. Алматы, 2004.
* Орта ғасырлар тарихы. ... ... ... ... и права стран Азии и Африки.. М., 1981.
* Решетников Ф.М. ... ... ... ... Колесницский Н.Ф. Феодальное государство. (ҮI-ХҮ вв). М., 1967.
* Сюкияйнен Л.Р. Мусульманское право. М.,1986.
* Беляев Е.А. ... ... и ... ... в ... средневековье. М., 1966.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дін12 бет
"Араб халифаты."36 бет
Араб халифаты11 бет
Ислам діні және мұсылман құқығы80 бет
Ислам шығуының идеялық бастауы35 бет
Мұсылман құқығының пайда болуы мен дамуы46 бет
Мұсылмандық құқық29 бет
Мұсылмандық құқықтық жүйе5 бет
Құқықтық жүйелер43 бет
Абайдың алла, дін, мұсылманшылық туралы философиялық ой-толғамдары33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь