Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуына талдау жасау

КІРІСПЕ

1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасуы және дамуы
1.2. Қазақстанда банк жүйесінің қызметтін реформалау

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУЫНА ТАЛДАУ ЖАСАУ
2.1 Ұлттық банктің Қазақстан Республикасының банк жүйесінде алатын орны мен рөлін бағалау
2.2 Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктердің қазіргі жағдайын талдау

3 Қазақстан Республикасының банк жүйесін жетілдіру 29

Қорытынды 36
Қолданылған әдебиеттер тізімі
        
        Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университеті
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Қазақстан Республикасы қазіргі таңдағы банктік жүйесі»
.
Орындаған:УА-14с/к тобының
Оқушысы Абишева ... ... 3
1 ... ... БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ 5
1.1 Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасуы және ... ... ... банк ... ... ... 14
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУЫНА ТАЛДАУ ЖАСАУ 17
2.1 Ұлттық банктің ... ... банк ... ... орны ... ... ... Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктердің қазіргі
жағдайын талдау 21
3 Қазақстан Республикасының банк жүйесін жетілдіру ... ... ... ... ... жүйе ( ... экономиканың құрылымының ең маңызды және
айырылмайтын ... ... және ... ... ... ... ... жүрді және бір-бірімен тығыз байланыста болды. Банктер,
ақшалай есеп ... ... ... ... ... ... бөлудегі делдалдар болып, өндірістің жалпы ... ... ... ... ... ... болады.
Банк ісінің пайда болуы және дамуы капиталмен байланысты. ... ... ... әкелетін ( ссудалық (қарыз ... ... ... болуымен, тауар-ақша қатынастарының дамуымен қоғамның
меншіктік теңсіздігі күшейді. Ауқатты ... ... ... ... беру ... ... Банк ісінің пайда болуы өсімқорлық капиталдың
дамуымен өте тығыз байланысты.
Египетте банктік операциялар б.э.д. 2700 ... ... VIII ... ... банкісі белгілі болған. Ежелгі Римде және
Грецияда банктік қызмет балған. Ал ... ... ... банк ... ... пайда болған.
Өнеркәсіпте тауар-ақша айналысының дамуы ақша-сауда және ... ... алып ... ... ... ... әкелетін
капиталдың алғышарты болады. Ақшамен сауда жасау, ... ... ... ... ... ... бірге банктердің пайда болуы экономиканың қолма-қол ақша
артылып бара жатқан секторларының қаражаттарын ... ... ... бар ... ... ... береді.
Банктік несиелік опирациялардың негізі салымдар, немесе депозиттер,
болып табылады, және де есеп ... ... ... ... операциялардың негізін банктің өзінің капиталы құрайды.
Капитализімнің монополиялық кезеңінде банктік және ... ... ... ... ... Бұл ... банктердің
негізгі клиенттері ірі өнеркәсіптік компаниялар болды.
Банктердің несиелік опирацияларының кеңеюі салымдардың өсуіне, ... ... , ... ... ... өсуіне себеп болды. Мұның
барлығы банктік сферада меншіктің акционерлік формасының пайда ... ... [ ... ... ... жүйелердің күрделі және көпбөлімді құрылымы
бар. Егер классификацияның негізіне ... ... ... қызметтердің сипатын қойсақ онда банк несие жүйесінің үш маңызды
бөлігін бөліп көрсетуге болады, олар:
-орталық (эмиссиондық) банк;
-коммерциялық банктер;
-арнайы қаржылық мекемелер.
Курстық жұмыстың ... ... ... банк ... оған баға ... ... ... келесі міндеттер қарастырылды:
-Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасуы және дамуын қарастыру;
-Қазақстанда банк жүйесінің қызметтін ... ... ... Қазақстан Республикасының банк жүйесінде алатын орны
мен рөлін бағалау;
Қазақстан Республикасындағы екінші ... ... ... ... ... ... банк ... жетілдіру жолдарын
көрсету.
Курстық жұмыстың ғылыми-әдістемелік негізі болып Қазақстан
Республикасының ... ... ҚР ... ... ... ... мен ... облысындағы мамандардың
еңбектері, статистикалық және ... ... ... ... ... мен ... ресурстары табылды.
1қазақстан республикасының Банк жүйесінің қалыптасуының теориялық
негіздері
1.1Қазақстанда банк ... ... және ... ... орта ғасырларда (VI-X ғғ.) сауданың
дамуымен бірге ақша және ... ... ... ... ... ... ... қаланған шекаралық қорғандардағы айырбас аулаларында
жүрді. ... ақша ... тез өсе ... ... ... ... Жәрмеңкелерде өз кезегінде экономикалық дамуға және ... ... ... оң ... тигізді. Сауданың даму нәтижесінде,
әрине, саудагерлер байи бастады. Олар өздерінің қолына үлкен мөлшерде ақша
қаражаттарын ... ... ... XIX ... ... шетелдік және рессейлік банктік капитал енеді, бұл ... ... ... ... ... 1889 ж. ... Омск қаласында Семей, Ақмола және ... ... ... басқару үшін қазынашылық палатасын ұйымдастырады. Палатаның міндеті
мынада болады: ... ... ... ... ... бойынша жалпы есеп жүргізу. Қазақстанға банктік копиталдың өне
бастауы және оның ... ... ... ... XIX ... ... Осы уақыттан бастап несиенің жаңа нысандары пайда бола
бастады. Қазақстанның несиелік жүйесі, ... ... ... бір ... ретінде, мемлекеттік банктің бөлімшелерінен,
акционерлік коммерциялық банктерден, несиелік кооперциялардан және де басқа
да ... ... ... ... ... ... құрылуымен Қазақстан тереториясында оның
мекемелері пайда бола ... ... ... ... бірінші
бөлімшелері Уральскта (1876 ж.), Петропавловскте (1886 ж.), ... ... (1911.) ... ... Ресей Мемлекеттік банкінің
мекемелерінің ашылуынан кейін Қазақстан тереториясында коммерциялық банктер
пайда болды [1,б.78].
1917 жылғы ... ... ... ... ... ... органдарымен жүргізілетін қаржылық саясаттың
принцептерімен сәйкес жүргізіледі. Кеңес ... ... ... ... ... ... қала ... 1919 жылдың бірінші жартысында бір-
бірімен байланыспаған мекемелердің 2 түрі пайда ... ... ... ... және ... және ... ... мекемелері Халық
банкіна бағынышты. Жергілікті қаржылық органдарын ұйымдастыру жұмыстары
Азамат соғысының және ... ... ... ... ... Несие
ісін реттеу жұмыстары жеке ... ... ... 1920 жылы ... ... ... оның функциялары Халықтық
қаржылық коммисариатының бюджетік-есептік басқармасына ерілді. 1921 жылдың
қазан айында Мемлекетік банкті құру ... ... ... ... ... ... Қазақстанда соның ішінде, шаруашылықтың бөлек
салаларыны ... ... ... және басқа банктерді ұйымдастыру
процессі жүріп жатты. Одақ ... 1930 ... 30-ші ... ... елде ... реформа жүрді. Бұл реұорма коммерциялық несиелеуден
тікелей ... ... ... ... ... ... ... қайта құру
1932 жылғы 5-ші ... ... ... ... ... және ұзақ ... несиелеуі туралы” үкімімен аяқталуы.
Ұлы Отан Соғысы Қазақстанның экономикасының алдында келесі негізгі
міндеттерді қойды: Ұлттық ... ... етіп ... ... әскери
өнімді көбейту, армияны қарумен және азық-түлікпен қамтамасыз ету.
Соғыс өтуімен ... ... ... ... ақшаның
айналысқа түсуі және алынуы ережелерін қатаң сақтады. Банктердің кассасына
қолма-қол ақшаларды түсіру және олармен бүкіл халық ... ... ... ... жұмыс жүргізілді.
Соғыстан кейінгі кезеңде Қазақстанның банктік жүйесі өзінің қызметін
белсенді белсенді жүргізуге ... ... ... және қайта
жандануына тиімді ықпалын тигізуі қажет болды 70-ші ... ... ... ... ... төмендетеді. Оларды өту үшін
өндірісті дамыту және ... ... ... ... тиімді басқару
тетіктерін құру көзделді. Банк ісі үш ірі несие ... ... ... банкісі, Сырты сауда банкісі. Бірақ қабылданған
шаралар қалаған нәтижелерге алып келген жоқ ... ... ... туралы ” және “ҚР банктер және банк қызметі
туралы” заңдардың жобаларын ... ... ... Бұл заң ... ... Кеңесінің сессиясында 1993 жыдың сәуір айында ... ... ... ... ... ... ... шеңбері кеңейтілген, ҰБ-тің лицензия ... және ... ... және ... Яғни ... валютаны енгізу сәтіне
– Қазақстанда банктік сфераны ... ... көп ... ... ... ... жүйе ... істеп тұрды, барлық арнайы банктер акционерлі
банктер болып қайта құрылды.
Теңгенің ену сәтінен бастап ҚҰБ ақша-несиелік сфераның қызмет ... ... және ... ... ... банктік қызметті қадағалауға
толық жауапты болды. Бұдан ... ... ... дамуы түпкілікті жаңа
этапқа көшті.
1993 жылғы банктік жүйесінің жағдайы.
1993 жылдың басында республикада 204 ком. Банк ...... 1023 ... болған. Сонымен қатар жинақ банкінің 4 ... ... ... жылы банк ... әрі ... дамуы банктердің салалық сомманың
өсуімен де және олардың капиталының өсіруімен байланысты ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің
өзгеруімен байланысты шаралар өз ... ... 1992 ... ... ... ... қорлары келесі көлемде белгіленеді:
[2,б.65].
- мемлекеттік банктер үшін. ... ... және ... ... үшін 1 млн. ... валютаның операцияларды жүргізуге
-лицензиясы бар ... ... жылы ... ... ... ... жалпы соммасы
68 млн. теңгеден 527 млн. теңгеге өсті (7 есе). Жарғылық қорлардың өсуімен
бірге коммерциялық банктердің жеке ... ... 25,4 ... ... ... жылы ... банктердің қызметін тоқтату процесі басталды – 15
коммерциялық банк жойылды. Бұл ең бірінші кезекте, ҰБ-тің ... ... және ... ... ... болды.
1993 жылдың сәуірінде Республиканың Жоғары Кеңесімен “ҚРҰБ туралы”
Заңды қабылдады. Бұл заңға сәйкес басқарудың 2 ... ... ...... ... ... деңгейі – яғни оперативтік міндеттерді
орындау, директоратқа жүктелді. Директораттық – ... ... ... барлық департаменттердің директорларынан тұрды.
Сонымен бірге, Заңға сәйкес ҰБ неізгі міндеті – ҚР-сының ұлттық
валютасының ішкі және ... ... ... Бұл ... орындау үшін
ҰБ өзінің жұмысында ақша-несиелік реттеудің әртүрлі құралдарын ... ... ... ... және несиелер көлемін өзгерту арқылы
ақша массасының құрылымы мен көлемін реттеу, бағалы қағаздар және ... ... ... проценттік ставкаларды реттеу.
ҰБ-нің бақылау және қадағалау функцияларының негізгі мақсаты
комерциялық банктердің ... және ... ... ... табылады. Қадағалау функциясын күшейту мақсатында ҰБ-нің құрылымында
арнайы бөлім құрылды, ол ...... ... ... ... бөлімшелері бар. Депортамент республиканың бақылаушы
органдарын тексеру жүргізгендерінде өзінің қызметінің үйлестірілуін ... ... есеп ... тездету мақсатында 268
ЕКО-тар құрылды. Олар 1994 жылдың 1 қаңтарында барлық коммерциялық банктер
мен ... ... ... ете ... жылдың 1-ші қаңтарындағы жағдаймен ҚР-сының территориясында 184
банк және 1042 филиал, 8 мелекеттік емес ломбарт ... ... ... және ... ... ... ... келісімдерге байланысты
Ынтымақтастық және даму Орта-Азия банкісі құрылды. Сонымен бірге 2 Рессей
еншілес ... ... ... ... еншілес банкісі, Сауд
Аравиясымен Қазақстанның біріккен банкісі құрылды. [3,б.123]
Қазақстан Республикасының ... ... ... үш
мемлекеттік банк ашылды: “Жилистройбанк”, “Эксимбанк” және Қазақстан даму
банкісі; Арал ... ... шешу үшін ... ... ... ... ашылды.
1994 жылы жұмыс істеп тұрған банктердің ішінде 31 банктің (17%) 50-
ден 200 млн. теігеге дейін жарғылық қоры ... Ал ... қоры 1 ... аз ... сол ... банктердің жалпы санының 60%-де болған.
1994 жылы ҰБ-те банктік қадағалауды жүзеге ... үшін ... ... ... ... аппараттың банктік қадағалау штаты
өсті және ... ... ... ... және ... сай ... реттеудің нормативтік базасын құру бойынша үлкен жұмыс
жүргізілді. Банктердің ... ... ... ... ... бойынша Базельдік комитеттің және басқа халықаралық қаржылық
ұйымдардың ұсыныстарына кезең-кезең ... ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылықты ... ... ... ... ету ... банктердің
миинмальды жарғылық капиталына талаптар жоғарыланды.
1994 жылы сәуірде экономикалық нормативтер бекітілді, оларға –
жарғылық ... ... ... ... активтерге қатынасы бойынша
банктердің капиталына жеткіліктік коэффиценті, өтімділік коэффициенті, бір
қарыз алушыға шаққандағы тәуекелділіктің ... ... ... ... ... жылы ... барлық банктік жүйеде де, бухгалтерлік есеп және
есептілікке көп ... ... ... ... бастап екінші деңгейлі
банктердің есептілігін реформалау басталды. Банктердің ... ... ... ... жоспарында бухгалтерлік есептің облысындағы соңғы
халықаралық принциптер және стандарттар ескерілді. Өз ... есеп ... ... ... ... ... ... сапалы жаңа
деңгейін құру болды. Бұл бағытта ҰБ-пен төлем жүйесін модернизациялау
саясатын ... Осы ... ... ... ... құрылды, оның негізгі
міндеті – төлем жүйесінің құру ... ... ... ... табылады. Кеңестің құрамына ҚР-сының қаржы ... ... 9 ірі ... ... өкілдері кірді. Төлем жүйесін құрудың
әсерлі ... ... ... жұмысының негізгі принциптері Қаржы
министрлігінің, ҰБ-тің және комерциялық ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің ... ... ... талаптарының күшеюуі нәтижесінде банктердің
жалпы саны 1995 жылы ... 130-ға ... ... бар ... ... ... ... жалпы санының қысқаруы орта және кіші ... ... ал сол ... ... ірі ... ... жақсарта алды.
Шетел банктерінің саны бұрынғыдай қалды (6), ал ... ... 6-дан 7-ге ... 1995 ... ... ... ... банктерінің
7 өкілеттілігі ашылды: Дойче Банк АГ, Дрезднер-банк АГ, ... ... ... үшін, “Приват” коммерциялық банкі, Сити-Банк, Сосьете
Женераль, Коммерцбанк АГ.
1995 жылы Агропромбанкті санация ... ... ... ... ... ... формасы қалпына келтірілген. Реабилитациялық банк
құрылып өзінің жұмысын жүзеге ... ... ... ... ҚР ... шешімімен Эксимбанкпен Қазақстан даму банкісін
қосу жүргізілді.
1995 жылдың 16 қарашасында бекітілген “Ломбардтар ... ... ... ... ... соңында 27 ломбард жұмыс істеді.
1995 жылдың 15 сәуірінен бастап банктердің жарғылық қоры 500 мың ... ... ... ... Ал шетел валютасымен операцияларды жүргізуге
лицензия алу үшін ... ие болу үшін ... ... қоры 1,5
млн. АҚШ долларын құрауы керек болды.
ҚР Президентінің жарлығымен 1995 ... 15 ... ... ... реформалау Бағдарламасы бекітілді. Реформаның басты мақсаты
ақшалай ресурстардың ... ... ... максималды
қысқарту болды. Бағдарламаны жүзеге асыру кезінде ақша-несиелік реттеудің
құралдары және әдістерінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... жылдың ақпанынан бастап директивті несие беру тоқтатылды. 1995
жылы ҰБ-тің Басқармасымен 45 банктен ... ... ... ... үшін ... операцияларды жүргізуге лицензиялар
жойылды, банкті ашуға рұқсаттары қайта шақыралды. ... ... ... банк ... бұл процес 7 банкте аяқталған еді.
1995 жылдың ... ... ... ... құру және ... ... жүесін құру облысындағы ынтымақтастық туралы” келісім ... Тлем ... ... және ірі ... деңгейі банктерінің өкілдерінен
құралды. 1995 ж. Алматы клиринктік палатасы ұйымдастырылды. Ол ... ... ... берді.
ҰБ-тің екінші деңгейі банктерінің өтімділігінің ... ... ... ... ... қосылу және
жойылу процессін тездетті. 1996 жылдың ... ... 101 ... ... ... ... ішінде: мемлекетаралық – 1; мемлекеттік – 5;
шетел қатысуымен – 8.
1996 жылдың ... ... ... ... жаңа құрылған Мемлекеттік кәсіпорынға жүктелді – Республикалық
бюджеттік банкке. Сонымен бірге, 1997 ... 1 ... ... ... емес ... ... жұмыс істеді: 36 ломбарт, 1
зейнетақы қоры, 1277 айырбас пункттері банктермен өкілеттіктері және ... ... ... пункттері. 10 шетел банктерінің ... ... ... – Пакистан ҰБ-сінің өкілеттігі және Credit
Commerciale France.
Екінші деңгей банктерінің тіркелген жарғылық ... ... ... млн. ... ... нақты төленгені 17740 млн. теңге болды. ҚР-сының
екінші деңгейі жиынтық меншілік капитал 1996 ... ... 13533 ... ... ... капиталының жеткіліктік коэффициенті (КІ) – ... ал ... 0,04, бұл ... адекваттылығын көрсетеді
[8,б.136].
Жалпы, банктік жүйенің 1996 жылғы дамуы оның ... ... ... ... ... жоғарлату болды. ҰБ-пен бұл мәселелерді шешу
екінші деңгей ... ... ... өту ... ... ... болды. Банктер мемлекеттік бағалы ... ... ... ... Бірқатар банктер
халықаралық капиталдар жарықтарына шығу үшін әрекеттер жасай бастады, ... олар ... ... ... ... ... қол ... бастады. Бірақ, 1996 жылғы екінші деңгей
банктерінің қызметі нәтижесінде 1468 млн. ... олар ... ... ... ... 1236 млн. ... ... Банктермен резерфтік қор
қалдықтары және тұтыну қор қалдықтары есебінен 821 млн. теңге соммасында
шығын жабылды. ... алып ... ... ... нәтижесінде банктер
1883 млн. теңге шығынға ұшырады, бұл,әрине ... ... ... ... ... жылы ... деңгейлі банктерінің жалпы саны 101-ден 82-ге
қысқарды. 82 ... етіп ... ... ... ...... – 5, ... қатысуымен (еншілес банктерді қосқанда) – ... ... ... ... ... ... де және олардың қосылуының
есебінен де болды.
ҚР-сының Үкіметімен ... ... ... ... ... үшін ... ... 1997 жылы 3-ші қазандағы ҚР-сының
Үкіметінің “ҚР Экспорттық-импорттық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... банкке түрлендірілді. 1997
жылдың 27-ші маусымындағы ҚР-сының ... ... ... ... ... ... ... жекешелендіру бағдарламасы
туралы”. Жарлығына сәйкес Қазақстанның Халық Акционерлік ... ... ... ... ... жылдарға).
1997 жылы 4 банк ашылды әжне 1 банк өзінің жұмысын жалғастырды. КАБ
“Туранбанк” және АБ ... ... ... сатып
алынғызылды. Олар кейін ЖАҚ “БанкТуранАлем” болып қайта құрылды. ... ... ... ААҚ ... акциялары мәжбүрлі
түрде сатып алынып, ол ЖАҚ “Жилстройбанкке” қосылуы жүзеге асты.
1997 жылдың 5-ші ... ... ... ... ... ... жатқан банктер үшін – 300 млн. теңге, ла жұмыс істеп тұрған
банктер үшін – 100 млн. ... ... ... ... капиталы 1997 жылдың аяғында 29,3 млрд. теңге
құрады (1996 ... ... – 29,9 ... ... ... активтерінің құны 1997 жылдың аяғында 169,0 млрд.
теңгені ... (1996 ... ... – 141,0 ... ... ... байланысты активтер жиынтық активтердің 75%-н құрады
[12,б.179].
ҚР-сының 1997 жылғы 11-ші ... ... ... ... ... ... заңдылық актілеріне толықтырулар мен ... ... ... банктердің жойылу тәртібі өзгертілді. Банктердің
дпозиттік және инвестициялыққа бөлінуі үшін ... ... ... кеңейту қарастырылған. Банктерді ... және ... ... ... ... жағдайын CAMEL жүйесімен рейтингтің бағалауы
енгізілді. Екінші деңгейлі банктеріне ... ... ... емес ... зийнетақы қорларындағы және зейнетақы активтерін
басқаратын компаниялардың жарғылық қорындағы қатысулары анықталған.
Бұл жылға ... ... ... ... 7,2 ... теңге
көлемінде шығын болды, соның ішінде 15 банк ... ... 66 банк ... ... жылы ... ... қатысуымен банктердің саны 5-тен 1-ге
азайды. Банктік секторда ... ... ... жағдайда болды.
1998 жылда 9 бакн ҰБ-тан қайта құрылуға ... ... екі осы жылы ... ... ... 3-ірі ... банк ... Олар өзінің
еншілес банктерін құрды, яғни: ЖАҚ “Банк Сосьете Женераль Қазақстан”, ... және ЖАҚ “HSBC Банк ... ... ... 16 шетел
банкісінің өкілеттіліктері жұмыс жүргізді, 2 ... ... ... ... ... ... ... жиынтық меншік копиталы 1998 жылдың аяғында 47,3 ... ... ... ... копиталының өсуі банктердің ... өту ... ... ... банктік копиталдың консолидациясы, банктік сектордағы
мемлекеттік үлесті жекешендіру бойынша жүргізілген ... және ... ... ... кезінде, банктердің капитализациялану деңгейінің
едәуір жоғарылауы ғана емес сонымен ... ... ... ... ... секторға тартылған ресурыстар анағұрлым өсті.
Банктердің жиынтық активтері жылдың басына 169 ... ... ... ... соңынна 195,8 млрд. теңгені құрады (жылжың ішінде 26,8 ... өсті ... 16%-ке ... ... ... ... жалпы
соммасы 146,3 млрд. теңгені ... 1998 жылы ... ... ... ... ... сақталды. Жылдың нәтижелері бойынша
жеке тұлғалардың депозиттерінің өсуі байқалды (28,9 ... ... ... ... Осы жылы Қзақстанның 15 ең ірі банктері халықаралық
қаржылық ... және ... ... ... қатысты жекелей айтсақ
халықаралық Европалық даму және қайта құру банктерінің, Азия ... және ... жылы ... ... стандарттарға өту бағдарламасын
жүзеге асыру жалғастырылды. Бағдарламада жылдың басында 60 банк ... ... ... саны 50-ге ... ... аяғында халықаралық агентіктерден несиелік рейтинг төрт
отандық банктерде болды (ААҚ ... ААҚ “ ... ... ... ААҚ “ Банк ... “, ААҚ ... сонымен бірге 9
еншілес банк –резиденттердің бас ... ... Бұл ... банктік
сектордағы жиындық активтердегі үлесі 69,7%-ті құрады
1998 жылы ... ... ... ... бойынша
олар 3,8 мрлд. теңге таза пайда ... ... жылы ... ... ... және консолидациялау
процесстері екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ... деңгейлі банктерінің саны 71 ден 55 банке ... ... ... бар банк – жалғыз ЖАҚ ... ... ... ... ... ... мемлекеттің қатысуы 100%-
тен аз 2 банк жұмыс істеп тұрды (ААҚ “Халықтық Жинақ ... ... ... ... Банк”). Бұл банктердің банктік сектордағы ... ... ... 24%- ке ... ал ... меншік
капиталдағы үлесі12,7%-тен 19,6%-ке көбейді.
Кесте 1
Халлықаралық сандарттарға өту ... ... ... ... |01.01.00 |
|І топ банктері |16 |11 ... топ ... |34 |25 ... ... ... |17 |14 ... емес бас ... “А” |4 |4 ...... ... | | ... орындаған | |1 ... | | ... с к е р т у - ... ... ... жасалған ... жылы ... ... өту ... ... ... Барлық жұмыс істеп тұрған банктер халықаралық
тәжірибеде қабылданған стандарттарға 2000-шы ... ... ... ... ... Бұл ... сай ... банктер, соңында қосылу ... ... тиіс ... (1-кесте)
Халықаралық рейтингтің агентіктерден несиелік рейтингтері бар
отандық банктердің саны 4-тен 7-ге ... ал ... бас ... ... ие ... ... банктрдің саны 9-дан 10 ... ... ... ... берілген 17-ті банктің банктік ... ... ... ... өтуімен банктік жүйенің өтімділік позициясының деңгейі
артылғандай сипатталды. 2000 жылдың нәтижелері бойынша банктермен ... ... ... пайда табылды.
2 кесте жалпы баніктік сектор көрсеткіші
|№ |Жалпы банктік сектордың ... |1999 ж. |2000 ж. ... ... ... ... ... |20.5 |30.3 ... |Сыйақы төлеумен байланысты ... |7.0 |12.2 ... ... ... ... таза ... (1-2) |13.5 |18.1 |
|4. ... ... ... ... |9.4 |18.4 ... ... ... ... ... таза |4.1 |-0.3 |
| ... (3-4) | | ... ... ... ... |6.3 |7.6 ... ... (дилинигтік) операциялар бойынша таза |7.4 |5.2 |
| ... | | ... ... ... ... таза пайда |0.0 |11.8 ... ... ... ... ... таза |13.7 |24.6 |
| ... (6+7+8) | | ... |Әкімшілік шығындары |14.6 |21.1 ... ... ... ... |1.2 |2.0 ... ... ... |4.2 |10.0 ... с к е р т у - ... ... негізінде жасалған ... ... ... ... ... банктік емес облысы
белсенді түрде дамып жатыр. ... ... ... ... ... ... ... жүйеде өзінің орынын ала бастады.
Олар микронесиелеудегі халықтың қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... ... көрстті [13,б.250].
01.01.00. жылғы мекемелердің жалпы саны 88 болды ... ж. – ... ... ... 25-сі мемлекеттің қатысуымен.
Негізгі қызметі түріне байланысты былай бөлінеді:
- Банктік қызмет олар үшін ерекше ... түрі ... 41 ... ... 36 ... 5 несиелік серіктестік;
-Банктік қызмет олар үшін ерекше қызметтің түрі болмайтын 47 ... ... ... ... ... ... және оның 16
аймақтық басқармасы, нашар қамтамасыз етілген азаматтарға көмек көрсететін
Жалпыұлттық қор және оның 16 ... ... 1 ААҚ ... 5 басқа
да қорлар, 7 басқа да ұйымдар.
Ұйымдардың жиынтық меншік капиталы 6.3 млрд. теңгені құрады. Ол ... 5.1 ... ... ... (5,4 ... ... қазіргі кездегі жағдайы және структурасы
2001 жылдың 1-қаңтарында ҚР-сында 47 банк, 417 филиалдарымен ... 47 ... ... 7 банк қсылу есебінен қысқарды. Оларға жекеше
тоқталсақ ;
ААҚ “Семипалатинский МАБ” ААҚ ... ... ... ... ... Альянс Банк” ААҚ “Көмірбанкпен” қосылу жолмен қайта
құрылды.
ААҚ “Ақмола-Банк” ААҚ “Валют-транзит банкпен” қосылу ... ... ... ... ААҚ ... ААҚ Банк ... ... жолымен ШАҚ
“Жаңағасыр” банк болып қайта құрылды.
Ал “Абдибанк” АТАҚ пруденциалдық ормативтерді ... ... ... ... ... жиынтық меншік кпиталы 1.07.00-ге 77,362 ... ... ал ... ... 390,667 ... ... ... банктік емес қаржы ұйымдарына көз жүгіртсек: Банктік операциялар-
дың жеке түрлерін жүргізетін ұйымдар – 5, ... ...... – 42 ... ... банк жүйесінің қызметтін реформалау
Банктердің қаржы ... ... ету, ... мүдделерін қорғау,сондай-ақ Қазақстан Республикасының ақша-
несие тұрақтылығын ұстап тұру мақсатында Ұлттық Банк банктерді реттеуді,
сонның ... ... ... ... және үмітсіз активтерге
қарсы провизияларды қоса, пруденциалдық нармативтер және банкте сақтауға
міндетті ... да ... мен ... ... ... міндетті нұсқаулықтармен басқада нармативтік
актілерді ... ... ... (тексеру);
-банктердің қаржы жағдайын сауықтыру жөнінде ұсыныстар беру;
-банктерге ықпал етудің шектеулі шараларын қолдану;
-банктерге санкциялар салу арқылы реттеуді жүзеге асырады.
Пруденциялдық ... және ... ... ... ... ... міндетті түрде сақтау үшін Ұлттық Банк ... ... ... ... қорының ең төменгі мөлшері;
-өз қаражаты жеткіліктілігінің коэффиценті;
-бір ... ... ... ... ең көп ... ... ... позиция лимиттері енеді.
Ұлттық Банк халық аралық банк тәжірибесінде ... ... ... белгілеуге құқылы. Ұлттқ Банк ... ... үшін ... ... ... [12,б.98].
Пруденциялдық нармативтердің нормативтік маңызы мен есептеу
әдістемелерін, ашық ... ... ... ... мен ... ... талаптардың нормаларын, оарды сақтау ... ... ... ... есеп беру ... оның ... ету
мерзімдерін Ұлттық Банк белгілейді.
Резервтік қорлар мен күмәнді және ... ... ... ... ... ... ... шығындардың орынын жабу
мақсатында банктер резервтік қорлар құруға мінддеті. Резервтік қорлар
дивидентер ... ... ... ... ... ... ... қорының ең төменгі мөлшерін Ұлттық Банк белгілейді.
2)Жүргізіліп жатқан операциялардың сипаты мен ... ... ... ... тиісті деңгейін және оның сенімділігін қамтамасыз ... ... ... және ... ... бөле отырып және
Қазақстан Республикасының ... ... ... Банк ... ... бойынша оларға қарсы провизия жасай отырып, ... ... ... ... жүзеге асыруға міндетті.
Банктердің қызметін инспекциялау (тексеру).
1)Банктердің қызметін инспекциялауды Ұлттық Банк дербес басқа
ұйымдарды ... ... ... ... ... ... тапсырмасыда көрсетілген
мәселелер боынша банктер ... ... ... ... ... ... органға көмек көрсетуге, сондай-ақ кез-
келген лауазымды адамдармен қызметкерлерге сауыл-сұрақ қою мүмкіндігін ... ... үшін ... кез-келген ақпарат көздерін алуды қамтамасыз
етуге міндетті.
3)Ұлттық Банктің қызметкерлеріне банктердің қызметін инспекциялау
барысында ... ... ... ... не ... ... ... слынады.
4)Инсекциялауды жүзеге асырушы тұлғалар банктерлің қызметін тексеру
барысында алынған және банктік не ... ... ... ... жария еткені үшін жауап береді.
Банктің қаржы жағдайы ... ... ... Банк ... ... ... сауытыру, басшылықты ауыстыру қажеттігі туралы
немесе:
-депозиттер қабылдауды ... ... ... ... туралы;
-дивиденттер төлеуді тоқтатып, провизияларды ұлғайту туралы;
-жекелеген филиалдар мен өкілдіктерді жабу ақылы, ... ... ... ... немесе шектеу арқылы шығындарды
азайту туралы;
-банктің кез-келген лауазымды адамдарын немесе қызметкерлерін мүлде
немесе уақытша ... ... ... ... ... банк операцияларының кейбір түрлерін тоқтата
тұру немесе ... ... ... ... қоса ... ... құру
қажеттілігі жөнінде мәселе қоюға құқылы;
Ықпал етудің шектеулі шаралары мынадай:
1)Ұлттық Банктің пруденциал ... және ... ... нормалары мен лимиттерінің бұзылғанын, нұсқаулықтары мен басқа да
нормативтік актілерінің бұзылғанын Ұлттық Банк ... ... ... ... оның ... ... мен ... оның депозиторларының, ... мен ... ... ... заңсыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі
анықталған реттерде Ұлттық Банкбанкке ... ... ету ... ... ... ... етуге;
б) банкпен жазбаша келісін жасауға;
в) ескерту жасауға;
г) атқарылуға міндетті жазбаша нұсқама беруге құқылы.
2) Банктің ... орын алып ... ... ... және банк ... ... шаралар тізбегін
көрсете отырып, оларды ... ... ... жоятындығы туралы
кепілдемесі болуға тиіс.
3) Жазбаша келісім – бұл ... ... ... ... ... және ... ... шараларды бекіту туралы банк пен
Ұлтық Банк арасындағы келісім.
2 Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуына талдау жасау
2.1 Ұлттық ... ... ... банк ... алатын
орны мен рөлін бағалау
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан әрі - Ұлттық Банк)
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... банк ... жоғарғы (бірінші) деңгейін білдіреді. Ерекше
құқықтық мәртебесі бар Қазақстанның Даму Банкін ... ... ... банк ... ... ... ... білдіреді.
Ұлттық Банк өзінің құзыреті шегінде басқа елдердің ... және ... ... халықаралық банктерде және
өзге қаржы-кредиттік ... ... ... ... Банк өзінің міндеттерін орындау кезінде пайда алу мақсатын
басшылыққа алмауы тиіс.
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, ... ... ... асыруда оған заңнамада берілген ... ... Банк өз ... ... Республикасының Үкіметімен
үйлестіреді, өзінің қызметінде ... ... ... ... және егер ... ... ... орындауға және ақша-кредит
саясатын жүзеге асыруға қайшы келмейтін болса, оны іске ... ... Банк ... ... ... бар ... ... тұрады. Ұлттық Банктің жоғары органы Басқарма, ал жедел басқару
органы Директорлар кеңесі болып табылады.
Ұлттық ... ... ... ... Республикасында баға
тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады. Негізгі мақсатын іске асыру
үшін ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу және жүргізу;
- ... ... ... ... ... валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүзеге асыру;
- қаржы ... ... ... ... ... Банк ... ... мiндеттерге сәйкес мынадай негiзгi
функцияларды орындайды:
– Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасының аумағында банкноталар мен монеталардың
эмиссиясын жүзеге асырады;
– банктердiң банкі функциясын ... ... ... ... Yкiметі және келісімдері бойынша басқа
да мемлекеттiк органдар үшін ... ... ... ... және ... ... ... асырады;
– төлем жүйелерінің жұмыс істеуін ұйымдастырады;
– Қазақстан Республикасында валюталық ... және ... ... ... ... ... алтынвалюта активтерiн басқарады;
– қаржы ұйымдарының қызметін бақылауды және қадағалауды, сондай-ақ
олардың Ұлттық Банктің құзыретіне ... ... ... ... және т.б. ... асырады;
– Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімгерлік ... ... ... ... ... ... ... (1 департамент Астана қаласында), 9 дербес
басқармадан тұратын ... ... ... филиал және Алматы қаласындағы екі филиал - ... және ... ... ... және ... ... ... ету орталығы
Ұлттық Банктің 2 өкілдігі:
Ұлттық Банктің Ресей Федерациясындағы өкілдігі
Ұлттық Банктің Ұлы Британия және ... ... ... ... есеп беретін ұйым:
– «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық ... ... ... жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік
кәсіпорны
–«Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... бар республикалық мемлекеттік кәсіпорны
–«Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорны
–«Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорны
2009 жылы Ұлттық Банк банктерге қайта қаржыландыру заемдарын беру,
қайта ... ... ... жəне ... ең ... талаптардың
нормативтерін төмендету бөлігінде ақша-кредит ... ... ... жылдан бастап Ұлттық Банк ресми қайта ... ... ... ... ... ... ... соңғы төмендеуі
2009 жылғы 4 қыркүйектен бастап 7,5%-дан 7,0%-ға дейін болды.
2009 жылғы наурызда банктерге ең ... ... ... ... бойынша 2%-дан 1,5%-ға дейін жəне өзге міндеттемелер ... ... ... төмендеді. 2008 жылдың ортасынан бастап ... ішкі ... ... 6% жəне өзге ... 8% ... жəне бірнеше рет төмендегенін ескере отырып жалпы
сомасы 540 млрд. теңгеге өтімділік босатылды. Бұдан басқа, 2009 ... ... ... борышты қайта құрылымдау үрдісінде ... ... ... үшін ... жеке ... ... ... жылы Ұлттық Банк кері РЕПО операциялары жəне 2009 жылғы қаңтар-
ақпанда СВОП ... ... ... қайта қаржыландыру заемдарын
берді. 2009 жылы кері РЕПО ... ... ... 5,9 ... ... операциялары – 1,4 трлн. теңге болды. Сонымен қатар 2009 ... ... Банк ... СВОП жəне ... ... Банктегі
корреспонденттік есепшоттарындағы ақша қалдықтарының кепілдігімен СВОП
операцияларын жүргізуді тоқтатқанын атап өтуге тиіспіз. Бұдан ... ... ... ... ... кепілдікті қамтамасыз ету тізбесі
түзетілген болатын.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... компанияларының, шет мемлекеттердің, халықаралық ... ... ... компаниясы» АҚ-ның, «Қазақстан Даму
банкі» АҚ-ның, «Еуразия даму ... ... ... ... ... 100% мемлекет меншігінде немесе «Самрұқ-Қазына» ҰƏҚ
немесе «ҚазАгро» холдингінде тұрған банктердің борыштық ... ... ... ... ... ... ... жəне бұдан
əрі Ұлттық Банктің берілген дəлізде ... ... ... ... ... ... ... төмендегені жəне тиісінше, теңгелік
құралдар тартымдылығының ұлғайғаны белгіленді.
Ұлттық ... ... 2 жыл бойы ... ... ... ету ... ... ала қабылдаған шаралары нəтижесінде ... ... ... ... оң болып табылды жəне жақсара түсуде
[17].
Банктер өз қызметтерін жүргізуге қажетті құралдарға ие болып отыр.
Өтімділікпен ахуалдың ... ... ... ... ... қоса жүрді. Атап айтқанда, егер 2008 ... ... ... ... ... ... жəне ... Банктегі
корреспонденттік есепшоттардағы өтімділік резерві 586,2 млрд. теңге болса,
2009 жылдың соңындағы жағдай бойынша ол 1,4 ... ... ... ... 2,4 ... ... Банктің 2007 жылғы тамыздан бастап 2009 жылғы тамыз
бойына қабылдаған бірқатар ... ... ... ... онда ... ... ... сияқты жəне қазіргі кездегі шаралары түзету сипатына ие
болуда.
Мəселен, 2009 жылғы ... ... ... ... ... ... ... 2009 жылғы 10 тамыздан бастап
Ұлттық Банк айналыс мерзімі 1 ай ... ... ... орналастыруды
тоқтатты. Енді 3 жəне 6 айлық ... ... ... ... 2,9% жəне 3,3% ... ... ... жылғы 1 желтоқсаннан бастап Ұлттық Банк банктерден 7 ... 0,5% ... ... (2009 ... шілдеде – 4,0%, 2009 жылғы
тамызда – 2,0%), 1 ай ... 1,0% ... ... (2009 жылғы тамызда –
2,5%) депозиттер қабылдайды.
Ұлттық ... ... жəне ... саясатында қабылданған
өзгерістер бірінші кезекте банктердің уақытша еркін өтімділігінің барынша
ұзақ кезеңге ... ... ... ... осы ... банктер
үшін Ұлттық Банктің құралдары мен операциялары тартымдылығының аз болуына,
банктердің ең ... өз ... ... жəне бос ... ... жинамауына, ал оларды кіріс ала ... ... ... ... етулері тиіс.
Ұлттық Банктің шаралары банк жүйесінің өтімділігін ұстап тұруға
мүмкіндік берді жəне сыртқы ... өтеу ... ... ... ... ... ... көлемін сақтап қалды. 2009 жылғы
қарашаның ... ... ... ... бойынша берешегі 7822,4
млрд. теңгені құрады, бұл 2008 жылғы желтоқсанға қарағанда 4,9% көп [16].
Резиденттердің банк ... ... ... ... 6257,9 ... дейін жетті. Ұлттық Банк ... ... ... ... ... (АВА) басқаруды жетілдіру болып ... ... ... төлемдер аясын мемлекеттік реттеудің аса ... ... ... ... елдің қаржылық жағдайының мықтылығын
білдіреді. Əлемдік тəжірибеде өтімділіктің деңгейі алдағы 6 айға ... ... ... көрсету бойынша төлемдердің көлемінен аз болмауы
тиіс деген пікір қалыптасқан.
Бүгінгі күні АВА басқару ... ... ... оның ... ... ... ... ұстау болып табылады. 2009 ... ... АВА ... 23,3 ... АҚШ ... құрады. Ұлттық Банктің
мақсаттары мен ... ... қол ... үшін ... мемлекеттік органдарымен іс-қимыл мынадай бағыттар бойынша
жүзеге асырылады.
1. Баға тұрақтылығын қамтамасыз ету бойынша Ұлттық Банк ... ... ... ... ... республикадағы инфляцияның
тұрақты деңгейін ұстап тұру ... ... ... Мəселен, Қазақстан
Республикасы Үкіметінің, ... ... ... ... жəне
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын реттеу мен
қадағалау агенттігі ... ... 2010 ... ... ... ... ... сəйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің ақша-кредит саясаты 2010 жылы инфляция деңгейін 6,0-8,0 % ... ... ... Қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге жəрдемдесу ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
саласындағы Ұлттық Банктің рөлі. Үкімет, Ұлттық Банк жəне ... ... ... ... реттеу мен қадағалау агенттігі 2007 жылғы 10 ... ... ... ... жөніндегі меморандум шеңберінде
айқындалған. Бұл құжатты қабылдау туралы ... ... ... ... ... үшін ... Банктің Қаржы нарығын жəне қаржы
ұйымдарын реттеу мен ... ... ... 2006 ... ... қаржы тұрақтылығы туралы жыл сайынғы есептердің қорытындылары
негіз ... ... ... ... деңгейдегі банктердің
қазіргі жағдайын талдау
2010 жылғы 1 ... ... ... ... 38 ... банк ... ... оның ішінде Алматы қаласында 35 ... 34 ... жəне 372 ... ... ... ... 3
Банк секторының құрылымы
|Банк секторының құрылымы ... ... ... ... оның ... |38 |38 |
|- ... ... мемлекеттің 100% қатысы бар банктер²|1 |1 ... ... ... ... саны |374 |355 ... ... ... ... ... саны |1 925 |1 856 |
|Екінші деңгейдегі банктердің шетелдердегі өкілдіктерінің |17 |18 ... | | ... ... ... емес ... |32 |29 ... саны | | ... ... ... ... ... |36 |34 ... кепілдік беру (сақтандыру) жүйесіндегі қатысушы | | ... саны | | ... ... жүзеге асыруға лицензиясы бар |11 |10 ... саны | | |
| ... ... 2010 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша 38 ... ... ... ... ... Қаржы нарығын жəне
қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2010 жылғы ... № 114 ... ... ... ... ... кредиттік серіктестігі» жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... ... рұқсат берілді [18,б.9].
Екінші деңгейдегі банктердің активтері жылдың басынан ... ... ... немесе 3,5%-ға ұлғайды, банктік заемдар жəне «кері РЕПО»
операциялары 520,0 ... ... ... ... ... ... 527,0 млрд. теңгеге немесе 13,2%-ға төмендеді.
2010 жылғы тамыз айында ЕДБ-ның активтері 121,7 млрд. ... ... ... банктік заемдар жəне «кері РЕПО» операциялары ... ... ... ... ... ... 128,2 млрд. теңгеге
немесе 3,6%-ға азайды. (1-cурет)
Сурет 1. Банк секторы активтері мен шартты міндеттемелерінің
динамикасы
Қазақстандық банктердің несие қоржынының сапасы ... ... ... ... ... ... баяулауына қарай
төмендеді. Нəтиже ретінде, банктердің несилік белсенділігі болып табылатын
объективтік несиелік консерватизм ... ... ... оның негізгі
қозғалушы факторлары ішкі заемшылардың ағымдағы ... жəне ... ... ... бағалары болды.
2009 жылғы 1 қазандағы ... ... ... банктердің
біріктірілген несие қоржынының көлемі ... ... ... 9,7%-ға
ұлғайып, абсолюттік көрсетуде 10 138,3 млрд. теңге болды. Бұл ретте, ... ... тек 2,5% ... ... қарамастан осы жылғы
өсімнің динамикасына негізгі əсерді теңгенің құнсыздануы салдарынан шетел
валютасындағы несие ... ... ... көрсетті, оның несие
қоржынындағы үлесі 2009 жылы ... 60%-ға ... ... ... ... ... қоржыны шамалы ғана өзгерді [19,б.12].
Тұтастай алғанда, 2009 жылы ... ... ... ... тəн ... - банктердің несие қоржынының тоқсандық өзгерістері
мəндерінің шашыраңқы болуы, демек ... ... ... ... ... ... қысқарды (2-сурет).
Сурет 2. Несие қоржынының өзгеруі
Экономиканы жəне қаржы секторын тұрақтандыру жөніндегі дағдарысқа
қарсы шараларды іске асыру несиелеудің ... ... ... ... ... ... ... белсенділікті қолдауға мүмкіндік берді жəне
қазіргі заемшылардың көп ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыруды қамтамасыз етті. Атап айтқанда,
2009 жылы ... ... үйді ... жəне ... ... ... мемлекеттік бағдарламаның агент банктері38 қамтамасыз етті ... 3. ... ... ... ... ... (01.10.2008 ж.)
Сурет 4. Несие қоржынының сегменттер бойынша ... ... ... ... ... банктер, несиелеудің жалпы
көлеміне едəуір барынша төмен үлес қосуына қарамастан, ішкі ... ... ... ... ... ... ... жəне
құрылысты несиелеу сегменттерінде несие портфельдерін ұлғайтуға ... ... ... ... ... нарығының айтарлықтай қысқаруы
жағдайында, мемлекеттік бағдарламаға қатыспайтын ... ... ... ... қана ... жоқ, нарықтың осы бөлігіндегі ірі
жəне орташа банктер тарапынан төменгі ... ... ... үлесін ұлғайтты. Екінші жағынан, ... ішкі ... ... ... 2009 жылы резидент еместерді (оның ... ... ... ... ... ... ... алып тастаса)
несиелеудің өсуі жалғасты, оның үлесі бір жылда жалпы несие ... ... ... ... ... ... [20].
Сурет 5. ҚР резидент еместерін несиелеу көрсеткіштері
Жұмыс істемейтін заемдар үлесінің көрсеткіштері жалпы ... ... ... ... ... едəуір асты. ... ... ... қоржынының сапасын талдау ... ... ... ... тұрған банктерді қоспағанда,
салыстырмалы түрде барынша ... ... жəне ... ... ... бөлінуінен біркелкі еместігі туралы
куəландырады. Сондай-ақ, проблемалық активтердің өсуіне теңгенің құнсыздану
əсерінің ... əділ ... ... бағалауға болмайды, себебі халық, сол
сияқты кəсіпорындар ... ... ... ... ішкі жəне ... жəне ... несиелеудің баяулауы нəтижесінде кірістердің жəне
ақша қаражаты түсімдерінің, сондай-ақ банктерден ... ... ... ... кешірді.
Біркелкі кредиттер бойынша провизияларды ескере отырып, ... жəне ... ... ... ... ... ... істемейтін
заемдар) 2009 жылғы 9 айда 4,5 еседен ... өсті жəне ... ... 35% болды. Халықаралық əдіснамаға сəйкес 90 күннен астам ... ... бар ... ... есептелетін жұмыс істемейтін заемдар осы
кезең үшін 3,5 еседен астам ұлғайды жəне несиелік қоржынға қатынасы ... ... ... ... 6. ... ... ... (проблемалық заемдар, несие
қоржыныне %-бен)
Сонымен қатар, жүйе бойынша жалпы көрініске айтарлықтай ықпал еткен
қайта құрылымдау барысындағы ... ... ... ... ... көп жағдайда, тəуекел-менеджменттің төменгі сапасын ... ... ... ... ... ... Атап ... тəуекел-
менеджмент жүйесінің төмен сапасы осы банктердегі проблемалық заемдар
деңгейінің осы ... ... ... ... ... ... ... 82%-ға дейін жəне жеке тұлғаларды несиелеу сегменттері бойынша 31%-
дан 52%-ға дейін құбылынуына əкелді (7-сурет).
Сурет 7. Сала ... ... ... ... ... ... ... несие қоржынындегі үлесі
2009 жылғы 9 ай бойы банктердің бағалары ... ... ... ... ... ... ... сұраныс үрдісі басым болды
(8-сурет). Банктердің несиелік ... ... ... ... емес
ұйымдар тарапынан сұранысты шектейді, ол көп дəрежеде айналым капиталынан
қаржыландыруға жəне бар ... ... ... сақталып отырған
қажеттілікті қанағаттандыруға бағдарланған [19].
Сурет 8. Несие ресурстарына сұраныстың өзгеруі, респонденттер %
(корпоративтік сектор)
Бұл ретте бөлшек ... 2009 жылы ... ... оң үрдісі байқалды (9-сурет). Бұл үрдісті банктер несиелеудің
тұтынушылық сегменті ... ... тез ... ... бұл ... кірісті алуға оң ықпал
етеді. Ал 2009 жылғы 3-тоқсанда 2008 ... ... ... рет ... ... ... бағалау оң болып қалыптасты. Банктердің ... ... ... бұл жылжымайтын мүлік нарығының қазіргі уақытта
«түбіне» жақын екендігіне, ал ... ... өзі ... ... ұзақ
мерзімді инвестициялар объектісі ретінде қабылданатындығына байланысты.
Сурет 9. Несие ресурстарына сұраныстың өзгеруі (жеке тұлғаларға берілген
несиелер), ... ... ... ... ... болсақ, ағымдағы жылы банктер
жеткілікті түрде қатаң несиелік саясатты жүргізуді жалғастырды ... 10. ... ... ... және ... ... ... дамудың ағымдағы үрдістері, тəуекелі жоғары заемдар
үлесінің өсуі жəне экономиканың негізгі салаларындағы ... ... ... ... ... барынша елеулі ықпал етті [20].
Жылдың аяғына дейін ... ... ... кейбір жандануын күтеді.
Мəселен, респонденттердің 45%-ы корпоративтік ... ... 44%-ы ... ... ... ... ... өсуін күтеді. Респонденттердің басым бөлігі корпоративтік
сегментте, сондай-ақ бөлшек несиелеу ... ... ... ... ... оған ... ... сапасының нашарлауы жəне
кейбір тұрақтандыру қарқынының баяулауы туралы мəлімдеген банктер ... ... ... ... Республикасының банк жүйесін жетілдіру
Мемлекет басшысының қазақстандықтарға арнаған биылғы “Жаңа онжылдық
– жаңа экономикалық өрлеу – ... жаңа ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығы мен ... ... жаңа ... айқындалғандығы белгілі. Елбасы
Жолдауында сондай-ақ ... ... банк ... ... ... оның ... ... көлемінде төмендеуін
қамтамасыз етуін және ... ... оның ... ... ... мен ... жігерлі түрде жәрдемдесуге тиіс екендігі де атап
айтылған болатын.
Қазақстан Республикасының ... ... ... кейінгі кезеңде
дамыту тұжырымдамасында атап айтылғандай, банктердің өтімділігін жақсарту
және қайта қаржыландыру тәуекелін ... ... ... ... ... ... артық деңгейін төмендету көзделген. Ал мұның өзі ... ... ... ... ... ... ... практикада қабылданғаннан аспайтын мөлшерге жеткізуді болжайды.
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу
мен қадағалау агенттігінің ... әрі – ... ... ... 2009 жылғы жұмысы туралы алдын ала ... ... ... ... ... ... ... 30%-дан астам деңгейіне дейін шектеу ... ... ... ... банк ... ... үлесінің оның міндеттемелерінің жиынтық ... ... ... ... қаржыландыру ставкасының мөлшерін
төмендету немесе ең төменгі резервтік талаптар тетігі ... ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі нарықта
қаржы ... ... ... ... ... ... ... ішкі нарықтағы қаржы ресурстарына қызығушылықты арттырады. Сөйтіп,
ең төменгі ... ... ... ... ... ... барынша үлкен резервтік активтер нормативі арқылы тартуды
қайта ынталандырады ... жылы ... ... ... ... ... мақсаты
бағалардың тұрақтылығын қамтамасыз ету болатынын атап өткен жөн. 2010 жылы
инфляцияның жылдық деңгейі 6-8 пайыз ... ... деп ... ... осы ... жету ... ... экономикалық өсуді қолдауға,
депозиттік нарықтың әлуетін дамытуға, ... банк ... ... ... ... ... етеді. Ұлттық Банк ... ішкі және ... ... қабілеттілігі арасындағы тепе-
теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған айырбастау бағамы саясатын жүргізуді
жалғастырады.
Бағам ... ... ... үшін ... ... ... ... дәлізі 2010 жылғы 5 ақпаннан бастап кеңейтілді:
150 доллар/теңге (+)10% немесе 15 теңге,
(-)15% немесе 22,5 теңге. Теңге бағамының динамикасында ... ... ... және ... ... ... және төлем балансының жай-
күйіне байланысты болады. Ұлттық Банктің ... ... ... белгіленген дәлізде қамтамасыз етуіне қажетті жеткілікті алтын
валюта резервтері бар және ... ... ... ... ... тарапынан күтілетін шамалы инфляциялық ... ... Банк ... ... қамтамасыз ету жөнінде шаралар
қабылдайды. Банктердің өтімділігі ... және оған ... оның ... ... ... ... жалғасады.
Ұлттық Банк қорландыру базасын қалыптастыру кезінде банктерді ішкі ... әрі ... ... ... ... Осы ... Ұлттық Банк 2010 жылы
“Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры” АҚ-ты 11 миллиард теңгеге
капиталдандыруды ... ... ... ... ... үшін Ұлттық Банкте орналастырылған ... емес ... ... бос ақша ... ... ... депозиттеріне
аудару туралы мәселе қаралады [22].
Ақша-кредит саясатының осы шараларын іске ... ... ... ... белгіленген бағдарларға жетуге мүмкіндік ... ... ... және ... ... ... етеді.
Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығын дамыту және оның жұмыс
істеуі Қазақстандағы қор нарығын дамытудың басым ... ... ... Алматы қаласы аймақтық бизнеске инвестицияларды, оның ... ... ... ... ... ... Ал, ... уақытта қор нары­ғын
дамытудың негізгі күрделілігі эмитенттердің үлестік құралдарды тартуы болып
табылады, себебі әлеуетті эмитенттер батыстың ... ... және ... артық көреді.
Қор нарығының әлеуетті қатысушылары болып табылатын Қазақстанның ірі
коммерциялық ... ... ... ... ішкі нарықта
шығарғысы келмейді. Оған, біріншіден, ішкі нарықтың жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... түсініксіз
және стандартталған рәсімі себеп болып табылады. Үлестік құралдарды
шығаруды ... атап ... ... компаниялармен
(андеррайтерлермен) проблемалар болуы ықтимал.
Ішкі нарықтағы әлеуетті эмитенттерден басқа ... ... ... ... Инвесторлардың жетіспеуі
салыстырмалы түрде алғанда сауатсыздықпен және жылжымайтын мүлік сияқты
басқа ... ... ... ... құралдарының дамығанды­ғымен
түсіндіріледі.
Ең алдымен, “электрондық ... ... жаңа ... және ақша болып табылмайтынын, электрондық құрылғыда
сақталатын және төлемдік және басқа да ... ... ... ... (байланыс арналары) арқылы бір құрылғыдан екіншісіне
беріле алатын ақшалай ... ... атап ... ... ... алғанда “электрондық ақша” электрондық ақшаның иесі ... ... ... ... ... және ... нысанда сақталатын,
олардың эмитенттерінің ... ... ... ... ақша мен ... карточкаларының арасындағы айырмашылық
төлем карточкасының банк ... кіру ... ... ... ... бойынша операцияларды жүргізген ... ... ... банк ... жүзеге асырылады.
Электрондық ақша банк шотына байланысты емес және ... ... ... жүргізген кезде төлем электрондық ақшаны бір
электронды ... ... беру ... ... асырылады. Осылайша,
оның төлем карточкасынан айырмасы, электрондық ақшаны пайдалану ... ... ... ... емес) пайдаланбай, бір ... ... ... ... ...... ... бар ақпаратты” беру арқылы жүзеге асырылатындығында болып
отыр. Бұл ... ... ... ... кезінде электрондық ақшаны беру
үдерісі электрондық ақшасы бар ... ... ... ... ... ... ... (чип), бағдарламалық қамтамасыз ету,
компьютердің “жадысы”) арқылы іске асырылады [22].
Әлемдік ... ... ... ... ... екі түрі ... Оның ... – карточкалар
негізіндегі электрондық ақша (card-based).
Бұл жағдайда электрондық ақша карточкалар негізінде іске асырылған
өнімді (микропроцессорлық карточка) ... яғни ... ... ... ... не ... құн ... ақпарат карточкаға
кіріктірілген микропроцессорлық чипте сақталады және оның ... ... ... ... ... кезінде беріледі. Карточкалар
негізіндегі электрондық ақша санатына әлемнің ... ... ... ... Proton (Бельгия), Chіp knіp (Нидерланд), Cash ... Quіck ... eNETS ... Mondex ... және VІSA
CASH (VІSA) сияқты жүйелер жатқызылады.
Екіншісі ... ... ... ақша (network – ... ... ... “Электрондық ақшаның” бұл түрі телекоммуникациялық
желі (Интернет) арқылы ақшалай құнды электрондық сақтау және ... ... ... ... ... ... асыру үшін
компьютерде (компьютердің қатты дискісі) орнатылған арнайы бағдарламалық
қамтамасыз етуді пайдаланатын желілік өнімді білдіреді.
Желілер ... ... ... ... ... ... ... болады – Paypal (АҚШ), WebMoney (Ресей), Яndex. Ақша
(Ресей).
Тұтастай алғанда, электрондық ақшаны ... ... және ... ... ... Республикасының заңдары деңгейінде
реттеледі. Қазіргі уақытта осы ... ... ... ... ... актілеріне толықтырулар енгізуді
көздейтін тиісті заң жобасы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің
қарауында ... ... ... ... ... ... ... нақты
ақшаға ауыстыру арқылы жүзеге асырылуы ... яғни ... ... ... ... ... ақша сомасын алғаннан ... ... ... ... әмиянына” қабылданған нақты
ақшаның номиналды құнының мөлшерінде “салуды” жүзеге асырады. Осыдан ... ... ... ... ... қолда бар сомасы шегінде электрондық
ақша жүйесінде сауда және өзге де операцияларды жасай алады.
Электрондық ақшаны ... үшін ... банк оны ... ... ... өзінің филиалдық желілері арқылы тарата алады
немесе электрондық ақшаны ... ... ... ... ... ... желісі болады. Негізгі функциясы эмитент айналысқа шығарған
электрондық ақшаны сату және сатып алу болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... бар заңды тұлға
бола алады.
Электрондық ақшаны оның иелері (жеке тұлғалар) Интернетте онлайндық
сатып алуды ... және ... ... және ... банктермен олар
шығаратын электрондық ақшаны қабылдау бойынша тиісті келісімдері бар ... ... ... өзге де сауда операцияларын ... ... ... ... ... жеке ... ... бір
электрондық ақша жүйесінің шеңберінде басқа ...... ... үшін ... алады. Аталған заң жобасына сәйкес сауда
операцияларын жасау үшін заңды ... және дара ... ... ... ... және ... ... белгіленеді.
Осыған орай, кәсіпкерлік субъектілері өздері жеткізетін ... ... үшін ақы ... электрондық ақшаны қабылдауға (алуға) және
оларды өтеуге ұсынуға ... ... ... заң ... ... ... асатын сомаға электрондық ақшаны пайдалануға жол берілмейді [21].
“Заңсыз жолмен алынған ... ... ... және
терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы” Қазақстан Республикасының
Заңы банктердің, сақтандыру ... ... ... және ... қаржы мониторингінің субъектілері болып
табылатындығын көздейді. Қазақстанның ... ... ... ... тек ... ғана ие ... ... отырып, оларға қатысты ақшаны
жылыстатуға қарсы ... ... оның ... ... ... ... жүргізілетін операциялар бойынша қолданылып жүрген
заңнаманың барлық ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары болып
табылатын банктер күмәнды операцияларды тексереді ... ... ... ... қаржы мониторингі органдарына ұсынатын болады.
Сонымен бірге заң жобасында банктің ... ақша ... ... ... ... ... жүргізуі үшін электрондық ақшаны шығарған
және ... ... ... міндетті сәйкестендіру жөніндегі іс-
шаралар ескеріліп, көрініс тапты. Бағдар ретінде ... ... ... арнайы қаржы комиссиясының (FATF) ұсынымдары болды,
олар барлық дүние жүзінде ескеріледі.
Қазіргі уақытта ... ... және ... ... цифрлық тауарлар нарығының кәсіпкерлік қызметінің саласын
біртіндеп ендіру мен ... орын ... ... ... ... ... пайдаланушылардың, сол сияқты өз қызметін тек қана
цифрлық тауар­лар ... ... ... ... субъектілерінің саны
біртіндеп ұлғаюда. Тұтастай алғанда Қазақстанның электрондық саудасын
дамытуға ... жаңа ... келе ... ... ... көрсету үшін
электрондық ақшаны пайдалануға қажеттілік туындайды.
Жалпы алғанда Қазақстандағы ... ... ... ... орай электрондық ақша жүйесі одан әрі дамиды. ... ... ... ... ... мен жүргізу бойынша инфрақұрылымды
дамыту проблемалары бар, оның ... ... ... ... ... ... ... табылады, олардың бірі халықтың арасында интернетті
қолданудың төмен деңгейі.
Осы ... ең ... ... ақшаның болашақтағы дамуы тұтастай
алғанда Қазақстандағы электрондық сауданың дамуымен тікелей байланысты.
Электрондық сауданың даму ... ... ... тарапынан
электрондық ақшаны пайдалануға сұраныс артады.
Өткен жылғы ... ...... банк ... ... ... теріс ықпалына салыстырмалы түрде алғанда ... ... ірі ... ... ... ... банк ... проблема тудырған жоқ, ал проблемалы банктер қазіргі кезде қайта
құрылымдау үдерісін табысты аяқтау үстінде ... ... ... ... ішінде қоғамды ... ... 2009 ... 4 ... ... ... ... болды. Ал қазір бұл шараның қажет болғандығы күмән тудырмайды,
алайда оны ... ... ... ... ай ... ... пікірлер
білдірілді, сындар айтылды. Алайда, ... ... ... үшін ... ... құнсызданумен байланысты тәуекелдер – шетел валютасымен
берілген заемдар сапасының ... және ... банк ... – аса ... ... жоқ. Мәселен, 2009 жылдың қорытындысы
бойынша ... ең ... деп ... ... ... ... ... салымдардың таза әкетілуі мен тұтастай алғанда банк ... ... жол ... атап ... ... ... ... 20 пайыздан астам өсті. Бұл ретте ... ... ... аулақ салуы” байқалды, бұл тұтастай ... ... тән ... ... 2008 ... 25 ... ... Үкіметтің,
Ұлттық Банктің және Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау
агенттігінің Экономиканы тұрақтандыру жөніндегі 2009-2010 жылдарға арналған
бірлескен ... ... ... ... іске ... дағдарысқа
қарсы шаралар жиынтығы дағдарыстың неғұрлым қауіпті салдарларын ... ... Атап ... ол ... неғұрлым маңызды салалары
бойынша кредиттеудің тапшылығын жеңуге және жете ... ... ... болдырмауға мүмкіндік берді.
2010 жылы экономиканы тұрақтандыру және дағдарыстың салдарларын
еңсеру қызметіне қатысты қол ... ... ... ... ... ... ... қойылған іс-қимылдарына байланысты болады. ... аса ... ... ... ететін негізгі бағыттар ... ... бұл – ... ... негізгі міндеті болып табылатын
теңгенің бағамдық тұрақтылығын және баға ... ... ... ... тұру ... табылады. Екіншіден, банктердің баланстарын
сауықтыру үдерісін қарқынды ету және оларды сапасыз ... ... ... ... ... ... кезеңінде банктердің
кредиттік белсенділігін ынталандыратын шаралар жиынтығын әзірлеу ... ... ... ... және қаржы институттарында
тәуекел-менеджмент жүйесін жетілдіруді ... ... ... ... ең
соңында, бесіншіден, экономикалық дисбаланстар мен ... ... ... шаралар жиынтығын әзірлеу қажет.
Қазіргі уақытта орталық банктердің рөлін күшейту орталық банктің
және реттеушінің ... бөле ... ... ... ... ... ... үрдіс болып табылады. Дағдарыстың әсерін айтарлықтай дәрежеде
тереңдеткен ... ... ... ... ... және өзге ... ... дискреттілігі болды. Әлемдік дағдарыс ... ... ... тиімділігінің едәуір дәрежеде қолданылатын ... және ... ... ... ... ... қаржы жүйесін реттеген кезде қаржы жүйесіне және тұтастай алғанда
экономикаға ... ... ... ... ... ... ... әлемнің жетекші елдері қазіргі уақытта қаржы ... ету ... ... ... ... бұл ... қаржы
тұрақтылығына жауапты негізгі ведомстволар орталық банктер болады. Осындай
себептермен Ұлттық Банктің Қазақстандағы рөлі күшейеді.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... беру ... ... елдер бойынша, оларды қорландыру кіреді. Бұл
қаржы нарығының негізгі субъектілерін тікелей қолдау, сол сияқты ... ... ... ... ... ... етеді. Ұлттық
Банк қаржы секторын және жүйе құраушы институттарды ... ... ... барынша белсенді қатысатын болады. Атап айтқанда, негізгі реттеу
бағыттары және реттеу шараларының мақсатты өлшемдері әзірленетін болады.
Егер бұрын қаржы ... атап ... банк ... ... ... және нақты секторлар арасындағы бірқатар өзара байланыстар
ескерілмесе, қазіргі уақытта әзірленіп жатқан ... ... ... сол ... ... ... орын алған тәуекелдердің ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелері проблемаларды жүйелі түрде
зерделеуді ескере отырып, кешенді түрде шешілетін ... ... ... ... ел ... және ... теріс әсер етуіне байланысты сынақтан сүрінбей өтті және ... ... ... ... ... кейінгі сатысына кіруде. Дамудың
дағдарыстан кейінгі ... кіру елге ... ... ... ... оның ... қаржы жүйесінің даму деңгейі және
оған ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін береді.
Қалыптасып отырған жағдайда қаржы жүйесінің даму мүмкіндігін
барынша толық ... үшін ... ... ... секторын
дағдарыстан кейінгі кезеңде дамыту тұжырымдамасы қабылданды. Тұжырымдаманың
негізгі міндеттері арасында қаржы секторының орнықтылығын арттыру; ағымдағы
қаржы-экономикалық дағдарыс ... ... ... ... ... ... жол бермеу бойынша жағдайлар жасау ... ... ... ... кезеңде инвестициялық белсенділікті
макроэкономикалық шешімдерді жүзеге асыру құралы ретінде ынталандыру және
инвесторлар тарапынан және сол ... ... ... ... ... қаржы секторына сенімді нығайту болып табылады.
Атап айтқанда, қаржы секторын реттеудің Қазақстан үшін мүлдем жаңа,
макропруденциалдық және контрциклдік ... ... ... ... ... ... Жаңа ... тұтастай алғанда қаржы жүйесінің
деңгейінде туындайтын тәуекелдерді барынша ... және ... ел ... және ... жүйесінің жай-күйіне теріс әсер
етуін төмендетуден тұрады.
Қорытынды
Қорытындылай келе ҰБ-тің екінші деңгейдегі банктердің өтімділігінің
және капитализациясының ... ... ... ... ... саны 1995 жылы ... 130-ға ... филиалдары бар
банктер 48-ден 36-ға қысқарды.
1997 жылы 4 банк ашылды әжне 1 банк ... ... ... ... және АБ ... акцияларын мәжбүрлеп сатып
алынғызылды. Олар ... ЖАҚ ... ... ... ... ААҚ
“Каздорбанк” болып бірікті. ААҚ “Казкредсоцбанктің” акциялары мәжбүрлі
түрде ... ... ол ЖАҚ ... ... ... асты.
Ұлттық Банк өзінің құзыреті шегінде басқа елдердің орталық
банктерімен және банктерімен қарым-қатынастарда, ... ... ... ... ... ... ... мүддесін білдіреді
Қорытытандылай келе Қазақстан Республикасының банк жүйесінің
жоғары деңгейін Ұлттық Банк ... ... ... барлық коммерциялық банктер жатады.
Банк - өзінің жарғысы бар, ... ... есеп және ... ... қызмет жасайтын заңды тұлға. Ол ақша ... ... және ... ... ... ... ... банк осы Заң бойынша қызмет атқарып, ҚазКСР-ның Жоғары
кеңесіне есеп береді, жер-жерлерде өз ... ... ... ... ... басқару органы – оның Басқармасы. Басқарманың төрағасын
Республиканың Жоғары кеңесі 6 жыл мерзімге ... ... ... ... оның ... белгіленеді.
Банк секторына мемлекеттік қолдау шаралары, банктердің дағдарыс
сабақтарын ... ала ... ... ішкі түзетулері банк секторының
тұрақтылығын, сондай-ақ банктердің депозиттік базасын, оның ішінде халықтың
салымдарын сақтап қана қоймай, ... де ... ... ... ... ... ... беру ... ... жылы ... ... ұйымдарындағы депозиттері 19,7%-ға
өсті, бұл ретте жеке тұлғалардың салымдары 28,5%-ға, ... ... ... Банк ... ... ахуалдың айтарлықтай
жақсаруы Ұлттық Банкке банктерді қайта ... ... ... ... ... ... қатар 2009 жылдың екінші жартысынан бастап ... ... ... ... Банктің құралдарындағы (қысқа мерзімді
ноталары, депозиттері), сондай-ақ ... ... ... ішкі ... ... ... бағыттау жөніндегі шараларды
қолдануда. Алайда банктердің ... ... ... ... ... əкеп соққан жоқ. 2009 жылы ... ... ... ... ... ғана өсті.
Ақша базасының 2009 жылы кеңеюі 60,7% құрады, ақша массасы 17,9%-ға,
айналыстағы қолма-қол ақша 6,5%-ға артты. Қолма-қол ақшаны ... ... ... эмиссиялық нəтиже 2009 жылы оң болып қалыптасты, ... 2008 ... ... ... ол 2 ... аса азайды.
Қазақстан Республикасының төлем жүйесі арқылы жүргізілген ... 2009 жылы ... саны ... ... жəне ... сомасы бойынша
12,6%-ға ұлғайды. Айналыстағы төлем карточкаларының саны ... ... жылы ... ... ... («БТА Банк» АҚ, «Альянс Банк» АҚ
жəне «БТА Банк» АҚ ЕҰ - «Темірбанк» АҚ) ... ... ... ... ... болып жарияланды, соған байланысты банктер
одан əрі банкроттыққа жол ... ... ... ... ... ... 2009 ... 7 желтоқсанда Кредиторлар комитеті жəне ... АҚ ... ... Terms Sheet» ... құрылымдау туралы
келісімге қол қойды, 2009 ... 15 ... ... ... «Альянс
Банк» АҚ қайта құрылымдау жоспарын бекітті, 2009 жылғы 18 желтоқсанда
Кредиторлар ... «БТА ... АҚ ЕҰ - ... АҚ ... ... ... ... «Terms Sheet» құжатына қол қойды. Соның
арқасында көрсетілген ... ... ... ал борыштық
жүктемесінің одан кейінгі төмендеуі олардың кредиттік ... ... ... ... ... ... Ақша, несие, банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың жалпы ред. — ... 2001. – 357 ... ... С.Б. ... ... ...... Қазақ
университеті, 2002 – 289 б
3. Банки и банковское дело. Под ред. ... ... 2001 г. –489 ... ... ... және банктік қызмет туралы» ҚР заңы. 30.08.1995.
5. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қозғалмайтын ... ... ... №2456 ... ... Банковское дело. Учебник / Под ред. О.И.Лаврушина. Издание второе,
переработанное и дополненное. М.: ... и ... 2003 г. ... ... ... Учебник / Под ред. В.И.Колесникова и Л.П.Кроливецкой.
М.: «Финансы и статистика». 2001 г. –520 б.
8. Банковское ... ... / Под ред. ... Алматы. Қаржы-
қаражат. 1998 г. –580 б.
9. Батракова.Л.Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка.
М.: «Лога». 2000 г. –398 ... ... ... и ... ... в ... М.: «Финансы и
статистика». 1998 г. –650 б.
11. Деньги, кредит, банки. Под ред. ... М.: ... ... 1998 г. –627 ... ... кредит, банки. Под ред. Г.С.Сейткасимова. А.: Экономика.1999 г.
–290 б.
13. Давлетова.М.Т. ... ... ... в ... ... 2001 г. –375 б.
14. Казимагомедова А.А. Банковское обслуживание населения. М.; «Финансы и
статистика», 1999 ... ... ... Кураков.В.Л. Современные банковские
системы. Учебное пособие. М.: «Гелиос АРВ» 2000 ... Web sait – ... bank. ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің 2010-2014 жылдарға арналған
cтратегиялық жоспары
18. 2010 ... 1 ... банк ... ағымдағы жағдайы // /
http://www.afn.kz
19. Кредит нарығын ... ... ... туралы / Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі №146 ... ... ... ... Қаржы тұрақтылығының біріктірілген индексі негізіндегі банк секторының
қаржы тұрақтылығының мониторингі / ... ... ... ... 2009 ... ... ... Банк: қаржы секторы тұрақтылығы мен орнықтылығын арттырмақ //
http://www.egemen.kz/372.html
22. Үкімет отырысында Премьер-Министр Кәрім ... 2010 жылы ... ... ... ету және ... секторын
тұрақтандыру ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныпта дамыта оқытудың ғылыми педагогикалық негiздерi37 бет
Бухгалтерлік қызмет90 бет
Тауарларды қажетті орнына жеткізіп беруші шағын фирма үшін автоматтандырылған есептік жүйе құру74 бет
Жергілікті бюджеттерді салықтық реттеу механизміне экономикалық талдау жасау (Шығыс Қазақстан облысы мысалында)105 бет
Кіші жүз қазақтарының Сырым Датұлы басшылығымен жасаған көтерілісі15 бет
AutoCAD жүйесінде көлемді объектілерді жобалау және редакторлау45 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
MS-DOS-тағы файлдармен және каталогтармен жұмыс жасау36 бет
«Adobe Photoshop» тақырыбына электрондық құрал47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь