Мемлекет және құқықтың пайда болуы

МАЗМҰНЫ

І БӨЛІМ. КІРІСПЕ
Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ БӨЛІМ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Құқықтың түсінігі және мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
2.2. Құқық туралы негізгі теориялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.3.Мемлекеттің пайда болуы туралы теориялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.4. Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік заңдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

ІІІ БӨЛІМ. ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан мемлекетін нығайту . тұрақтылық пен прогрестің басты факторы ..19

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
Алғашқы қауымдық қоғам – адамдардың пайда болып, жер жүзінде өмір сүре бастағанына екі миллиондай жыл болды. Қоғамның диалектикалық даму процесіне сәйкес адамдардың өздерінің дене құрылысы да, миы да, тәжірибесі де, пайдаланатын құралдары да дамып отырды. Соның нәтижесінде шамамен осыдан 40 мың жыл бұрын қазіргі типті адамдар (хомо сапиенс) қалыптасты. Адамдардың дене құрылысының өзгеруі тоқтап, оның орнына олардың қауымдық құрылысы, тәжірибесі басында бәсең, кейін қарқынды түрде дами бастады. Бұл процесс бірте-бірте алғашқы қауымдық қоғамды өмірге әкелді. Қоғамның дамуы екі бағытта жүріп отырды: адамдардың өмірлік тәжірибесінің дамуы және соған сәйкес пайдаланатын құралдардың өзгеріп, процестің жаңаруы. Бірақ бұл процесс басында өте бәсең дамыды.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикалық, әлеуметтік дамуы екі кезеңге бөлінеді:
1. Жабайы адам дәуірі – 40-12 мың жылдықтар арасында. Адамдар табиғаттың дайын заттарымен қоректенген, қарулары дайын: тас, сүйек, ағаш. Жабайы аңшылық, балықшылық қалыптасып, қоғамның негізгі сипаты табиғаттың, қоршаған ортаның адамдардың күн көрісіне қолайлы жақтарын пайдалана отырып, экономикалық, әлеуметтік жағдайды жақсарту. Қысқаша айтқанда – дайынды игерушілік дәуірі. Бұл кезеңде қиыншылық, ашаршылық жиі болды.
2. Экономиканы қолдан жасау дәуірі – 12-4 мың жылдықтар арасы. Бұл кезеңде адамдардың тәжірибесі, пайдаланатын қаруы дамыды. Рухани сана-сезім, білім жоғарылады. Экономиканы қолдан жасауға мүмкіншілк қалыптасты. Металлургия, керамика өмірге келді. Малшылық, егіншілік арқылы сертификациялық, рулық, тайпалық бірлестіктер, әлеуметтік нормалар өмірге келді.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикасы мен құрылымы – экономиканың негізгі сипаты: қоғамдық еңбек, қоғамдық меншік, қоғамдық бөліс, қоғамдық өмір сүру. Қоғамның құрылысы: туысқандық ру, тайпа, одақ, бірлестіктер.
Бұл құрылымдарды құруды, дамытуды қоғамның экономикасының, тәжірибесінің, құралдарының даму деңгейіне сәйкес жасап отырған.
Қоғамды басқару және әлеуметтік нормалар – қоғамдық күрделі мәселелерді жалпы халықтық жиналыста талқылап, шешімдер қабылдап отырған. Күнделікті мәселелері шешіп, басқару үшін ру басшылары сайланып отырған. Тайпа, одақ, бірлестіктерді күнделікті басқару үшін Кеңестің мәжілісінде тайпа, одақ, бірлестіктерді басшылары сайланып отырған. Олар жұртпен бірдей еңбектеніп, қоғамдық жұмыстарын атқарып жүрген.
Алғашқы қоғамның даму процесінде әлеуметтік мононормалар (бірігу, бірлесу) қалыптасып, солар арқылы қарым-қатынастарды реттеп, басқарып отырған. Мононорманың негіздері мен түрлері: әдет-ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни нормалар. Алғашқы қоғамның дамуы барлық региондарда, барлық континенттерде бірдей болды. Тек мемлекет пен құқықтың пайда болуы кезеңінен бастап айырмашылықтар, ерекшеліктер молая бастады. Мысалы, шығыс елдерінде (Араб, Үнді, Иран, Қытай) мемлекет пен құқықтың дамуы бір-біріне ұқсас, Афин, Рим, Спартада мемлекет пен құқықтың дамуы басқа түрде болды. Еуропаның, Азияның басқа елдерінде – үшінші түрде дамыды. Бұл елдер алғашқы қоғамнан феодалдық формацияға көшті.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995ж.
2. Венгеров А.Б. Теория государства и права. М.: 1994
3. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996 ж.
4. Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
5. Теория государства и права./Под. Ред. М.Н.Марченко М., 1998.
6. Қ.Д. Жоламан Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, 2006ж.
7. Бейсенова А., Біржанов К., Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997
8. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
9. Алексеев С.С. Теория права. М.: БЕК, 1993.
10. Общая теория права. Курс лекций/Под. Ред. Бабаева В.К. Нижний Новгород, 1994.
11. Маркс К., Энгельс Ф., Екі томдық таңдамалы шығармалар. 2-ші том.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университеті
Информатика кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ... және ... ... ... 2008 ... ... ... қауымдық қоғам, оның дамуы және
ыдырауы........................................3
ІІ БӨЛІМ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Құқықтың түсінігі және
мазмұны.....................................................................
...................................................5
2.2. Құқық туралы негізгі
теориялар...................................................................
...................................................9
2.3.Мемлекеттің ... ... ... Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік
заңдары.....................................................................
..................................................15
ІІІ БӨЛІМ. ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан мемлекетін нығайту – тұрақтылық пен ... ... ... ... ... ... ... қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы
Алғашқы қауымдық қоғам – адамдардың пайда болып, жер жүзінде өмір сүре
бастағанына екі миллиондай жыл болды. ... ... даму ... ... ... дене құрылысы да, миы да, тәжірибесі де,
пайдаланатын құралдары да дамып отырды. Соның нәтижесінде ... ... ... жыл ... қазіргі типті адамдар (хомо сапиенс) қалыптасты. Адамдардың
дене құрылысының өзгеруі тоқтап, оның орнына ... ... ... басында бәсең, кейін қарқынды түрде дами бастады. Бұл процесс
бірте-бірте алғашқы қауымдық қоғамды ... ... ... ... ... ... ... адамдардың өмірлік тәжірибесінің дамуы және соған
сәйкес пайдаланатын құралдардың өзгеріп, процестің ... ... ... басында өте бәсең дамыды.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикалық, әлеуметтік дамуы екі ... ... адам ... – 40-12 мың ... арасында. Адамдар
табиғаттың дайын заттарымен ... ... ... ... ... ... ... балықшылық қалыптасып, қоғамның
негізгі сипаты табиғаттың, қоршаған ортаның адамдардың күн көрісіне
қолайлы жақтарын пайдалана ... ... ... жақсарту. Қысқаша айтқанда – дайынды игерушілік ... ... ... ... жиі ... ... қолдан жасау дәуірі – 12-4 мың жылдықтар арасы. Бұл
кезеңде адамдардың тәжірибесі, пайдаланатын қаруы дамыды. ... ... ... ... ... жасауға мүмкіншілк
қалыптасты. Металлургия, керамика өмірге келді. Малшылық, егіншілік
арқылы ... ... ... ... әлеуметтік
нормалар өмірге келді.
Алғашқы қауымдық қоғамның экономикасы мен құрылымы – экономиканың
негізгі сипаты: қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның құрылысы: туысқандық ру, тайпа, одақ, бірлестіктер.
Бұл құрылымдарды құруды, ... ... ... ... даму деңгейіне сәйкес жасап отырған.
Қоғамды басқару және әлеуметтік нормалар – ... ... ... ... ... талқылап, шешімдер қабылдап отырған.
Күнделікті мәселелері шешіп, басқару үшін ру ... ... ... ... ... ... басқару үшін Кеңестің мәжілісінде
тайпа, одақ, ... ... ... ... Олар ... бірдей
еңбектеніп, қоғамдық жұмыстарын атқарып жүрген.
Алғашқы қоғамның даму процесінде әлеуметтік мононормалар (бірігу,
бірлесу) ... ... ... қарым-қатынастарды реттеп, басқарып
отырған. Мононорманың негіздері мен ... ... ... діни ... Алғашқы қоғамның дамуы барлық региондарда, барлық
континенттерде ... ... Тек ... пен ... ... ... ... айырмашылықтар, ерекшеліктер молая бастады. Мысалы, шығыс
елдерінде (Араб, Үнді, Иран, Қытай) мемлекет пен құқықтың дамуы бір-біріне
ұқсас, Афин, Рим, ... ... пен ... ... ... түрде болды.
Еуропаның, Азияның басқа елдерінде – үшінші ... ... Бұл ... ... феодалдық формацияға көшті.
ІІ БӨЛІМ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Құқықтың түсінігі және мазмұны
Құқық әлеуметтік нормалардың ерекше жүйесі ... ... ... келіп, қоғамды реттеп, басқарып отырды. Олар қоғамның, объективтік
даму процесінің ... ... ... ... әр ... ерекшеліктеріне
сәйкес құқық пен мемлекеттің нысаны әр түрлі, ... ... ... ... ... ... ... пен мемлекеттің өмірге келуінің, қалыптасуының
негізгі объективтік заңдары: қосымша өнімнің пайда ... жеке ... ... ... күрестің басталуы, қайшылықтарды реттеп,
қоғамды басқару үшін құқық пен мемлекеттің ... ... Бұл ... ... қоғамның алдында бірнеше талаптар қойды:
- қоғамның әкімшілік территориясында тұрақты ... ... ... ... ... тапқа, топқа бөлініп, олардың арасында қайшылықтар
басталып, оны реттеп, қоғамды басқару керек болды;
- ру мен ... ... ... ... ... ... ... соғысты өмірге әкелді. Осы күрес-
қайшылықтарды бейбітшілік жолмен шешіліп, реттеу қажет болды.
Құқық адамдардың өмірімен тығыз байланыста дамиды: олардың
бостандығын ... ... ... ... ... ... әсер ... мүдде-мақсаттарының іске асуын қолайлы
жағдай, қамқорлық жасап қорғайды. Адамдардың жекелік топтық және қоғамдық
қарым-қатынастарын реттеп, ... ... Осы ... ... ... ... – адам ... басқарудағы құқықтық нормалардың ішкі
тұрақты, сапалы мәні, маңызды. Бұл түсініктемеде ... ... ... көрсетіп отыр. Бұл түсініктеме дұрыс, бірақ
жеткіліксіз.
Заң ғылымында «құқық» термині ... ... ... ... деген – ресми түрде танылған жеке және заңды тұлғалардың
заңға сүйене отырып, ... ... ... ... азаматтардың еңбек
ету бостандығы, білім алу, меншік иесі болу, кәсіпкерлікпен ... ... ... (мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың) да
құқықтық мүмкіндіктері болады. Бұл көрсетілген жағдайларда «құқық» түсінігі
субъективтік мағынада қолданылады.
2. «Құқық» деген – ... ... ... ... ... Бұл
объективтік мағынадағы құқық, олардың қалыптасуы, жүзеге ... ... ... жүріп жатады. Мысалы, Қазақстанда мемлекеттік
құқық ... ... ... ... ... ... ... құқық Конституциясының, соған сай келетін
заңдардың, өзге де нормативтік-құқықтық актілері» болып табылады.
3. «Құқық» ... оқу ... ... ұғым ... қолданылады.
Мысалы, конституциялық құқық , әкімшілк ... ... ... еңбек
құқығы, қылмыстық құқық, отбасы құқығы т.б.
4. «Құқық» ... ... ... пен объективтік құқықтың
жиынтығы ... ... ... құқық жүйелері мен құқықтық жүйе.
Сонымен, «құқық» терминінің көптеген мәні бар, оны ... бір ... ... бір ... ... деп айтуға болмайды.
Негізінен, құқықты таптық және жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру ғылымда
кең орын алып ...... ... ... ... орындалуы мемлекеттік
аппараттың күшімен қамтамасыз етіліп отыратын жалпыға ... ... ... ... ... ... ... бірақ
мазмұндары біреу-ақ.
Құқықтың мазмұнының негізгі элементтері:
- қоғамның жеке ... ... ... орындау;
- қарым-қатынастарды реттеп, басқару;
- қоғамды дағдарысқа ұшыратпай, экономикалық, саяси - әлеуметтік,
мәдениеттілік т.б. бағытын дамытып, нығайту;
- ... ... ... ... ... ара-
қатынасын реттеп, басқарып отыру;
- халықаралық қатынастарды ... ... екі ... ... ... ... ... – құқықтың
объективтік түсінігі қоғамның объективтік дамуына сәйкес жаңа қатынастардың
қалыптасуы; екіншісі – құқықтың ... ... ... ... ... ... нормативтік актілерді
уақытында қабылдап, бекіту.
Құқықтың негізгі қағидалары:
1. Қоғамдағы әртүрлі мүдде-мақсаттарды нормативтік ... ... ... ... бостандығының іс-әрекетінің деңгейін,
шеңберін норма арқылы анықтап отыру;
3. Адамдардың, ұйымдардың ара-қатынасындағы келіспеушілікті ... ... ... ... ... ... ... қабылдаған, бекіткен нормативтік актілерінің
орындалуын бақылап отыру.
Құқықтың реттеу ...... ... ... қоғамдық
қатынастардың байланысын, орындалу жолдарын, бағыттарын анықтап отыру. Бұл
функция екі әдіс-тәсілмен орындалады: біріншісі – ... ... ... ... ... ... екіншісі – нормативтік
актіде субъектілерге толық бостандық беру, дұрыс орындалу бағытын көрсету.
Құқықтың қорғау ...... ... ... қарым-
қатынасқа ықпалын, әсерін күшейту, жаман қатынастарға тыйым салу. Бұл
функцияның әдіс-тәсілдері:
- ... ... ... ... ... құқықты нормаға тыйым салудың себептерін көрсету;
- жауапкершіліктің түрін көрсету;
- жасаған қателіктері үшін субъектілерді жауапқа тарту.
Құқықтың функциясы дегеніміз – ... ... ... ... актілердің жасайтын ықпалы мен әсері, сол ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету.
2.2. Құқық туралы негізгі теориялар
Құқық мемлекетпен бірге қоғамның ... даму ... ... ... Алғашқы қоғамдағы әлеуметтік нормалар: әдет-
ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни өсиеттер мемлекеттік ... ... ... ... айналып, құқық әлеуметтік негізгі нормаға айналды.
Адам қоғамы мыңдаған жылдар өмір сүріп келді. Сол көне заманнан ... пен ... ... ... ... қалай дамып келеді? – ... ... ... зерттеулер жасап келді. Өйткені құқықтың
мазмұнын, тарихын, белгі-нышандарын жақсы білу қоғамды дұрыс, ... ... өте ... ... да бұл ... заң ... күн тәртібінен түскен емес.
Бұл мәселемен ... ... ... ... шұғылдануда. Қоғамның
диалектикалық даму процесіне сәйкес құқық туралы көзқарас та, пікірлер де
әр ... ... ... ... негізгі теориялар: табиғи, тарихи, реалистік,
социологиялық, нормативтік, психологиялық, материалистік теориялар.
Табиғи теория – бұл ... ... көне ... ... мазмұны – адамдардың табиғи және мемлекеттің өмірімен байланысты
құқықтары. Табиғи құқықтарын ешкім ... ... жоя ... ...... ... ... қарсы келетін
мемлекеттік заң болуға тиіс емес – деген. Табиғи теорияны орта ... ... ... Монтескье, Гольбах, Радищев т.б. өте жақсы
дамытқан. Дамыған елдерде табиғи әлеуметтік ... мен ... ... ... ... жоқ. Олар қоғамды бірігіп басқарды.
Тарихи теория – бұл теорияның өкілдері құқық ... ... ... даму ... ... ... қалыптасады деп түсіндіреді. Оған
мемлекеттің қатысы жоқ – деп уағыздаған. Адамдар субъективтік жолмен ... мен ... жоя ... тек ... даму ... ... реттейтін, басқаратын нормалардың шығуын тездету
керек деп түсінген. Бұл ... ... ... Гуго, Карл Савиньи,
Фридрих Пухта, Штиль т.б.
Реалистік ...... ... ... эволюциялық ішкі себептері
арқылы өзгеріп, ескеріп, жаңарып жатады. Оның ... ... ... мол болады – деп уағыздаған. Бұл теорияны құқықтың бірлігін, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бақылауын қостайды.
Әлеуметтік теория – 20 ғасырда қалыптасқан ... Бұл ... ... ... құқықтық тәртібін жан-жақты ғылыми тұрғыдан зерттеуді
жақтайды. Өкілдері: Эрлих, Леон Дюги, ... ... ... әлеуметтік мазмұнын зерттеуге көңіл бөледі, құқықтық
мемлекетті жақтайды.
Нормативтік теория – құқық әлеуметтік өмірдің сыртқы ... ... ... мүдде—мақсатын орындау деп ... ... ... жеке өзін ... пен ... қоспай зерттеуді жақтайды.
Құқықтың әлеуметтік мазмұнын зерттеуге жақтайды. Құқықтың белгі-нышандарын
жақсы зерттеуді, ... ... ... ... ... ... ... сатылап зерттеуді, бақылуды ұсынады. Бұл теорияның
өкілдері: Р.Штаммлер, Г.Кельзен, ... ... – 20 ... ... ... ... теория.
Теорияның негізгі мазмұны құқық адамдардың ... ішкі ... ... ... ... ... әсер етуі. Адамның ішкі
сана-сезімі мен сыртқы тәртібінің, мінезінің, іс-әрекетінің ... ... сана деп ... Бұл ... ... екі ... бөледі:
жеке тұлғалық (автономдық) және оң ... ... Жеке ... – жеке адамның ішкі ұятынан қалыптасатын елегізу, қатты қиналу. Оң
жағымды позитивтік құқық – ... ... ... абыройына сенушіліктен
қалыптасатын психикалық көзқарас.
Материалистік теория – құқық саяси-экономикалық үстемдік жүргізетін
таптың мүдде-мақсатын ... ... ... ... Құқықтың
мазмұны екі элементтен тұрады – деп түсіндіреді: экономикалық ... ... ... ... ... ... даму ... үш кезеңге бөлуге болады: бірінші
кезең – Марксизмнің құқықтың мазмұнын түсінуі және оның ... ... ... кезең – құқықтың болашағына марксизмнің көзқарасы; үшінші
кезең – марксистік көзқарасты бұрмалау.
Бірінші ... ... ... ... түсінуі дұрыс еді –
құқықтың экономикалық базиспен және таптық күреспен ... ... ... кезеңде – буржуазиялық мемлекет пен құқық теориясының мазмұнын бір
жақты зерттеп, оның прогрестік ... ... ... ... ... құқықтық мемлекетпен байланыстырмады. Үшінші кезеңде одағының
басшылары ... ... ... ... ... өздерінің әкімшілік-
әміршілік, тоталитарлық саясатын қорғау үшін пайдаланды.
Марксизм жай теория қалпында қалмай, оны ... ... ... ... ... ... ... моделіне
айналдыруға тырысып бақты. Бірақ одан ешқандай нәтиже болмады.
Жоғарыда көрсетілген құқық теорияларының жеке алғанда ... ... да ... Бірақ барлығының мазмұнын біріктіргенде, бірнеше дұрыс
қорытынды тұжырымдар шығаруға болады:
- құқық әлеуметтік құбылыс, онсыз дамыған қоғам болашақ емес;
- ... ... және жеке ... ... ... құрал;
- құқық жеке адамның меншігін қорғайтын негізгі ... ... ... ... және оның ... қоғамдық
тәртіпті қорғайтын құрал.
Сонымен құқық жеке тұлғалардың экономикалық, саяси, әлеуметтік
т.б.бостандығын, теңдігін ... ... ... ... қоғамның
объективтік дамуын қамтамасыз етіп, өндіріс пен ... ... ... ... ... ... болуы туралы теориялар
Адам қоғамы мыңдаған жылдар өмір сүріп келеді. Жеке ... ... ... болып, сол мемлекеттің билігіне, құқықтық тәртібіне
бағынып, өзінің іс-әрекетін, мінезін, ... ... ... ... Көне заманнан адамдар мемлекет пен құқық қашан ... ... ... ...... ... ... ғылыми зерттеу
жасап келді. Енді мемлекеттің пайда болуы ... ... ... ... ... теория – мемлекет пен құқық Алланың әмірімен қалыптасып,
дамып келеді деп түсіндіреді. Бұл теория дұрыс – ... ... ... дінмен бірге зерттеу керек. Себебі, бұл теория адамдардың сенімі,
иманы ретінде қалыптасқан ... көне ... ... ... ... Бұл
теорияны ғылыми түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак Маритен т.б.
Патриархалдық теория – ... ... ... ... ... саналы түрде өзерінің мүдде-мақсаттарын іске асыру
үшін ... одақ деп ... ... ірі ... ... бірте-бірте мемлекеттің басшысына айналған. Отбасы басшысы – әке,
мемлекеттің басшысы – монарх. Бұл теорияның өкілі және дамытқан ... оны ... ... жаңа ... ... ... ... теория – бұл пікірді Платон көне ... ... 4-3ғ.). ... ... ... ... 19 ғасырда қалыптасты. Өкілдері:
Блюнчли, ... ... ... ... ... жетістіктеріне сүйене отырып, бұл теория – адам
қоғамында табиғаттың объективтік даму заңдарына сәйкес эволюциялы жолмен
мемлекетті ... ... ...... ... сияқты қоғамды
басқарады. Қанаушы тап қоғамның экономикасын дамытады. Ол ... ... ... ... ... - 17-18ғғ. қалыптасқан теория. Өкілдері:
Г.Гроцкий, Т.Гоббс, Д.Локк, Ж.Ж. ... Б. ... ... ... ... адамдардың өздерінің табиғи құқықтары болады (бостандық,
теңдік, ... ... т.б.). Оны ... жоя алмайды, оған зиян ... ... ... даму процесінде адамдардың ара-қатынасында
қайшылықтар басталды. ... ... ... ... ... үшін ... ... шарт жасап, мемлекетті құрды. Бұл шартың
мазмұны көп елдің Конституциясына кірді деп түсіндіреді.
Психологиялық теория – 19 ғ. бұл ... ... ... ... Қоғам мен мемлекетті бұл теория адамдардың психологиялық
біріккен көзқарасы, іс-әрекеті, мінезі, тәртібі – бәрі келісіп ұжымдық
түрде басқаруы. Қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... пайда болды деп түсіндіреді.
Күштеу теориясы – 19 ғасырда қалыптасқан пікір. Өкілдері: Л.Гумплович,
к.Каутский, ... т.б. ... ... ... тайпалар өздерімен шектес
әлсіз руларды, тайпаларды күштеп, зорлық, озбырлық жасап өзіне бағындырып,
бақылауды жақсарту үшін мемлекет құрады – деп ... ...... пен құқықтың пайда болуын экономикалық
тұрғыдан түсіндіреді, себептері: қоғамдық еңбектің бөлінуі, қосымша
өнімнің, жеке меншіктің пайда болуы, қоғамның қарама-қарсы екі ... ... ... ... Мемлекет пен құқықтың мазмұнының
тарихи өзгеріп отыруы қоғамдық ... ... ... көп ... көп жүйелі құбылыстарына сәйкес дамып,
өмірге келген бірлестік. Оның себептерін қоғамдағы болып жатқан объективтік
факторлар құрастырады: биологиялық, психологиялық, экономикалық,
әлеуметтік, діни, ... т.б. ... ... бір ... ... пен ... ... болуын ғылыми тұрғыдан толық түсінуге болмайды.
Жоғарыда көрсетілген теориялардың бәрінде де кемшіліктер мен
жетістіктер бар. Оны ... ... ... және ... ... ғылыми тұрғыдан дұрысырақ түсіндіретін – тарихи материалистік
теория. Бұл теория мемлекет және құқық тарихи туынды – қоғамның
антагонистік тапқа бөлінуінің ... ... ... деп ... ... – мемлекет пен құқықтың тек экономикалық базиспен шектеуі,
жалпы теорияның атқаратын жұмысын бір ... ... ... ... және олардың келешегін болжаудағы жіберген қателіктер.
2.4. Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның
объективтік заңдары
Алғашқы ... ... ... ... ... даму ... бір-бірімен тығыз байланыста
өзгеріп, жаңарып ... Бұл ... даму ... ... ... ... төңкеріс – б.з.д. 10-15 мың жылдықтарда болған. Ол
төңкеріс кезінде малшылық пен ... ... ... тастан
жасалған қарулар өмірге келді, адамның тәжірибесі өсіп, молайды. Қоғамдық
еңбек төрт ... ... ... ... жер игеру, өндірістік және
саудагерлер ... ... бәрі ... ... ... ... ... асырды.
Қоғамдық байлық қалыптаса бастады, оны иемденетін топтар, таптар пайда
болды. ... ... ... қайшылықтарды өмірге әкелді. 5-4
мың жылдықтарда сол қайшылықтарды реттеп, ... ... үшін ... ... ... болды. Мемлекет және құқық тарихы туынды – ... ... ... ... болып табылады.
Құқық пен мемлекеттің өмірге келуінің, қалыптасуының негізгі
объективтік ... ... ... ... ... жеке меншіктің қалыптасуы;
- таптар мен топтар арасында күрестің басталуы;
- қайшылықтарды реттеп, қоғамды басқару үшін құқық пен ... ... ... – адам ... дұрыс өмір сүруінің негізгі
объективтік заңдылықтарының бірі ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік нормалардың (әдет-
ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни нормалары) қоғамның даму процесінде бірте-
бірте құқықтық нормаларға айналуы. Сондықтан, құқық мемлекеттен аз да ... ... ... ... ... қоғамда мемлекеттік кезеңнің
басталуынан бері қарай құқық ... ... ... ... ... ... Қоғамда мемлекеттің өзі қабылдаған, бекіткен
құқықтың жаңа ... ... ... заң, ... ... ... шарттық
нормалар, заң күші бар соттың шешімдері.
Құқық екі жолмен дамыды: Біріншісі – ... ... ... ... ... сүйенді. Мысалы, мұсылман елдеріндегі
Құран заңы, ... Ману ... ... – жеке ... ... ... органның өзі бекіткен нормалар арқылы реттеп,
басқару.
Таптық ... ... ... ... ... ... ... үстем таптың заңға айналдырған мүддесі болады. Бұл мүддені заңға
айналдырушы және ... ... ... ... ...... ... мемлекеттік аппарат. Құқық үстем таптың мүддесін қорғаумен бірге
қоғамдық мақсатты да реттеп, басқарып отырады.
Құқықтың таптық мәні, ... ... ... мен ... сайып
келгенде қоғамның экономикалық, саяси, әлеуметтік сипатына және мәдени өсу
дәрежесіне байланысты. Мысалы, К.Маркс «Гота ... аты ... еш ... да ... құрылыстан және қоғамның соған сәйкес
мәдени дамуынан жоғары бола алмақ ... - ... ... ... қоғам
дамуының саяси, әлеуметтік, мәдени т.б. мұқтаждарына ... сай ... ... әсері мол болмақ.
Құқық – мемлекет шығарған ... ... ... ... қамтамасыз етіліп отыратын жалпыға бірдей қоғамдық қатынастарды
реттейтін ... ... ...... ... еңбек бөлінісінің, жеке
меншіктің пайда болуы нәтижесінде алғашқы ... ... ... ... ... жария өкіметтің пайда болуы мен ... ... ... ... өмірін ұйымдастырудың нысаны және оның
негізгі салаларына басшылық ететін, қажетті жағдайларда өкіметтің ... ... ... ... ... ... биліктен айырмашылығы:
1. Халықты туысқандығына қарамай, террриториясына сәйкес
біріктіру. ... осы ... ... ... басқаратын арнаулы аппараттың құрылуы. Бұл аппарат
үстемдік таптың, ... ... ... үшін ... ... ... болуы. Арнаулы мемлекетті басқаратын
аппаратта қызмет жасайтын адамдарды әлеуметтік қамтамасыз ету үшін ... ... ... даму ... ... басқаруды, жақсарту, дамыту: қоғамның жұмысының көлемі де,
шеңбері де молайып, кеңейіп, ескі басқару ... ... ... ... ... Жаңа мемлекеттік аппарат қажет болды;
- Қалың бұқараның, қаналушы ... ... ... ... ... іс-әрекетін
әлсірету, жою үшін күшті мемлекеттік аппарат керек болды;
- ... ... ... ... әлеуметтік жағдайды жақсарту үшін
басқарушы аппаратты нығайту ... ... ... ... ... үшін заңдылықты, құқықтық тәртіпті қатаң
сақтау үшін ... ... ... ... ... ... органдары мен мекелерінің ерекше жүйесі болуы (әскер, полиция,
сот т.б.). ... ... ... ... ... ... механизмі де күрделене түседі.
2. Үстем таптың мүдделері мен мақсаттарына сәйкес қоғамдық қарым-қатынас
ережелерін белгілейтін құқықтың ... ... ... ... ... ... ... қарай емес жеріне сәйкес бөлу. Аймақтық ұйым ретінде мемлекет
сол көлемде белгілі бір ... ... ... ... әсер етеді. Дамыған қоғамда мемлекеттік органдар мен қатар
әр түрлі партиялар, одақтар, бірлестіктер т.б., ... ... ... ... ... ... Таптық қоғамдағы басқа саяси
институттардан ... ... ... жоғарғы өкімет
билігіне (суверендік құқыққа) иелігі. Мемлекеттік өкімет билігінің
күші сол ... ... ... және ... ... ... ... қоғамдағы бірлестіктерден, ұйымдардан ... ... ... ... бірден-бір билік жүргізетін ұйым, басқа
бірлестіктердің билігі барлық халықты қамти ... ... ... ... күші бар ... акты ... алады;
- мемлекет қоғамдағы барлық құқықтық нормалардың ... ... ... ... ... ... тәртіпті бақылап
отырады;
мемлекеттің ішкі-сыртқы істердегі тәуелсіздігі, басым үстемддігі
ІІІ БӨЛІМ. ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан мемлекетін нығайту – тұрақтылық пен прогрестің басты ... ... ... алғаннан бері он жетінші жыл. Тарих
ауқымын алғанда бұл – уақыт ... ... ал ... ... ... мемлекеттің дамудың сапалық жағынан жаңа ... ... ... Он жеті – ... бір ... ... ... жылдарына
татитын оқиғаларды бойына жинақтаған уақыт болды.
Қазақстан Конституциясы мемлекеттігіміздің беріктігін нығайта түсті,
билік салалары арасындағы өкілет бөлісуді заңды ... ... ... ... ... адам ... ... кепілдіктері бекітілді,
бұқаралық ақпарат құралдары еркін жұмыс ... да ... ... Жыл ... ... ұлттық рынок толыққанды
бола түсуде. Мемлекеттің ішкі ... ... ... ... қайта құруы жүріп жатыр. ... ... да ... ... ... ... мемлекет ретінде қалыптасты және әлемдік
қоғамдастықтың толық құқылы мүшесі, оның ... ... ... мүшесі
болды. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы әлемнің 117 ... ... ... ... ... ... ... үкіметаралық 800-ден астам Шарттар мен Келісімдер жасалды.
Бұл кезең еліміз үшін мемлекеттік құрылыс мәселелерінің ... ... ... Жаңа ... ... ... қаланды, қоғамдық
дамуды реттеп және бағыттап отыруға қабілетті біртұтас ... ... ... ... оның ... ... ұлттық сананың
түлеуіне байланысты салаларда да біршама күрделі жұмыстар атқарылды.
Қазақстан зайырлы, демократиялық, құқықтық және әлемге ашық мемлекет
құруда. Бұл принциптер ... ... ... ... Республикасының азаматтарына нәсіліне, ұлтына, жынысына,
тіліне, әлеуметтік, мүліктік және лауазымдық жағдайына, әлеуметтік тегіне,
тұрғылықты жеріне, діни ... ... ... ... ... ... ... жазаға тартылғанына қарамастан
құқықтар мен бостандықтар теңдігіне ... ... ... кез келген түріне тыйм салынған.
Адамдарды патриотизмге, азаматтылыққа тәрбиелеу мемлекеттің, барлық
қоғамдық ұйымдардың, кезек күттірмейтін ... ... ... ... ... ... пен ... мемлекет пен жеке сектордың
бірлігі дамып ... Нақ ... ... ... ... дағдарыс пен
жоқшылықты еңсере білді. Келешекте біз де дағдарыстан шығып, экономика мен
әлеуметтік жағдайды ... ... ... ... ... ... қатарында боламыз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995ж.
2. Венгеров А.Б. ... ... и ... М.: 1994
3. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы,
1996 ж.
4. Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы.
Алматы: Жеті ... ... ... ... и ... Ред. ... М., ... Қ.Д. Жоламан Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, 2006ж.
7. Бейсенова А., ... К., ... ... ... және
құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы,
1997
8. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
9. Алексеев С.С. Теория права. М.: БЕК, 1993.
10. ... ... ... Курс ... Ред. ... В.К. Нижний
Новгород, 1994.
11. Маркс К., Энгельс Ф., Екі томдық ... ... 2-ші том.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мемлекет пен құқықтың пайда болуы»20 бет
Ежелгі Жапонияда мемлекет пен құқықтың пайда болуы14 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пайда болуы және функциялары13 бет
Мемлекет және құқықтың пайда болуы туралы11 бет
Мемлекет және құқықтың пайда болуы, оның объективтік заңдары21 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы6 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы19 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы мен дамуы4 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар12 бет
Мемлекеттік құқықтың пайда болуы туралы теориясы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь