Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны

Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны
Отбасы . мемлекеттің іргетасы. Отбасы . қоғамның бастапқы бөлшегі, алғашқы ошағы. Бірге өмір сүріп, бала өсіруді мақсат етіп, екі адам шағын қоғамды құрады. Отбасының қызметтері көп: жеке, әлеуметтік, экономикалық т.б. Отбасының негізгі қызметі . баланы әлеуметтендіру, яғни қоғамда өмір сүруге жан.жақты дайындау. Әлеуметтендіру . қоғамда қалыптасқан мәдени.әдептілік нормаларға, әлеуметтік құндылықтарға сәйкес және заңмен бекітілген тәртіп аясындағы барлық ережелерді сақтап, қоғамның басқа мүшелерімен ынтымақтастықта өмір сүруге, қызмет етуге үйрету. Ұжымдаса іс.әрекет жасауға бейімдеудің басты шарты . кез келген әлеуметтік жағдаяттарда қоғам мүшелерінің өзінің тұлғалық қажеттілігін/қызығушылығын қанағаттандырумен қатар өзгелердің құқықтары мен мүддесін ескеруге міндетті болуы. Жағдаяттық дауларды шешу барысында қоғам мүшелері өз ой.пікірін дәлелдеп, көзқарасын білдіреді, адамдармен араласып, тіл табысуға үйренеді, адамдар ұжымдасып, іс.әрекет жасауға бейімделеді.
Адамның әлеуметтенуіне орта мен әлеуметтендіретін дәуір ықпал етеді. Ғалымдардың айтуынша, адамның әлеуметтенуі мен дамуы «әлеуметтік ортада әлеуметтік нормаларды меңгеру мен ынтымақтастық іс.әрекетте жүзеге асады».
Баланы әлеуметтендіруде отбасы рөлі ерекше. Қазақи жанұя . отбасылық қарым.қатынасқа зор мән беретін, отбасына ерекше сеніммен қарайтын дағдылы отбасылар, әулеттер қатарына жатады (Күнәнің ең зоры . Құдайға серік қосу, кісі өлтіру, ата.ананы ренжіту, өтірік куәгер болу; Ерлі.зайыптыларды татуластыру үшін айтылған өтірік кешірімді; Адам ақылымен сымбатты, ұрпағымен қымбатты).
Қазақ отбасының әрбір мүшесінің орны бөлек. Халық ауыз әдебиеті қорындағы мақал.мәтелдерге сүйене отырып, қазақи жанұя құндылықтарын шығарып көрелік.
Ата . елдің бірлігін, болашағын ойлайтын дана қария: Аталы сөз . баталы сөз; Халықтың қартын сыйлауы . елінің салтын сыйлауы. Әже . әке.шешенің анасы. Қазақ әжесін ақ жаулықты, алақаны алтын, аяулы, ардақты, мейірімді жан дейді. Ол . жанұя бірлігін сақтаушы, балалардың тәрбиешісі, ақылшысы.
Қазақ отбасында ата.ана орны ерекше: Ақ жүрек әке . күншуақ, ақ жүрек ана . ақбұлақ; Әкем . асқар тауым; Әкеден артық орман жоқ, әкеден артық қорған жоқ, әкеден артық дана жоқ, әкеден артық пана жоқ; Анаңның алдында асқар тау да аласа; Әке сөзі . парыз, ана сүті . қарыз; Ана сүті бой өсіреді, ана тілі ой өсіреді.
Қазақ халқы . ырымшыл, думаншыл халық. Баланың дүниеге келген күнінен бастап, ержеткен ұлы мен бойжеткен қызы қосылып, оларды отау етіп шығарғанға дейін ата.ана баласының жастық шақтарына қарай той жасаумен болған. Олар: шілдехана, қырқынан шығару, бесік той, тұсау кесу, ашамайға (кішкентай балаға арналған атқа) мінгізу ырымдары және т.б. Қазақ
        
        Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны
Отбасы – мемлекеттің іргетасы. Отбасы – қоғамның бастапқы бөлшегі, алғашқы
ошағы. Бірге өмір ... бала ... ... ... екі адам шағын қоғамды
құрады. Отбасының ... көп: ... ... ... ... ... қызметі – баланы әлеуметтендіру, яғни қоғамда өмір сүруге
жан-жақты дайындау. Әлеуметтендіру – қоғамда ... ... ... ... ... және ... ... тәртіп
аясындағы барлық ережелерді сақтап, қоғамның ... ... өмір ... ... ... ... Ұжымдаса іс-әрекет
жасауға бейімдеудің басты шарты – кез келген әлеуметтік жағдаяттарда ... ... ... ... ... ... құқықтары мен мүддесін ескеруге міндетті болуы. Жағдаяттық
дауларды шешу барысында қоғам мүшелері өз ой-пікірін ... ... ... ... тіл табысуға үйренеді, адамдар ұжымдасып,
іс-әрекет жасауға бейімделеді.
Адамның ... орта мен ... ... ықпал етеді.
Ғалымдардың айтуынша, адамның әлеуметтенуі мен дамуы «әлеуметтік ортада
әлеуметтік нормаларды ... мен ... ... ... ... ... отбасы рөлі ерекше. Қазақи жанұя – отбасылық қарым-
қатынасқа зор мән беретін, отбасына ... ... ... ... әулеттер қатарына жатады (Күнәнің ең зоры – Құдайға ... ... ... ... ... ... куәгер болу; Ерлі-зайыптыларды
татуластыру үшін айтылған ... ... Адам ... ... ... ... әрбір мүшесінің орны бөлек. Халық ауыз әдебиеті қорындағы
мақал-мәтелдерге сүйене отырып, қазақи жанұя құндылықтарын ... ...... бірлігін, болашағын ойлайтын дана қария: Аталы сөз – баталы
сөз; Халықтың қартын сыйлауы – елінің ... ... Әже – ... ... ... ақ жаулықты, алақаны алтын, аяулы, ардақты, мейірімді
жан дейді. Ол – жанұя бірлігін сақтаушы, балалардың тәрбиешісі, ақылшысы.
Қазақ ... ... орны ... Ақ ... әке – ... ақ ... ана ... Әкем – асқар тауым; Әкеден артық орман жоқ, ... ... ... ... ... дана жоқ, ... ... пана жоқ; Анаңның алдында ... да ... Әке сөзі – ... ана сүті – ... Ана сүті бой ... ... ой ... халқы – ырымшыл, думаншыл халық. Баланың дүниеге келген күнінен
бастап, ержеткен ұлы мен ... қызы ... ... отау ... ... ата-ана баласының жастық шақтарына қарай той жасаумен
болған. Олар: шілдехана, қырқынан шығару, ... той, ... ... ... ... ... атқа) мінгізу ырымдары және т.б. Қазақ отбасында
бала – ең үлкен құндылық: Бала – бауыр етің; Балалы үй – ... ... ... мазар.
Қазақтың түсінігі бойынша, ұл бала – өмірдің жалғасы: Әке – бәйтерек, бала
– жапырақ; Атадан ұл ... – өзі ... қыз ... – ізі ... Ұл ... ұрпақ, қыз өссе - ырыс.
«Қыз бала – қонақ» дейді қазақ. Ол болашақ жар, ана. ... ... қыз ... ... ... ... ... Оң жағына отырғызу
тіркесінің шығуы қыз баланы құрметтеуден болса керек.
Ата-аналардың басты міндеттері – баланың денсаулығын ... ... ... ... Осы ұстанымдарды келесі аңыздан байқауға болады.
Осы аңыздағы ойды ... ... ... ... Ол ... ... ... ақыл тәрбиесі, сұлулық тәрбиесі һәм құлық
тәрбиесі" деген төрт ... ... атап ... ... ... «Адам білімсіз туады... Білім алған соң, ол ... ... - ... ... ... білімді ана тілінде беру жөнінде,
адамның туған халқына адал еңбек етуі ... ... ... ... сөзі
күні бүгінге дейін өзекті болып келеді.Құлық ... ... ... отбасында үлкендерді ... ... ... ... мән ... Жағымды мінез-құлық, тәртіп, сыйластық –
отбасы мен қоршаған орта әсерінен бойға ... ... бір ... етіп «тәрбиеле» деп, ұлын ұстазға береді екен. Бір күні ... ... ... ... ... екен», – дейді. Патша ұстазға рахметін
айтып, баласының ... ... ... ... ... ... ... тығылған заттың не екенін сұрайды. Қолына қағаз, қалам алған ... ол ... ... ... сары ... ... «Аты не?» –
дейді патша. ... күн ...... ... «Түсін түстегеніңмен, атын
дұрыс айтпадың, ол – жұмыртқа еді», – ... ... ... ... ... ... ұстаз: «Тақсыр, балаңыз алған білімінің ... ... ... мен ... ... Әйтсе де, тәждің астына күннің ... ... ... ... Мен ... білім
үйреткеніммен, сезімталдығын бере ... ...... ...
сізден».
Отбасы бүкіл ғасырлар бойы адам баласы тәрбиесінің құралы болып келеді.
Сондықтан ол адам үшін ең ... ... ие ... ... дәстүрлердің, жағымды өнегелердің, мұралардың сақтаушысы.
Онда бала алғашқы рет өмір жолымен танысады, моральдық нормаларды ... ... өмір жеке ... ... ... ... ... оқыту мен тәрбие жұмысындағы мектептің одақтасы. Ол бала ... ... ... байланысты болуды өте жақсы түсінеді. Өйткені бала
тәрбиесінің отбасында, мектепте нәтижелі ... ... ... ... ... ... бір бөлігі, мемлекет алдындағы ата-
аналардың борышы. Оған дәлел: ... ... ... халықтың
қажеттілігін толық қанағаттандыру, балалардың ... ... ... ... станцияларының, ғылыми- техникалық және көркемдік
шығармашылық үйірмелерінің жүйесін кеңейту; ананы, ... ... ... ... ... отбасы мүшелерінің демалуы үшін санаторийлердің, демалыс
үйлерінің ... ... ... ... еске ... әйелдердің халық
шаруашылығына қатысуын үйлестіру.
Отбасында басты мәселелердің бірі- баланың тіршілік әрекетін ... ... күн ... ... қойылатын талаптар, оның үй еңбегіне
қатысуы, оқу- әрекеті бос уақытын ұйымдастыру жатады.
Отбасы, барлық уақытта да, өсіп келе жатқан ... ... ... ... ... ие ... Қазіргі заманғы отбасының өсіп келе
жатқан ұрпақтың тәрбиесі мәселелерін шешудегі ерекшелігі – ата-ананың білім
және ... ... ... ... болуы.
Балалардың отбасынбағы тәрбиесі оның ... бір ... ... ... ... Ол ... мүшелері арасындағы өзара
қатынастардың қалыптасуы мен дамуына септігін ... ... ... ... өзара үйелмендік, тұрмыстық өмір. Отбасы
тәрбиесінің артықшылығы да осы ... оны ... ... да түрі
алмастыра алмайды.
Отбасы – ... ... ... ... ... ... ... адым. Ол балаға моральдық қалпы туралы алғашқы түсініктер
береді, оны еңбекке баулып, өз-өзіне ... ету ... ... іс-әрекеті мен мінез-құлқы, өмір сүру салты арқылы балаға
дүниетанымдық, адамгершілік, әлеуметтік-саяси құндылықтар ... ... ... және ... ... ... артықшылығы
басым. Алайда, қазіргі қоғамдық өмірде болып ... ... және ... ... отбасына белгілі бір
қиыншылықтар ... ... ... ... да ... ерекшеліктер орын
алады. Мысалы:ата-аналардың білімі жоғары болған сайын олардың балалары
мектепте жақсы оқиды. ... ... ... ... ... бала
тәрбиесі көбінесе білімі төмен ата мен әжелерге жүктеледі.
Қоғамда жүріп жатқан тұрғындардың материалдық ... ... ... ... ... ... әртүрлі ата-аналардың қарым-
қатынасына әсер етеді.Отбасында балаларға ... ... ... ... кірісі мол отбасыларда педагогикалық көзсоқырлық,
тойынғандық жағдайға алып барады. Тойынғандық ... ... және ... ... ... ... ... осындай ортада өскен балалардың арасына торығушылар,
қаңғыбастар ,”қызықты”әсерді іздеушілер өсіп ... ... ... ... ... Ол дегеніміз- жас ата-
аналардан тұратын әжесіз, атасыз отбасылар. Бұл отбасының ... ... ... ... Қиындықтар достық пен
ынтымақтастықты нығайтып, қуаныш пен ... ... ... жас ... ... ... ... түзелмеуі,бала тәрбиесі
сияқты қиындықтар кездескенімен, олард ышешу қоғамның құзырында.
Отбасы мүшелерінің ... ... бала ... ... да ... ... ... Қалалық отбасында бір-екі бала ғана тәрбиеленеді. ... ... ... сан алуан және өте күрделі; олар ... ... ... ... ... ... ... көп жұмсалуы; әйел ананың шамадан тыс ... ... ... үйі; ... ... ата-аналардың “өзі үшін
өмір сүруге”ұмтылған тоғышарлық ұмтылысы және т.б.Бала туудың азаюы- шағын
отбасындағы тәрбие ... ... ... және ... проблеманы
алуға тосады.
Қазіргі отбасы ажырасу санының едәуір артуымен сипатталады. Ажырасудың
90% тұрмыс қолайсыздығы мен ... ... ... ... ... баға ... болмайды, өйткені кей жағдайда ажырасу
баланың психикасына теріс әсер ... ... ... ... кикілжіңді
алдын алады.
Бір балалы отбасы көпшілікпен араласу, ұжымдық қызмет тәжірибесін игеру
жағынан баланы қиын жағдайға қалдырады.Бұндай ... ... ... іні, ... сияқты қамқорлығына алатын бауырдың болмауы ұжымдық
туыстық қатынастар аясын мүлдем тарылта түседі. ... ... ... мен ... ... ... ... педагогикалық
нормаларды сақтамауынан бастауыш сынып кезінен оның бойында тоғышарлық,
ұжымды жатырқаушылық қасиеттердің қалыптасқандығын ... ... ... ... ... ... ... ересектердің де, балалардың да жаңа құндылық ... ... ... ... өзгерістер әкелді. Ата-ана мен
мұғалімдердің міндеті – қоғамдық қатынастардың жаңа ... ... ... ... дұрыс пайдалану. Мектеп пен отбасы балаларды тауар
мен ақша қатынастарының мәдениетіне үйрету ... ... ... алып-сату пайда табу немесе пайдақорлық емес, ол жалпы игілік
үшін және өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін құқықтық екі ... ... ... түсіндіру. Ата-ананың маңызды міндеті балаларымен біріккен
коммерциялық қызмет-әрекетке қатысып, оны ... ... ... адамгершілігін, ұқыптылығын дамытатын қызмет көрсетудің әртүрін
орындауға үйрету. Нарық отбасы мүшелерінің ... ... ... әсер ... ... жаңа ... ... еенгізеді. Қоғамдық және
мемлекеттік тәрбие беделінің төмендеуі отбасы өмірінің тәрбиесіне ... ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы және отбасы тәрбиесінің бала дамуында алатын орны туралы27 бет
Отбасындағы тәрбие дәстүрлері47 бет
Жыныстық мінез-құлықтың отбасында алатын орны15 бет
Мектеп оқушылырының халық педагогикасын қалыптастыруда отбасының алатын орны35 бет
Бастауыш сынып оқушыларын тәрбиелеуде мектеп пен отбасының рөлі47 бет
Қазіргі кездегі мемлекеттік функцияның түсінігі және жіктелуі27 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
Адам – әлемнен де күрделі6 бет
Адамгершілік тәрбие7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь