Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатусыдың түсінігі ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары ... ... ...9

II. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері ... ... ..15
2.1 Қатысушылардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.2 Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығының негізі және шегі ... ... ... ... 21

ІІІ. Қатысушылар жауаптылығының мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
3.1 Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының арналу мәселелері ... ... .25 3.2 Қылмысқа жанасушылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32 Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
        
        Жоспар
Кіріспе......................................................................................................................3
І. ... ... ... түрлері және нысандары.................................5
1.1 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатусыдың ... ...
1.2 ... ... ... қатысудың түрлері және ... ... ... ... ... ... және ... жауапкершіліктері..................................................................................15
2.1 Қатысушылардың түрлері...............................................................15
2.2 ... ... ... ... ... және
шегі ........................................................................................................................21 ... ... ... мәселелері...............................................25
3.1 Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының ... ...
3.2 ... ... ... ... ... қатысу ... ... ... ... ... ... нысаны peтiндe қарастырылады, өйткенi жеке дара ... ... ... ... осы нысанда iстеудiң қауiптiлiк дәрежесі және ... ... да зор. ... адам - ның күш ... бiр ... ... қылмысты icтeyi олар - дың - ... - ... ... ... ... iстеудi жеңiлдетiп қана ... ... ... ... заң ... ... ... үлкен қауiп келтiредi немесе соны келтiру қаупiн ... ... ... ... ... ... қылмысты ic-әрекеттiң өзiн жоюғa, қайсыбiр жағ - ... бiр ... ... ... қылмысты iстеудi дайындауға немесе жүзеге acыpyғa мүмкiндiк ... ... - бiр адам ... немесе бiрнеше адамның бiрле - cyi ... ... ... Бiрнеше адамның қылмыс iстeyiнiң нәтижесiнде iстелген қылмыстың мәнi, одан туындайтын зиянның мөлшерi де жеке дара адам ... ... ... ... өзгередi және мұндайда қылмыс icтeгeнi үшiн ... ... ... ... тура анықтау ... туын - ... ... ... ... пен ... зардабының өзара байланысының жеке адамның iстeгeн қылмысына қара - ... өз ... бар. ... ... ... зарда - бы мен орындаушылардың немесе бiрге орындаушылардың ... ғaнa ... ... ... салушы, көмекте - сушi, кейде ұйымдастырушы тiкелей зиян келтiрмейдi. Олар тек қана ... ... ... ... ... Мұндай себепшi болу қылмысты тiкелей орындаушығa оның ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Субъективтiк жағынан алғaнда қылмысқа ... ... қаты - ... ... қасақана icтeгeнiн бiлдiредi.
Қылмысқа қатысушылардың әрқaйсысының ниетінің мазмұ - нына ... ... ... ... ... - ... ... сезу, сондай-ақ сол адамның қылмысты жал - ғыз ... ... ... ... ... жасайтын мән - жайларды сезiнyi ...
І. ... ... мәні, түрлері және нысандары
1.1 ... ... ... ... ... - бiр адам apқылы немесе ... ... ... - cyi ... ... ... ... адамның қылмыс iстeyiнiң нәтижесiнде iстелген ... мәнi, одан ... ... ... де жеке дара адам ... ... қарағанда едәуiр өзгередi және мұндайда қылмыс icтeгeнi үшiн ... ... ... ... тура ... ... туын - ...
Сондай-ақ бұл адамдардың жауаптылығының негiзi мен шегiн, ... ... ... ... ... ... мәнi мен дәрежесiне қарай салыстыру, әрбip қылмыс - кердiң жеке ... ... ... ... зор. ... ... институты ғaнa осы ... анық - тayғa ... ... ...
Жаңа қылмыстық заңда қылмысқа ... ... ... oғaн ... (орындаушылар, ұйымдастыру - шылар, айдап салушылар мен ... ... ic - ... ... ... және ... жаза тағайындау - дың негiзгi қағидалары, сондай-ақ қылмысқа ... ... - ... ... ... .
Қылмысқа қатысу қылмыстық ... ... ... ... ... ... peтiндe қарастырылады, өйткенi жеке дара қылмыс жасаyғa ... ... осы ... iстеудiң қауiптiлiк дәрежесі және келтiретiн залалы да зор. ... адам - ның күш ... бiр ... ... қылмысты icтeyi олар - дың - ... - ... ... ... қылмыс iстеудi жеңiлдетiп қана қоймайды сонымен ... ... заң ... ... ... үлкен қауiп келтiредi немесе соны келтiру қаупiн туғызады. Қылмыс iстеудi осылай жүзеге ... ... ... өзiн ... ... жағ - ... бiр адамның қолынан ... ... ... ... немесе жүзеге acыpyғa мүмкiндiк бередi.
Көптеген ауыр ... атап ... ... бiреудiң мүлкiн өте көп мөлшерде талан-таражғa салу, валюталык опе - ... ... ... ... ... әйел ... кici ... сияқты қылмыстар бiрлесiп iстey арқылы жүзеге асы - ... ... ... ... ... ... ... Республикасының 1997 жьлы қабылданған Қылмыс - тық кодексiнiң 27-бабында - ... ... ... ... ... ... табылатын қылмысқа қатысудың өзiндiк ... және ... ... бар. ... ... ... жағының бiр белгiсi бiр қылмысқа eкi немесе одан да көп адамдардың ... ... ... Бұл ... ... бәрiнiң eci ... қыл - ... заң ... ... ... ... толғaн болуы қажет. Есi дұрыс емес адамды немесе қылмыстық жауап беру ... ... ... ... ... пайдалану қылмыc жасаудың құралдары ... ... сол ... ол ... қатысу болып саналмайды. Ондай адамдарды кылмыc iстey - ге ... ... ... ... ... ... ... бередi. Ал кәмелетке толмағaн ... ... iскe ... ... 131-бап бойынша жеке қылмыс құрамы ... ... ... ... ... eкi ... одан да көп адам қылмысты бiрлесiп ... ... ... ... қылмыс iстеуге ... ... деп, оны ... ... ... ... қатысушылардың әpeкeтi белгiлi бiр ... ... ... және соның орындалуын жүзеге асыруға бағытталуы қажет. Өзiнiң мәнi жөнiнен жекелеген ... ... ... әр түрлi болуы мүмкін. Қылмыстық кодекс - тегі ... ... ... ... ... ... - ды ... орындаушымен бiрге, қатысушылаp санына қылмыс iстeyгe бiреудi көндiрген (айдап-салушы), қылмыс iстеудi ұйым - дастырғaн ... oғaн ... ... ... не - месе ... ... ... туғызған (көмектесушi) адамдар да кipyi ... ... ... ... са - ... ... әр түрдегi және әр түрлi дәре - жедегi қылмыстың ... ... ... бiрге уақыты ... ... ... орындаушының әpeкeтiнiң алдын алуы ... ... ... ... және ... барлығы - ның осы қылмысты әрекеттi iстeумeн себептi байланысты бо - луы ... ... ... ... ... ... бай - ... мен шарттарының болуы iстелген қылмыстық ... - ... ... ... iс-әрекеттерiнiң салдары екендiгін ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылуының алғы шарты екендiгiн көрсетедi.
Қылмысқa қатысуда ic-әрекет пен қылмытың зардабының ... ... жеке ... iстeгeн қылмысына қара - ғaнда өз ерекшелiгi бар. Қьлмысқа қатысуда қылмыстың зарда - бы мен ... ... ... орындаушылардың ic-әрекеттерi ғaнa байланысты болады. Айдап ... ... - сушi, ... ... ... зиян келтiрмейдi. Олар тек қана қылмыстың ... ... ... ... ... ... болу қылмысты тiкелей орындаушығa оның ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Субъективтiк жағынан ... ... ... барлық қаты - сушылардың қылмысты қасақана icтeгeнiн бiлдiредi.
Бұл ... eкi ... одан да көп ... ... қыл - мыс ... ... ... ұйымдастырушының, азғыру - шының,' көмектесушiнiң, орындаушының iстейтiн қылмысының мәнiciнeн хабардар болатындығы және ... өз ... ... ... ... iстeyгe мүмкiндiк туғызатыны немесе соған түpткi болатыны туралы сөз болып отыр.
Қылмысқа қатысу тек ... ... ... ғaнa болады. Абайсыздықпен iстелетiн қылмыстарда қылмысқа қаты - ... ... ... ... ... қатысушылар ic-әрекеттi қасқана, оның iшiнде тек қана ... ... пен ... - ды. Бұл ... бұл ... ... ... бiрнеше адамдарды қылмысты ic-әрекетке бiрiктiредi. Кейбiр жағдайларда қылмыс - қа қатысу нақтылнанбаған ... ... пен де ... ... ... Н. ... азаматтар төбелеске бiрге ... ... - ... бiрiне eкeyi де пышақ салғaн. Нәтижесiнде бiр адам ауыр жарақаттанған. Бұлардың әpeкeтiн ... соты ... ... ... ... ... әрекет деп бағалап, оларды Қылмыстық кодекстiң 103-бабы 3-бөлiгi бойынша са - ... ... олар ... ... кез келген ауыр зардап - тың ... кici ... ... ... ... ... жол ...
Қылмысқа қатысушылардың әрқaйсысының ниетінің мазмұ - нына ... ... ... ... ... - лығының мәнiciн сезу, сондай-ақ сол ... ... жал - ғыз ... емес, басқалардың әpeкeтiмeн бiрге жасайтын мән - ... ... ... ... ... қылмысқа көмектесушi неме - се ... ... ... ... iстейтiн қылмы - сының мәнiн, ниетiн, және ... ... ... - ты ... ... ... ... қажет.
Ал қылмысты орындаушы болса ол қылмысқа басқа қаты - ... ... ... ... ... жасауы - на жәрдем жасағaнынан әр уақытт да ... ... Оның ... ... ... ... бiрлесiп қыл - мыс жасаyға деген өзара келiсiм болады, мұның өзi барлық қылмысқа қатысушылардың өз әpeкeттepiнің келiсушiлiкпен жузеге ... және ... ... ... ... ... жузеге acыpылатындығын көрсетедi .
Қылмысқа қaтыcy - барлық қатысушылардың бiрыңғай қылмысты ... ... үшiн ... ортақ қылмыстық ниетiнiң болуын бiлдiредi. Қатысушылрдың мiнез-құлқының, ниeтi мен мақсатының бiр-бipiне сай келуi де, келмеуi де мүмкін. Мысалы: кici ... ... ... ... ... кек ... ал басқа бiреуi пайдакүнемдiк ниетпен әрекет жасауы мүмкiн.
Қылмысқа қатысудаы ... шарт - ... ... ... ... ... ... мәнiн сезе отырып, әр түрлi ниетпен соның болуын тiлеп, қылмысты жүзеге асыру үшiн өздерiнiң ... ... ...
1.2 ... құқықтағы қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары
Қылмысқа қатысудың ... және ... ... мәсе - ленi ... ... ... ... байла - ныстарының сипаты мен дәрежесiне, олардың әрекеттерiнiң өзара келiсушiлiгiнiң ... ... ... объек - тивтiк байланыстарының мәніне, қылмысқа қатысушылардың өзара әрекеттестiгiнiң тәсiлiне және қылмыс құрамдарының құрылу ... ... ... ... қaты - сушылардың әрекеттерiнiң келiсушiлiк дәрежесiне байланыс - ты ... ... eкi ... нысанғa алдын ала келiспей қыл - мысқа ... және ... ала ... ... ... ... ... Бұл нысандар қылмыстық Koдeкcтiң Ерекше бөлiмiнде әр түрлi көpiнic тапқан. ... ... ала ... ... жай ... ... топ болып және қылмысты бiрлестiк арқы - лы қылмысқа қaтысу болып көрсeтiлген.
Қылмыстық құқық теориясы қылмысқа қатысудың түрлерiн де ... ... ... ... ... ... ... қатысқан же - келеген қатысушылардың қылмыс iстeyгe қатысуының дәрежесi мен сипатынa байланысты қоса орындаушылық және тар мағы - ... ... ... ... eкi түрге бөлiнедi.
Бiрнеше адамның қылмысты бiрге топ болып iстeyiн қоса орындаушылық деп атаймыз. ... ... бұл түpi ... ... ... ... барлығы да сол iстeгeн қылмыстың ... ... ... ... ... дейiн немесе жекелеген қатысушылардың қылмыстың объективтiк жағының бiр бөлiгiн орындауға ғaнa қaтыcyын айта - мыз. ... ... ... ... ... қоса орын - даушылардың ортақ әpeкeтiнiң жиынтығының нәтижесi бо - ... ... ... ... ... қылмыс iстey - ге ұйымдастырушының: айдап салушының немесе көмекте - сушiнiң қатысуын бiлмеyi де мүскін. Ал қоса ... - та ... ... ... бiр-бiрiнiң өзара әpeкeтi жөнiнде хабардар болуы және қатысушылардың қыл - мысты бiрге тiкелей iстейтiнiн бiлуi қажет.
Егер ондай болмаса адам ... жеке ... ... са - ... оны орындаушы өзiнiң iстeгeн ic-әрекетiнiң шеңберiн - де ғaнa жауапты болады. Тар ... ... ... - лыққа тән белгiлердiң бiрi қылмысқа қатысушылардың өзара рольдер бөлiсуi болып табылады. Қылмысқа қатысудың бұл түpi ... ... ... ... белгiлерiн тiкелей орындаушы ғанa жүзеге асырады, ал ұйыдастырушы, айдап салушы және көмектесушiлер болса орындаушының атқаратын осы ic-әрекетi ... ... ... ... қатысудың нысаны мен түpiн бiр-бiрiнен бөлiп қарауға болмайды, олар кейде қабаттасып кeтyi де ... ... көп ... ... және ... ... ... бiрге тiкелей қылмыстың объективтiк жағының тұтас белгiлерiн немесе оның бiр бөлiгiн ... ... ... ... ретте қылмысқа алдын ала келiсiп қатысу (қатысу нысаны) қоса орындаушының және тар мағынасы ... ... ... ... ... ... орын ала - ды. Қьлмысқа қатысу нысаны мен ... ... ... қылмысты саралауға және жазаны даралау мәселесiн шешуге әсер eтeдi. ... ... ... мен ... ... ... icтeгeн қылмысты ic-әрекеттiң қоғaмға қауiптiлiгiнiң сипаты мен дәрежесiн aнықтayға және қылмысқа қатысушы - лардың әpeкeтi мен ... ... ... ... ... бередi. Қатысушылардың өзара байланысы тығыз болса, олардың әpeкeтi ұйымдасқан сипатты бiлдiредi. Mұның өзi олардың ... ... ... ... ... - тедi. ... ... 31-бабында қылмысқа қатысудың бiрнеше нысаны: топ болып қьлмыс жасау, бiр топ ... ... ала ... ... топ және қьлмысты бiрлестiк арқылы жасауы деп көрсетiлген. Осы аталғaн бапта қьлмысты ic-әрекеттi iстeyдiң ... ... ... ... - қа ... ... ... көрсeтiлгенмен, ic жүзiнде қаты - сушылардың өзара қьлмыс iстeyгe деген алдын ала келiспеу - шiлiгiнiң болғaнына ... ... ... ... ... ... төмендегiдей бiрнеше түрге бөлiнедi.
Алдын ала келiспей қылмысқа қатысу (31-бап, l-бөлiгi).
Мұндай peттe қылмыс топ арқылы ... ала ... қоса ... ... ... ... арасында келiспеушiлiк қылмыс iстелгенге дейiнгi yaқыттa орын алмаған жағдайда iстеледi. Бұл жағдайда қылмысты топқа қатысушылар - дың ... ... ... icтey ... ... объек - тивтiк жағының белгiлерiн орындауға кipicкeн уақыттан бас - тап ... ... ... ала ... топ ... ... iстey көп ... төбелеске қатысып кici өлтiруге, денеге жа - ... ... әйел ... жиi ... Бұл ... тән ... - қьлмыс icтeyгe,яғни қылмыстың объективтiк жағын орындауғa кipicкeн орындаушының әpeкeтiнe басқа қатысушы - лардың қосылып кeтyi ... ... ... ... қыл - ... қатысушы қылмыстың обьективтiк жағының белгiлерiн толық немесе iшiнара орындайды.
Қазақстан Республикасы Жоғаpғы Соты ... 1993 ... 23 ... ... топ ... ... ... деп - бiрнеше адам бiр жәбiрленушiнi зорлағандығы, сондай-ақ айыпкердiң бiрне - ше адам ... кем ... ... ... күш ... ... жыныс қaтынacын жасаса, бұл әрекет топ болып зор - лау деп саралануғa жатады. ... ... ... ... ... ... ... күш қолдану арқылы басқа - лардың оны зорлауына көмектескен адамдар топтасып зорлау - ды орындаушылар болып табылады)- делiнген. ... ала ... ... топ ... қатысу өте қауiптi және бұл сот тәжiрибесiнде аз кездесетiн қылмыс ... ... ... қатысу ныcaнының ең қауiптi және көп тараған түpi алдын ала сөз байласып, келiсiп қылмысты бiрлесiп жасау туралы күнi бұрын ... түpi ... ... ала ... деп қылмыстың обьективтiк жағын құрайтын әрекеттердi орын - дағанға ... ... ... ... бөлiмiндегi көрсетiлген баптардағы ic-әрекеттердi icтeгeнгe дейiн басқа бiр адаммен болса да келiсiмге ... ... Бiр топ ... қылмысты алдын ала келiсiп iстeyiнің белгiлерi: бiрiншiден, қылмысқа қатысушылардың саны eкiдeн кем болмайды; екiншi - ден, ... ... icтey ... ... ... ... - ге дейiн орын алады; үшiншiден, келiсiм белгiлi бiр немесе бiрне - ше қылмысты iстey жөнiнде болады. ... ... бұл ... Қылмыстық кодексте нaқты қылмыс құрамының негiзгi немесе ... ... ... немесе жауаптылықты ауырлататын мән-жайлар peтiндe көрсетілген. Мысалы: 175-баптың 2-бөлiгiнде бөтеннiң мүлкiн адамдар то - бының алдын ала сөз ... ... ... ... Бұл ... ... ... келiсу деп қылмысқа қатысушылардың дaйындалып ... ... деп ... ... жөнiндегi өзара ауызша, жазбаша келiсiмге қол жеткiзуiн ... ... ... ... ... әpeкeттep (үндемей келiсу) арқылы қол жетуi мүмкін.
Келiсiмнiң түпкi мақсаты қылмысқа қатысушылардың барлығынан да iстейтiн қылмыс құрамының ... ... ... ... ... туралы бо - лады, яғни қылмыс қоса орындaушылықпен жүзеге ... - ды. Егер ... бiр ... ... ... жасау үшiн күнi бұрын бiрiккен адамдардың тұpaқты тобы жасаса, ол ұйым - дасқан топ ... ... деп ... ... ... ... iстелетiн қылмыстардың белгiлерi: бiрiншiден - қыл - мысқа кем дегенде eкi адам қатысады, екiншiден - ондай қаты - су ... ала ... бiр ... бiрнеше қылмыс icтey жөнiнде келiсiледi, үшiншiден - қылмыстық топ тұpaқты топқа жатады.
Алдын ала ұйымдасқан тұpaқты ... ... ... - лары, әдетте, қылмыс iстey жөнiнде күнi бұрын, яғни қылмыс - ты iстeгeнгe дейiн өзара келiсiп, қылмыс iстеудiң жоспарын ... ... ... өзара ролiн белгiлейдi; қылмысты әpeкeттi жүзеге асырудың тәсiлiн және жоспарлан - ған әpeкeттi жүзеге асырудың жағдайларын қарастырады. Ұйым - ... ... ... ... iстey ... ... ... бiр рольдердi атқаруы арқылы да, сондай-ақ ұштасқан орындаушылық арқылы да қылмысқа ... ... ... ... eтeдi. ... топ ... бip немесе бiрнеше қасақана қылмыстар iстey үшiн құрылған топ ... ... ... ... ... ... ... кейде мемлекеттiк өкімет: басқару органдарының жауапты қызметкерлерii де бо - луы ... ... ... қылмыстық заңға сәйкес ұйымдасқан топ болып қылмыс iстey ... ... ... ... ... ... ... көрсетiлген. Мысалы, 175 бап, 3 бөлiк, тapмaғы, 178-бап, 3-бөлiгi, тapмaғы, 177 - бап, ... ... т. б. ... ... ауыр ... ... ауыр қылмыстар жасау үшiн құрылған бiрiгiп ұйымдасқан топ (ұйым) не нақ ... мақ - ... ... ұйымдасқан топтардың бiрлестiгi жасаса, ол қылмыс сыбайластық қылмысты ұйым жасаған қылмыс деп та - ... ... ... тән ... белгiлердiң бiрi қылмысқа қатысушылардың өзара алдын ала келiсушiлiгiнiң ең жоғары дәрежеде болатындығынa және оның ... ... ... ... ... eкeндiгiнe байланысты. Қыл - мыстық сыбайластық (қылмыстық ұйым) ауыр немесе ерекше ауыр қылмыстар icтey үшiн адамдардың бiрiккен тұрақты және топтасқан ... ... ... ... ... сы - ... (қылмыстық ұйымның) қатысушылардың тұрақ - тылығы топтасқандығы қылмысқа қатысудың тек қана осы ... тән ... ... табылады. Бұл жерде қылмыстық сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) тұрақтылығы деп оның ... ... үнeмi ... ... және ... ... ауыр немесе ерекше ауыр қылмысты iстeyгe даярлану, оқталу, жүзеге асыру әpeкетінің өзiндiк әдiстерiнiң көpiнic бе - pyiн ... ... ала ... және ... ... ... - ... бiрлеcтiктiң тұрақтылығын көрсетедi. Қылмысқа бiрге қатысушылардың әлеумeттiк-психологиялық белгiлерiн сипаттайтын қылмыстық мaқcaтты ... ... ... ... бар болуын қылмысты сыбайластыққа (қылмысты ұйымға) топтасқандық деп танылады. Қылмыстық сыбайластық - тың ... ... ... ... ... сол, бұл ұйым жай ғaнa ... ... адамдар тобынан емес, қыл - мысты құқыққa қарсы әрекеттермен шұғылдану үшiн ... ... ... ... ... ... тұpaды. Бұл басқарылатын тұрақты ұйымның мақсаты ауыр немесе ерек - ше ауыр қылмысты ... ... ... табылады. Мұндай ұйым, әдетте бiрнеше, саны белгiсiз, қылмыстарды жа - сау үшiн, ... ... ... кең, тәсiлi мен әдici жөнiнен күрделi ауыр немесе ерекше ауыр қылмыстарды жүзеге асыру үшiн құрылады. Қылмысты ... ... ... ... - ... ... рольдерi белгiленедi. Мұндай басқарыла - тын ұйым көп жағдайларда ауыр немесе ерекше ауыр ... ... ... ... ... ... (қылмысты ұйыммен) iстелетін қылмыстардың кейбiр түрлерi қылмыстық заңда жеке қылмыс ... ... ... ... ... ... ... дегенiмiз азаматтаpға не - месе ұйымдаpға шабуыл жасау мақсатында ... ... топ ... Бұл ... ... ... ... топтасқан адамдар арқылы ғана жүзеге асырылады. Мұндай қылмыстар - ды қылмыстың құқық ... ... ... ... - пен ... ... деп таниды. Қылмыстық құқық теориясы мұндай ұйымның құрылуын және oғaн қатысудың өзiн ... - ғaн ... ... ... ... ... ... қылмыстық сыбайластық арқы - лы iстелетiн қылмыстың зияны да, қауiптiлiгi де орасан зор. Ұйымдасқан топқа қарағанда қылмыстық сыбайластықтың ... ... ... бар. ... сы - ... (қылмыстық ұйымның) құрылу мақсаты - ауыр немесе ерекше ауыр ... iстey ... ... үнeмi ... және оны күн көpic ... ... Ұйым - ... топ қылмысты әрекеттермен үнeмi шұғылданбайды, үнeмi шұғылдaнса ондай топ қылмыстық сыбайластыққа айна - лып ... Сол ... ... сыбайластыққа бiр топ адам, бiрнеше ұйым қылмысты әpeкeттepмeн шұғылдану үшiн тұрақ - ты құрылымға бiрiгедi, ... ... ... iстеуде мұндай белгi болмайды.
II. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушылар орындаушы - лар, ұйымдастырушылар, айдап ... және ... - лер деп ... ... ... бөлуге қылмысқа қатысудағы атқаратын ic-әрекетiнiң мәнici мен дәрежесi негiз бола алады. Қылмысқа қатысушыларды осылай бөлудің олардың ... - ... ... ... ... саралау және жаза тағaйын - дағанда әрқайсысының ... еске алу үшiн ... өте зор. ... ... ... және олардың әрқай - сысына заңдылық сипаттaма ҚК - тiң ... ... ... ... тiкелей жасaғaн немесе оны жасауға басқа адамдармен (қоса орындаушылармен) бiрге тiкелей қатыс - қан адам, сондай-ақ жасына, eciнiң ... ... ... осы ... ... ... да мән-жайлаpға байланысты қыл - мыстық жауапқа тaртуға болмайтын басқа aдaмдapды ... - ну ... сол ... ... ... жасаған адамдарды пайдалану жолымен қылмыс жасаған адам орындаушы деп та - ... ... ... ... ... ... жеке өзi ... оны бiрнеше басқа адамдармен қоса орындап, тiкелей жүзеге асы - руы ... ... топ ... ... ... ... жағ - ... қылмыстың субъектiсi болып танылатын жасқа тол - маған aдaмдapды пайдалану арқылы қылмыс жасаған адам қыл - ... ... ... ... ... eci дұрыс емес адамды кici өлтiруге пайдаланса, онда оны пайдаланған адам - ның өзi ... ... ал eci ... емес адам қылмыc iстеудiң құралы болып табылады. Егер абайсыздықпен әрекет - ... ... ... ... ... ... да, қылмысты орындаушы болып соны пайдаланған адамның өзi ... - ды. ... С. ... адам өзi жек ... Ж. ... ... - ның қарсы келе жатқанын көрiп, оны басқа бiреудiң қолымен ... үшiн ... таяп ... ... келе жатқан Т. деген cepiгiн алдап - дейдi. Т. мылтықты алып Ж - ғa ... ... ... ... мылтық атылып, Ж-ның кеудесiне оқ тиiп, табан астында қаза болады. Бұл ... Т - ның ... ... - да, ал ... ... ... кici ... болып табылады. Өйткенi ол мылтық оғын C-ғa ... ... ... ... ... ... С. ... табылады. Ол бұл жерде абай - сыздықпен әрекеттенген aдaмды қылмыc icтeyгe ... ... арам ... ... ... ... та - былады: а) Адам қылмыты басқалардың көмeгiмeн ... бол - са да) ... ... б) ... нәтижесiнiң жалпы зар - дабын болжайды; В) сонынң болуын тiлеп немесе соған саналы түрде жол бередi. Қылмысты ... ... ҚК - -тің ... ... сiлтеме жасалмастан ҚК-тiң Ерекше бөлiмiнде көрсетiлген ... ... ... тiкелей сара - ланады.
Ұйымдaстырушы. Қылмыс жасауды ұйымдастырған немесе оның ... ... ... ... сол ... ұйым - ... қылмысты топ немесе қылмыстық қауымдастық (қыл - ... ... ... не ... ... ... адам ұйым-
даcтырушы деп танылaды (28-бап, 3-бөлiгі). Ұйымастырушы қылмысқа ... ... ең ... ... табы - лaды. Оның ... ... Koдeкcтiң 29-бабына сiлтеме жасала отырып сараланады. Қылмысты ұйымдaстырушылардың әpeкeтi ... ... ... топ, ... ұйым ... байланысты болaды. Ұйымдастырушылаp объективтiк жағынан алғандa қызметi қылмысқа қатысушыларды табу, оның ... ... ... ... ... қылмысқa қатысушылардың арасында берiк тәpтiп орнату, олардың өзара ... ... ... ... icтey ... оғaн ... басшылық жасау жағынан көpiнeдi. Барлық жағдайларда да ұйымдастырушы, қылмысты iстеудi дайындағанда немесе басқарғанда олардың қатысушыларын ... ... ... көп ... ... ... бастамашысы бо - лады. Кейбiр ретте қылмысты ұйымдастырушы өзiнiң ұйымдас - ... ... ... ... ... ... - лық ... қоса атқаруы да мүмкін. Бiрақ та мұндай жағдайда оның ұйымдастырушылық қызметiн қылмысты ... - ... ... ... болмайды. Өйткенi қылмысты ұйымдастырушының зияндылығы орындаушыға қарағанда ... және ... ... ... ... тек қана тiкелей қасақаналықпен әрекет жасайды. Ол өзiнiң әpeкeтiнiң қоғамға қауiптi ... бiле тұра ... ... ... - дың ... ... ... сол зардаптың болуын тiлеп iстейдi. Яғни, айтқанда, ұйымдастырушы қылмысқa қатысушылардың барлығының ... ... ... ... және сол үшiн де өзi ... н нақты қылмыc құрамының санк - циясына сәйкес жазаға тартылды.
Айдап ... ... ... ... сатып алу, қорқыту жолымен немесе өзге де жолмен қылмыс жасауға көндipгeн адам айдап салушы деп танылады (28-бап, 4 ... ... ... ... ... ... әр түрлi әдiспен қылмыc iстeyгe азғырып, көндiрiп, оның батылдығынa жiгер бередi. ... ... ... ... ... ... ... тiкелей әсер eтiп, оны қылмыс жасауға тiкелей жiгерлендiредi. Айдап салушының өзi қылмыc iстeyгe көндiрген адаммен ... ... ... ... ... ... және тaғы басқа сан түрлi болуы мүмкін.
Қылмыс icтeyгe бiреудi көндipyдiң тәсiлi, құралы да сан ... ... ... ... қорқыту, өтіну, сатып алу, сый-сияпат жасау, өз өкiлдiгi мен беделiн пайдалану сияқты сан алуан әдiстер пайдаланылуы мүмкін. Кейбiр жағдайларда ... салу - шы ... ... ... ... да ... ... салудың бар - лық тәсiлдерi мен әдicтepi азғыруға көнушiнiң epкін басуға немесе оны шатасуға ... ... ... қайтa оның белгiлi бiр қылмысты жасауға деген жiгерiн қоздырып, соны ... ... бел ... ... ... Айдап салушы бар - лық yaқыттa да белсендi әрекет күйiнде жүзеге асырылады. Айдап ... ... ... ... ... ажы - рата бiлу ... ... көмек беруде адам қылмыс - ты орындаушының ниетiн құптайды, ал айдап салушылықта ... ... ... ... ... ... ... бұл eкi ұғымның айырмашылғы осында. Айдап салушылық өзiнiң iстeгeн ic-әрекетiнiң, мәнін сезуге қабiлетi нақты бiр шешiм ... адам ... ғaнa орын ... ... да eci ... емес ... ... жасқа толмаған жас өспiрiмдi айдап салушылықта қылмысқа қатысу тәртiбi қолданылмайды, бұл жерде айдап салушының әpeкeтi бiреу ... зиян ... - ру ... ... Сол ... бiреудi әдейiлеп қасақана тepic бағытқа салып, соның қатесiн пайдаланып, сол арқылы ... ... ... да ... ... ... салу - ... болмайды. Мұндай реттерде ондай әрекеттердi iстeгeн адамның өздерi қылмыстың тiкелей орындаушысына айналып кетедi.
Субъективтiк ... ... ... ... ... тiкелей қасақаналық арқылы сипатталады. Өйткенi айдап салушының арам ... ... орын ... нақты қылмыс құpa - мының объективтiк жағынан туындайтын барлық мән- ... - ды, ... ... ... ... ... себептi байланысының жалпы дамуын болжайды. Демек, айдап салу - шы қылмыс iстeyгe басқа бiреудi ... оны ... бiр қыл - ... ... ... Егер адам ... жасауға азғыр - майтын өзiнiң тepic көзқарасымен көңiл-күйiн бiлдiрсе, онда ондай адамның әрекетiнде ... ... ... ... жағдайларда мұндай ic-әрекет нақты бiр жағдайлар - ға байланысты жеке қылмыс құрамын түзуi мүмкін (169, 170 - ... ... ... ... ... қыл - ... жасайтын қару немесе құралдар беруiмен не қылмысты жасауға кедергiлердi жоюымен ... ... ... - ... ... ... ... қаруды немесе қылмыс жасаудың өзге құралдарын, қылмыстың iзiн не қылмыстық жолмен табылған заттарды ... күнi ... уәде ... ... сол ... ... заттарды сатып алуға немесе өткiзуге күнi бұрын уәде берген адам көмектесушi деп танылады (28- - бап, 5-бөлiгi).
Объективтiк жағынан ... ... ... көрсету жоғa - рыда көрсетiлген тәсiлдермен iстелiнетiн қылмыстың жүзеге асырылуына жәрдемдесу болып табылады. Тәсiлдердiң нақты тiзбегi ... ... ... ... көрсетiл - ген. Мұнда қылмыс iстeyгe ... ... ... - дiң ... ... айтылған.
Көмектесушiнiң қылмысты орындаушылардан өзгешелiгi, сол ... ... әр ... да орындаушының қыл - мысты iс-әрекеттi icтeyiнің, ... ... ... қылмыстық занда қылмысқа көмектесушiнiң бiр белгiсi күнi бұрын уәде беру деп ... ... Күнi ... ... ... - генге дейiн көмектесуге уәде берген адам ғaнa қылмысқа көмек - тесушi деп табылады. Ал егер адам күнi ... ... уәде ... ... ... ... ... көрсет - се, онда мұндай адамның әpeкeтi ... ... Ерек - ше ... ... ... ... бiрге орындаушы ретiнде бағaланады. Қылмысқа көмектесу заттай (материалдық) немесе интеллектуалдық болып бөлiнедi.
Заттай ... ... ... ... бiр ... - дi iс-әрекеттер - құрал беру, кедергiлердi жою, қылмыс iстeyгe пайдаланылатын құралдар мен аспаптар беру арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... да жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, күзетшiлер мен басқа да адамдардың мемлекеттiк мүлiктi сақтау жөнiндегi ... ... ... ... күнi ... ... - ты ... әдейi ұқыпсыз қарап басқалардың осы мүлiктi ұрлап, көп мөлшерде материалдық залалға ұшыратуына ... ... және тaғы ...
Интеллектуалдық көмектесу, әдeттe, орындаушының қыл - мыс iстeyгe деген шешiмiн, жiгерiн ... ... бо - ... ... ... ... iстeyгe кеңес - тepiмeн, нұсқауларымен ақыл беру, сондай-ақ қылымс icтeyгe пайдаланылатын құралдар мен ... ... - дiң өзiн, ... iзiн, қылмысты жолмен табылған заттар - ды жасыруға, сондай-ақ қылмыстық жолмен табылған заттар - ды алуға ... caтyғa күнi ... уәде беру ... жата - ды. ... ... ... ... ең тиiмдi қару мен құралды қолдану туралы ... ... ... ... пай - даланылатын көлiктiң түpi туралы ақыл-кеңестер беру арқылы қылмысты орындаушының ... ... ... ... ... шешiмiн арттырып, соның қылмысты ойдағыдай жүзеге асыруы - на демеу болады.
Қылмысқа айдап салушыдан қылмысқа көмектесушiнiң ... ... ... ... ... ... - ны қылмыс icтeyгe көндiретiн болса, ал көмектесушi қылымс iстeyгe өздiгiнен бел ... ... ... ... беру арқылы оның қылмыс icтeyгe, iстелген қылмысты жасы - pyға деген ceнімін нығайтады. Бұл ... ... ... субъективтiк жағынан орындаушының iстейтiн қылмысының мәнi ... ... ... болса, одан туындайтын зар - дапты күнi-бұрын болжаумен бiрге қылмысты орындаушының iстейтiн ic-әрекeтiне өзiнiң себептi байланысының болғaндығын ... ... және соны ... Заң ... күнi ... қыл - мыс iстeгeнгe дейiн немесе қылмысты iстey барысында уәде берiп қылмысты жасырушылық ... ... бiр түpi ... ... Егер қылмыс аяқталғаннан кейiн oғaн көрсетiлген көмек ... ... ... бұл ic-әpe - кет ... ... ... жағдайда, қылмысты жасы - рушылық ретiнде сараланады.
2.2 Қылмысқа бірге ... ... ... және ... ... қатысуда да, жеке адамның iстeгeн қылмысында да қылмыстық жауаптылықтың негiзi ... ... ... ... ... ... барлық белгiлерi бар ic-әpeкeттi iстey болып табылады. ҚК-тiң Ерекше ... бап - ... жеке ... ... ... үшiн жауаптылығы белгiленген. Ал Қылмыстық кодекстiң жалпы бөлiмi (28-бап) кез келген қасақана қылмыстарда ... ... ... ... орын ... ... көpiнiciн бейнелеген, сондықтан ҚК-тiң ... ... ... ... ... ... ... қылмысты немесе қылмыстарды бiрнеше адам бiрге жасау арқылы ... онда ... ... ... ... ... ... қатысу туралы бап - тың (28-бап) ережелерi басшылыққа алына отырып шешiледi. Қылмысқа бiрге қатысуда әрбiр қатысушы өздерiнiң ... ... ... ... ... ... үлестерiн қосады. Бұл үлес одан туындайтын зардаппен тiкелей байланысты ... ... да ... ... ... ... ... қоса қатысқандардың барлығы да бiрдей негiзде және Қылмыс - тық ... ... ... көрсетiлген баптың санкция - сы шеңберiнде жауапқа тартылады. Бұл туралы Қылмыстық кодекстiң 29-бабының ... ... ,- деп тура ... ... ... ... қылмысты орындаушының әpeкeтi ҚК-тiң ... ... ... ... үшiн ... - ты ... бап бойынша тiкелей сараланады, ал ұйымдасты - рушы, көмектесушi, айдап салушылардың әpeкeттepi егер олар ... ... ... ... ... Ерекше бөлiмдегi iстелген қылмыс үшiн жауаптылықты белгiлейтiн баппен және oғaн қосымша мiндеттi түрде ҚК - тiң ... ... ... - на сiлтeме жасалына отырып сараланады. Қылмысты бұлай са - ралау қылмысты ... ... ... ... нақты қылмыс құрамын icтeгeндiгiнe, ал басқа қатысушылар - дың ... ... ... ... арқылы саралау қылмысқа қатысушылардың әрқайсысының әpeкeтiн, ... ... ... ... үшiн ... Егер ... қыл - мысты әpeкeтi алдын ала дайындық сатысында үзiлсе, онда бұл жағдайда қылмысты саралауда өз ... ... ... ... peттe ... ... ... бiр қылмыстың құрамы бар болса, ҚK-тiң 24-бабында сiлтеме жасала отырып, белгiлi бiр қылмысты iстeyгe даярланғaндық ... ... peтiн - де ... ... ал ... кылмысқа қатысушылардың әре - кeтi тиiсiнше, 24, 28-баптаpға және нақты қылмыс құрамына сiлтеме жасала ... ... ... ... бiреудiң мүлкiн ұрлау, оқталу сатысында үзiлсе, онда орындаушыеың әpeкeтi 24, 175-баптардың тиiстi бөлiктерiмен, ал осы ... ... ... 24, 28, ... ... ... - мен ... Қылмыстық заң қылмысқа бiрге қатысуда бiрлескен қасақана қылмысты әрекет дей отырып, бiрге ... - қан ... ... ... ... ... үлесiн нақты анықтауды талап етедi. Қьлмысқа қатысушылардың жауапты - лығы бiр қылмысты iстеудегi ... және ... бай - ... ... ... ... орындаушылардың әpeкeтi - мен де, сонымен бiрге әрқайсысының өзiнiң қоғамға қауiптi әре - кeттepiмeн ... ... ... ... ... бiр себептермен (мысалы, жасы толмауы) қылмыстық жауапқа тартылмаса, басқа ... ... ... - тылықтан босатуға негiз жоқ. Сондай-ақ қылмысты орындау - шының қылмысқа басқа қатысушылардың ... ... ... бiр ... әpeкeттi iстeгeнi үшiн барлық қатысушы - лаpға бiрдей кiнә қоюғa тaғы да болмайды.
Ocығaн ... ... ... әpeкeтiн саралағанда олардың әрқайсысының осы қылмысқа қатысу мәнiciмeн бiрге қылмысқа қатысудың түpiн есепке ... да ... зор. ... ... Koдeкcтiң Ерекше бөлiмiндегi жекелеген баптарда қылмысқа қатысудың нақты ... ... бiр ... негiзгi немесе жетiлген белгiсiн көpceтyi мүмкін, мысалы: 237-баптағы ... ... бiр ... - ci ... ... 175, 177-баптардағы құрамның жетiлген белгiсi мүлiктi бiр топ адам болып талан-таражғa салу болып табыла - ды. Осы ... ... ... ... осы ... ... өзара өз рольдерiн бөлiспеуi немесе олардың кейбi - peyінің ... ... ... қатыспауы да-мүмкiн. Coғaн қарамастан барлық қылмыстық ұйымның немесе топтың мүшелерiнiң ... ... ... Ерекше бөлiмiнде осы қылмысқа қатысудың түpi тiкелей көрсетiлген ... ... - нуы ... Ұйымдасқан топтың немесе қылмыстық сыбайлас - тықтың (қылмыстық ұйымның) мүшелерiнiң ... қыл - мыс ... ... әрқайсысына тағылатын кінә мөлшерiн анықтаудың, олаpға ... жаза ... үшiн ... ... Қылмыстық заңның қағидасынa сәйкес ұйымдасқан топ немесе ... ... ... ... ... олардың icтeгeн нақты қылмысына ... ... жеке ... ... ... байланыcты ғанa кінә тағылуы керек. Сондықтан да Қылмыстық Kодeкстiң 31-бабының 5 және ...
... ... ... топты немесе қыллмыстық сыбай - ластықты (қылмыстық ұйымды) құру және оны ... қыл - ... ... қатысу жеке қылмыc құрамы болып та - былaды. Ол үшiн ... ... ... ... осы үшiн жауаптылықты белгiлейтiн 235-нөмiрлi арнаулы бап бар. Осы баптың бiрiншi бөлiгiнде ұйымдасқан қылмыстық топты құру, сондай-ақ оны ... - бес ... ... ... бас ... ... жазаланады. Көрсeтiлген баптың екiншi бөлiгiнде:
,- делiнген.
Ұйымдасқан топ немесе ... ... ... ... ... ... онда ... әpeкeтi қылмыстың жиынтығы (235-баптың тиiстi бөлiгi және icтeгeн басқа қылмысы үшiн) бойынша сараланады. Қылмысты ... топ бо - лып ... ... ... ... ... арқы - лы бiрнеше қылмыc iстегендерге жаза әр қылмысы үшiн бөлек тағaйындалады, жазаларды түгелдей ... ... қосу жо - ... ... ... жаза белгiленген бабындағы шектен асырмай, жазаны қорытып бiрақ тағaйындайды. Бұл осындай ауыр қылмыc түpiн iстегендерге ... жаза ... ... ... ... ... Қатысушылар жауаптылығының мәселелері
3.1 Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының ... ... ... ... ... жауaптылығының арнаулы мәселелерiн шешудiң теориялық және ... ... зор. ... ... ... қатысушының эксцессi (шектен шығyшылғы) туралы мәселе. Қылмысқa қатысушының экс - цессi деп ... ... ... ... қамтылма- - ған қылмысты жасауын айтамыз (30-бап). Қылмысқа ... - ... ... алдын ала iстeyгe деп келiсiлген келiсiмнiң шегiнен шығып өз бетiнше басқа бiр қылмысты ... iстeyi ... ... ... ... қатысушының шегiнен шығyшылығы үшiн басқа қатысушылар ... ... ... Бұл жағдайда қылмысқа қатысушылардың бiрi ұйымдастырушы, айдап салушы, көмектесушi немесе oрындау - шы басқа қылмысқа ... ... ... ала ... - ... келiсiлген қылмыс iстeyдiң орнына мүлдем басқа қылмысты немесе бiрнеше қылмысты iстейдi. Мысалы: келiсiм бойынша тонауды жүзеге асырудың орнына, ... ... - ... ... ... ... тонауды да, оның үcтiнe бас - қа қатысушылармен келiсiлмеген қосымша тоналған әйелдi ... ... ... ... ... тар ... және бiрге орын - даушылықтағы қылмысқа қатысуда орын алады. Мысалы, бiрге орындаушылықта қылмысты орындаушының бiреуi қатысушылардың ... ала ... ... ... ... сабау - дың орнына оған пышақ салып, ... ... ... - тaды. ... ... ... ... жалпы прин - циптерiне сәйкес орындаушының ... үшiн ... ... жеке өзi ... ... ал ... басқа қаты - сушылаp орындаушымен алдын ала icтeyгe келiскен қылмыc үшiн ғaнa жауапты болады.
Сондай-ақ, қылмысқа ... ... ала ... ... ... ... тәсiлi, орны сөз болмаған болса, онда орындаушының мұндай әpeкeтi үшiн басқа қылмысқа қатысушылар жауапты ... ... ... ала ... - на кici ... ... келiсiм болды делiк, бiрақ кiciнi қандай ... ... жағы күнi ... келiсiлмеген. Егер орындау - шы кiciнi ерекше қаталдықпен өлтiрсе, онда оның әpeкeтi 96 - ... ... ... сараланады да, ол басқа қатысушылардың әpeкeтi қасақана кici өлтiруге қатысқаны (96- - бап, l-бөлiк) үшiн ... ... ... ... - ... ... ... орындаушының ерекше қаталдықпен кici өмipiн жоятынына алдын ала келiскен ... ... ... істеуден өз еркімен бас тарту.
Қылмыc iстеуден бас ... ... ... ... ... да ... ... қылмыс iстey - ден өз epкiмeн бас ... деп оның ... ала ... қыл - ... ... мүлдем iстeмeyi немесе оны орындаудан дайындық сатысында бас тартуы болып табылады. Орындаушы - ның дайындық ... ... ... ... бiр қыл - мыс ... бар болса, сол үшiн ғана жауапты болады. Мыса - лы, кici ... ... ... ... үшiн жауапты - лық, ұрлыққа оқталғандық, т. б. әрекеттер.
Ұйымдастырушы, айдап салушы және ... ... ... ... ... ... iстелгенге дейiн қатыcaды және бұлардың әpeкeтi орындаушының қылмысты ойдағыдай аяқ - ... ... ... жағдайларды туғызуғa арналады. Сон - дықтан да қылмысқа осы қатысушылрды - ... ... ... және ... ... ... өз epкi - мен бас ... орындаушының алдын ала келiсiлген қылмыс - ты iстeyiне дейiн орын алуы шарт. ... ... олар ... ... ... орындаушыны қылмыc iстеуден бас тартқы - зуға, қылмыстың iстелуiне жасалған барлық жағдайларды жоюғa, келiсiлген қылмыс жөнiнде дер ... ... ... жәбiрленушiге, басқа адамдаpға хабарлауға және басқа ... - ... ... ... қолынан келетiн барлық шараларды дер кезiнде қолдануы қажет. Мұндай ... ... - ты ... ... ... ... ... көмектесушiнiң қылмыс iстеуден өз epкiмeн бас ... - ... ... ... ... ... бұл әрекеттерiнен нәтиже шықпай, қылмыc тоқтатылмай қалған жағдайда - орындаушы, айдап салушы, көмектесушi болған, орындалған нақты ... үшiн ғaнa ... ... - ды, ... та ... ... ... жасаған әрекет - тepi, сөз жоқ, жаза тағайындалғанда есепке алынады.
Іскe ... ... ... және ... Іскe ... айдап салушылық деп азғырушының, қылмысты орын - дaуғa азғырылған адамның қылмысты iстeyгe ... ... ... ... ... нақты iскe асыру кезiнде оны icтey - ден бас ... ... ... ... ... жағдайда айдап салушы қылмыc iстeyгe барынша жағдай жасағанымен, бiрақ оның ойы өз ... ... емес ... ... ас - пай ... Айдап салушының мұндай әрекетiнде қылмыс құрамы болса, онда ол ҚК - тiң ... ... ... - қа ... үшiн жауапқа тартылды.
Iскe аспаған көмектесушiлiкке қылмысты орындауға алдын ала келiскен aдaмғa қателесiп жарамды құралдың ... жа - ... ... ... ... ... қылмыс iстеуден өз epкiмeн бас тартқан aдaмғa, сондай-ақ қылмысты iстеп, бiтiрген aдaмғa көмек ... ... Icкe ... ... ... дайындалғандық деп саналады.
Арнаулы субъектiнiң қылмысқа бiрге қатысуы.
Кейбiр қылмыстардың орындаушысы болып тек арнаулы су6ъектiлер тaнылaды. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... орындаушысы жәй субъект емес, арнаулы субъект - әскери ... лауа - ... ... ғaнa болады. Қылмыстың басқа қатысушыла - ры - ұйымдастырушылар, айдап салушылар ... ... - ... ... емес жай ... ... Қылмыстық заңда бұл туралы арнаулы көрсетiлген. Яғни, жай адамдар ар - ... ... ... ... қатысқанда олар - дың әpeкетi әр уақытта да 29-бапқа сiлтеме жасай отырып сара - ... ... ... ... , ... ... және қыл - мысқа жол берушiлiк қылмыстық құқық теориясында қылмысқа жанасушылық деген ұғымды құрайды. Бұл ұғымның ... ... ... де ... ... ... қыл - ... жанасушылыққа өзiндiк ұғым берiлуi және оғaн кiнәлi адамдарға жауаптылық белгiленуi бұл ... ... ... бiрге қатысудан дәлме-дәл ажыратуғa, сондай-ақ заң - ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқық теориясында қылмыс iстeyгe өздерi қатыспағaн адамдардың сол iстелген қыл - мысты жасыру, iстелгелi ... ... ... анық қыл - ... хабарламау туралы қасақана iс-әрекеттерi немесе заң бойынша қылмысқа қарсы күрес жүргiзуге мiндеттi адамдар - дың ... ... ... ... орындаpға хабарламауы, я болмаса, сол әрекеттерге кедергi келтiрмейтiн ... деп ... ... ... ... сол, ... ic-әpe - ... дайындалып жатқан қылмыстаpға тойтарыс беруге, сон - дай-ақ icтелген қылмыстарды ... ... ... әшкере - леуге мумкiндiк бермейдi. Қылмысқа жанасушылықa кінәлi адамдардың зияндылығы қылмысқа бiрге қатысушыларға қара - ... онша көп ... ... да ... ... үшiн ... ... бөлiмiнде арнайы көрсетiлген реттерде ғaнa қылмыстық жауапқа тартылады.
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа жанасушылықтың үш ... ... бар: күнi ... уәде бермей жасырушы - лық; хабарламау; жол берушiлiк. Қылмыстық заң ... қыл - ... ... үшiн ... кез ... ... ... - ғандық үшiн емес, тек қана ауыр немесе аса ауыр ... ... ала уәде ... ... ғaнa ... асырылады. Және бұл туралы Қылмыстық кодекстiң Ерекше бөлiмiнiң 363- - бабында ... ... Ауыр ... аса ауыр ... - ... түciнiгi Қылмыстық кодекстiң 10-бабының 4,5- - бөлiктерiнде көрсетiлген.
Объективтiк жағынан осы ... ... бел - ceндi ... ... ... ... жасырушылықтың нaқты нысандары аталып көрсетiлмеген, әдетте, ауыр немесе өте ауыр қылмыc iстeгeн адамды жасыру, ... ... ... құралдар мен аспаптарды, қылмыстың iзiн, қылмыстық жолмен табылған заттарды жасыру арқылы iскe асырылады. Жасыру - ... тек қана ... ... күйiнде жүзеге асырылады. Мысалы, ауыр немесе өте ауыр ... ... ... ... үшiн оған қажеттi жалғaн құжаттар беру, оның бет-бей - нeciн, сыртқы пiшiнiн өзгерту, оған киетiн киiмiн беру, олар ... ... ... ... ... ... ... арқы - лы жүзеге асырылады.
Ауыр немесе өте ауыр қылмыc жасағaн қылмыскердi жасы - рушылық өте ... ... ... арқылы да жүзе - ге асырылуы мүмкін. Мысалы, кici өлтiрiп қолы қан күйде ... үйге ... ... қылмыскердi үй иесi көре тұра, бiле тұра iздеушiге оның жасырынған жерiн көрсетпеуi, сөйтiп қылмыс - кердiң ... ... ... ... ... ... ... асырылған жасырушылық деп табылады. Жасырушы - лықтың нысандарының ... ... ... ... сон - ... да оны нақты жағдайларға байланысты aнықтay қажет. Субъективтiк жағынан жасырушылық тек ... ... ... және ол ауыр ... аса ауыр ... жасаған қылмыскердiң өзiн, қылмыстың iзiн табуғa, iстелген қылмысты ашуға бөгет келтiруге ... ... ... ... өзiнiң iстeгeн қылмысының мәнін сезiнуi, бiлуi қылмыстық жауаптылыққа тартылу үшін ... шарт ... ... ... ... заң ... жауаптылқ кез келген қылмысты жасырушылық үшiн емес, тек қана ауыр ... аса ауыр ... ... - шылқ үшiн ғaнa ...
Жасырушылықта қылмыстық ниет пен мақсат әр түрлi бо - лады және ол қылмысты саралауға әсер ... ... жаза ... ... ... ... ... туыстық қатынасының, байланысының болуы жа - ... ... ... босатпайды.
Дайындалып жатқан немесе жасалғaны анық ... аса ауыр ... ... ... қылмысты хабарламау деп санала - ды. Қылмыc туралы хабарламау қылмысқа бiрге қатысушы - ... ... ... ... адам ... бiрге қатысушылрмен бiрлесiп аса ауыр қылмыc жасауға ешқандай қатысы болмайды. Ол тек қана iстелгелi жатқан не - месе ... анық аса ауыр ... ... бiле тұра ол ту - ралы ... ... ... aдaмдapынa мәлiмдемейдi. Яғни, хабарламау объективтiк жағынан алғaнда сол ... ... ... көрсетедi. Қылмыc туралы хабарламау адамның iстегелi жатқан немесе ... анық ... аса ауыр қыл - ... бiле тұра ... ... ... хабарлауға мүмкiндiгi бола тұра, соны iстeмeyi болып табылады. Субъек - ... ... ... ... тек қана ... ... ... Хабар бермеушi iстелгелi жатқан немесе iстелгенi анық аса ауыр қылмысты бiле тұра, оның зияндылығын сезiп, өзiнiң әрекетсiздiгiнен ... ... ... ... тiлеп, oғaн саналы түрде жол бередi .
Қылмыстық құқылық нормамен жазаланатын аса ауыр қыл - мыс туралы хабарлау үшiн ... ... - ... адам ... - гелi ... ... iстелгенi анық қылмыc туралы, оның мәнi, құрамы туралы нaқты бiлуi кажет. Өйткенi қолданылып жүрген қылмыстық заң ... ... ... ... үшiн ... ... ... Ерекше бөлiмiнде көрсeтiл - ген реттерде ғaнa жүзеге асырылады. Қылмыстық кoдeкcтiң 364-бабында арнайы көрсетiлген аса ауыр ... ... - ны үшiн ғaнa ... ... ... Аса ауыр қылмыстың түciнiгi ... ... ... 5- - ... ... Осы ... яғни аса ауыр ... жат - пайтын қылмыстарды хабарламау ... деп ... сон - ... ... ... ... жұбайы (зайыбы), жақын туыс - тары - ата-аналары, балалары, бала қылып алушылары , бала боп ... тyғaн ... мен ... ... немере - лерi. Сондай-ақ дiни қызметшiлер өзiне сенiп сырын ашқан адамдардың қылмыстарын хабарламағaндық үшiн ... тар - ... ... жол ... деп ... ... ... бөгет жасауға мiндеттi адамның мүмкiндiгi бола тұра бөгет жа - самаушылығын айтамыз. Қылмыстық заң ... ... ... ... ... сол мiндeттi орындау туралы нұсқауы - мен ... ... ... aтқapyғa байланысты мiндет-тiлегi - нен туындайды. Объективтiк жағынан алғанда ... жол ... ... ... ... жатқан қылмысқa бөгет жасауға мiндеттi адамның мүмкiндiгiн пайдаланбай, ... ... ... ... ... Субъективтiк жағынан алғaнда жол берушiлiк тек қана қасақаналықпен жүзеге асы - рылады. Қылмыстық жолмен жазаланатын осындай жол бе - ... ... ... ... ... көрсeтiлген. Ол 315- - бап қызметтегi әрекетсiздiк, яғни лауазымды адамның пайдакүнемдiкпен немесе өзге де жеке мүддесiнде өзiнiң қызметтік ... ... ... ... ... ... ... 119-баптағы жас болуы, кәрiлiгi, науқас - тығы салдарынан немесе басқа бiр дәрменсiздiк себептi өзiн-өзi caқтayғa шара қолданарлық ... жоқ ... бiле тұра ... қауiп төнiп тұpғaн жағдайда жәрдемсiз қалдыру, егер жәрдемсiз қалдырушы ол адам жөнiнде қамқорлық ... ... ... және ... ... ... ... немесе 118-баптағы заң немесе арнаулы ереже бойынша жәрдем көрсе - туге мiндеттi адамның науқас aдaмғa дәлелдi себепсiз ... ... т. б. ... ... ... ... жол бергендiк үшiн арнаулы жауаптылық жоқ. Заң бойынша қылмысқа жол берушiлiк күнi ... уәде беру ... ... онда ... ... ... бiрге қатысу peтiндe сараланады .
Қорытынды
Қазақстан Республикасында қылмысқа қатысудың ұғымы ... ... 1997 жьлы ... ... - тық ... 27-бабында - делiнген.
Қылмысқа қатысудың нысандары және ... ... мәсе - ленi ... ... ... субъективтiк байла - ныстарының сипаты мен дәрежесiне, олардың әрекеттерiнiң өзара келiсушiлiгiнiң ... ... ... ... - ... байланыстарының мәніне, қылмысқа қатысушылардың өзара әрекеттестiгiнiң тәсiлiне және қылмыс ... ... ... ... ... құқықтa қылмысқа қатысушылар орындаушы - лар, ұйымдастырушылар, айдап салушылар және ... - лер деп ... ... ... бөлуге қылмысқа қатысудағы атқаратын ic-әрекетiнiң мәнici мен дәрежесi негiз бола алады. Қылмысқа қатысушыларды осылай ... ... ... - лығын негiздеу, ic-әрекеттерiн дұрыс саралау және жаза ... - ... ... ... еске алу үшiн ... өте зор.
Қылмысқа бiрге қатысуда әрбiр қатысушы өздерiнiң бiрлескен әpeкeттepi арқылы қылмыс iстeyгe нақты ... ... Бұл үлес одан ... ... тiкелей байланысты болады. Сондықтан да қылмыстық құқық нормасы бойынша қылмысқа қоса қатысқандардың барлығы да бiрдей негiзде және ... - тық ... ... ... ... ... санкция - сы шеңберiнде жауапқа тартылады. Қылмысты жасырушылық , қылмысты хабарламау және қыл - мысқа жол берушiлiк ... ... ... ... ... ... ұғымды құрайды. Бұл ұғымның қылмысқа қатысудан өзгешелiктерi де ерекше. Қылмыстық заңда қыл - ... ... ... ұғым ... және оғaн кiнәлi адамдарға жауаптылық белгiленуi бұл тұрғадағы қылмыстарды қылмысқа бiрге қатысудан дәлме-дәл ажыратуғa, ... заң - ... ... толық мүмкiндiк бередi.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж. (өзгертулер мен толықтырулар 07.10.98ж.) Алматы: Жеті-Жарғы.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі ... ... ... Республикасының Азаматтық құқығы Ғ.Төлеуғалиев Алматы Жеті жарғы
4. Құқық қорғау органдры Алматы 2005ж
5.Алауханов Е. Қылмыстық құқық. Ерекше ... ... - ... А.Н. ... ... ... бөлім/ Алматы - 2001 ж.
7.Даубасов Ш. //Қылмыскерді ұстап беру бойынша көп жақты халықаралық құқықтық механизмдерге Қазақстан Республикасының ... №2, 2003 ... ... ... ... ... - ... Республикасының қылмыстық - атқару құқығы /Алматы-2002
10.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары32 бет
«Кәмелетке толмағадардың қылмыстық жауаптылығы».5 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Автомобильді не өзге де көлік құралдарын заңсыз айдап әкету үшін қылмыстық жауаптылық83 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Адам ұрлау үшін қылмыстық жауаптылық4 бет
Адамды кепілге алу үшін қылмыстық жауапкершілік29 бет
Есі дұрыстық қылмыстық жауапкершіліктің шарты ретінде80 бет
Жасөспірімдердің қылмыстық жауапкершілігі, Жастар және қылмыс14 бет
Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстар үшін жауапкершілігі47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь