Еуразия климаты

Европа климаты алуан түрлі. Мұнда солтүстік жарты шарға тән климаттың барлық белгілері байқалады. Европа солтүстік жарты шардың барлық климаттық белдеулерін кесіп өтеді тіпті оңтүстік-шығысындағы аралдар оңтүстік жарты шардың субэкваторлық белдеуін алып жатыр. Материкте климаттық жағдайлар солтүстіктен оңтүстікке қарай ғана емес, батыстан шығысқа қарай да өзгереді. Бұл климат қалыптастырушы факторлар әсерімен түсіндіріледі.
Материктің географияльщ орнына, әр түрлі ендіктерде орналасуына байланысты күн сәулесі поляр шеңберінен солтүстікке қарай орналасқан бөлігіне аз түссе, оңтүстікке қарай оның мөлшері артады. Сондықтан материктің солтүстік-шығысында қыс қаталдығымен ерекшеленіп, оңда солтүстік жарты шардың суықтық полюсі орнайды, ал оңтүстігінде қыс мүлде болмайды. Жазда Европаның қиыр солтүстіктен басқа бөліктерінде жер беті қатты қызып, ауа температурасы едәуір жоғары болады.
Жер шарындағы жауын-шашынның ең көп түсетін жері Еуразиядағы Гималайдың оңтүстік-шығыс беткейі болғанымен, жалпы алғанда, материктің көпшілік бөлігінде әсіресе ішкі аудандары мен оңтүстік-батысында, климат өте кұрғақ. Бұл кұрлық аумағының өте үлкен болуына, мұхиттар мен ондағы беткі ағыстардың ықпалына, ауа массаларының қасиеттеріне, жер бедерінің сипатына байланысты.
Материктің батысы мен солтүстігінде жазық өңірлердің басым болуы Атлант мұхитынан келетін жылы,мұхит үстінен келетін суық желдердің оңтүстікке қаран еш кедергісіз қозғалуына мүмкіндік береді. Материктік шығысы мен оңтүстігінде биік таулы белдеулердіи орналасуы Тынық және Үнді мұхиттарынан келетін муссондардың құрлық ішіне тереңдеп енуіне кедергі жасап, таулардың жел жақ беткейлеріне ылғалдык мөлшерден артық түсуіне себепші болады.
Европа едәуір үлкен аумақты алып жатқан биік таулы аудандарда климаттық жағдайлар биіктін белдеу бойынша өзгереді. Биіктік климаттық
        
        Еуразия климаты
Европа климаты алуан түрлі. Мұнда солтүстік жарты шарға тән климаттың
барлық белгілері байқалады. Европа солтүстік жарты ... ... ... ... өтеді тіпті оңтүстік-шығысындағы аралдар оңтүстік жарты
шардың субэкваторлық белдеуін алып жатыр. Материкте ... ... ... ... ғана ... батыстан шығысқа қарай да
өзгереді. Бұл климат ... ... ... ... ... орнына, әр түрлі ендіктерде орналасуына
байланысты күн сәулесі ... ... ... ... орналасқан
бөлігіне аз түссе, оңтүстікке қарай оның ... ... ... ... қыс қаталдығымен ерекшеленіп, оңда солтүстік
жарты шардың суықтық полюсі орнайды, ал ... қыс ... ... Европаның қиыр солтүстіктен басқа бөліктерінде жер беті қатты ... ... ... ... болады.
Жер шарындағы жауын-шашынның ең көп түсетін жері Еуразиядағы Гималайдың
оңтүстік-шығыс беткейі болғанымен, ... ... ... ... ... ішкі ... мен оңтүстік-батысында, климат өте кұрғақ.
Бұл кұрлық аумағының өте үлкен болуына, ... мен ... ... ... ауа ... ... жер бедерінің сипатына
байланысты.
Материктің батысы мен солтүстігінде жазық өңірлердің басым болуы Атлант
мұхитынан келетін жылы,мұхит ... ... суық ... оңтүстікке
қаран еш кедергісіз қозғалуына мүмкіндік ... ... ... мен
оңтүстігінде биік таулы белдеулердіи орналасуы Тынық және Үнді мұхиттарынан
келетін муссондардың құрлық ... ... ... ... ... ... жақ ... ылғалдык мөлшерден артық түсуіне себепші болады.
Европа едәуір үлкен аумақты алып жатқан биік таулы аудандарда ... ... ... ... өзгереді. Биіктік климаттық белдеулер
Альпі, Кавказ, Тянь-Шань, Гималай тауларында ... ... ... ... ... ... бөлін аязды, ал жазы кұрғақ болатын биік таулық климат
тән.
Климаттық белдеулер
Европаның алуан түрлі климат жағдайлары тураль ... алу үшін ... ... ... ... ... ... калық аралдары мен
Солтүстік ... ... ... ... ... шығыс бөлігі кіреді. Ол жыл
бойы ... ... ... ауа ... ... ... Ауа
температурасы тұрақты түрде төмен, қыс -40°С, -50°С-қа дейінгі ... ... ... ... ... аспайтын қысқа полярлық жаз кезінде күн
көкжиектен онша биік көтерілмейді.
Сондықтан құрлық пен ... беті ... қана ... ... 0°С,
+4°С-қа дейін ғана көтеріледі.Материкке ... ... ... ... желдері әсерінен жыл бойы тұманды ауа райы басым. Мардымсыз
жауын-шашын тек қана қар күйінде жауады. Шығысқа қарай климаттың қатаңдығы
арта ... ... ... мұз құрсауында жатыр.
Субарктикалық климаттың белдеу Исландия аралынан басталып, жіңішке жолақ
түрінде өтеді. ... ... ... ... ... ... ... болғандықган, қьіста арктикалық, жазда қоңыржай ауа массалары
ыкцал етеді. Жылдықжауын-шашын мөлшері бірн шама артады, булану мөлшерінің
аз болуы мен топьіракзъщ тозавдануьша ... ... ... ... ... белдеу - Европадағы ең аумақты климаттық ... ... ... ... батыстан шығысқа және солтүстіктен
оңтүстікке қарай ... ... ... ... ... ... және ... континенттік ауа массалары қалыптасады.
Белдеудің европалық бөлігінде Солтүстік Атлант жылы ... мен ... ... ... ... ... теңіздік климат қалыптасады.
Мұнда қыс жұмсақ, қаңтардың ... ... ... ... ауа ... ... жиі байқалады. Көбінесе жаңбыр күйінде жауатын жауын-
шашынның мөлшері жылына 1000 мм-ден артық, оның басым ... қыс ... ... ... ... жаз онша ыстық болмайды. ... ... ... ... ... ... Атлант мүхитының ықпалы әлсіреп, континенттік ауа
массаларының әсері күшейетіндіктен, Орал ... ... ... климат
қоңыржай континенттік сипатқа ауысады. Жазы жылы, қысы суық. Қыста ашық,
аязды ауа райы жылылық ... ... ... Ауа ... мұндай
кұбылмалы сипаты әсіресе Шығыс Европа жазығына тән.
Беддеудің Оралдан шығысқа ... ... ... бөлігінде жыл бойы
континенттік ауа массалары басым болады. Сондыктан жазы ... қысы ... ... ... ауа температурасы -50°С-қа дейін төмендейтін-діктен,
жер бетінде тоңды қабат пайда болады. Қар ... ... ... ... ... ... ... жан-жаққа таралатын суық әрі құрғақ
континенпік ауа массалары себепші ... ... ... ... ... тауларда артады. Мұндай климат шғгыл континенттік ... Осы ... ... ... де тән.
Тынық мұхит жағалауларына қарай климат біртіндеп муссондың ... ... ... ... ауа массаларының жыл
мезгілдерние ... ... ... Оған ... материк пен алып мұхит
арасындағы қысым айырмашылығы себепші болады. Қысқы муссон өте ... ... ішкі ... соғатын суық, құрғақ ауа түрінде Тынық
мұхитқа қарай бағытталады. Ал жылдың жылы мерзімінде тез ... ... ... Тынық мұхиттан салқын, ылғалды ауа әкелетін жазғы
муссон соғады. Қыс суық әрі ... жаз ... ... ... ... ... Еуразияның Тынық мұхит жағалауын түгел қамтиды.
Субтропиктік климаттық белдеу материкті батыстан ... ... ... ... бұл ... де климат әр түрлілігімен ерекшеленеді.
Белдеуге жазда тропиктік, қыста қоңыржай ауа массалары әсер етеді.
Белдеудің Жерорта теңізі ... ... жаз өте ... ... болып
келеді, ал қыс батыс желдерінің әсерінен ... ... ... ... ... ... деп ... Мұнда аптапты ыстық пен
кұрғақшылыққа төзімді мәңгі жасыл, қатты жапырақты өсімдіктер кең таралған.
Бұл климат ... ... ... ... де батыс бөліктеріне
тән. Құрлықтың ішкі бөліктерінде субтропиктік ... ... ... ... ... ... континенттік сипат алады. Жазда аңызақ,
ыстықжелдер, кұмды дауылдар жиі болады, қыс ... ... ... бөлігіндегі таулы аудандарда биік таулық субтропиктік ... ... ... ... ... муссондық климат тән.
Тропиктік климаттық белдеу материктің тек батыс бөлігін қамтиды. Бұл
бедцеуде тропиктік климат контииенттік сипат ... Оның ... ... ... келетін ылғадды ауа массалары биік таулардың кедергі болуынан
ішкі аудандарға өте ... ... ауа ... жыл бойы жоғары
әсіресе жазда аңызақ, аптап ыстықтарға ұласады. Жауын-шашынның жылдық
мөлшері 200 ... ... ... ... ... бұл ... 50 ... де
аз. Осы белдеу ыстық, кұрғақтропиктік континенттік ауа ... ... ... ... ... ... аса ірі ... климаттық белдеу Үндістан, Үндіқытай түбектері мен ... ... ... ... Гималай тауы климаты айрықша жота
болғандықтан,белдеудің солтүстік шекарасы оның биік бөліктері арқылы өтеді.
Осы тау ... ... екі ... ... белдеу бір-бірмен шектеседі.
Жазда Үнді ... мол ... ... ... ауа ... ... ... дейін жетеді. Гималай тауы мен Үндіқытай түбегі
шектесетін ауданда жауын-шашынның орташа мөлшері ... ... мм. ... материктен соғатын құрғақ тропиктік ауаның ықпалы күшейеді.
Тропиктік және ... ауа ... ... бойынша алмасуынан
қалыптасатын, қысы кұрғақ, ал жазы жаңбырлы болатын мұндай климат тропиктік
мусондық ... ... ... оңүстік-шығысындағы аралдарды қамтиды. Жыл
бойы экваторлық ауа массалары басым болады. Айлық орташа температура үлкен
ауыткулар-га ... жыл бойы ... ... ... ... ... Жарты шардың пассаттарының ықпалында болатындықтан, жауын-шашын өте мол
түседі. Көктем мен ... ... ... күрт ... ... мен мол ылғалдылық жағдайында ыстық әрі қапырық ауа райы
қалыптасады.
Еуразияның табиғат ... ... ... ... барлық климат беддеулерін алып жатқан-
дықтан, мұнда солтүстік жарты шарға тән барлық табиғат зоналарының жиынтығы
кездеседі. Олар материктің көп ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Солтүстіктегі арктикалық аралдардан бастап,
тайга зонасына дейін табиғат ... ... ... ... алап ... жатыр, ал одан оңтүстікке қарай зоналар батыстан шығысқа жіңішке
жолақтар түрінде таралады. Қоңыржай белдеудің көпшілік ... ... ... жатыр, оның батысы мен шығысы жалпақжапырақты ормандармен көмкерілген.
Материктің ішкі ... ... ... ... дала мен ... ауысады.
Тынық мұхитынан келетін ылғаддың материк ортасына қарай азаюына байланысты
бұл зоналар шығыста ендік ... ... ... ... мүлде жеткіліксіз
ішкі аудандарда шөлейт және шөл зоналары қалыптасады. Табиғат зоналарының
орналасуы мен ерекшеліктерін тереңірек түсіну үшін, оларды ... ... және ... ... табиғат зоналары
Арктикалық белдеудің қиыр солтүстігіндегі аралдарды арктикалық шөл зонасы
алып жатыр. Жазы өте суық және қысқа. ... ... ... ... ... мен ... жиі болып тұрады. Араддарды ... мұз ... ... ... бос ... мук, қына, балдырлар өседі,
топырақ ... ... ... ақаю мен ... ... жазда кұс базарына айналады. Соңғы кезде ақ аю саны азаюда.
Субарктикалық ... ... мен ... ... ... алып ... дегеніміз - толық жетілмеген батпақты топырақтардағы мүкті, қыналы
және бұғалы өсімдіктерден ... ... ... ... ... ... желдер
мен қарлы борандар жиі соғады. Сондықтан ... ... ... төселіп
өседі. Тундра-да бугы мугі өсімдігі көп ... ол ... ... ... ... табылады. Оңтүстікке қарай жүрген сайын жел ... ... ... ... ... орманды тундраға ауысады. Бұл
зона мүктер мен бұталарға біршама бай ... ... ... жаз ... ... булану қоңыр аю, қоян сияқты орман жануарлары мен
саңырау щрды да кездесгіруге болады. Исландияда мұз басу ... ... ... ... етеді. Тундра мен орманды тундра зоналарында көп
жылдықтоң таралған, жазда оның ... ... ғана ... ... ... ... болғандықтан, батпақтар көп. Аталған зоналардың табигаты
климатының қаталдығына байланысты ... ... ... аз ұшыра-
ған. XX ғасырдың 70 жылдарынан бастап мұнай, газ кен ... ... ... ... ... ... күшейе түсті. Сондьпсган
өзіндік кдй-таланбас табиғат ерекшеліктері бар тундраны ... ... ... ... ... отыр.
Қоңыржай белдеудің табиғат зоналары
Қоңыржай белдеудегі ең ірі табиғат ... ... ... мен ... ... жаз ... жылы және ұзақ. Соның нәтижесінде ағаш текті
өсімдік-тердің өсуіне жағдай бар. Тайгада тек қана ... ... ... ... ... (күлтүс-тес), көбінесе батпақты
болып келеді. Климаттың батыс-тан ... ... ... ... ... мен ... ... еуропалық бөлі-гінде қарогай
мен шырша өседі. Ал ... ... ... ... ... ... бөлігі
Сібірде суыққа төзімді май-қарагай, сібір қарагайы ... және ... ... ағаш ... ... Сібір жерінде климат-тың
қатаң болуына ... ... ... ... ... салыстырғанда
оңтүстікке қарай ығысқан және неғұрлым үлкен аумақты алып жатыр.
Тайга мен биік таудағы ормандар неғұрлым жақсы сақталғандықтан, жануарлар
дүниесі де ... ... бай. ... ... ... ... ... қоңыр аю, қабан тіршілік етеді. Қиыр ... ... ірі ... ... ... сақталған. Сон-дай-ақ ормандарда
терісі бағалы, кәсіптік маңызы бар аңдар мен құстар өте көп.
Аралас және ... ... ... ... ... ... ... дейін түтас белдеу жасап, Қиыр Шығыстағы жағалық бөлікте қайта жалға-
сады. ... ... ... мен ... ... ... аралығында
орналасқандықтан, кұрамында қылқанды, жалпақ және үсақ жапырақты ағаштар
аралас өседі, шөптесін өсімдіктерге байланысты ... ... ... болып
келеді. Тынықмұхит жағалауын-дағы аралас ормандарда ... ... ... ... ... ... агашы, жабайы жузім мен лианалар, ал
қылқанды ағаштардан Корея самырсыны мен ... ... және ... ... ... ор-мандар белдеудің жауын-шашын көп
түсетін батысы мен шығысында ғана ... ... ... топырақта
өсетін бұл орманның ағаштары жылу сүйеді, ылғалды көп қажет ... ... көп ... ... ... орманы жазғы және қысқы
температураның айырмашылығы артқан сайын емен, ... ... және ... ... ... ауысады. Ормандар халықтығыз қоныстанған аудандарда
өсетіндіктен және бағалы ағаш сүрегі көп ... ... Ағаш ... әр ... ... пайдаланыла-ды. Әсіресе
шамшат пен еменнен жасалған жиһаздар айрықша бағаланады. ... ... ... пен ... ... ... мен елді мекен-
дер салынған. Аралас және ... ... ... зонасының бағалы
өсімдіктері мен сиреп бара жатқан жануарлар дүниесін қоргау мақсатында
көптеген қорық-тар ... ... мен ... елдерінде
орналасқан әйгілі Беловеж нуы қорығында зубр қорғауға алынған. Байқал көлі
мен айналасындағы ... ... ... ... ... ... шабақтарын тірі
туатын голомянка балығы, Байқал ... ... және т.б. і ... қорғауға алынған.Орманды бала жвне дала зоналары Шығыс Буропа ... ... ... ... ... ... ... Алтайға дейін
созылып, Қиыр Шығыста қайта жалғасады. Ылғал молырақ ... ... ... дала ... жалпақ жапырақты ағаштар (емен, үйеңкі)
мен даланың шөптесін өсімдіктері өседі. ... ... қысы ... болатын
Батыс Сібірдің орманды даласына ұсақ жапырақты ағаштар (щйың, көктерек)
және ... ... ... өсімдіктері (селеу, боз, ... тән. ... өте ... қара топырақ таралған. Сондықтан зоналар түгелге
дерлік жыртылған. Жылу мен ылғалдың мөлшері жеткілікті ... ... ... ... ... ... сулы) және қант қызылшасы мен
күнбагыс өсірі-леді. Дала зонасының оңтүстігінде ... жиі ... ... ... ... ... ... далада орман мен даланың жануарлары ... ... ... ңасқыр, қарсаң, түлкі және ... ... ... дала ... ... ... Топырағы құнарлы дала зонасы ежел-
ден қарщ>інды игерілгендіктен, ... ... ... ірі ... жануарлар
мен кұстар саны қазіргі кезде күрт кеміп ... ... ... ... ... мен ... жануарлары қорықтарда ғана
сақталған.
Шолейт жөне шол зоналары Каспий маңы ойпатынан басталып, Қазақстан мен
Орта Азияны түтас ... ... ... мен ... ... ... Жазы аптап ыстық, кұрғақ, ал қысы
суық, кейде қарлы боранды болады. Зоналардың шүғыл континентті климаты
топырақ, өсімдік ... ... мен ... шектейді.
Шолгйттіөңірлерде қыста ауа райы кұбылмалы: қарлы борандар жиі соғып,
ауа температурасы -40°С-қа ... ... ... ауа ... ауыо ... көктайгақ, яғни жер бетін басқан жұқа мұз
қабыр-шағы пайда болады. Қыста осындай ауа райының жиі ... ... ... Шөлейтке курең (каштан) топырақтар тән, тұзы бетіне шығып жататын
сортаңдар да кездеседі. Шөлейттерде кең таралған жусандармен қатар ... ... және т.б. ... ... ... ... ... жаздағы ыстықтар +50°С-қа
дейін жетеді, жыддық булаңушылық мөлшері түсетін жауын-шашыннан 10-12 ... ... сүр ... ... тән. Әсіресе кұмды шөддер тірші-лікке
неғұрлым бай болып келеді. Құмды ... ... ... ... ... ... ... құр-ғақшылыққа төзімді өсімдіктер (ксерофиттер)
кең тарал-ған. Сондай өсімдіктердің бірі ... аса ұзын ... ... ... ... әрі ... ... Бекінген кұмдарда
сирек жаңбырлардан жинал-ған ылғал көктемде шөдцің жандануына мүмкіндік
береді. Мұндай көктемде ерте ... ... ... ... ... өздеріңе таныс қызгалдақ, қаң-бақ жатады. Сондай-ақ қоңыржай
бедцеуде таңырлар ба-сым ... ... ... мен ... тән ... ... ... кездеседі. Шөл зонасында жер асты суы ... ... мен өзен ... шурат-тар (оазистер) қалыптасады. Шұраттарға
ағаштар мен әр түрлі бұталар, ... ... ... мея ... Ал ... өте аз ... ... сусыма кұмдар мен тасты
шөлдерде тіршілік жок-тың қасы.
Шөлейттер мен шөлдерде су мен азық іздеп алыск^ бара ... ірі ... ... ... ... ... ... кемірушілер мен
кесірткелер, жылай-дар тіршілік етеді. Бұл ... сары ... ... сияқты улы жәндіктер де кең таралған.
Субтропиктік белдеудің табиеат зоналары. Субтро-пиктік ... ... ... ... ... мен ... субтропикгік дала, шөлейтжәне
шөл, субтро-пиктік аз^ыспалы ылғалды муссондық ормандар зонасЫ алып жатыр.
Қатты жапырақты мәңгі жасыл ... мен ... ... Жерорта
теңізінің биік таулармен қоршалғай жағалауын алып жатыр. Мұнда жаз ыстық,
кұрғақ, ал қыс ... ... ... ... ... жыл бойы өсуін
жалғастырып, мәщі жасыл сипат алады. Бұл өсімдіктер жаздың ... ... да ... ... беті жылтыр жапырақтары ұсаК әрі қалың
болады, ... ... түк ... ... жылы ... ... ... өседі. Зонада субтропиктік орманның кұнарлы қоңыр
топырагЫ ... ... кесу ... өсімдіктер сире-ген,
сақталып қалған бөліктерінде тас емац тыгын еменһ ... ... ... қарагайы, лавр агашы мен лавр шиесі, грек жаңгагы,
зәйтүн, кипарис ағаш-тары өседі. Кесілген ... ... ... жасыл
бұталар мен аласа ағаштар (бүлдірген агашы, мирта, аласа тас емен)
алмастырған. Мұнда жузім, цит-гүк&мдеістары ... ... ... де
өсіріледі. Кшказдың оңтүстіііндегі Колхвда және Ленкооань ойпятта™
,—^«л^і_».ш слхсихітЁір араласдс^гін ылғадцы субтро-
пиктік ормандар таралған. Бұл ... ... ... жазы ... ... ... сарытусті болып келеді. Осы ойпаттар мен тау ... ... мен ... ... шайының пьЩщряАӘсры алып жатьф. Кавказдың
Қара теңіз жағалауы^ дүние жүзіне әйгілі ... ... ... ... ... шөл зонасында қоңьфжай беддеудің осындай
%аларына қарағанда жазы өте ... ... Бұл ... ... ... сұр топьфағын қоддан ^ру арқьіЛы Орта Азия-ның оңтүстігі мен Қытайда
ВДрустардан, анар мен ... жер ... ... мен ... ... мол өнім ... Кұ%Ыған атақты Такла-Макан шөлі осы зонаның
орталы^өлігін алып жатыр.
Субтропиктікауыспалы ... ... ... ... ... ... ... Тынық мұхит жағалауы ар^д^ үңдіқытай
түбеіін бойлай, субэкваторлықбеддеуге ДӨтеді. Жерорта теңізі жағалауымен
салыстьфғанда ... жаз ... қыс ... ... ... ... ағаштардан магнолш
у, жалпақжапьфақтылардан^ оңтүстіктіңайрық-ша қараеайы мен кипарисі
аралас өсе^ Ағаштар лианалар-мен ... ну ... ... ... ... Қытай мен Үндіқыщца табиғи өсімдік
жамылғысы сақталмаған, олардың орнына субтропиктік мәдени өсімдіктер
өсіріледі. Жануарлардан өзен ... ... пен ... сияқхы
жыртқыштар, тау-ларда Гималай аюы, бамбук аюы панда, маймылдардан макака
мен гиббон сақгалған. Ал кұстардан қауырсындары көздің ... ... ... ... ... ... Арабия түбегі мен ҮвдстандағыГар шөлін алып жатыр.
Еуразия шөлдеріндегі ең ... ... ... осы ... тән. Ертеректе
климатгың біршама ылғалды болғандығын дәлелдейтін құрғақ өзен ... ... ... ... жиі кездеседі. Оларда қараған, шеңгел
сиякзы тікенекті ... ал жер асты ... ... жатқан шұраттарда щрма
пальмасы өседі. Арабиядағы ... зор ... алып ... сусымалы
құмдардан тұратын атақты Руб-әл-Хали шөлінде тіршілік жоқтың қасы. Ал ... ... ... ... ... ... желаяқ бөкен-дер, жабайы
есек онагр, бір өркешті жабайы түйе нар (дро-медар), тареыл қорқау қасқыр
мен шиебөрілгр кездеседі, ... өте көп. Адам ... ... пен
кұмды дауылдарға, су тапшылығына қдрамастан бұл шөлдер ар-қылы ежедден
керуен ... ... ... ... табылған мол мұнай қорының
игерілуіне байла-нысты шөлдерде қазіргі заманғы сәулетті қалалар мен ... ... ... тұрмыс жағдайы жақсарған.
Субэкваторлық белдеудегі зоналар. Жауын-шашынның түсуі мен мөлшері жыл
мезгілдері бойынша ... ... ... ... Сондықган мұнда
субэкваторлық
ауыспалы ылғадды ... мен ... ... ... және ... ... ... 800 мм-ден аспайтын ішкі
бөліктеріне саванналар тән болады. Мұнда астық ... ... ... ... ... ... хош иісті сандал агашы, тик және майлы
агаштар өседі. Тик ағашының суда шірімейтін, өте қатты ... кеме ... ... пайдаланылады. Ал биіктігі 35-37 м-ге, диаметрі 2 ... ... ағаш ... ... ... ... ... 3-4 айға
созылатын құр-ғақ мезгідде кейбір ... ... ... шөп-тесін
өсімдіктер сарғайса, жазғы муссон кезінде ... ... сан ... ... ... ... ... орман-
дар Үндістанның батыс жағалауы мен Ганг, Брахмапутра өзендерінің ... ... ... жағалауы мен Филиппин аралдарының солтүстігін
алып жатыр. Мұнда кұрғақ мезгіл үзақкд созылмайды, ... ... ... ... ... ... ... кезде жапырағын
түсіретіңцігі болмаса, бұл орман-ның өсімдіктері оңтүстігінде орналасқан
ылғалды эква-торлық ормандарға ... ... мен ... ... ... қызыл және крңыр қызыл ... ... ... де ұқсас. Үндістан мен Шри-Ланкада жабайы
підцер сақталған. Маймылдар барлықжерінде кездеседі.
Экваторлық белдеудің ... ... ... ның ... алып ... Жауын-ша-шынның жыл бойы мол түсуі, ... ... ... тіршілік дүниесінің қарқынды дамуына жағдай жасайды.
Бұл ормандарда өсімДІк^РДІҢ 40 мың-нан аса түрі ... тек ... түрі бар. ... 200-300 ... оралып
өстяропишгпольшсьі мен лианалар ағаштарды шырмап, ит т^мсығы өтпейтін қалың
ну орман (джунгли) кұрайды. ... ... ... ... ... ... бен қағаз жасауға пайдаланатын бамбуктың көптеген түрі
өседі. Ағаш діңдерінде өсетін хош ... ... ... ... ... ... береді. Жану&РлаР дүниесі де алуан түрлі: муйізтумсықтар мен
жабайыбукрлардъщ кейбір түрлері басқа ... ... ... ... мен ит ... ірі ... мен ... сақталған. Олардың қатарына Тибет пен Па-мир тауларью мекендейіін
қодасғпы, Тянь-Шань ... қар ... мен ... кус ... ... тау-ларында тіршілік ететін аюлар мен арқарларды жатқьізуға болады.
Биігсгік беддеулер ... мен ... ... оңтустік беткейлерінде
айқын байқалады.
Мысалы, жауын-шашын өте мол түсетін Гималайдың оңтүстік беткейіндегі ең
төменгі беддеу - терая (грек сөзі тера ... ... ... ... ... ... ... пен пальмалардан, майлы агаш пен лианалардан
тұратын қалың ну ... ... ... ... мен ... ... ... климаттың өз-геруі әсерінен беддеулер ауысып
отырады да, 4500-5000 м биіктікте мәңгі қар мен мұз ... ... аса ірі тау ... болғандықтан, оның беткейлеріндегі ... ... ... ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автономны энергияны үнемдеуші экоүй жобасы16 бет
Еуразияның физикалық географиялық сипаттамасы47 бет
Жапония жайлы9 бет
Шөл және шөлейіттік топырақтарға жалпы түсінік12 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы көшпелілер және тайпалық одақтардың құрылуы10 бет
Expo 2017 – ел мәртебесінің асқақ рухы5 бет
Еуропа туралы29 бет
Кавказ таулары3 бет
Тайланд корольдігі11 бет
Топырақтар географиясы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь