Оқушылардың танымдық белсенділіктерін арттыру

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Танымдық белсенділікті арттырудың теориялық негізі
1.1 Таным процестерінің педагогика.психологиялық негіздерінің дамуы және қалыптасу жолдары ... ... ... ... ..5
1.2 Танымның философиялық негіздері және оның қоғамдағы алатын орны...11
1.3Таным белсенділігінің бағыттары дәрежелері және белгілері мен компененттері ... ... ... ... ... ... ... .14

2 Оқушылардың танымдық белсенділіктерін арттыру
2.1 Танымдық белсенділікті арттырудағы әдістер жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.2 Танымдық белсенділіктің даму деңгейлерін анықтаудағы тәжірибелік зерттеулер ... ... ... ... .20
2.3 Танымдық белсенділікті арттыруды ұйымдастыру жолдарының оқушы танымын қалыптастырудағы тәжірибелік зерттеулер ... ... ..22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
............................................3
1 Танымдық белсенділікті арттырудың теориялық негізі
1.1 ... ... ... ... дамуы және
қалыптасу жолдары
............................................................................
........................5
1.2 Танымның философиялық негіздері және оның ... ... ... белсенділігінің бағыттары дәрежелері және белгілері мен
компененттері...............................................................
............................................14
2 ... ... ... ... ... ... ... әдістер жүйесі
..................................18
2.2 Танымдық белсенділіктің даму деңгейлерін анықтаудағы тәжірибелік
зерттеулер..................................................................
.................................................20
2.3 Танымдық белсенділікті арттыруды ұйымдастыру жолдарының оқушы танымын
қалыптастырудағы тәжірибелік
зерттеулер..........................................22
Қорытынды
............................................................................
....................................29
Қолданылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
..........30
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. ... Н.Ә. ... ... ... ... ... ... орай 2003-2005 жылдар «Ауыл жылы» болып
жарияланды. Қазақстан халқына ... ... беру ... ... ... ... стратегиялық міндет деп санаймын. Еліміз үшін
мұғалім мәртебесін арттыру, ең алдымен, ... ... ... ең ... ... деп атап көрсетті.[3]
Демек, ауыл жылына арналған стратегиялық міндеттердің бірі ауылдағы
білім беру ... ... жаңа ... ... өмір ... ... ... тәрбие , сапалы білім беруді талап етеді.
Оқу үрдісінде оқу белсенділігін арттырудың жолдары мен тәсілдерін,
танымдық ... ... ... ... ... ... ... атап өтсек: Я. А. Коменский, Ы. Алтынсарин, А.Е.
Әбілқасымова, Т.С. А.Ж. Қараев , Р.С.Омарова. т.б ... ... ... ... ... ... танымдық белсенділігін
қалыптастыру мәселесі арнайы толық зерттелген емес.
Олай болса, бастауыш сынып ... ... ... және ... ... қажеттігіне орай, ана тіліндегі қазіргі
ғылыми әдебиеттерде жеткіліксіз ... мені ... ... «Бастауыш сыныптарда оқушылардың танымдық белсенділігін
арттыру» деп таңдауымызға ... ... ... Егер оқу ... әр ... ... ... арттыру ғылыми-педагогикалық, жан-жақты тұлғалық-
бағдарлық негізде талдау жасалып, ... мәні ... және ... ... ... етілсе, онда бастауыш сынып оқушыларының
танымдық белсенділігі артуы негізінде білім ... ... ... шығармашылығы қалыптасады.
Зерттеудің мақсаты. Бастауыш сынып оқушыларының танымдық белсенділігін
арттыруды теориялық тұрғыда негіздеу және әдістемесін жасау.
Зерттеудің ... ... ... ... ... теориялық
тұрғыда қарастыру және оны қазіргі кезеңде дамытудың ... ... ... ... ... ... танымдық
белсенділігін арттыру моделін құру.
3.Бастауыш сынып оқушыларының белсенділігін ... ... ... және оның ... ... ... ... Бастауыш сынып оқушыларының танымдық белсенділігін арттырудағы
тәжірибеден бұрынғы оқушылар таным деңгейін анықтау
5.Оқушылардың танымдық белсенділігін ... ... ... ... ... негіздей отырып, оқушылардың танымдық
белсендігін арттыру жолдарын жасау
Зерттеу объектісі. Солтүстік Қазақстан ... ... ... орта ... 2 ... ... ... 2005-2006 оқу жылы
Зерттеу әдістері: зерттеу ... ... ... және ... ... ... талдау жасау;
белгіленген міндеттерді шешу және ... ... ... үшін зерттеу
әдістерін қолдану; бастауыш сынып оқушылардың оқу ... ... ... ... сауалнама алу; алдыңғы қатарлы педагогикалық
тұрғыда саралау; ... ... ... ... ... ... эксперимент арқылы тексеру; тәжірибелік ... ... ... ... жағынан сараптап қорытындылау.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен теориялық мәні.
1.Оқушылардың танымдық ... ... ... негіздері
айқындалып, оларға берілген сауалнамалар бір жүйеге келтірілді және негізгі
ұғымдардың анықтамасы нақтыланды.
2.Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... мен көрсеткіштері, деңгейлері айқындалды.
Зерттеудің тәжірибелік мәнділігі:
- Қазіргі жағдайда орта мектептерде оқушылардың танымдық белсенділігін
арттырудың әдістемесі жасалынды;
-Оқушылардың танымдық ... ... ... ... ... ... танымдық белсенділігін арттырудың теориялық әдістемесі,
қорытындылары, зерттеу ... ... ... ... ... біліктілігін жетілдіру институттарында, осы саладан білім,
іскерлік, дағдыларын жетілдіру мақсатында пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... ПРОЦЕССТЕРІНІҢ ПЕДАГОГИКА-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІНІҢ ДАМУЫ
ЖӘНЕ ҚАЛЫПТАСУ ЖОЛДАРЫ
Түйсік және қабылдаудың дамуы,оны қалыптастыру жолдары
Балаларда түйсіктер дүниеге келген ... ... ... ... ... бернеше күннен соң бала қант қосқан судан сүтті айыра ... ... ... ерінтіндісін тамызса, ерітінді ыңғайсыз реакция білдіреді. Осы
айтылғандар балада дәм ... ерте ... ... ... түйсігі біртіндеп дамиды. Алғашқы күндері құлақ түтігі суға толы
болады да, ештеңені ... ... ... ... ғана бала ... ... көрсетеді. Егер бала үш аптадан кейін дыбысқа ... ... ... ... ... Мұндайда анасы баласын дәрігерге апарып
көрсеткені дұрыс. Үш ... бала ... ... ... естіп,
көңілденеді, қатты жекіре сөйлесе, кемсеңдеп жылайтын болады. 2-3 айдан
былай қарай бала көзін ... ... ... ... бұра ... қозғалмалы
заттарға көзін тұрақтатуға тырысады. Жарықты түйсіну тіпті жаңа ... де ... ... шала ... ... өзі де ... ... жарық пен қараңғыға түрліше реакция білдіреді. Заттың түсін
айыру кейінірек дамиды. Мәселен, 5 ... бала ... ... ... оның ... одан соң ... ... көңіл аударатын болады.
Бала тілінің шығуы, оның жүре бастауы- түйсіктердің ... ... ... Мектепке түскенге дейін түйсіктердің негізгі түрлері (көру, есту,
сипай ... ... т.б.) ... ... ... Мектеп оқушыларының
түйсіктерін де жан-жақтылы дамытуға мүмкіндік мол. Бұл үшін оқушылардың оқу
әрекеті белсенді де ... ... да сан қилы ... тиіс. Түйсік дамытуды баланың өзі қажетсінсе, тіптен жақсы.
Егер оқушы мектепке дейін сурет салумен ... және оның ... ... ... де ... ... ынталанып, бояу біткеннің қасиетін
білуге ықыластанып тұрады. Осындай баланың ... ... ... ... ... ... болады. Түйсікті дамытуға нұқсан келтіретін
факторлардың бар екенін ұмытпау қажет. Мәселен, бала партада ... ... ... ... ... ... ... қисайып жатып алса, кітапқа,
дәптерге көзін өте жақын дағдыланса, оның көру қабілеті нашарлайды. Мұғалім
осы айтылғандардың, ... ... ... да ... ... ... Мұғалім көзі нашар көретін оқушыны жеке бақылауға алып, ... ... Көзі ... көретін баланы қадағаламаса, оның ... ... де ... ... ... оқушыларының есту түйсіктерін
жетілдірудің де маңызы зор.
Оқушылар жоғары дыбыстарды да сезе ... ... ... Мұндай қабілет
арнаулы жаттығулар арқылы тәрбиеленеді.
Мәселен, 1-ші сынып оқушыларының ... ... ... ... ... оқу жазу дағдаларының қалыптасуына ... ... ... ... Сөйтіп оқушылардың түйсіктері тәжірибе жүзінде
дамитындығы атап айтқанда, ән айту – есту ... ... салу – ... ... ...... сипай сезу түйсіктерін кемеліне
келітіріп отыратындығы байқалды.
Қабылдау. Балаларда қабылдаудың дамуы түйсік, ойлау ... ... ... ... ... ... тілдің шығуының маңызы
зор. Өйткені қабылдаған нәрсенің аты-жөнін атап ... – оның ... ... ... ... ұғыну арқылы ғана затты жақсы қабылдауға
болады.
Мектеп жасына дейінгі ... өмір ... аз. ... ... ... ... ... Мәселен, 4-5 жастағы ... пен ... ... пен ... ... ажыратады
Уақытты дұрыс қабылдау да балаларға қиын. ... күн мен ... төрт ... бір сыдырғы ажыратқанымен, бүгін мен ертеңді кешегі
мен бүрсігүнді бір-бірімен шатастырып отырады.
Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауы ... ... ... және эмоциялық бояуларға бай болып келеді. Мәселен, олардың
қозғалмалы, ... ... тез зер ... ... ... ... ерекше құмартатыны да осыдан Бастауыш ... ... ... мына ... ... ... Олар ... құбылыстарды тұтас зат күйінде жөндеп қабылдай алмайды. Бала ... ... жеке ... мен белгілерн ғана көреді, ... ... жағы да ... жатады. Мәселен, ол заттың өзіне ұнағанын,
олардың көзге бірден ... ... ... ... ... қабылдауда белсенділік жағы да аз болады. Егер объектіні ... ... бала оған ... ... ауысады, қабылданған
затының жеке бөліктерін тізбектей алғанмен, бірақ онда жүйе болмайды.
Үшінші ... ... ... ... саласындағы осындай
қателері азая бастайды. ... ... ... ... ... ... Қабылдауда анализ бен синтез қатар жүреді. Бала әр ... ... ... келеді, оның мәніне, ішкі, сыртқы ... ... зер сала ... Енді ... ... ... көргісі келеді.
Заттарды дұрыс қабылдай алу мәніне түсіну барлық ... ... ... Мәселен, күнбе-күн өтілетін ана тілі сабақтарына қарағанда сирек
болатын ән-күй, сурет сабақтарынан бала ... даму ... ... процесінің күрделене түсуі балаларда ... алу ... ... ... ... ... ... сынып
оқушыларында да бар. Мәселен, «қоңыздың мұртшасы, көзі, ... аяғы ... ... ... – оның ... ... белгісі. Үшінші,
төртінші сынып оқушылары объектінің түсіне, түріне, ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін сөз арқылы
тұжырымдап, бірнеше объектілерді ... ... ... шамасы келеді.
Байқаудың белсенді жүріп отыруына сезім мен ... ... ... ... да ... ... ... оқушылардың әрқайсысының
белсенділігін қадағалап отырғаны абзал. Өйткені бала объектілерді қарауға
селсоқ кірісетін болса, ... ... өте ... ... ... ... ... ролін ескере келіп, мұғалім ... ... ... ... ... құралдарды
2)Оқушы байқаудың, қабылдаудың мақсатын айқын ұғынып, қабылданатын заттар
мен құбылыстардың мәнін түсінген болу шарты
3)Қабылданатын заттар мен ... ... ... ... оқушылардың бұрынға білімдерімен үнемі байланыстырып отыруға зер
салу қажет.
4)Оқушылардың сабаққа белсенділігін арттыруда оқу ... ... ... ... еске алу ... ... қасиетін тәрбиелеу, дұрыс қабылдап үйренуге
әдеттендіру шарты.
Естің дамуындағы елес және оны ... ... ... ... ... ... Өйткені өткендегіні қайта жаңғырту түрлі
елестермен негізделе жарыққа шығып отырады.
Елесті түйсікпен ... ... ... көпір деуге болады. Елес
арқылы адам заттар мен құбылыстарды аз да ... ... ... ... алады.
Мәселен, баланы оқуға, жазуға үйрету анық, дәл елестерсіз мүмкін емес.
Егер оқушы да әріптердің жазылуы ... анық елес ... ол ... ... Көру ... ... сабағында аса қажет. Баланың ... ... анық ... ғана ол ... ... ... етіп ... Елестер қабылдаудың негізінде қалыптасып отырады. Сондықтан баланың
қабылдауы толық ... ғана ... де ... ... ... өзі байқап
отырған нәрсені кейін қажет блатындығын сезінетін болса, оның ... ... ... ... ... ... сабағында үй қояндары
туралы мәлімет алғанда, кейін мұны жатқа ... ... ... тереңірек болып, елесіне жақсы тірек ... ... ... ... ... ... отыру қажет. Мәселен, ... ... ... ... ... ... ... кейін одан жатқа сол затты
салуды талап етсе және осындай әдісті бірнеше рет қайталаса баланың көру
елесі дами ... ... ... ... өмір ... аз, ... жетілмегендіктен, затты жалпылай алу қабілеті нашар болады. Мұғалім осы
жағдайды ескере ... ... ... ... мол болуын ойластыруы
тиіс. Мектеп жасына дейінгі балалардың елестерін дамытып отыру, оларды ... ... ... бір элементі екендігі ата-аналардың естерінде
болуы тиіс.
Зейінннің дамуы және оны тәрбиелеу. Балаларда ... ... ... зейіннің саңылауы байқала бастайды. Ырықты ... ... ... ... ... ... ... орай
дамытып отырады (тазалық сақтау, ойыншықтарын, ... ... ... ... ... ... т.б) ... жасына дейінгі
балалардың зейінінің қалыптасуында ойын ... ... орын ... ... бала ... ... көреді, естиді, байқай алады, фактілер мен
құбылыстарды бір-бірінен ажыратып, оларға ... ... ... ... ... қасиеттері (көлемі, бөлінуі, тұрақтылығы т.б) жақсы
байқалады. Бұлардың бәрі ... ... ... ... ... ... ... талаптарына байланысты жүйелі
түрде қалыптастырып дамытатын негізгі орын ... ...... ... ... ... Бұрын ойлағаннан басқаға көңіл ... бала ... ... ... ... ... басынан аяғына дейін
отыруға оның шыдамы жетпейді. Олардың алғашқы кезде ... ... ... отыратындары да осыдан. Балада ырықсыз зейіннің басымырақ болуы
ой-өрісінің көрнекілігіне де байланысты. ... ... ... ... ... ... ... олардың сыртқы формасына, бояуына
көңіл аударады да, ең негізгі міндеті есеп ... ... ... ... ... ... ... бір ерекшелік- зейін көлемінің өте
тары келетіндігі. Мұғалім осы жағдайды ... ... ... ... Ол
сабақта бала ұғымына түсінікті, тіл ... ... етіп ... ... ... ... бала зейіні бір обьектіге тұрақтала түседі
де, зейіннің бөлінуі кемитін болады. Оқушы зейіні негізінен ... ... ... ... ... бала зейінін билеп ... сөзі оның ... ... қиялын толғандырмайды.
Зейін тәрбиесінде әр бір мұғалімнің еске алатын кейбір шаралары ... ... ... ... ... ... әдеттендіру, олада
зейіннің жоғары түрлерін дамыту естен шықпайтын ... ... ... не жеке ... берілетін тапсырмалар дәл, анық, қысқа
болып келсін.
3. Бала қайда жүрсе де, (мектепте, үйде, далада) байқағыштыққа ... ... ... және ... ... құбылыстың бірі –ерік. Сондықтан
зейін тәрбиесін ерік тәрбиесімен ұштастырып отыру ... ... ... ... ... жүйесінің әлде болса, «қатая»
қоймағандығы еске алынсын. ... ... ... қадағалау, орынсыз
жалықтырмау, ауыр, жеңілдігі әр түрлі пәндерді күнделікті сабақ кестесіне
талапқа сай орналастыру секілді ... де ... ... ... ... Ы. ... ... балалар бірдемені түсінбейтін болса, оқытушы
оларды кінәлауға тиіс емес, оларға түсіндіре алмай ... өзін ... -деп өте ... ... ... ... және оны қалыптастыру Жаңа туған балада ешқандай ойлау
болмайды. Ойлау баланың сыртқы ... ... ... ... оның өмір тәжірибесімен қосақталып дамып отырады. Он бес айлық
бала өзі ... ... ... ішіндегі нәрселерді көріп, біртіндеп
оларды азайта бастайды, содан соң оны жылжытатын болады.
Тілдің шығуы бала ... ... ... ... болып табылады.
мектепке түскенге ... бала ... ... ... ... ... бұл
кезеңде нақтылы-бейнелі болып, әрекетпен әлде де тығыз байланысып жатады.
Балалардың ойлауын ... ... ... ... ... ... Бастауыш мектеп жағдайында бала ойлауын дамыту үшін ... ... ... ... тиіс. Осындай ойлау тәрбиесіне қатысты
кейбірі мына төмендегілер:
1.Балаларды ... ... ... ... ... ... ... жасай алуға үйрету үшін мұғалім сабақта мүмкіндігінше
эвристикалық методты жиі пайдаланып отыруы қажет.
2.Балалардың ... ... ... отыру олардың ойлауын дамытуға
үлкен әсерін тигізеді
3.Ойлау қабылдаулар мен елестердің негізінде жазылады.
4.Мұғалім балаларды үнемі ойланып ... ... ... Бұған оқу
процесін жүйелі ұйымдастыру, сабақта бала логикасын дамыта ... мол ... ... ... ... өз ... жасаған ой операцияларының дұрыс-
бұрыстығын тексерткізу, оларды бір мәселенің өзін түрлі ... ... ... ... ... бала психологиясын жан-жақты дамытумен тығыз
ұштасып жатады. Бұл оның ... ... ... ... ... тәрбиелеумен қоса жүргізілуі тиіс.
Сөйлеудің дамуы және оны тәрбиелеу. Бала алдымен ... ... ... және ... ... ... дауыссыздардың қатаң, ұяң
түрлерін меңгереді. Екіден былай қарай баланың ... қоры ... ... жас ... ... 10-15 сөз ... екіге келгенде 300, үш жаста
мыңға жуық сөзі болады. Үш жастан былай қарай ана тілінің ... ... ... ... ... сөйлеу әрекетінің дұрыс қалыптасуына жеткілікті көңіл
бөлінсе, мектепке келгенде оңай хат танып, сабақты жақсы ... ... ... ана ... сөз қоры ... ... жетіп отырады.
Баланың сөйлеуі мектепке дейін тек қарым-қатынас ролін атқарса, мектепте
жүргенде білім жүйелері ... ... ... ... ... түсу бала ... ... түрде дамуына өте қолайлы жағдай
туғызады. Сауат ашу, оқып, жаза алуға үйрену, ... ... өз ... ана тілін енді арнаулы пән ретінде (фонетикалық, лексикалық,
грамматикалық ... ... бала ... ... ... ... ... өзгерістер енгізеді. Тілді меңгеру барысында баланың сөйлеу
ерекшеліктері онан сайын жетіле, дами түседі.
Жазбаша сөйлеу – ... тіл ... ... ерекше ықпал
жасайтын қуатты фактор. Жазбаша сөйлеуді ... бала ... ... ... ... ... Балалардың орфографиялық дағдылармен
қатар жазу жұмысы дағдыларын үйрену жазба ... ... ... ... ... ... ... хат тани білуден басталады. Хат тану арқылы
арнаулы дағдылары болуын қажет етеді. Мұндай дағдыларды оқу ... ... ... үш ... ... бірінші кезеңде оқушы әріптің аттарымен танысады. Оқу дағдысының
бірінші кезеңін психологияда анализдік (талдау) кезеңі деп ... ... ... ... элементтерін онша қиналмай-ақ бір-біріне
жеңіл қоса алатын болады.
Үшінші ... бала ... тез ... ... қосып оқи алады.
Бала мектепке келген күндерден ... оқу ... ... ... да ... ... дағдыларына машықтану да өте күрделі процесс. Мұның үш кезеңі
бар. Жазу ... осы үш ... ... тез ... ... ... ... табылады.
Баланың жазу қарқыны әр сыныпта әр түрлі болып келеді. Бастауыш
мектеп оқушыларының ... ... ... ... – бірінші
сыныптағылар. Өйткені бұл кезде жазуға көп көңіл бөлінеді. Екінші, ... ... жазу ... біршама төмендейді де, төртінші сыныпта
қайтадан көтеріледі. Психологиялық ... ... ... ... жазу ... ... 60-70 әріп ... анықталған. [8]
Балалар сөйлеу мәдениетіне төселдіруді әсіресе мектеп жағдайында ... үшін ... ... ... ... болады.
1).Оқушылардың жеке дыбыстарды, буындарды, сөздерді, фонетикалық,
лексикалық ... жаза айта ... ... ... ... Оқушының тілінде байқалатын кемшіліктерді (мәселен, кекеш, тұтықпа,
кей дыбыстарды дұрыс ... т.б.) ... ... екі тілде дұрыс сөйлей алуына көңіл бөлу
4)Оқушылардың сөйлеу мәдениетін
Халқымыздың классик ... ... ... «Бұл ... өз ... білмеген, қадірлемеген адам толық мәнді интеллигент емес деуге де
болады»- деді. [11]
Қиялдың дамуы және оны қалыптастыру. Қиялдың ... ... ... ... ... Мұны ... қызық ертектерді шын көріп,
бар ынтасымен берілуінен көреміз. Бір қарағанға жас бала қиялға өте ... ... ... ... ... ... өте алыс жатады.
Мектеп – бала қиялын дамытуда ... роль ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Мәселен, табиғаттағы
суреттейтін, немесе қандай да болсын ... ... бір ... ... ... ... арқылы оқушылардың қиялын оятады.
Қиял арқылы бала ондағы жанды бейнелерді көз алдына елестеткендей, қолымен
ұстағандай, ... ... ... ... ... сынып оқушыларында
алғашқы кезде қиялдың ... ... ... ... бірінші
сыныптағылар суретке не оқығанға қарап, өз бетімен жаңадан бейне ... Осы ... ... ... іс – ұшан ... ... ... орманға экскурсияға апарған екен дейік. Онда оқушылар әрбір
ағашты, ... ... ... ... қолдарымен ұстайды,
білмегендерін бірінен-бірі ... не ... ... ... Ертеңіне
мұғалім оқу сабағында балалардан көрмеген ормандарды (тайга, тундра,
тропика т.б.) ... ... ... ... бұл ... ... тәрбиелеуге
көп пайдасын тигізеді.
Өмір тәжірибесінің артуы, білім қорының молая түсуі балалардың ... ... ... ... ... ... ... сабағында алдында
тұрған заттардың бейнесін айнытпай сала алады, оны ... ... ... ... ... ... үстінде дамитындықтан не нәрсеге болмасын өзін
қатыстырып, оның икемділігі мен ... ... ... қажет. Мәселен,
сурет салудың, ән айтудың тәсілдері мен техникасын ... ... орай ... ... да ... алмайды.
Бастауыш сынып оқушыларының қиялын ...... ... оятады.
Оқушылардың жас, дара ерекшеліктерін ескеріп отыру, қиялы күшті
дамыған балалармен дербес жұмыс жүргізу, ... ... ... ... ... ... ... дербес орындатып отырғызу, оқу
барысында кездескен қиыншылықтарды жеңе алуға баулу т.б. ... ... ... ... ... ... табылады.
1.2 ТАНЫМНЫҢ ФОЛОСОФИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚОҒАМДАҒЫ АЛАТЫН ОРНЫ
Қоршаған дүниені білу танымға байланысты. ... – адам ... ... және ол ... адам өзін ... ... ... де
үйренеді.
«Таным – филисофиялық ұғым,»... [11] айналадағы материалдық шындықты
адам санасында бейнелеуі. Қоршаған дүние объективті ... өмір ... оның ... мен ... ... ... ... түйсіну арқылы сезім мүшелерімізге материалдық заттар әсер етеді
де, біз оларды қабылдаймыз. Қабылданған дүниені ... ... ... ... ... ғылыми біліммен байланыстырғанда ғана білім қалыптасады.
Қабылдау барысында сыртқы сезім мен ішкі сезімдер ... ... ... ... ... ... ... құптау арқылы танымның логикалық
формасы ... ... ... ... ... білуге көшіп отырады. ... ... ... қоршаған ортада бар заттарға негізделсе, оны өз
мәнінде танып-білу үшін ... ... ... ... ... химиялы, тілдік және басқа ғылым салаларынан, өз ... ... ... ... рухани өмірде жеткен жітістіктерін бір-
бірімен байланыстыра отырып білім беруді қамтамасыз ету керек.
Көптеген ғылым ... ... ... ... ... ... ... қоғам, адам, ... ... ... ... ... ізгілікті көксеу, имандылықты
дәріптеу, зорлы-зомбылыққа қарсы күресу, мемлекет пен адам тағдырының мәнін
түсіну тұрғысында ... ... ... ... ... ақындар
табиғат пен әлеуметтік ортаның байланысы туралы біршама шығармашылық үлгі
көрсетті. ... ... ... да ... көрген-білгендерін терең
біліммен байланыстыра отырып, ауқымды ой жүйесін ... ... ... және ... көзқарастар туады. Адамзаттың даму эволюциясына
байланысты дүниетану деңгейі де ... ... ... ... табиғи
ортаға икемделіп, оның сырын аша бастаған сайын ... оны ... ... ... орай ... қызметінің түрі де өзгерді. Енді табиғатқа
табынушы, оның дүлей күшінен ... ... ... оны бағындырушы,
керегіне қарай өзгертуші дәрежесіне жетті. Сөйтіп ... ... ... ... адам ... мен ... де өсе түсті.
Білім салаларының қай-қайсысы да адамның дүниетанымын қалыптастыруға
үлесін ... ... да ... ... ... ... ... деңгей де кезеңнен өтті. Оның ең алғашқы кезеңі – халық ауыз
әдебиетінің ... ...... ... айтысра, батырлар жырлары
негізінде қалыптасқан ... ... ... ... ... адамдардың өз тәжірибесінен,
күнделікті өмірден, ... ... ... ... ... ... ... қоршаған дүние ішінде адамды жоғары
ұстап, оның ... тән ... ... ... ... ... ізгілік, адамгершілік және т.б,) сол кездегі ... ... ... ... ... ... ... ортаға салған.
Мұны көшпенді дәуірдегі қазақ халқының дүниетанымының ... ... ... ... пікірлерді қазақ философтары М. С. Орынбеков пен
Ә. Нысанбаев еңбектерінде ... ... ауыз ... ... (Асан қайғы, Бұхар жырау, ... ... ... ... ... ... Ақан ... Шернияз, Сүйінбай т.б.) өздерінің дүниетанымдық ... ... ... ... адамгершілік, қоғамдық,
байлықты игеру мақсаттарын паш етті. [22] Мұндай дүниені көркемдеп жеткізу,
Абай тілімен айтқанда, «Жан азығы» еді. ... ... ... ... ... сәйкестендіріп, қол я тіл арқылы көріктендіріп
жіберу ол жанға, яғни көңіл күйіне, ... ... әсер ... [13]
Мұнан әрі адам тілі, ұғымы дамып табиғатты меңгеру жолындағы өздігінен
атқаратын әрекеттер етек ... ... ... тек ... ... ... мен құбылыстардың байланыстарын іздестіруге, олардың себеп-
салдарын білуге талпынды. Сананың, ой-өрістің дамуына байланысты ... жаңа ... ... Осы ... білімі бар, парасатты ойшылдарымыз да
көріне бастады.
Адам мен қоғам арасындағы ... ... ... ... ... ... ... Шәкәрім, С. Торайғыров және ... ... бұл ... белең беріп отырады.
«Абай адам мен қоғам мұратын еңбекпен, біліммен, ақыл-ой санамен,
принципшілдік және қарапайымдылықпен, ... ... мен ... ... ... ... ... қарастырады», - дейді М. С.
Орынбеков. [22] Бұл пікірдің түпкі тірегі – ... ... ... ... Көргенді, сезінгенді логикалық ойға салып
талдау арқылы сол ... ... адам ... ... айқындала
түсуінде.
Адам көзқарасы ғылымға, қоршаған ортаға, алған білімді ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады, қалыптасқан
көзқарасқа байланысты дүниетаным да өзгереді. ... ... ... ... дамуына байланысты өзгерсе, екіншіден, сол
қоғамдағы халықтың сана-сезімінің өсуі, ... ... ... ... отырады. Дүниетанудың ең өркендеу шыңы – ғылыми таным.
Дүниені ғылым жолымен тану үшін ... ... ... анализ жасау, абстрактілі ойлау – бәрі қатысуға тиіс. «...Адам
сезім органдарының көмегімен заттың ... ... мен ... біле ... ал оның ішкі ... даму ... ... ойлау арқылы игеруге болады». [16] ... ғана ... ... ... ... ... теория зерттеліп отырған
объектінің ішкі, қажетті жақтарымен байланыстырып, оның өмір сүру және ... ... ... ... қалыптасуында, әсіресе, биология ғылымының алатын
орны ерекшк. Биология жетістіктері көзқарасты қалыптастырып қана қоймай,
оны жаңартады, ... ... ... ... ... ... деп ... адам сол көзқарастың ... ... ... ... Адамды оның өмірге көзқарасынан бөліп қарауға болмайды.
Биология ғылымдары дүниенің адам санасынан тыс өмір ... ... сол ... адам ... ... соған қажеттігіне
қарап бағалайды. Биология ғылымының салалары ... ... ... ... бұл дүниенің адам үшін қандай мәні, маңызы барын, адам
осы қоршаған ортасында өзін ... ... ... неге ... неден
сақтануы жөн екенін қарастырады. Сөйтіп, биология ғылымы қоршаған дүниені,
нақты шындықты қабылдауды ... ... ... ... осы ... тұрғысынан қарайды.
Көзқарастың қалыптасуы мен даму тарихына көз жүгіртсек, оның адам
баласының ... ... ... байланыстылығын көреміз.
Табиғатты танып білу өте күрделі процесс. Оған қажетті алғы шарттар: адам
мен ... іс ... ара ... ... ... адам арасындағы
қарым-қатынас; қоғамның рухани мәдениеті, ой мәдениеті, ғылым жетістігі,
жалпы философиялық көзқарастар т.б.
Білім мен ... беру ... ... ой-сезіміне, мінез-құлқына,
дүниетанымына әсер етуге болады. Ғұлама ойшыл Әл-Фараби айтқандай, ... ... ... дене ... жан құмарлығы, ой парасаты) дұрыс
жолға қойып ... ... ... ... жетуге мүмкіндік туады.
1.3 ОҚУШЫНЫҢ ДАМУЫНДАҒЫ ТАНЫМДЫҚ БЕЛСЕНДІЛІКТІҢ БАҒЫТТАРЫ, ДӘРЕЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ
БЕЛГІЛЕРІ МЕН КОМПЕНЕНТТЕРІ
Мектептің ғасырлар бойғы даму тарихында алдыңғы ... ... ... ... ... қатысты, әсіресе танымдық белсенділікті
дамыту идеяларын зерттеу және ... ... ... төрт ... ... ... ... ежелгі дәуірден бастап алады. Оның көрнекті
өкілдеріне ежелгі грек ... ... ... ... ... және өз ... білім алыуының маңыздылығын, өз бетімен білім
алудағы ... ... ... маңызды екендігін, жан-жақты
жетілудің әрі объекті, әрі субъекті екендігін жан-жақты негіздеген. ... ... ... адамның заттық, тәжірибелік ... ... ... және ойлап отырып оқушы іздену арқылы өз ... ... ... ... ... ... қанағаттану, қуаныш
сезімі оянып, білімді игеруге ... ... ... ... ... ... ... ғасырлар бойы педагогтардың талдау нысанасы
болып келді.
Ол Мишель Монтень, Томас Мор, ... ... ... ... Енді ... өз ... әрекет ететін, саналы, ойлы, сыншыл азамат
тйрбиелеу талабы туындады. Ол үшін жаңа ... ... өз ... ... өзі таным жолына бет бұрып, таным өрісінің жаңа шеңберіне жету жолын
дұрыс таңдап алуы қажет болды.
Дидактикалық-әдістемелік ... Я. А. ... ... ... Оның «Ұлы ... еңбегінде жазылған дидактикалық принциптерін
ұсына келіп, оқушылар өз ... ... ... ... ... ... мұғалім мен оқушының әрекетін талдау мәселелерін қарастырды.
Бұл бағыт бірнеше ғасырлар бойы жалғасын тауып, одан әрі ... Бұл Ж. ... И. Г. ... А. ... және т.б. ... ... бағыт психологиялық-дидактикалық бағыт К. Д. ... ... ... ... алады. Оқушылардың өзіндік әрекеті тек қана
оқытудың педагогикалық әдістері мен құралдары төңірегінде ғана емес, сондай-
ақ ... ... ... ... ... Д. Ушинский танымдық әрекет мәселесіне мән ... «өз ...... ... ... ... ... [15] деп есептеді.
Осы жұмыстың нәтижесінде жету үшін ... мен ... оқу ... ... ... деп ... К. Д. Ушинский педагогикалық ғылымда
алғаш рет оқушылардың өзіндік жұмысына философиялық және ... ... ... жасайды.
Ы. Алтынсарин оқыту арқылы өз бетінше білім көтеруге жол бастауда, ой-
әрекетін жаттықтыруда мұғалімнің ролін жоғары бағалады. Ал
К. Д. Ушинский ... ... ... ... ол оқушының белсенділігін
дамыту мақсатында ұйымдастырылған дербес бақылау мен ... ... ... сияқты жұмыстардың маңыздылығына тоқталады.
К. Д. Ушинскийдің пікірін П. Ф. Каптерев одан әрі дамытты, оның ... ... ... ... ал оқушының білімді игеруі ... ... ... атап ... бағытта П. Ф. Каптерев, А. П. Вахтерев, Ы. ... ... ... ... жатқызуға болады. В. П. Вахтерев оқушының оқу-
танымдық белсенділігін арттыратын әдіс-тәсілдерді ... ... ... ... ... бағыт. Қоғам дамуының тарихи жаңа
кезеңі қоғамның барлық саласындағы уақыт тудырған ... ... ... ... беру ... өзгерістер жеке тұлғаны
қалыптастыруға, оқу үрдісіне тиімді әдіс-тәсілдерді іздестіруге ... ... дене ... ... ... ... өмір ... берік ұстануға бағытталады.
Оқытудың жаңа технологиясы (инноватика, танымдық белсенділікті
дамыту, модуль жүйесі, саралап, көп ... ... ... жүйесін
қолдану т.б.) озат зерттеушілер, жаңашыл педагогика идеясы орта ... ... ... ... ... сипатәкелді.
Танымдық іс-әрекет, танымдық белсенділік, танымдық ізденімпаздық
мәселелері жөнінде оқу-әдістемелік, психология-педагогикалық ... ... шолу ... ... ... ... ... бөліп көрсетуге болады.
Ю. К. Бабанский білім беруді ... ... ... М. ... пен Б. П. Есипов оқушының танымдық міндеттерін ... ... ... ... әдістерінің дидактикалық тұрғыдағы
классификациясын жасады.
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттыратын танымдық әрекетін
дамытуда проблемалық ... ... В. И. ... М. И. ... Б. ... А. А. ... атап ... оқу-танымдық әрекетін, танымдық белсенділігін ... ... бірі – ... өзіндік жұмысы, өздігінен білім ... ... Т. С. ... А. Е. Әбілқасымова, С. Смаилов, М. А.
Құдайқұлов, Р. С. Омарованың еңбектері ... ... ... жетілдіру жөнінде А. Н. Ильясова,
Н. Д. Хмель, С. А. Ұзақбаева, Р. Н. ... О. С. ... Б. ... М. С. Молдабекова, Г.Ж Менлибекова, т.б. еңбектерін ... ... ... ...... ... деген өте белсенді ақыл-ой
әрекеті. Ол ... ... ... таным қисындарынан және
әрекетті орындаудың тәсіл-амалдарынан тұрады.
Танымдық белсенділікті бір ғана белгімен көрсетуге ... ... ... қырлы сипатын айқын көреміз.
Белсенділік адамның әрекетке қатынасын өз бетінше әрекет етуге дайын
болудан, ұмтылыстан, алға қойылған мақсаттарға жету үшін ... ... ... көрініс табатын жеке тұлғаның сипаты ретінде айқындалады.
Оқушының танымдық белсенділігі өз кезегінде ... есте ... ... ... мен ... ... ... қажет етеді. Оқу
барысында оқушының таным ... ... ... ... ... ... әрекетін дамытатындай етіп ұйымдастырады.
Шәкірттің қабылдауы, негізінен, ... ... ... түрде
жүргізуіне байланысты. Оқушылардың жаңа материалдарды қабылдауына негіз
болатындай ... ... ... ... ... қызметін
арттыру дұрыс әрі нақты әрекеттер негізінде іске асады. Баланың өзіндік
сезімдік ... ... ... ... ... білім, дағды, ептілік әлдеқайда нәтижелі әрі жемісті ... ... үш ... бар: ...... ... – шәкірттің материалды жадылап,
қайта жаңғыртуға, оны үлгі ... ... ... ... ... ... тән көрсеткіш – оқушының бойында
білімін тереңдетуге деген ұмтылыстың болмауы.
2-дәреже – түсіндіруші белсенділік – оқушының ... ... ... ... ұғымдармен байланыстыруға, білімін жаңа жағдайларда пайдалану
жолдарын меңгеруге ұмтылысынан көрінеді. 2-дәрежеге тән көрсеткіш оқушының
бастаған істі ... ... ... ... қиындыққа тап болғанда оны
жеңудің жолдарын қарастыруынан байқалатын үлкен дербестігі.
3-дәреже – белсенділіктің шығармашылық дәрежесі – оқушының тапсырманы
(мәселені) шешудің тың ... ... ... ... ... ... ... – мақсатқа жетудегі табандылық, танымдық ынтаның
негіздері мен әр алуандығы.
Сөйтіп оқудағы белсенділік – оқушының іс-қимыл жағдайы ғана емес, ... ... онда ... ... ... мен сипатына қатынасымен,
өзінің рухани-ерік, күш-жігерін оқу-танымдық мақсаттарға жетуге жұмылдыруға
деген ұмтылысымен айқындалатын тұлғасы көрінеді.
Дербестік әрекетке ... ... ... көрінісімен, мотивті
және белсенді қылықтың оқушыға тән ... ... мен ... өмір ... ... бір ... оқушының тұрлаулы,
мінез-құлықта тиянақталған қатынасымен сипатталған жүйелі ... ... ... ... ... анықтамаларға талдау жасай отырып, сондай-
ақ педагогикалық экспериметтік нәтижелерін пайдаланып, оқушылардың танымдық
белсендік ... ... ... былай анықтайды. [14] Оған үш
белгі тән:
1)оқу-танымдық әрекеттің қоғамдағы маңыздылық бағыты;
2)оқу-танымдық әрекеттің интеллектуалдық сипаты;
3)оқу-танымдық ... ... ... үш белгіні оқушылардың белсенділіктерін әртүрлі зерттеулер
нәтижесінде, әрі ... ... ... қарай отырып ең тиімді
деп өз қорытындыларымен топтастырады. Мен бұл ... ... ... ... ... ... және ... интеллектуалдық тұрғыдан алып қарағаны ұнады. Яғни ... ... ... осы үш ... ... ... оның белсенділік деңгейін анықтауға көп мүмкіндіктер
береді.
Еліміздің алға ... ... бірі 12 ... ... ... жүзеге
асыруда бастауыш білім стандартында бірінші ... ... ... пән
бойынша «Таным әліппесі» оқытылатыны белгілі. Міне, сол ... ... ... негіздері мұғалімдерге ауадай қажет болады. Танымды оқуда
белсенділік белгілері, оның компоненттері ерекше рол атқарады.
Оқушының танымдық белсенділігі, оның ... ... ... ... ... ... орны ... Таным
компоненттерін зерттеген ғалымдар оны төмендегідей негізгі топтарға бөледі.
Танымдық белсенділік компоненттерінің ... ... ... ... ... ... еріктік;
- бағалау-нәтижелік.
Танымдық белсенділік компонентерінің құрамы 1- суретте көрсетілген.
Сонымен, танымдық ... пен ... ... ... арналған көптеген еңбектерді зерттеу мынадай қорытынды жасауға
әкелді: белсенділік – жеке тұлғаның алуан ... ... ... ол ... танымдық және еріктік үрдіс нәтижесі, танымдық
мотив пен өз беттілік тәсілдерінің жиынтығы, танымға ... ... ... табылатын танымдық әрекетке бейімделуімен сипатталады.
Танымдық белсенділік компоненттерінің ... ... ... ... арттыруда барлық жағынан қарастырылып, ... ... ... ... ... басқару, әдіс-тәсілдері
қиындықтарды жеңу, оны ... ... ... ... ... ТАНЫМДЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІН АРТТЫРУ
2.1 ТАНЫМДЫҚ БЕЛСЕНДІЛІКТІ АРТТЫРУДАҒЫ ӘДІСТЕР ЖҮЙЕСІ
Көптеген ғалымдар оқыту әдістерін мазмұнына, қолданылуы мен ... ... ... ... ... ... ... Мұстаяпова
Алтынгүл Сәрсенқызының топтауын ұсынып отырмын.
Мұнда жалпы оқыту әдістерін талдап, жүйелей отырып, оқушылардың танымдық
белсенділігін ... ... ... мынадай негіз бойынша:
1. Ақпараттың берілуі мен қабылдау сипаты бойынша – дәстүрлі ... (Е. Я. ... И. Т. ... С. П. ... ... ... әңгімелесу, дәріс т.б.) көрнекілік (демонстрация, көрсету т.б.)
практикалық (сарамандық жұмыс, жұмыс т.б.) .
2. ... мен ... ... әрекеті бойынша – ...... ... ... баяндау – иллюстративті әдіс, репродуктивтік әдіс,
проблемалық баяндау әдісі, ішінара – ... ... ... әдіс,
зерттеушілік әдіс.
3. Мұғалім іс-әрекеті компоненті бойынша – Ю. К. Бабанскийдің әдістер
жүйесі, бұл оқыту әдісіне 3 үлкен топ ... ... ... ... ... және ... ... (сөздік,
көрнекілік, практикалық, репродуктивті және проблемалық индуктивті, өзіндік
жұмыс.).
б) оқу-танымдық әрекеттегі мотивация және реттеу әдісі ... ... ... ... ... ... ... т.б.;
оқытуда жауапкершілік пен міндетті қалыптастыру: оқытудың қоғамдық және
жеке тұлғалық маңызын түсіндіру, педагогикалық шарттарды ұсыну);
в) ... және ... ... (ауызша және жазбаша бақылау,
лабороториялық және практикалық жұмыс, бағдарламаланған бақылау т.б.)
4.Оқушы мен ... ішкі және ... ... ... – М. И. ... әдістер жүйесі: проблемалы – дамыта отырып
оқыту әдістері орта мектеп жағдайында жоғары ... ... ... қалыптастыруда тиімділігі тәжірибе жүзінде анықталады. Әдісті
нақты жағдайда қолдану үшін оны төмендегідей ... ... ......... ...... – қолданылуы – басқа
әдістерден ... ... ... ... ... И. П. Павловтың сөзімен
көрсетуге болады, ол: «.....жақсы әдіспен өте талантты емес адам да ... ... ал ... ... ұлы адамның өзі де текке жұмыс істейді»,
[11] - ... ... Осы ... педагогтың кәсіби біліктілік әлеуетінің
құрылымының компоненттерін ғылыми ... ... ... ... ... ... ... педагогтың кәсіби білімдері,
қабілеттері мен біліктері: ... ... ... ... мен жоспарын
өмірде жүзеге асыру, нәтижеге ... ... ... ... ... ... ... – бұл мұғалімнің біріккен әр ... ... мен ... ... ... ... қатынасын білдіреді.
Педагогтың кәсіби біліктілік әлеуеті педагогикалық мамандыққа ... ... ... ... ... мәнін жеке түсінуі
мен оқу – тәрбиелеу әрекетін үйлестіру ... ... ... ... жаңа ... бірі оқу мен жазу арқылы сын
тұрғысынан ойлау (СТО) болып ... Бұл ... ... ... ... ... берушілердің бірлескен еңбегі. Тәжірибені жүйеге
келтірген Джинни Л. Ситл, Куртис С. Мередит, Чарльз Тэмпл. ... ... Л. С. ... ... ... ... [16] ... процессін арттыру оны дамыту, өзін-өзі оқытуы үшін ... ... Жаңа ... ... ... ерекшелігі
сол, сабақ жоспары үш түрлі құрылымнан ... ... ... ... ... ... ... танымын арттыруы, ойлау, даму жүйесінен
тұрады. Сабақ кілең танымдық тұрғыдан болу үшін, әрі ол белсенді ... ... ... жеке-жұпта-топта үздіксіз ізденімпаздықпен жұмыс жасайды.
6. А. Г. Ривин оның шәкіртттері В.В.Архипова, В.К.Дьяченконың ұжымдық ойлау
технологиялары деп бөлуге ... ... ... мен ұжымдық ойлау
технологиясын қолдану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін ... ... ... ... ... ... – оқушылар жұптаса отырып, ұжыммен
ынтымақтаса бірін-бірі оқыту арқылы білім ... ... ... үш ... ... Оқу ақпараттарын (материалдарын) дайындау
2) Оқушылар біліміне сүйену
3) Өзін-өзі оқыту технологиясын негізге алу
Оқушылардың біліміне негіздеп сүйене ... оқу ... ... ... ... Дайындық кезеңі. Мұнда оқушылар өз жұбымен жұмыс жасап үйрену, оған өз
білгенін және жұбының ... оқу ... ... ... ... ... ... өзі ұғып алу дағдыларын қалыптастырады.
2) Оқу үрдісі барысындағы оқушылардың өзара ауысуы, өзгеруі оқытудың
әртүрлі мазмұнын, мағынасын ... ... ... ... кезде төмендегідей үш кезең
байқалады.
1) әрбір оқушы өзі жеке жұмыс жасайды( қысқаша ... ... ... ... ... Қасындағы жұбымен жұмыс жасау мұғалім-оқушы, оқушы-мұғалім ролін
ойнауына итермелейді.
3) Жұмыс барысындағы ауысу жұбын және ... ... ... қалайды.
Бұның өзі жеке жұмыс пен қатар ұжымдық нәтиже, ұжымдық табыс көзі.
2.2 ТАНЫМДЫҚ ... ДАМУ ... ... ... бұл технологияны қолданбас бұрын ең ... ... ... ... ... зерттеу жұмысын жүргіздім.
Зерттеу мақсаты: Оқушыларды зерттемес ... ... ... ... ... оны саралау нәтижесінде болашақта оқыту ... ... ... ... ... ... оқу жылын қамтыды.
Зерттеу жұмысын жүргізу үшін Айыртау ауданы, Лавровка және Карасевка орта
мектептерінің ... ... ... ... сұрақтар мен
тапсырмалар беру арқылы алғашқы зерттеу жұмысын бастадым.
Оқушыларға қойылатын ... мен ... ... ... негізгі қағидаларды еске ала отырып жасадым. Мұнда ең әуелі өткен
бірінші және екінші тоқсандағы дүниеитану пәні ... ... ... сол ... ... қамтып, оқушы жауап берген кезде
қорытынды шығара отырып жауап жазатын сұрақтар ... ... ... ... оқушы есіне өткен бөлімдерді өздері ... ... ... ... ... жазатындай талаптарды ескере отырып таңдалды.
1. Адамға тәуелсіз ... ... ... ... ... неге ... дейміз?
4. Өлі табиғат пен тірі табиғаттың айырмашылығы неде?
5. Олардың арасындағы байланыс қандай?
6. Тірі табиғат ... не айта ... ... ... ата
8. Адам қолымен жасалған дүниелерден мысалдар келтір
9. Суретке қарай отырып берілген заттардың ... ... ... ... ... артындағы берілген тапсырмаларды
орында
11. Суреттер бойынша топтастырулар (кластер) жаса.
12. Табиғатқа байланысты сөздерді іріктеп жаз.
Жұмысты ұйымдастыру әдісі: Бұл ... ... ... ... ... ... ... жасады.
Ұйымдастырылу формасы: Сұрақтар мен тапсырмаларға жауап алу бақылау жұмысын
жүргізу формасымен ұйымдастырылды.
Зерттеу жұмысы жүргізілген обьекті: Лавровка орта ... ... ... мұғалімі Ыбыраева Бөтагөз Әлімқызы болса, Карасевка орта ... ... ... ... өзім болдым.
Оқушылардан алынған жауаптарды саралай келе, оқу ... ... ... даму ... ... 1 ... ... арқылы төмендегідей қорытынды шығардым. Мұнда:
Зерттеуге ... ... ... саны 20. ... оқу үрдісіндегі
танымдық белсенділік деңгейлерін төмендегі ... ... ... ... ... көрсеткіші |Лавровка орта мектебі |Карасевка орта ... ... ... ... |20 % |10% ... |( 2 ... |(1 ... |
|2. Орташа деңгей |65% |70% ... |(7 ... |(7 ... ... ... ... |15% |20% ... |(1 ... |(2 ... ... ... 4- ... көре аласыз]
Кестеде көрсетілген сандық көрсеткіштерге сараптау жасасақ:
1. Екі ... да ... ... ... ... ... көп.
2. Үш түрлі деңгей анық байқалады.
3. Шығармашылық деңгейдегі оқушы саны барлығы үшеу ... оның ... ... орта ... ... ... ... көрсеткішпен
салыстырғанда шығармашылық белсенділіктегі деңгейдегі оқушы ... өте аз ... ... ... ... ... ... бар оқушылар саны 65%-70% -дан
асса, бұның өзі біздің оқу ... ... ... ... ... көп оқушыларымыз белсенді ... оқу ... ... Төменгі деңгейдегі оқушы саны үшеу болып жоғарғы ... ... ... ... сандық жағынан ... ... ... ... ... ... ... олардың белсенділігін
арттыруда көптеген жұмыстар жасау керектігін қорытынды нәтижесі көрсетіп
отыр.
Бұл қорытындыға қарай ... ... ... ... ... ... ... керек? деген ой келді. Ол үшін ең әуелі оқу үрдісін жақсартуда
оқушының белсенділігін қалай қалыптастыра ... Ол үшін не ... ... ... ... ... мәселелерді шешу мақсаттар мен міндеттерді
алдыма қойдым.
Аталған ... шешу ... ... ... ... ең ... жүргіздім.
Мұнда зерттеу сыныбы ретінде Карасевка орта мектебіндегі өзім жетек-
тейтін 2-сыныпты ала ... ... ... ... жаңа ... бірі ұжымдық оқыту технологиясын пайдалану арқылы күнделікті
сабақ беру ... ... оқу ... ... ... ... орта ... 2-сынып мұғалімі Ыбыраева Ботагөз
Әлімқызымен біріге отырып, аптасына бір рет ... ... ... арқылы дүниетану пәнін жүргізуін ... ... ... ... Осы кезде оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруға
баса назар аударуды көздей ... ... ... ... ... ... ... АРТТЫРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖОЛ-ДАРЫНЫҢ ОҚУШЫ
ТАНЫМЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ТӘЖІРИБЕЛІК ЗЕРТТЕУЛЕР
Сабақ жүргізу барысында ұжымдық ойлау технологиясын пайдалана отырып,
оқушының оқуға ... ... ... үшін ... ... ... арттыру жолдарын жаңадан қарастырып ұйым-
дастыру ... ... ойға ... Соның нәтижесінде Ботагөз Әлімқызы
екеуміз біріге ... оқу ... ... танымдық белсенділігін
арттыру үшін мұғалім сабақ беру ... ... ... ... ... ... қарау көзқарасын қалыптастырдық.
Оқушыларға құрметпен қарап, олармен ... ... да ... ... ... ... ... өзгергендігіне көзіміз
жетті. Мұнда біз оқушылардың оқуға деген танымдық белсенділігін арттыруда
төмендегі ... ... ... шығардық. [Қосымшадағы 2-суретті
қараңыз]
а) Оқушыны оқытуда жағымды жағдай туғызу
ә) ... ... сай емес ... жасауына мүмкіндіктер беру
б) Оқушылардың азғантай болса да жетістіктерін мадақтау
в) Оқушыларды ... ... ... ... ... Оқу ... ... білім алу дағдыларын үйрету
ғ) Оқушылардың қабілеттері мен қызығушылығын ескере отырып жұмыс жасау
д) Оқушылардың өзін көрсетуге мүмкіндіктер беріп, ықыласын құптап отыру
е) ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру үшін маңызды рол
атқарды. ... ... ... оқу ... ... ... болу,
қызығушылығы арту, оқуға деген ынтасының қалыптаса бастағандығын көруге
болады.
Бұл процестердің қалай ... ол ... ... ... ... ... ... жайлы оқу үрдісі ... ... ... ... ... ... отырып дәлел
келтірейін.
а ) Оқушылардың белсенділігін арттыруда оқушыға оқуға жағымды жағдай
туғызу жолы
«Су» ... ... ... ... ... ғана тыңдап үйренген
оқушыларды төрт-төрттен ұйымдастырып, өздеріне ... ... ... сосын шағын топта, одан кейін өз ойларын ... ... ... ... ... ... сол кезде оқушылар өздерін еркін сезініп, өз
ойларын ашық айта ... ... ... ... ... оқушы: « Суда
дәм жоқ. Біздің ... суы тұщы оны ... ... ... ... ... отырған оқушы Қилаз Ғани: «Сенімен келіспеймін, оған қант ... ал тұз ... ащы ... ... ғой. Суға дәм ... ол қалай тәтті,
ащы болады. Мысалы, мұхиттың суы ащы ... ... ... ... Сонда
мұхиттың суында дәм бар. Міне, суда дәм ... ол неге ащы ... ... өз ойын ... ... бұра ... емес, оқушы шын мәнінде өз ойын еркін, өз ойлау
деңгейінде нақты, обьективті түрде дәлелдеу деп қабылдаған ... ... бұл ойы ... судың келесі бір жағынан алып қарағандағы қасиеті бар
екендігін айта алмаса да, сол ... ұшын ... тұр. ... ... ... көмек болды. Себебі мұғалім Қилаз Ғанидың ойын ары қарай
жалғастырып, оқушыларға ой тастауға түрткі ... да, ... ... ... да суда дәм бар ғой, ол дәм ... ... болады екен? деген сияқты
оқушыларға ой тастап, сол ... ... ... ... ... ... оятуға түрткі болды. Бұдан оқушы сабақ
барысына белсенді қатысып қана қоймай, ... ... ... ... ... болушы болып, өздерін өздері оқытушы ролін өз
қолдарына алып отыр.
Бұндай ситуациялар әрине, бір рет қана ... жоқ, ... ... ... ... кезде болып отырды. Бұның өзі ... ... ... үшін ... ... ... ... керек
деген жолды көрсетіп берді.
ә) Оқушылардың белсенділігін арттыруда стандартқа сай емес шешімдер
іздестіруіне мүмкіндіктер беру
Бұл жолды ... ... ... ... ... Бұл мәселе әрбір сабақта болмаса да, бірнеше ... ... ... ... Мен ... ... ең қызықты болған ... ... ... ... «Өлі және тірі ... тақырыбын
өткенде Махметов Еламан деген оқушы өз дәлелін былай деп келтіреді.
Шағын топтар аталған тақырып бойынша сыныпта өз дәлелдерін ... ... ... ... ... ... «Жоқ мен келіспеймін. Күнде,
жерде өледі. Менің атам маған мынадай жыр айтқан.
Арайлап атар күніңнің
Қызарып ... ... емей ... ... қар ... ... батқаны
Өлгені емей немене-деген. Мұнда күн, жер өледі
деп тұр ғой» деген уәжін келтірді. Міне, бұл жағдайда мұғалім ... ... ... ол жоқ, бұл ... ... сенің ойлағаның қате, олай
ойлауға болмайды деп ... ... ғой. ... бұл ... ... ... ... не деп ойлайсыңдар? –деген сұрақ өзі сұранып,
оқушылардың ... ... ... ... ... қозғап
тұрғандығын ескерген жөн.
Мұның өзі оқушы көзқарасындағы ... ... ... ... ... ... тудырып тұрғандығының айқын
дәлелі болмақ. Міне, осылай ойлайтын оқушыларды жекелей ... ... ... ... ... ... ... көмекке әрқашан дайын болу қажет
деп ойлаймын. Бұл жердегі «өледі» ... бала ... ... ... ол неге ... ... ... тынымдық, қызығушылық сұрақ
жатқандығын аңғару қиын емес.
б) Танымдық ... ... тағы бір жолы ... ... жолды табуымызға да сабақ барысындағы тәжірибеміз көмектесті.
Бұл жолдың барлық оқушыларға ... ... ... ... Бұл ... ... үшін тағы да сабақ барысынан нақты үзінді
келтірейін.
«Құстар» тақырыбын өткен кезде оқу ... ... ... Құбаш
Мейрам деген оқушым: «Құстарды үй және дала құстары деп ... Үй ... ... ... ... ... ... деген жап-жақсы ой
қорытынды жасады. Мен осы жағдайды ... ... - ... ... ... ... ой-пікірлер айтты деп мадақтасам, оқу ... ... ... ... ... ұша алатын ерекше қасиеті бар. Олар
ерекше сезімтал қасиеті арқасында күз бола бастағанда өз өмірлерін сақтап
қалу үшін жылы ... ұшып ... ... ... ондаған мың шақырымға дейін
алысқа ұшады» деген ойларына, ... ... ... ұша алмайтын
түрлері де бар ғой. Олар құс бола тұра неліктен ұша алмайды деп ... бұл ... шеше ... ... ... ... ... арқылы да
мадақтаулар жасаймын.
Бұл жағдайларды сараптай келе мадақтау жолдарын үш ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды тереңірек ойлауға итермелеу, онан әрмен танымын,
қызығушылығын ояту үшін қолдануға болады.
2.Орташа үлгерімді ... ... ... ... үшін бұл жолдың
құдіреті ерекше ... көз ... ... ... ... ... зерттеуде тағы да келтіреміз.)
3.Оқу үлгерімі төмен оқушылардың танымын арттыруға, ... ... ... бірден-бір көмекші жол екендігін қорытындыладық.
в) Оқушылардың белсенділігін жарыс арқылы қалыптастыру жолдары
Бұл жол ... ... ... ... барысында жасалған қорытынды
нәтижесінде шықты.
Мәселен, «Бақа» тақырыбын ойын ... ... ... ... ... өтпес бұрын келесі сабақ «Бақа» жайлы ... ... ... екі топ ... ... сабақ өтетіндігін, ол үшін қыздар,
ұлдар өздері бірігіп бақа туралы «құпия» жағдайда мәліметтер ... ... ... соң ... қоя ... ... ... еттім.
Сабаққа ұлдар мен қыздар болып екі топқа бөліп «Бақа» өлеңін ... ... ... ... ... ... ... көп ... ... неге ... ... ... жалпақ ... ... ... ... көп ... ... неге ... ... ... ... ... ... балпақ, |Су ... көп ... ... неге ... ... ... талтақ ... ... ... үйде ... ... ... ... қойды.
|Қыздар тобы дайындаған сұрақтары ... тобы ... ... |
|1. Бақаға мінездеме бер |1. ... ... бір күні ... |
| ... ... құйрықты кішкене |
| ... ... ... ... |
| ... ұнамады. Ол өзінің үйін |
| ... |
| ... ... деген не? ... ... ... ... ... |2. Бақа ... ... пайда |
|туралы айт ... ... Бақа ... ... | 3. ... ... пайдасы бар ма? |
Міне, бұл жағдайда оқушылар өздері дайындалып, тіпті дүниетану оқулығында
жоқ мәліметтерді ... ... Бұл ... ... ... ... ... арттыру
жолын нақты дәлелдеп берді.
г) Оқушылардың белсенділігін арттыруда дербес білім ... ... ... үрдісінде таным белсенділігін арттырудың бұл ... ... ... тоқталып өтейін. «Дала өсімдіктері мен
жануарлары» тақырыбын ... ... ... ... алу үшін ... ... ... сыныпта тыңдалды.
1. Шығармашылық , яғни зерттеу жұмысы бойынша ... ... сыры мен ... ... ... таныстырды.
2. Төлегенова Гұлнұр мен Валиахметова ... ... ... ... гербарийі, яғни дәрілік өсімдіктерге арналған бүктемелерін
көрсете әңгімеледі.
3. «Қызықты мәліметтер» - бұл тапсырма ... жаңа ... ... бірнеше
аң, жануар жайында оқушылар өздері дербес іздеп тапты.
Мөлдір: ... 7 жыл, ... 40 жыл, ... 45 жыл өмір ... Сары ... егін ...... тышқандардың 2000-ын бір жазда
жейді.
Ердос: Қоян терлемейді, оның бойындағы артық жылуды, ... ... ... ұзын ... ... ... ... Қасқыр табанына кірген шөгірді тісімен алады, егер ол ауырса, өзіне-
өзі аштық жариялап, шөптермен емделеді екен.
Арайлым: Түлкі құйрығының жоғарғы жағында әтір ... хош иіс ... ... ... Оның ... ғалымдар әлі анықтай алмауда.-деген мәліметтрді
«Ол – кім? Бұл не?» ... ... ... берді.
Міне, оқушылардың бұл шығармашылықпен істеген жұмыстары, ... ... ... ... ... ... ... мұнда оқушылар өз
танымдарын дербес берілген тапсырмаларды бірігіп ... ... ... ... ... өздері қызықтаған сұрақтарды бірігіп
тауып, әр түрлі тапсырмаларды өз деңгейлерінде жеке-жеке дербес орындады.
ғ) Оқушылардың белсенділігін арттыруда қабілеттері мен ... ... ... ... ... оқу ... сабақтарды жүргізу кезіндегі
ұйымдастыру шаралары, әдіс-тәсілдеріміз өз септігін ... ... ... да сол ... ... ... Оқушылардың қабілеттері мен
қызығушылығына сәйкес әрбір сабақта мұғалімдер тпасырмалар беріп ... ... ... қысқаша тоқтала кетейін. ... ... ... ... барысында мен оқушыларды жиып алып:- Ал, ... ... не ... соны ... ... деп өз қызығушылықтарымен
тапсырмалар бөліп бердім. Бұл кезде Азыханова Арайлым: өзінің қабілет сурет
салуға жететіндігін айтса, Дулатова ... ... ... оқи ... Ал ... Ердос пен Махметов «Аңшы мен ... атты ... ... оны ... дайындаймыз, деп уәде берді. ... мен ... ... әнін ... ... келісті.
Тек ғана сонау шетте отырған Құбаш Мейрам үндемй отырды. Мен ... ... да: - Ал, ... сен не ... ... ... ... едім, ол
күмілжіп төмен қарап, ақырын ғана ... мен ... ... алмаймын деп
өзін кінәлі адамдай сезіне сөйледі. Мен оның безендіру жұмысын сен былтыр
жаңа жылда өте ... ... ... деп едім ол ... келісіп, безендіру
жұмысына көмекке Ғани мен Әзизаны қосып беруімді сұрап жайнап сала берді»
Міне, бұл біздің бір ғана ... ... ... ... үшін ... ... Бұл жерде мен ... ... ... ... келетін іске өз ынтасымен, өз қабілеті жететіндіктерін
көздерін жеткізе, сеніммен ... ... ... Бұл ... оқу-
тәрбие жұмысында оқушының қабілеттерімен қызығушылығын әрдайым ескере
отырып жұмыс жүргізсе, ол жұмыс барынша ... ... әрі ... ... еркін жұмыс жасай алатын жолын көрсетіп берді.
д) Оқушылардың белсенділігін арттыру жолдарының бірі өзін көрсету,
құптау жолы ... ... ... ... даралап алған себебімізді «Өсімдік» тақырыбын өткен
кездегі сабақ жоспары үзіндісінен көре аласыздар. Мен ... ... ... ... ... ... ... Әр топ өсімдікке байланысты өздері бір тақырып таңдап ... ... – тірі ... деген тақырып алды.
2-топ: «Өсімдік мүшелері»
3-топ: « Өсімдік тамыры» деп таңдады.
Мұғалім: Енді сол алған тақырыптарыңа байланысты не білесіңдер, соны ... ... ... алдарыңдағы қағазға топтастырып, схема, кесте, тірек-
сызба, сурет салу немесе кластер(топтастырып ... ... өте ... салыңдар деген тапсырма берілді. Төменде оқушылар жұмысы берілді.
1- топ.
2-топ. ... ... ... ... ... белсенділігін арттыруда оқушылардың ... ... ... біз ... ... жай ... сынып сағаттары, танымдық белсенділікті ... ... ... ... ... ... кезде
көбірек пайдаланған тиімді екенін анықтадық.
Сонымен бұл жол оқушыларымыз ерекше белсенділік ... ... ... жасаған кезде шағын сыйлықтар ... ... ... ... хат ... беріліп отырды.
Бұл жол әрине бұрыннан бар, жаңадан шыққан дүние емес ... ... бұл ... біз сол ... ... ... ынтасы,
қызығушылығын түсірмей, өзара немесе жеке бас ... ... ... ... шын бір ... артық екеніне көздерін жеткізе
отырып марапаттаулар жүргіздік.
Ал басқа оқушылар менде сол ... ... ... ... мен
қызығушылығы ояну нәтижесінде танымдық ... ... ... ... ... анықтау негізгі мақсат болды.
Ол үшін ... ... ... ... өздерімен
пікірлесіп, олардың пікірімен санаса отырып жүргізу нәтижесінде осындай
марапаттаулар жүрілді. Бірде ... ... ... ... ... деп
дайындық жүргізіп, барлық 10 оқушыға бірдей марапаттау жасап жатыр едім,
қасыма ... ... ... ... «- ... менде бір пікір бар.
Ертең сынып сағаты өтетін күні ... ... күні ғой. Біз неге ... ... ... ... ... ата-анасына қосымша алғыс хат
жасамаймыз» деген пікір айтып еді барлық оқушы бірауыздан қолдады.
Міне, кейде ұсақ болса да ... ... ... ... ... ... Еламанның бұлай ашық айтуына кез-келген істі оқушылармен
біріге ... ... ... ... ... ... берді.
Қорыта келгенде кез-келген істі жүргізу, оқыту тек мұғалімнің ғана ісі
деген бір жақты ... ... оқу ... басшы рол атқару керек
деген ... ... ... ... ... ... Жоғарыдағы
барлық зерттеу-тәжірибелік жұмыс барысындағы ... оқу ... тек ... ғана ... емес, оқушы-ұстаздың біріккен
үйлесімді, ынтымақтасқан іс-әрекеті екендігін айқындап берді.
Қазіргі оқу ... ... ... ... ... ... азамат ретінде қалыптастыру үшін оны ... ... ... рол ... ... ... оқу ... тек ғана
ұйымдастырушы, бағыттаушы, негізгі жолдарды көрсетіп сілтеуші екенін
көрсетіп отыр. Оқушылардың ... ... ... жолдарын жеке-
жеке анықтаған кезде әр күн сайынғы ... ... ... ... ... ... нәтижесінде бүгінгі сабақта қандай жақсы
нәтижелер болды, қандай іс-әрекеттер өз нәтижесін бермеді, ... ... ... ... оны ... түзетіп жүргізе аламыз-деген сияқты сан
қилы мәселелерді күн ... ... ... ... ... жоспарлап
отырдық.
Міне, соның қорытындысында жоғарыдағы ... ... ... ... ... ... ... анықтадық
деп ойлаймын. Бұл түрлерді мен жаңадан шығарған идея деп ... ... ... біз оқу ... ... барысында тек ғана өте ... ... ... ... ... ... Әрине оның өзі көп
еңбекпен келгендігін жоғарыдағы мысалдардан көруге болады.
Жоғарыдағы оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... біздің оқу барысын ұйымдастыру әдіс-
тәсілдерін өзгертуімізде ерекше рол атқарды. ... бірі ... ... ... таңдап алған ұжымдық ойлау технологиясы, оның жүрілу
реті, ұйымдастырылу негізі, оқу үрдісін ұйымдастырудағы тиімділігі оқушылар
танымын ... үшін аса ... ... көрсетті.
ҚОРЫТЫНДЫ
«Бастауыш сыныптарда оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру» атты
аталған курстық жұмысымызда жүргізген тәжірибелерге сүйене отырып, әрбір
оқушының ... ... мен ... ... ... ... ... дамитындығын айқындадық.
Сонымен зерттеу барысында дайындалған теориялық қағидалар мен бастауыш
сынып оқушыларының танымдық белсенділігін қалыптастыру жолдары, ... және ... ... оқу ... ... ... төмендегідей қорытындылар мен ұсыныстар жасауға ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерге байланысты бастауыш сыныптарда оқушыларға білім
беру сапасына қайта қарап, жақсартуды талап етеді.
2) Қазіргі кезеңдегі бастауыш ... ... ... арттыруда ұсынылып отырған оқу іс әрекетін ұйымдастырудың
әдістемесі маңызды болып табылады.
3) Оқушылардың танымдық белсенділігін ... ... ... ... тұлғасын қалыптастыруға әсер етуге болады.
4) Танымдық әрекеттегі белсенділік компененттерін бір ... ... ... Тәжірибелік зерттеу жұсытарда зерттеліп дәлелденген бастауыш
сынып оқушыларының танымдық белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... білім беретін орта
мектептерде оқу үрдісін жетілдіруді ұйымдастыруда қолдану тиімді деген
ұсыныс айтамын.
6) Оқу ... ... ... ... арттыру жеке
тұлғаның өзіндік ақыл-ой дербестігін, ... ... ... ... ... ... арттыратын педагогикалық шарттар
жиынтығы мен тиімді әдіс-тәсілдерді оқытудың түрлі формаларын қолдану
арқылы оқушылардың ... ... ... ... ой -өрісін
арттыруға болатынын тәжірибе жұмыстарының қорытындыларынан көруге
болады.
8) Қоғамның әлеуметтік ... сай, ... ... берудің жаңа
технологиясына сай бастауыш сынып оқушыларының танымдық белсенділігін
арттырудың ... ... ... жеке ... қажет
етеді.
Әдебиеттер.
1. Ж.Б. Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев. Педагогика 3 басылым. Алматы 2004 226-
228; 296-297 ... ... Ж.Ә., ... С.Б., ... А.М. ... Дарын. Алматы
2004. 189-191бет.
3. Т.А. Ильина. Педагогиканың жалпы ... ... ... 1977. ... 229-230 бет.
4. Сабыров Т.С. Оқушылардың оқу белсенділігін арттыру жолдары. Мектеп.
Алматы 1978. 135-137 ... Н.В. ... ... ... Алматы 1983. 100-101, 104-105 бет.
6. Ю.К. Бабанский. Педагогика. Москва. Просвещение 1988. 214-216 бет.
7. В.А. Сластенин. Педагогика. Издание третье. ... ... ... бет.
8. П.Г. Сидоренко. Школа и педагогическая наука. Москва 1975. 323-325
бет.
9. М. Жұмабаев. Педагогика. Алматы “Ана ... 1992 152-154 ... М.К. ... ... ... 1 том ... АПН 1960.
280-281 бет.
11. Ж.Б. Қоянбаев. Педагогика Алматы. Рауан 1992. 195-197 бет.
12. Қазақстан мектебі журналы. №11-12 2005. 11-12 бет. 2006ж. №1-2 ... ... ... ... ... 2006. № 2-3 3-4,15-16 бет.
-----------------------
көбейеді
өсіп-өнеді
қурап өледі
жайқалады
Өсімдік-тірі ағза

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы білім беру деңгейін көтеру11 бет
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың ғылыми-теориялық негіздері9 бет
Оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастыру арқылы оқу белсенділігін арттыру7 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру52 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың педагогикалық шарттары98 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың педагогикалық шарттары (5-6 сынып ағылшын тілі сабағында)25 бет
Экономика сабақтарында компьютерлік технологияны пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың дидактикалық мүмкіндіктері55 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту70 бет
6-7-жасар балалардың таным белсенділігін дамыту динамикасы, ерекшеліктері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь