Қазақстан Халық Банкінің экономикалық мазмұны

Жоспар
Кіріспе
І Депозиттің теориялық негізі
1.1. Депозиттің экономикалық маңызы мен мәні
1.2 Коммерциялық банктердің депозиттік саясаты.
1.3 Қазақстан Республикасындағы салымдарды сақтандыру мәселелері

ІІ Қазақстан Халық Банкінің экономикалық мазмұны.
2.1 2006 жылғы Халық Банкінің негізгі операцияларының қаржылық көрсеткіштері.
2.2 2006 жылғы Халық Банкіндегі қысқа және ұзақ мерзімді несиелердің үлесі.
2.3. Халық Банкінің қызметтерінің қаржылық көрсеткіштері.

ІІІ Қазақстан Республикасындағы депозиттердің ұйымдастырылуы және даму жолдары.
3.1 Қазақстан Республикасындағы депозиттік операциялардың ұйымдастырылуын талдау
3.2. АҚ «Халық Банкінің » депозиттік операциялары
3.3 АҚ «Қазақстан Халық Банкінің» депозит операцияларын дамыту жолдары.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Жоспар
Кіріспе
І Депозиттің теориялық негізі
1.1. Депозиттің экономикалық маңызы мен мәні
1.2 Коммерциялық банктердің депозиттік саясаты.
1.3 Қазақстан ... ... ... мәселелері
ІІ Қазақстан Халық Банкінің экономикалық мазмұны.
2.1 2006 жылғы Халық Банкінің негізгі операцияларының ... ... 2006 ... ... Банкіндегі қысқа және ұзақ мерзімді несиелердің үлесі. ... ... ... қызметтерінің қаржылық көрсеткіштері.
ІІІ Қазақстан Республикасындағы депозиттердің ұйымдастырылуы және даму жолдары.
3.1 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... АҚ ... ... АҚ депозит операцияларын дамыту жолдары.
Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... тек қана ... ... еткендіктен, олардың клиенттері саудагерлер болып табылады. Сондықтан да, бұл банктерді деп атап кеткен. Банк ... ... ... ... орта ғасырлық айырбастаушылар қызметінен басталады. сөзі итальянша cөзінен шыға отырып, деген ұғымды білдіреді. Банктердің ... ... ақша ... ... ... болған.
Депозит (латын сөзінде depositium сақтауға берілген затты білдіреді) - бұл бір тұлғаның (депозиттердің) ... ... - ... ... ... Ұлттық банкке) қайтарылу шартымен уақытша пайдалануға беретін ақшасы. Сонымен қатар депозит - бұл ... ... және ... ... ... ... бір шотқа салған және өздері пайдалана алатын қаражаттары.
Бүгінгі күні ... ... ... нарығының келесідей сегменттері дамудың қарқынды үрдісінде: мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы, зейнетақы активтерінің нарығы, қор ... ... ... және ... ... ... нарық ең ерте дамыған нарықтардың бірі бола отырып, ... ... ... ... ... ... орналасуының арқасында сомалық жинақтауларда үлкен үлес салмақ пен қарқынды даму тенденциясына ие.
Депозиттік нарықтың даму үрдісінде депозиттердің қалыптасуына ... әрі ... ... ... ... ... ие ... табылады. Жинақтаулардың экономикалық категориялар ретіндегі мәні қайта бөлу функциясы ... ... ... ... ... ақша ... ... жүйеде шығарылуы және олардың жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатындағы ары қарайғы пайдаланылуы жүзеге асады. Салымдардың кез келген түрлері жинақтаулар ... ... ... - бұл осы жинақтауларды сақтау формаларының бірі.
Депозиттік операциялардың әрекет ету механизмінде депозиттік нарықтың субъектілері ретінде банктер ерекше рөлге ие. ... ... мен ... жинақтауларының аккумуляциясы банктердің дәстүрлі қызметі. Банктер уақытша бос, пайдаланылмайтынақшалай табыстар мен ... ... ... ... ... үшін де, ... үшін де тиімді. Салымшыларға пайыз немесе ұтыстар түріндегі табыс ... екі ... ... ... ... біріншісі, банк заңды және жеке тұлғалардан ақшалай қаражаттар қабылдай отырып, оны депозиттік шотына орналастырған жағдайда; екіншісі, ... яғни банк ... чек ... есеп - ... ... беру ... ресурстарының құрылымында тартылған қаражаттар үлесі меншікті қаражаттармен салыстырғанда өте жоғары, олардың есебінен банктің активтік операцияларының басым бөлігі жүзеге асырылады.
Нарықтық қатынастардың ... ... ... - ақ ескі ... жүйе үшін ... бос ... қаражаттарды тартудың дәстүрлі емес тәсілдерінің болуы, тартылатын қаражаттар құрылымын толығымен ... десе де ... ... ... ең көп ... ... құрайды. Депозиттер банк үшін бірден - бір арзан ресурс көзі болып табылады.
Депозиттік емес тартылған қаражаттар - бұл ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын сату жолымен тарататын қаражаттары.
Депозиттік емес банктік ресурс көздері мен депозиттер өзара ажыратылады. Біріншіден, олар персоналдық ... яғни ... ... клиентінің атынан тартылмайды; екіншіден, мұндай қаражаттарды тарту инициативасы банктің өзінен туындайды.
Депозиттік емес тартылған ресурстармен көбіне ірі коммерциялық банктер айналысады. ... ... емес ... ірі ... ... ... да, ... көтерме сауда операциялар сипатына жатқызуға болады. ... ... ... және ... ... ... Активті депозиттік операциялар - банктің уақытша бос ақша қаражаттарын басқа корреспондент-банктердегі шоттарда орналастыруымен ... ... Олар ... ... ... ... яғни ... активтердің өте аз бөлігін алады.
Пассивті депозиттік операциялар - бұл ... ... бос ақша ... ... ... және ... ... шартымен тартумен байланысты операциялар. Бұл операциялар көмегімен тартылған депозиттер пассив жағының көп бөлігін алады және банктік ... ... ... ... ... ... салымдардың депозиттердің және депозиттік емес ресурстардың шоттарының әр түрлері кездеседі. Бұл ... ... ... ... банк ... ... ... топтарының сұранысын қанағаттандыруға және олардың қаражаттары мен уақытша бос ... ... ... ... ... ... жасайды.
Диплом жұмысына осы тақырыпты таңдап алудағы мақсатым
- Депозиттік операциялардың нысандарымен жан - ... ... Өз ... тұрғысынан депозиттік операциялардың бүгінгі мен ертеңін дәлелдеу;
- Жұмыс қорытындысы ... ... бір ... ... ... ... Депозиттік операциялардың ... мен ... ... ... ... ... ... нысандарын жүзеге асыруға талдау жасау;
Тақырып өткірлігі болып депозиттік операциялардың қазіргі нарық экономика кезеңіндегі банктік ресурстар ... көзі ... ... операциялардың қазіргі жүйесі нарықтық қатынастарды қалыптастыру өндіріс тиімділігін арттыруға, егеменді ел - ... ... ... ... ... ... ақша массасының негізсіз өнімді қысқартуға, инфляциялық үрдістерді тоқтатып ұлттық валюта - теңгенің нығаюына негізделген. Сондықтан диплом ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Президнтінің және Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің ... заң ... мен ... ... және шет ел ... ... қолданылды.
Дипломдық жұмыс құрылымы: Кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қосымшалардан және пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
1 - бөлім. ... ... ... ... экономикалық маңызы мен мәні
Коммерциялық кәсіпорын түріндегі басты бір ерекшелігі, оның ресурстарының едәуір бөлігі меншікті қаражаттармен қатар, тартылған қаражаттар құрайды. Сондықтан да ... ... ... ... ... қаражаттарға тікелей байланысты болып келеді. Банкте тартылған қаражаттар құрамына қарай әр түрлі болып келеді. Олардың басты түріне ... ... ... ... кезінде тартылған, сол сияқты басқа да несиелік мекемелерден қарызға қаражаттары жатады.
Банк ресурстарының құрылымында тартылған қаражаттар ... ... ... ... өте жоғары, олардың есебінен банктің активтік операцияларының ... ... ... ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
(1 сызба)
1. Депозиттік қаражаттар.
2. Депозиттік емес қаражаттар
Депозит (латын сөзінде depositium сақтауға берілген затты ... - бұл бір ... ... ... ... - ... (оның ішінде Ұлттық банкке) қайтарылу шартымен уақытша пайдалануға беретін ақшасы. Сонымен қатар депозит - бұл ... ... және ... ... ... ... бір шотқа салған және өздері пайдалана алатын ... ... - ... негізгі пассивтік операцияларын құрайды. Шын мәнісінде депозиттер, коммерциялық банктердің еркін несиелік ресурстар нарығынан ресурстар ... ... ... ... мазмұнын ашады.
Депозиттік операциялар - бұл заңды және жеке ... ... ... - бір мерзімдегі немесе талап етуге дейінгі салымдарға тартуға байланысты банктің операциялары болып табылады.
Кеңес экономистері ... ... ... ... ... жатқызады. Бұл әлемдік банктік тәжірибеге сәйкес келмейді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мемлекеттік экономикалық шаралармен қатар жүзеге асырылып келеді. Жүргізіліп отырған банктік реформалардың басты ... бірі - ... бос ... ... және ... ішкі ... қалыптастыруға бағытталған депозиттік нарықтың қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ел ... дамуы жинақтаулардың инвестицияларға өту тиімділігімен тығыз байланысты. Республиканың ішкі жинақтауларын тарту қажеттілігі, ең ... ... ... ... және ... ... ... үлес салмағының ұлғаю мәселесімен белгіленеді. Осыған байланысты, ... өту ... ... ақша ... ... ... жинақтауларының банк жүйесіндегі несиелік ресурстарға құйылуына әрекеттесетін депозиттік нарықтың қалыптасуы мен дамуы мәселесі ерекше өзектілікке ие болып отыр.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... дамудың қарқынды үрдісінде: мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы; зейнетақы активтерінің нарығы; қор нарығы; валюта нарығы және депозиттік нарық. Депозиттік ... ең ерте ... ... бірі бола ... ... ... төмен тәуекелмен салымдардың сенімді орналасуы арқасында сомалық жинақтауларда үлкен үлес салмақ пен қарқынды даму тенденциясына ие. Тұрғындар өзге қаржы нарығының ... ... салу ... ... бұл сегменттердің жеткіліксіз дәрежеде дамымауына әкеліп соқтырады.
Халықаралық банктік тәжірибеде депозиттер 4 ... ... - топ, ... ... ... ... да ... - депозиттік сертификаттар ;
II - топ, талап етуге дейінгі депозиттер;
III - топ; ... ... ... ... тобы, әдетте мерзімдеріне қарай жіктеледі:
- 3 - ай ... ... ... 3 ... 6 айға ... ... депозиттер;
- 9 - айдан бір жылға дейінгі депозиттер;
- Бір ... ... ... ... Депозиттік сертификаттар
Депозиттер екі жолмен пайда болуы мүмкін, біріншісі, банк заңды және жеке тұлғалардан ақшалай ... ... ... оны ... ... ... жағдайда; екіншісі, депозиттер, яғни банк клиентке чек арқылы есеп - ... ... беру ... ... ... ... ... үлесі меншікті қаражаттармен салыстырғанда өте жоғары, олардың есебінен банктің активтік операцияларының ... ... ... ... ... ... байланысты, сондай - ақ ескі банктік жүйе үшін уақытша бос ақшалай ... ... ... емес ... ... ... қаражаттар құрылымын толығымен өзгертті десе де болады. [23. 24-38б]
Тартылған қаражаттар ішінде ең көп ... ... ... ... банк үшін ... - бір ... ... көзі болып табылады.
Депозиттік емес тартылған қаражаттар - бұл банктің алған қарыздары түрінде немесе өздерінің меншікті бағалы қағаздарын сату ... ... ... емес банктік ресурс көздері мен депозиттер өзара ажыратылады. Біріншіден, олар персоналдық емес, яғни банктің нақты клиентінің ... ... ... ... ... ... ... банктің өзінен туындайды.
Депозиттік емес тартылған ресурстармен көбіне ірі коммерциялық банктер айналысады. Өйткені, депозиттік емес ... ірі ... ... ... да, ... көтерме сауда операциялар сипатына жатқызуға болады.
Депозиттік ... ... және ... ... ... Активті депозиттік операциялар - банктің уақытша бос ақша қаражаттарын басқа корреспондент-банктердегі шоттарда орналастыруымен байланысты операциялар. Олар ... ... ... ... яғни ... ... өте аз ... алады.
Пассивті депозиттік операциялар - бұл клиенттердің ... бос ақша ... ... ... және ... ... шартымен тартумен байланысты операциялар. Бұл операциялар көмегімен тартылған депозиттер пассив жағының көп бөлігін алады және банктік ресурстар қалыптастырудың негізгі көзі.
Қазіргі ... ... ... ... және ... емес ... ... әр түрлері кездеседі. Бұл банктердің жоғарғы бәсекелестік нарықта банк қызметтеріне ... ... ... ... ... және ... ... мен уақытша бос қаражаттарын банктік шоттарға тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- ... ... ... ... мерзімді депозиттер;
- ... ... ... ... - ақ, ... мынадай белгілеріне байланысты жіктеуге болады:
- ... ... ... ... категорияларына қарай;
- ... салу және ... алу ... ... ... ... ... қарай;
- банктің, ... ... ... ... алуына қарай;
Салым иелерінің категорияларына байланысты депозиттік шоттар мынадай түрлерге бөлінеді:
- жеке ... ... ... және ... қоғамдардың шоттарына;
- жергілікті билік ұйымдарының шоттарына;
- ... ... ... ... ... шоттарына.
Талап етуіне дейінгі депозиттер - бұл салым ... ... ... етуіне байланысты әр түрлі төлем құжаттар арқылы қолма-қол ақшаларын алатын әр түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктік тәжірибеде талап етуіне дейінгі ... ... ... ... ... кәсіпорындардың, сондай - ақ әр түрлі шағын коммерциялық ... ... ... ... қаражаттары;
- әр ... ... ... қорлардың қаражаттары;
- есеп айырусыдағы қаражаттар;
- ... ... ... және ... ... ... басқа банктердің корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттардың артықшылығы олардың ... үшін ... ... ... ... ... ... дейінгі депозиттік шоттарға қаражаттар, шаруашылық және басқа да операциялардың жүзеге асырылуы ... ... және ... ... - бұл шот ... ... мүлде төленбейді немесе біршама төменгі мөлшерде төленеді. Міне, осыдан келіп талап етуге ... ... ... ... ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез ... ... ... да ... ... асырылады;
- шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз ... ... ... ақы алып ... ... ... етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны үшін өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де ... ... ... ... ... ... коммерциялық банк Орталық банкте сақталатын міндетті резервтерге ... ... ... ... ... еткенге дейінгі салымдар
Жинақ және мерзімді салымдар
Куәләндыратын чектер
Жинақтық салымдар
Мерзімді салымдар
Нау шоттары және басқа да ... ... ... салымдар
Ақша нарығының депозиттік шоты
Ұсақ мерзімді салымдар
Ірі мерзімді салымдар
1.2 -- ... ... ... ... ... - тың ... тәжірибесінде, талап етуге дейінгі депозиттік шоттармен қатар, сондай шоттар түріндегі Нау-шотты және куәләндырылған чектер сияқты депозиттер Америка бантерінде ... ... - ... бұл ... төленетін, чектік депозиттер.
Нау шоттың мынадай өзіне тән ерекшеліктері болады;
- бұл шот түрі ... ... ... бұл шот жеке тұлғаларға немесе пайда таппайтын ұйымдарға ашылады;
- ... ... бұл ... ең ... қаражат болуы талап етілмейді.
Куәләндырылған чектер шоттары - бұл куәләндырылған ... ... ... ... банктердегі талап етуіне дейінгі депозиттік шоттағы қаражаттарды білдіреді. Куәләндырылған чектер - бұл банктің шоттағы қаражаттың ... ... ... куәләндырылуы.
Американдық банктік тәжірибелерде жаңа депозит түріне ақша нарығының депозиттік шоты жатады. Оның мынадай ерекшелігі бар:
- ақша ... ... ... ... ... ... ... әр аптада шот бойынша пайыз мөлшерлемесінің өзгеріп отыруы;
- шот ... ең ... ... ... ... ... ... сақтандырылуы;
- иемденуші, үшінші жақтан төлемдер үшін ... ... алты рет ... ... ... ... ... үшеуі чекті көшіріп жазу жолымен, үшеуі телефон арқылы жүзеге асады.
Мерзімді депозит - бұл банктерде белгілі бір ... және ... ... ... орналастырылған клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі ... ала ... ... ... ... ... алынуы мүмкін. Мерзімді депозиттер чектің көмегімен пайдаланылмайды, бірақ қолма-қол ақша түрінде еркін аударылады немесе ағымдағы шотқа аударылады. Егер мерзімге дейін бұл ... ... ... онда шот иесі айып пұл ... ... ... салымның ерекшелігі - талап еткенге дейінгі депозитке қарағанда, оларға міндетті резервтердің төменгі мөлшері ... бұл ... ... ала ... ... ... ... жеткен кезде салым иесі ала алады. Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға аударуға болады.
Мерзімді депозиттер мынадай түрлерге бөлінеді:
- ... ... ... ала алуы ескертілетін мерзімді депозиттер.
Меншікті-мерзімді депозиттер сақталу мерзіміне қарай жіктеледі:
- 30 ... ... 30-90 ... ... 90-180 ... ... 180 күннен 360 күнге дейінгі;
- 360 ... ... ... ... ... ... ... ала хабарлау депозиті міндетті түрде өтінішін талап етеді. Өтініш беру уақыты алдын ала келісіледі және депозит бойынша, ... ... ... ... ... ... ала алуын хабарлау мерзімі жеті күннен жоғары болып келеді.
Мерзімді ... ... ... ... есп айырысу үшін ... әрі ... ... ешқандай да есеп айырысу құжаттары толтырылмайды;
- шоттағы қаражат баяу айналады;
- ... ... ... ... ... ең жоғарғы деңгейі Ұлттық банкі тарапынан реттеліп отырады;
- ... алуы ... ... иесінің алдын ала хабардар етуі талап етіледі;
- бұл ... ... ... ең ... ... резервтер белгіленеді.
Тағы бір кеңінен таралған депозиттердің түрі - ... ... ... ... жоқ, ... ... ... талап етпейді, салымның жоғарғы шегі шектелген, ақшаны салу және алу ... ... ... ... ... үшін ... ... қосымша жұмыстарды талап етеді: оперцияны рәсімдеу қиынырақ, кітапшаны ... және ... алу ... сай екі ... тіркеу енгізу қажет және тағы басқа. Компьютердің көмегімен жасалған жеке бет шоты ... ... ... ... салымдармен басқа салымдарды ауыстыруға мүмкіндігі бар.
Жинақ салымдардың тұрақты мерзімі болмайды. Бұл ... түрі ... ... депозиттерге қарағанда төменгі мөлшерде пайыз төленеді. Жинақ салымдар жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдардың ... ... ... ... ... сақтауда тұрақты мерзімі болмайды;
- шоттағы қаражатты алдын ала алу ... ... да ... талап етілмейді;
- ақшаны шотқа саларда немесе шоттан аларда міндетті түрде ақшалай қаражаттар қозғалысы ... ... ... ... талап етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жинақ шоттары тек жеке тұлғаларға ғана ашылады. Ал шетел тәжірибесінде мұндай шоттар ... емес ... және ... ... ... береді.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдар салым операцияларының мерзіміне және мазмұнына қарай мынадай түрлерге бөлінеді:
- ... ... ... ... ... ... мерзімді жинақ салымдар;
- ұтыс салымдары;
- ... ұтыс ... ... және ... ... ... ала алуын хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға -- тұрақты ... ... және сол ... ... ... ... емес ... жатады. Мерзімді жинақ салымдарға басқа жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы мөлшерде пайыз төленеді.
Қосымша жарна қосатын салымдар - бұл ... ... ... ала ... уәде ... үздіксіз ақшалай соманы қосып отыруға болатын салымды ... Бұл ... ... ... белгілі бір күнде (жаңа жылдық салым, бойжеткен кезде және т.с.с) ... ... ... ... ... ... зейнетақы, үздіксіз төлемдерді төлеу үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды білдіреді. Мұндай салымдар бойынша өте төменгі ... ... ... мен ... салымдардың бір түріне депозиттік және жинақ сертификаттарынжатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары - бұл салым ... ... ... ... соң, ... ... және оған есептелетін пайызды алуға құқық беретін және оның шотындағы ақшалай қаражаттың барлығын куәләндыратын банк-эмитент жазбаша ... және ... ... ... ... екі ... болып келеді:
- атаулы сертификаттар ;
- ... ... ... ... және ... ... бұл ... иелерінің атына толтырылып беріледі. Ал мәлімдеуші сертификаттарда салым иесінің аты жөні ... яғни оны кім ... сол ... иесі ... ... және ... сертификаттары сатылған тауарлар және көрсетілген қызметтер үшін төлеуге болатын төлем құралы ... есеп ... ... атқара алады. Депозиттік сертификаттар көбіне ірі сомада шығарылатындықтан да, оларды заңды ... ... ... ... ... ... сертификаттардың мынадай екі түрі бар:
- ... ... ... ... ... ... ... болып, уақыты жеткен соң банкке ұсынылады, аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір тұлғаларға екінші нарықта сатып алу-сату ... ... ... жеке ... ... шығарылады. Жинақ сертификатының мерзімі 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім аралығын құрайды. Жинақ сертификаты тек жеке тұлғаларға ғана ... ... және ... ... ... ... төлеуге ұсынылуы мүмкін. Мұндай жағдайда банк сертификатын ... ... ... ... ... пайыз төлейді. Коммерциялық бенктер үшін бұл сертификат ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың белгілі бір ... ... ... ... ... ... банктердің активтік операцияларын қаржыландырудың басты көзі ретінде пайдаланылатын тартылған қаражаттарды жинақтауда, коммерциялық банктерден депозиттік саясатты белсенді түрде жүргізе отырып, ... ... ... ... ... Депозиттік операцияларды ұйымдастыру барысында коммерциялық банктер баланс өтімділігін сақтай отырып, мынадай талаптарды ескеру тиіс:
- ... ... ... ... ... ... мен ... сәйкес келуі;
- депозиттік ... банк ... ... ... ... ... алу үшін ... жасауға тиіс;
- депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде мерзімді депозиттер мен мерзімді ... ... ... ... бөлу;
- салым иелерінің санын ... ... ... операциялар түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
Банк ... емес ... ... ... ... өтімділігін қолдау мақсатында тартылады. Оларға: банкаралық несиелер, Ұлттық банктің несиелері, банктердің меншікті бағалы қағаздарын эмиссиялау нәтижесінде тартқан ресурстары, сондай-ақ ... және ... ... да ... ... ... ... ресурстары жатады.
Банкаралық несие - бұл коммерциялық банктердің бір-біріне беретін ... ... бұл ... ... ... өте ... ресурс болып табылады.
Банкаралық несиенің негізін банкаралық депозиттер құрайды. Банкаралық депозиттер - бұл банктердің бір-бірінде ашқан ... ... ... ... емес ... бір ... ... банктің коммерциялық банктерге қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай несиелерін жатқызуға болады:овернайт (бір ... және ... ... - банктердің Ұлттық банктегі корреспонденттік шотында дебеттік қалдықтыңпайда болуына байланысты бір түнге берілетін несие.
Мысалға, оны ... ... ... ... ертеңіне кешке қайтаруға тура келеді. Кей жағдайда бұл ... алу ... ... ... күні ... жұма күнге түссе, онда несие келесі аптаның бірінші күні қайтарылуы тиіс.
Күндізгі заем - ... ... күні ... ... ... ... ... корреспонденттік шотында уақытша қаражат жоқтығына немесе жетіспеуіне ... ... ... мен ... ... мақсатында берілетін несие.
1.2 Коммерциялық банктердің депозиттік саясаты.
Депозиттік саясат зерттеу ... ... мен ... да ... ... қаражаты бойынша банктің стратегиясы мен тактикасы ретінде қарастырылып отыр және қаражат көздерінің ең тиімді комбинациясын анықтауға мүмкіндік береді. ... ... банк ... ... ... комбинациясын анықтауды болжайды. Банктің депозиттік саясатын оңтайландыру - бұл күрделі көп факторлы міндет, оның шешімінің ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банк экономиканың субъектісі ретінде банктің клиенті және мамандары ... ... ... ... біріне сай келмейтіндігі айқын. Сондықтан оңтайлы депозиттік саясат, ең алдымен, ... ... ... ... ... ... саясат коммерциялық банктің несиелік саясатының бір бөлігі ретінде, несиелік саясат үшін тиімділіктің, оңтайлылықтың ... ... ... бұл ... табыстылық және тәуекелдің оңтайлы ара қатынасы.
Банктердің депозиттік саясатының ... -- ... ... мен ... ... мен ... қолдау үшін жеке және заңды тұлғалардың ақшалай қаражаттарын тартуды оңтайлы басқару болып табылады.
Банктің депозиттік саясатының негізгі міндеттері:
- ... ... ... ... ... ұзақ ... ... дамыту және осының негізінде қаражаттардың тұрақты көздерін қалыптастыру;
- ... ... ... депозиттердің баламасы ретінде карточкалық шоттарды (пластикалық карточкаларды) кезеңдер бойынша көбейту;
- ... ... ... және онымен байланысты банктік қызметтер ауқымын кеңейту;
- ... және ... емес ... ... ... ... депозиттік саясаты олардың тарифтік, мүдделік саясаттарымен өзара байланысты болады және келесі мәселелерді шешуге бағытталады:
- ... аз ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың бос ақшалай қаражаттарын тарту;
- ... ... ... үшін ... жаңа түрлерін дайындау және енгізу;
- ... ... мен ... үшін ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... азайту және т.б.
Депозиттік саясаттың қағидалары:
- ақшалай ... ... ... ... және ... ... номиналдары бойынша қайтарымдылығы;
- нарықтық конъюктура ... ... ... ... ... ... жинақтарды жинақтау үшін депозиттердің ... ... ... ... ... ... ... жинақтарды тарту әдістерін, депозиттерді сақтау мерзімдерін оңтайландыру, қызмет корсету аясын кеңейтуді, клиенттерге ... ... ... ... ... ... ... жолымен жүзеге асырылады.[13.17-19б]
Банктің депозиттік портфелінің оңтайлылығы және диверсификациясы өтімділікті ойдағыдай басқаруға қажетті шарт ... ... ... ... және ... клиенттерінің қажеттіліктерінің қабілетсіздігі тиімді келісім-шарттардың тез арада жоғарылауына, оның ... ... ... және ... ... ... ... қабілетті субъектісі ретінде банктің күйреуіне әкеледі. Банк қызметінің мақсаты (басқа да экономикалық қызметтер ... - ... ... ... ... ... ... алу. Басқаша айтқанда, бұл анықтама - ... ... ... табыстың тәуекелге қатынасы. Табыстылық пен тәуекелдің оңтайлы комбинациясы тәуекелдің табысқа қатынасы үшін ... жету ... ... бөлу ... тәуекелге қатынасы үшін максимумға жету болып табылады. Табыстылық пен ... ... ... ... моделіндегі бағалы қағаздар портфелінің оңтайлы бір уақытта ұштастырылуы мынадай екі шартты орындайды: бұдан басқа ешбір табыстылық пен тәуекелдің ... ... ... ... ... табыстылықтың көп немесе тәуекелдің аз деңгейінде қамтамасыз етілмейді; табыстылық пен тәуекелдің бұдан басқа ешбір комбинациясы берілген аз ... ... ... ... ... етіле алмайды.
Мұндай комбинация тәуекелдің бір түрін ғана қабылданғанда және табыс көздерінің баламасыздығын тек ... ғана ... ... ... Көп ... тәуекел және сараланған табыс көзднрін қолдану кезінде мұндай оптимумдар бірнешеу болуы мүмкін, ол тәжірибеде ереже болып табылады. Бұндай жағдайда ... пен ... ара ... ... ... ... бойынша өткізіледі, тәжірибеде жүзеге асыру жолында тізбектілік итерацияда негізгі бағыттарды байқай отырып "градиент" сияқты кеңестік ... ... ... ... ... қабылдаудан басқа, оны минимизациялауды банк өзінің қызметін мыныдый түрде: минимумды ... ... ... ... ... ... іске асыру керек. Мұндай минималды табыс деңгейі деп табыстылықтың жеткіліктілігін айтамыз. Онда табыстылықтың тәуекелділігін бірнеше ... ... ... оның ... қызметтің айрықша жағдайымен сипатталады. [14.25-29б]
Болашақтағы сұраныстың анықталмаған жағдайында өтімділіктің қалыпты мөлшерін анықтау қиын. ... ... ... ... ... ... үшін анықталған кезеңде қолма-қол ақшаның түсуі және қолма-қол қаражаттарының қажеттілігі, ... ... ... ... ... ... қажет.
Несиелік саясатты әзірлеу кезінде:
1.базистік кезең деңгейімен салыстырғанда салымдар мен ссудалардың әр түрінің күтілген өзгерістеріне сүйенуі мүмкін.
2. ... ... ... қажеттілігін есептегенде.
Коммерциялық банктердің несиелік саясатын анықтайтын өтімділік динамикасына мынадай үш негізгі фактор әсер етеді:
А) ... ... ... ... ... байланысты қаражаттарды сатып алу немесе жоғалту;
Ә) инвестиция және ... ... ... мен ... ... ... ... немесе жылыстауы;
Б) салым сомасының қысқаруынан немесе өсуінен міндетті резервтік мөлшерінің төмендеуі немесе өсуі.
Коммерциялық банктердің депозиттік ... ... ... ... ... ... ... банктің ресурстарының оңтайлы комбинациясының критерийлерін, негізгі талаптарын жасауға болады. Сонымен бірге, біздің көзқарасымыз бойынша, жеке, таңдаулы банктің ... ... ... ... ... және ... банктер үшін жалпы критерийлер болуы керек.
Қазақстан банктерінің депозиттік ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы, оның сенімділігі, тұрақтылықты ұстап тұру үшін қажетті банктің депозиттік, несиелік және басқа да операцияларының өзара қатынасы. Жекелей алғанда, ... мен ... ... қажет (сомасы, мерзімі, өтімділігі, тәуекелдік және табыстылық дәрежесі бойынша), яғни банктің депозиттік саясатты жүргізгенде депозиттер ... ... ... ... ... (заңды және жеке тұлғалар) талабының жиынтығы ретінде ең артынан қарауының, өтімділіктің және табыстылықтың, ... ... ... ... ... жіктеліуінің (несиелік ұйымның берілген ресурс түрінің айналымы мен мерзімі, талап ету дәрежесіне, проценттік ставка деңгейі және т.б.) қалыптасуына үлкен ... бөлу ... банк ... ... ... мақсатында диверсификациялау;
- депозиттік портфельді сегменттеу (клиент, өнім және нарық бойынша);
- әр ... ... ... ... ... ... жоғарғы депозитіндегілер, байлар, кедейлер үшін әр түрлі өнімді жинақтау);
- ... ... және ... ... ... ... банктің өнімінен өзгешеленуі керек (сапасы, бағасы бойынша және т.б.);
- ... ... ... ... депозиттік портфеліндегі тұрақты ресурстарының үлесі жоғарылағанда тұрақты және "ұшпалы" ресурстардың оңтайлы үйлесуін қамтамасыз етуде ресурстардың тиімді комбинациясының қажеттігі ... ... ... ... ... ... ... портфель мен салымдардың гаммасын тұтасымен қалыптастыру процесінде өміршендік ... ... алу ... ... ... ... ... әр банкте жеке-жеке анықталады (банктің мөлшеріне, оның персоналдарының квалификациясына, ... ... ... және ... көрсетулерінің өзіндік құны және т.б.) Мысалы, әлеуметтік ... ... ... ... ... төмен жіктері үшін; VIP-клиенттер үшін; халықтың тұрмысы жоғары жіктегілер үшін) нақты аймақта өзінің операцияларын дамыта отырып немесе операцияларымен ... ... ... ... ... ... стратегияны банк таңдайды, оның оңтайлы көрінісі біршама дәрежеде сәйкес келеді.
Халыққа банктік қызмет ... ... ... ... ... жоғарыда айтылғандай, сонымен қатар шетелдік ьанк тәжірибесін зерделеу мынадай қорытындағы әкеледі, банк қызметінің түбегейлі бағыты депозитке қаражаттарды тарту, бұл - ... ... ... ... ... ... үшін депозиттер нарығының қазіргі жағдайын және жекелей алғанда, Қазақстандағы банктердің салымдар жүйесін зерттеу өте қажет.
Халықтың ақшалай жинақтарын талдау қазіргі кездегі ... ... ... үш ... ... ... көрсетеді банк шотында салым түріндегі жинақ ақша, сақтандыру ... ... және ... ... ... Ең маңызды рөлді банк шотындағы салым түріндегі жинақ ақша алады, және жоғарыда көрсеткендей жинақ, банктегі салымдар тарихи басымды.
Салымдар ... ... ... ... және халықтың жинақ ақшаларын оңтайлы ұымдастыру мәселесіне ... ... ... осы ... ... "депозит" жинақ ісінің теориясы мен тәжірибесінде "салым" түсінігінің біржақты анықтамасы жоқ. [15.17-21б]
Осы зерттеу ... ... - банк ... ... және шарт ... қаражаты немесе банкке анықталған талабының бар екенін куәләндыратын тіркеу ретінде қарастырылады. ... ... ... ... ... және банктерге клиенттердің ақшалай қаражаттарын тартуға қызмет ... ... әр ... белгілері бойынша жіктеуге болады. Бірақ бағалы қағаздарды жіктеу мәселесі экономикалық әдебиеттерде жеткілікті дәрежеде өңделген, ал салымдардың жіктелуі- ... ... ... мәселе.
Депозиттік операцияларды жүргізген кезде, әр банк онымен жасаған депозиттік ... ... Оның ... ... операциялар банктік пайданы алуға немесе болашақта пайда алу үшін жағдай жасауға әсер етуге болатындай ұымдастырылады;
2) ұйымдастыру процесінде депозиттік операциялар ... әр ... және әр ... депозиттердің сәйкестігін қаматамасыз ету керек;
3) бакнтік операцияларды жүзеге ... ... ... ... мен ... және ... ... сомалары мен мерзімдері бойынша қарыздарды беру операциялары және депозиттік операциялар ... ... ... мен ... келісушілікті қамтамсыз ету қажет;
4) депозиттік операцияларды ұымдастыру процесінде банк балансының ... ... ең ... ... қамтамасыз ететін мерзімді депозиттерге ерекше көңіл бөлінеді;
5) депозиттік операцияларды ұйымдастыру кезінде банк депозиттік шоттардағы бес ... ... ... ) ... ... ... ... тырысу керек.
6) банктің қызметтерін дамытуы және клиенттерге қызмет етуге, мәдениеті мен сапасын арттыруы шараларын қолдану керек. Бұл депозиттерді ... әсер ... ... ... тетігі - банктің салымшыларына тартылатын ресурстар үшін төлейтін проценті. Депозиттер бойынша процентті ... әсер ... ... ... ... ... түрде оларды сыртқы (олар объективті және банктің қызметінен және оның контактілік аудиторияларына тәуелді емес) және ішкі (олар банктің ішкі саясатының және ... ... ... деп ... ... ... банк ... проценттің есептік ставкасы;
- қорлану нормасы;
- ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныстың қатынасы;
- әлемдік қаржы нарығындағы проценттік ставкалардың деңгейі.
Ішкілерге:
- ... ... яғни ... ... ... ... және т.с.с.
- клиенттің сипаттамасы;
- ... ... ... баға ... әдістері неғұрлым өз экономикалық мазмұны бойынша әр түрлі болса, соғұрлым ол бойынша әр ... ... ... ... ... ... әр түрі бойынша операцияларынан кірістер мен шығыстары әр түрлі болады. ... ... ... ... ... ... депозиттер- бұл чектік депозиттер, соның ішінде кәдімгі пайысыз мерзімді ... ... ... мен есептуге байланысты шығындар, шығындардың ең үлкен бабын құрап тұрғанмен, кәдімгі чектік депозиттер бойынша салымшылар шамалас пайыздық табыс ... бұл ... ... ... ... ... шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.
Коммерциялық фирмалар үшін ашылатын чектік шоттар орташа мәнде азаматтарға ұсынылатын чектік шоттар сияқты банктер үшін онша қымбат ... ... ... ... ... ... долларға кететін щығындары азаматтардың чектік шоттарды жүргізуімен байланысты шығындарының жартысынан аз бөлігін құрады. Жеке чектік шоттың ... ... ... ... ... мөлшерінің 1/3 бөлігінен аспайды, сондықтан банк өзі ... ... ең көп ... коммерциялық салымдардан алады.
Мерзімді депозиттер (әсіресе ақшалай нарықтық шоттар) жен жинақ салымдары ранг бойынша ... ... ... дейінгі депозиттерден кейін жүреді, себебі банк үшін ең ... емес ... ... ... банк үшін өз ... ... ... байланысты, ал көп жағдайда салымшылар үшін шоттардан айлық көшірмесінің жоқтығына байланысты операциялардың үлкен саны жүргізіледі, ... ... ... ... ... ретінде қолданады. Көптеген банктер өз жинақ депозиттерінің ағымдылығын болдырмау үшін шоттардан қаражаттарды ... ... ... және ... үшін төлем мөлшерін орнатады.
Жалпы, мерзімді депозиттер, депозиттік сертификаттар және ақшалай нарықтық шоттардың қаражаттарды салу және алуды жүргізу тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... мен ақшалай нарықтағы шоттардың көбісі бойынша ең жоғары проценттік ставкалар жинақ салымдарымен салыстырғанда олардың ... ... ... емес банктердің ірі банктерге қарағанда жинақ депозиттер және ақшалай нарықтық шоттарға қызмет ету бойынша жоғары шығындары жиі ... ... ... ... ... ... мерзімді депозиттер бойынша шығындары орташа төмендеу болады. Сонда да ірі банктер депозиттердің ... ... ... ... ... және жинақ депозиттері операциялардан ең жоғары мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешкенде банктің басқармасы ескі дилеммаға тап болады банктер клиенттердің салымдарын тарту мен сақтау үшін жеткілікті мөлшерде жоғары проценттік табыстарды ... ету ... ... ... ... ... пайдаланудан алатын пайдадан асатын шектен тыс проценттік ставкалардан жалтару керек. Депозиттер үшін қатаң бәсекелестік күрес бұл мәселенің шешуін күрделіндіреді, ... ... ... ... проценттік шығыстардың өсуіне әкеледі және бір уақытта тартылған қаражаттар айналымынан күтілетін пайдаларды төмендетеді.
Депозиттік нарықтың даму үрдісінде ... ... ... әрі себеп болған жинақтаулар ерекше рөлге ие. Жинақтаулардың экономикалық категориялар ретінде мәні қайта бөлу функциясы арқылы ... ... ... ... ақша ... ... ... шығарылуы және сондай-ақ олардың жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатындағы ары қарайғы пайдаланылуы жүзеге асады.
Экономикалық әдебиеттерде ... ... ... ... ... біріне жүгінсек, жинақтаулар - бұл , яғни байлық иелерінің ақша ... ... ... ... - ... екі ... ... жағдайында дамитын экономикалық құбылыс:
- табыс алудың белгілі бір ... ... және ... ... белгілейтін,экономикалық ;
- ағымдық табыстың бір ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін бөлуге итермелейтін физиологиялық.
Қалай болғанда да, жинақтаулар, өз ... ... ... ... себеп болатын қоғамдағы айырбас қатынастары дамуының белгілі бір формасы болып табылады. Жалпы алғанда, ... - бұл ... ... бір тұтынушылық мақсаттарға қол жеткізуін қалыптастыратын ақшалай қоры. Бұл ақшалай қордың ерекше ... болу ... ... даму ... мен ... ету ... болады.
Шетелдік ғалымдардың пікірінше, адамдардың өз қаражаттарын жаратпай, сақтауының көптеген себептері мен мотивтері бар. Олар:
1) Ақша ... ... ... ... ... өз ... ... қарағандағы үнемділігі немесе аз жарату әдетіне байланысты ұқыптылық мотиві.
3) ... ... ... ... ... ... ... сатып алу себебі.
4) Ақша ... ... ... толтыру, несие төлемін, сақтандырушылық салымдар төлемін жүзеге асыру үшін бөлінетін келісім-шарттардың міндеттемелер себебі.
Салымдардың кез келген түрлері жинақтаулар ... ... ... - бұл осы ... ... ... бірі. Депозиттің экономикалық категориясы жинақтаулар категориясының құрамдас бөлігі болып табылады. Алайда, егер жинақтаулар жалпылама табыстар мен жинақтаулардың бөлінуі және қайта ... ... ... онда ... тек ... бөлу қатынастарының саласын қамтиды. [25.15-19б]
Депозиттің экономикалық категориясының айрықшалығын ... ... ... бөліп көрсетуге болады:
- Депозиттер салынған ... ... ... ... ... салынған ақша қаражаттарының қайтарылуын белгілейтін банкттердегі ақшалай қайта бөлулер үрдісін қарастырады.
- ... жеке ... ... ... ... мен тығыз байланысты. Мұндай қайта бөлу қатынастарының пайда болу қайтару мерзімінде салым төленген ... ... ... табыс алып кететіндігімен белгіленеді.
- Депозиттер қайтару мерзімдері бойынша көптүрлілігімен сипатталады. Бұл мерзімді салымдар, ұзақ ... ... да ... мүмкін.
Депозиттік операциялары барысында пайда болатын қайта бөлу қатынастарының келтірілген ерекшеліктері оған келесідей анықтама беруге мүмкіндік туғызады:
.
Депозиттік нарықтың әрекет ету ... ... ... ... субъектілері ретінде банктер рекше рөлге ие. Ақшалай табыстар мен тұрғындар жинақтауларының аккумуляциясы - банктердің дәстүрлі қызметі. Банктер ... бос, ... ... ... мен ... ... аккумуляциялайды. Ақшалай жинақтауларын, салымдарды сақтау тұрғындар үшін де, ... үшін де ... ... ... ... ... түріндегі табыс төленеді.
Кез келген нарықтағы сияқты депозиттік нарықта да қажетті операцияларды жүзеге асыратын өзінің қатысушылары мен құралдары ... ... ... әрбір субъектінің мақсатты функциясы берілген түсінікті анықтау критерийі ... ... ... ... ... субъектілерін (қатысушыларын) бөліп көрсету қалыптасқан:
- депозиттер тартудың жүзеге асыратын - ... ... ... ... ... ... ... салатын - тұрғындар, кәсіпорындар түріндегі салымшылар;
- ... және ... ... - ... банк ... ... ... дамуындағы объективті факторлардың бірі - ... бір ... ... ... ... тарту бойынша тиімді банк іс-әрекетін және оларды тиімді басқаруды жүзеге асыруда үлкен маңызы бар оңтайлы депозиттік саясаттың ... ... ... ... ... - ары қарай табысты әрі белсенді пайдалану мақсатында заңды және жеке ... ... ... бос ақша ... мобилизациялауға бағытталған шаралар жүйесін білдіреді. Алдын-ала белгіленген үстеменің ... ... ... номиналды турде қайтару талабымен бір тұлғадан екіншісіне берілетін ақшалай қаражаттар сыйақы алатындықтан, салымшылар үшін ғана емес, ... ... үшін де ... ... ретінде көрініс табады. Көптеген депозиттер кейіннен экономиканың кез келген салаларында табысты ... ... ... ... ... қалыптастыра алады.
Банктің депозиттік саясаты қалыптасатын қатынастар жүйесі салымшыларды тарту және өзін-өзі жою, ... ... ... ... ... ... ... сапасын жетілдіру бойынша шаралар кешенін білдіреді.
Депозиттік саясаттың маңызды міндеті банктің депозиттік базасын ұлғайту мақсатында қажетті жағдайлар туғызуда көрініс табады.
Біріншіден, банк ... ... ... стратегиясы мен тактикасы әлуетті салымшылар санын ұлғайтуға әрекеттеседі. Тартымды депозиттік саясат, салымшылар үшін қаражаттарды салудың тиімді жағдайларын қалыптастыру ... ... ... қарағандағы бәсекелестік қабілетін көтереді.
Екіншіден, салымшы-клиенттер санының өсуі есебінен ... ... ... ... ... ... беретін тартылған қаражаттар көлемі ұлғаяды. Яғни, депозиттік саясаттың ... ... ... банктің банкаралық несиелік нарықтан әрі қымбаттамауға немесе қаражат тартудың басқа да көздерін іздеуге мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... принципіне негізделгеді. Нарық жағдайында банк дамуының жалпы стратегиясында депозиттік ... орны мен рөлі ... ... Бұл ... ... ... саны мен ... ұлғаюы, депозиттер түрлерінің өсуі және осыған байланысты мемлекеттің әлеуметтік іс-әрекеті шекарасының кеңеюімен белгіленеді.
Депозиттік портфель - салымшылардың ... ... ... ... ... жиынтығы. Депозиттік портфель депозиттік саясатты жүзеге асыру құралы бола отырып, ақшалай қаражаттардың ... ... және ... көздерін бейнелейді. Ол туралы банк балансының пассивті бөлігі бойынша айтуға болады. Құрастырылатын банк балансы банктік қаржылық бақылаудың әрекетті ... ... ... ... көрсеткіштер арқылы қаржылық жағдайды бақылау мақсатында барлық банктің операциялар ағымын ... ... ... ақша ... ... ... өтуі ... портфельдің банктің несиелік портфеліне трансформациялануы жолымен жүзеге асады. [20.31-36б]
Банктер өз қызметін жүзеге асыру барысында көптеген тәуекел түрлеріне кез ... Ең кең ... ... түрі - бұл ... ... операцияларымен байланысты тәуекел.Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері қызметті тәжірибесінде депозиттер бойынша сыйақы (мүдде) пайыздық ставкасын белгілеу ... ... ... ... пайыздық саясатына сай жүзеге асырылады.
1 - блок ақпараттық блок ... ... ... ... ... және ... - блок депозиттік ресурстарды басқару блогі
Ресурстардың сомалары, кезеңдері, клиенттер топтары ... ... - блок ... ... блогі
Депозиттік операциялар бойынша тәуекелдерді бағалау әдістері
4 - блок ... ... ... ... (ұжымдық, өз еркінше, аралас)
5 - блок ... ... ... талдау блогі
Банктің депозиттік портфелінің тиімділігін талдау
1.3 - сызба. ... ... ... ... блок - ... ... ... сыйақы пайыздық ставкасының мөлшерін банктер келесі факторларды басшылыққа алады:
- ... ... ... ... ... ... ставкалар деңгейін;
- ... ... ... ... бағалы қағаздардың табыстылық деңгейін;
- ... ... ... қаржыландыру ставкасы мөлшерін;
- ... ... ... өсу ... банк ... ... ... бойынша пайыздық ставканы барынша нақты анықтау мен баға ... ... ... ... ... ... Баға ... бұл маркетингтік қызметтің құрамдас бөлігі.
Банк басқармасы банктік тәжірибеде бар пайыздық ставканы анықтаудың әр түрлі әдістерін қолдана алады. Олардың негізгілері ... ... ... ... ... ... "Ш+п" ... бойынша баға белгілеу депозиттер бойынша қызметтердің әр түрінің құнының есептеудің қажет етеді. Мұны ... ... ... Кең ... ... ... ... - банктің шығындарын бағалау негізінде депозиттің бағасын калькуляциялау болып табылады. Банкке мына ... ... ... ... банктің қаражаттарының әр қайнар көзі бойынша үстеме шығындардың ставкасын ... ... ... әр ставкасын әр көзінен түсетін банк қаражаттарының салыстырмалы шамасына көбейту;
б) банктің қаражаттардың орташа салмақтығын құнын ... үшін ... ... ... ... ... ... ставкаларды шекті шығындар бойынша белгілеу.
Көптеген қаржы сарапшылары пайыздық ставкаларды белгілеу бойынша өздерінің әртүрлі ой-пікірлерін ортаға салады. Бұл депозиттердің бағасын ... үшін ... ... ... анықтау емес, шекті шығындарды анықтау, яғни қаражаттарды тартумен байланысты қосымша шығындарды қолдану ... ... ... ... ставкалардың жиі өзгерулері орташа шығындардың сомасын депозиттерге баға ... үшін ... және ... базасы етпейді. Мысалы, егер пайыздық ставкалар төмендесе, жаңа ақшалай қаражаттарды тартудың ... ... ... ... ... ... ... пайдасыз болып көрінетін кейбір несиелер мен инвестициялар бүгінгі күні жаңа несиелер мен инвестицияларды ұсыну үшін жүзеге асыру қажетті проценттерді төлеуге ... ең ... ... ... ... ең ... болып көрінеді. Және керісінше, егер проценттік ставкалар өссе, ... жаңа ... ... ... құны қаражаттардың орташа құнынан едәуір асып кетуі мүмкін. Егер басқарма жаңа қарыздарды орташа шығындар негізінде есептесе, олар ... күні ... жаңа ... алудың ең жоғарғы шекті шығындарын пайдаланумен бағалағанда пайдасыз болып қалуы мүмкін. Депозиттерге белгіленетін ... ... ... ... ... беру үшін ... ең құрғанда 2 негізгі бапты білуіміз қажет: депозиттік ... бір ... ... өту барысындағы шығындарын және банк алған қосымша қаражаттардың салыстырмалы шамасы ретіндегі шекті ... ... Егер ... ... ... нормасы белгілі болса, біз онда банктің жаңа салымдардың қаражаттарды инвестициялаудан күтілетін қосымша кірістермен салыстыра ... ... ... ... баға ... ... банктерге салымдарға белгіленген проценттік ставкалар туралы ғана емес, депозиттердің өсуінің қосымша шығындары қосымша табыстар мен ... ... ... әкелгенге дейін банк өз депозиттерінің базасын қай мерзімге дейін ұлғайта алатыны туралы бағалы ақпараттарды ұсынады. Пайда төмендей ... ... ... ... ... ... бар ... жаңа көздерін іздеуі немесе үлкен шекті табысын ... жаңа ... мен ... жүзеге асыруы қажет немесе соны да, басқасын да жасауы керек. [22.24-28б]
Нарыққа өтудің қаматамасыз ету үшін депозиттер бойынша ... ... ... ... мен ... ... ... алмауға мүмкіндік беретін баға белгілеу әдісінің біреуі - бұл нарыққа өтудің қамтамасыз ету үшін депозиттер бойынша ... ... ... ... ... жаңа клиенттерді неғұрлым көбірек тарту үшін комиссиондық ... ... ... орнату және жоғары пайыздық ставкаларды ұсыну. Басқарма мұнда салымдардың үлкен көлем және ... ... көп ... пайданың төмендеуінің орнын толтыратынына сенеді. Нарыққа өту әдісі бойынша баға белгілеуі- банктік нарықтың олардың көп ... ... ... үміт ... ... тез өсуі ... болатын стратегиясы болып табылады
1.3 Қазақстан Республикасындағы салымдарды сақтандыру мәселелері
Қазақстандық салымшылардың коммерциялық банктерге сеніп тапсырған ... ... ... ... ... ... ... құлдырауы мен жекелеген қаржылық құрылымдардың тоқырауы және қазіргі уақыттағы кейбір банктердің тиімділігінің болмау нәтижесінде туындап отыр. Қазіргі ... ... ... құрылымында жекелеген тұлғалардың салымшылар саны өсуде, халықтың салымдарының мөлшерлері көбеюде және осыған байланысты депозиттерді қорғауды ... ... де ... ... ... тарапынан жеке тұлғалардың салымдарын кепілдендіру және сақтандыру қоры бойынша жүйенің тиімді жұмыс атқаруына бағытталған шаралар жүргізілуде. Бірақ аталған жүйенің ... ... мен ... ... бар және ... үшін ... шаруашылығымызда шетелдік тәжірибені ескеруіміз керек. Көптеген елдерде салымдарды сақтандыру мен кепілдендірудің көптеген жүйелері қызмет атқарады, олардың тәжірибесін біз өз ... осы ... ... жетілдіруге пайдалануымыз керек.
Банктердің қалыпты жұмыс істеуіне ең керекті жағдай -- олардың ... ... ... ... ... ... жүйелер дамыған елдердің көпшілігінде бар және ол өзара ... екі ... ... ... ... ... шегіне жеткенде экстремалды жағдайларда банктерге қаржылық көмек көрсетеді, яғни екіншіден, депозиттер бөлімі бойынша сақтандыру төлемдері арқылы ... ... ... Әр елде ... ... ... қорғаудың әр түрлі механизмдері бар.
Қордың құрылтайшысы Ұлттық банк болып ... ... ... ҚР ... және ... ... ... алуы мүмкін. Қордың жарғылық капиталы 1 млрд. теңгені құрайды. Қордың атқарушы органы- басқарма болып табылады. Басқарма ... ... ... Қор ... ... Қордың төрағасы мен Ұлттық банктің екі өкілі, қатысушы банктердің төрт өкілі және Қазақстан Қаржыгерлер ассоциациясының бір ... ... Қор ... ... ... банктің ұсыныумен басқарма мүшелері арасынан сайланады.
Қордың банктік шоттары тек Ұлттық банкте ашылады. Қордың ақшаларын орналастыру төмендегідей:
1) Қор активтерінің 80 ... кем емес ... ... ... қағаздар;
2) Ұлттық бнктегі салымдарға 10%-тен астам (депозиттерге)
Қор мына негізгі қызметтерді атқарады:
- ... ... ... ... оның ... (депозиторларға) салымдары (депозиттері) бойынша ережемен анықталған көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... есебін жүргізеді;
- қор ... ... және ... ... ... Ұлттық банктің басқа да құқықтық-нормативтік актілерінде қарастырылған басқа қызметтердіде атқарады.
Қор қызметтерін атқаруда ... ... ... ... банкпен ақпарат алмасу және жеке тұлғалардың, қатысушы-банктердің банктік құпияны құрайтын ақпараттардан басқа ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын салымдардың (депозиттердің) жалпы сомасы мен қаржылық жағдайы туралы мәліметтер алып отыруға; [7.20-26б]
- ... ... ... ... ... ... мен ... заңдама талаптарын бұзу фактілері туралы хабардар етуге;
- ... ... мен ... тәртіп бойынша қатысушы-ьанкті жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) міндетті ұжымдық кепілдендіру (сақтандыру) жүйесінен шығарып, қатысушы куәлігін қайтып алуға;
- ... ... ... ... ... ... ... бойынша төленетін өтемақы мөлшеріндегі құқықтар мен талап ету кезектерін сатып ... ... ... ... ... ... өтемақы мөлшерінде еріксіз таратылатын қатысушы банктерден талаптарды қанағаттандыруды талап етуге;
- ... ... ... ... ... өз өкілін енгізуге;
- өз ... ... ... да ... жүзеге асыруға құқылы.
Өз қызметтерін жүзеге асыру барысында қор:
1. ... ... ... ... ... ... қою ... иеленеді;
2. Ұлттық банкке өзінің қызметі жайлы қаржылық есеп беру, соның ішінде ... банк ... ... ... ... аудиторлық ұйым растаған жылдық есепті береді.
Қор басқармасының өкілеттілігі:
1. Банктерде жеке ... ... ... ... кепілдендіру жүйесіне енгізу туралы шешім қабылдау.
2. Қазіргі ережелерге ... ... ... ... және ... да ... қатысушы банктермен мөлшерлемесін салу мерзімдерін бекітеді.
3. Банк қатысушы-банктерді инспекторлық тексеруден өткізу немесе оларға ... ... ету ... мен ... ... банктік жарнамада қарастырылғандай депозитті қабылдауға, ашуға және жеке тұлғалардың банктік шоттарын жүргізіге берілген лицензиялардың күшін жою ... ... ... ... ... банкке өтініш беруге шешім қабылдайды.
4. Қатысушы-банкті жеке тұлғалардың салымдарын міндетті ұжымдық ... ... ... туралы шешім қабылдау.
5. Қор активтерін Ұлттық банкке келісім бойынша сенімдік басқаруға беру туралы шешім қабылдайды.
6. ... ... ... ... бойынша өтемақысын төлеу туралы шешім қабылдайды.
7. Агент-банкті иаңдайды.
8. Қор басқармасының төрағасын сайлау және ... ... ... ... Қордың жыл сайынғы кірістер мен шығыстар сметасын бекітеді.
10. Қазіргі ережелерге сәйкес басқа да ... ... ... мен қызметкерлері өз қызметтерінжүзеге асыру барысында қатысушы-банктердің қызметі туралы белгілі болған ақпараттардың ... тек ... ... ғана ... және құпиялылығын сақтауға міндетті.
Қатысу банктердің міндеттері:
1) Уақтылы және толық көлемде міндетті күнтізбелік және басқа да жарналарды Қор басқармасының шешіміне сай ... ... ... ... және ... ... ... отыру.
3) Еріксіз таратылған қатысушы-банк туралы сот шешімі күшіне енген күннен бастап салымшы алдындағы міндеттеменің орындалуы жайында қорды дереу хабардар ... Жеке ... ... ... ... ... ... объектісі болып табылатын салымдар бойынша банктік салымдарды келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... ішінде валюталық өтемақы, салымшыдан Қорға өтемдер мен қатысушы-банктің салымдары туралы ақпаратты еріксіз ... ... ... талап ету құқын көшу.
5) Клиенттеріне өзінің жеке тұлғалар салымдарын міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесіне қатысатындығын қатысушы-банктің берілген күні мен ... ... ... ... ... ... хабарлаудың көмегімен клиенттер сұрақтарына жазбашажәне ауызша жауаптарында салымдар бойынша өтемдер төлеу ... ... ... алдындағы міндеттемелердің уақтылы және толық орындалмауын туғызатын жағдайлар жайында Қорды ... ... ... ... ... ... ... қатысу-банктердің жеке тұлғалардың салымдарға ақша қабылдауын дәлелдейтін мәліметтер мен банк растаған құжаттардың көшірмесі, яғни Қор басқармасы бекітетін жеке ... ... ... салымдарының міндетті ұжымдық кепілдендіру объектісі болып табылатынын дәлелдейтін құжаттар ұсыну.
8) Қазіргі режелерге сәйкес басқа да талаптарды орындау.
Қатысушы банк қазіргі ... мен ... ... ... ... банк ... банктік заңнамада қарастырылған шектеулі ықпал ету шаралары мен санкциялар ... ... ... пен ... ... ... ... күнтізбелік жарнасын төлегені туралы қазіргі ережелердің қосымшыларына сәйкес толтырылатын қатысушы куәлігін алады. Қор ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жүргізеді. Қатысушы куәлігін алған банктер қатысушы-банктер реестірінде тіркеледі. [9.12-17б]
Банктер жеке тұлғалар ... ... ... кепілдендіру жүйесінен шығарылып,қатысушыкуәлігі мына жағдайларда қайтарып алады:
- ... ... ... жеке тұлғалардың банктеріндегі шоттарын ашу және жүргізуге берілген лицензияның күшін жою немесе тоқтата тұруға шешім қабылданғанда;
- жыл ... ... ... (екі ... одан да көп) ... ... ... төлейтін болса немесе аударымдарды толық көлемде жасамаса;
- қазіргі ережелер мен белгіленген басқа да ... ... ... ... ... ... ... жүйесінен шығарылған жағдайда және оның қатысушы куәлігі қайтарылғаннан кейін қатысушы банк, банк ... ... ... банкке жеке тұлғалар салымдарын міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінен шығарылғандығы туралы Ұлттық банк осы шешімді қабылдағаннан кейін үш күн ... ... ... ... басқармасының қатысушы куәлігін беру немесе жеке тұлғалардың міндетті ... ... ... банк ... ... ... ... үш жұмыс күн ішінде республикалық баспа беттерінде мемлекеттік тілде немесе орыс ... ... ... әрбір салымщысына Қор келесі тәртіптегі салымдары бойынша өтем жүргізеді:
- 200 000 ... ... ... бойынша - 100 % сомасы қайтарылады;
- 200 ... 400 ... ... ... ... бойынша 200 мың теңге + 200 мыңнан асқан соманың 80 %;
- 400 ... 600 мың ... ... ... ... 200 мың теңге + 200 мыңнан асқан ... 80 % + 400 мың ... ... ... 60 %;
- 600 ... 800 мың ... ... салымдар бойынша 200 мың теңге + 200 ... ... ... 80% + 400 мың ... ... соманың 60 % + 600 мың теңгеден асқан соманың 40%;
- 800 ... 1 ... ... ... ... 200 мың ... + 200 мыңнан асқан соманың 80% + 400 мың ... ... ... 60 % + 600 мың ... ... ... 40 % + 800 мың теңгеден асатын соманың 20%;
- 1 млн ... ... сома ... 80 % 200 мың ... + 60% 200 мың теңгеден + 40 % 200 мың теңгеден + 800 мың ... ... ... 20 %;
- 60 % 200 мың ... + 40 % 200 мың + 20 % 200 мың ... + 1 млн ... ... 10 % мөлшерінде;
Бір салымшының салымдарының барлығы қосылып бір салым ... ... Өтем ақы ... ... Шетел валютасындағы салым сомасы сол салым орналастырылған банк-қатысушының еріксіз таратылуы ... ... ... ... ... ... және салықтық төлемдерді есептеу үшін және олардың мақсаттары үшін Ұлттық банкпен тағайындалатын шетел валютасының теңгеге қатысты курсы бойынша анықталады.
Банктерге ... ... бос ақша ... ... үшін екі рөл атқарады, яғни, бір жағынан ақша ретінде, ал екінші жағынан салымшыға табыс ... ... ... ... тартылатын депозиттердің көлемі негізінен 4 факторға тәуелді болып келеді:
* халықтың ақшалай табыстарының көлемі;
* ... ... ... ... ... ... салымдар бойынша нақты пайыз мөлшерлемесі;
+ елдегі банктік жүйенің даму деңгейі және ондағы қаржылық өнімдердің
дамуы;
Салымшылар алдында өз міндеттерін атқару үшін Қор ... ... ҚР ... ... ... ... ... құқығы бар немесе Ұлттық банктің ресим қайта қаржыландыру мөлшерлемесінен ... ... ... ... ... ... ... ала алады.
Күнтізбелік жарнаның міндетті мөлшерлемесі әрбір қатысушы-банктер үшін оның қаржылық жағдайы мен әдістеріне сәйкес жеке белгіленеді. Ұлттық банк белгілейтін бұл ... ... ... ... ... ... міндетті жарна төленер алдында салымдар сомасының 1,125%-тен 0,375%-ке пайызға дейін мөлшерді ... ... үшін ... ... өтемдер келесі тәртіппен жүзеге асырылады:
1) Салымдар бойынша бойынша толық көлемде өтемдері өтеу үшін қатысушы-банктер алғашқыда аударған міндетті күнтізбелік жарналар мен Қор ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
2) Алғашқыда қалыптастырылған резервтік сомасы жеткіліксіз болған жағдайда Қордың жарғылық капиталынан 500 млн. теңгеден аспайтын сомадағы ақша ... ... өтеу үшін ... ... қалыптастырылған сомасы жеткіліксіз болған жағдайда жетіспеген соманың 50%-н ... ... ... ... ... ... жарналар төлеу арқылы төленеді, ал салымдар бойынша жетіспеген соманың 50% Қор ... ... ... өтеу үшін ... ... алынған ақшалары, сондай-ақ Қордың жарғылық капиталының есебінен төленген өтелу сомалары еріксіз таратылатын қатысушы-банкке ... ... ... ... ... ... ... қатысушы банктердің мөлшері мен мерзімі Қор басқармасының ... ... ... ... ... ... ... тәуелді түрде белгіленетін төтенше жарналар есебінен жабылады. [8.32-37б]
Қатысушы-банкке Ұлттық банктің қолдануы мүмкін болатын шектеулі ықпал етуі мен санкциялары банк заңнамасында ... ... да, бұл ... ... ... ... және төтенше жарналарда төлеуден босатпайды.
Қазақстан Республикасы банк жүйесінің екінші деңгейлі банктеріндегі жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) сақтандыру (кепілдендіру) қажеттігі көп ... бері ... ... келе ... мәселелердің бірі болатын. Мұндай мәселенің туындауы Қазақстан Республикасы экономикасының нарықтық қатынастарға өтуіне және халықтың банктердегі көптеген жылдар бойы жинаған ақша ... яғни ... 1990 ... ... ... ... ... жабылуы салдарынан жоғалып етумен байланысты болып отыр. Бірақ жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) сақтандыру (кепілдендіру) қорын құру онай ... ... ... ... ... ... ... біріншіден, халық қолындағы айналысқа түспей отырған ақшалай қаражаттарын экономикаға тарту, екіншіден, ақша иелерінің табыстарын өсіру, үшінішіден, банк жүйесін ақша ... ... ету, ... ... ... ... жұмсалынатын несие ресурстарын көбейту, бесіншіден, өндірістерге ішкі инвестицияны тарту және тағы басқа да ... ... ... бар. Бұл ... қызметін мемлекеттен ретеуінсіз нәтижелі ұйымдастыру мүмкін емес.
Соңғы жылдардың тәжіребесі көрсеткендей экономиканы мемлекеттік реттеу бойынша іс-шаралар ғылыми, әдістемелік және ұйымдастырушылық негізде ... ... ... ... Осы үш ... ... ... экономикалық-әлеуметтік процестерді реттеуде кері әсерін тигізеді және ақша-несиелік, әлеуметтік сонымен бірге халықаралық ... ... ... соқтырады.
2000 жылы өткен қаржыгерлерден конгресінде "Қаржыгерлер ассоциациясының" төрағасы Д. Сенбаев 400 млн. доллардан астам ақшалай қаражат халық ... ... ... оны ... банк ... ... тарту халықтың банктердегі салымдарын сақтандыру қорын ашуменен іске асады десе, Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы ... осы ... ... ... қолында 1 миллиардтан астам қаражат бар, ол қаражаттарды сақтандыру қаражат иелеріне де, ел ... да ... дей ... ... Республикасындағы коммерциялық банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын сақтандыру-банктердің ... ... ... ... ... тұсынан көмек пен реттеуді қажет етеді деп тұжырымдады.
Екінші деңгейдегі банктердегі тұрғындардың және ... ... ... төлем қабілетінің болмай қалуынан қорғауды қамтамасыз ету мақсатында Ұлттық банкке екінші деңгейдегі ірі банктерімен ... ... ... ... тұрғындардың депозиттерін ұйымдық сақтандыру жүйесін құруды және оны іске қосуды тапсырды. Көп ... 1999 ... 5 ... ... Банк ... деңгейдегі банктермен банктер ассоциациясымен және қаржыгерлер ассоциациясымен бірлесе отырып екінші деңгейлегі банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын міндетті ... ... ... ... ... Осы ... ... шеңберінде жарғылық қоры 1 миллиард теңгені құраған "Қазақстанның жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) кепілдендіру (сақтандыру) қоры" ЖАҚ құрылды.
Бұл қорға қаржы жағдайы ... ... ... негізінде қызмет көрсетуші тұрғындардың мерзімді салымдарының 90% мөлшерін өздеріне жинақтаған 17 банк алғашқыда мүше болып отыр. Бұл банктер: "Тұран-Әлем ... ... ... "Қазақстанның Халық жинақ Банкі", "Алматы Сауда Қаржы Банкі", "Темір Банкі", "Көмір Банкі", "Демір Қазақстан Банкі", "КазКоммерцБанкі", "Цесна Банкі", "Нұр Банкі", ... ... ... ... ... Сити ... ... HSBC Банкі". Қазақстанның жеке тұлғаларының салымдарын сақтандыру Қоры ... ... ... ... ... жеке ... ... міндетті түрде ұжымды кепілдендіру (сақтандыру) Ережесі" негізінде және ... да ... ... ... Заңдарына нормативті актілеріне сүйене отырып қызмет ететін қаржы мекемесі. Бұл ... ... ... - ... еріксіз жойылуы жағдайында жеке тұлғалардың салымдарын кепілдендіру жолымен салымшылардың мүддесін ... Қор ... ... ... ... салымның сақталуының кепілі ретінде үшінші тұлға болып қызмет атқарады. Салымшылырдың мүддесін қорғау банктерге деген тұрғындардың сенімін қайта қалыптастыруға бағытталған. Өйткені ... ... ... ... да қаржы мекемелеріне деген сенімі соңғы бес-алты жылда өте төмендеп кетті.Бұған себеп ... ... ... өз қызметтерін дұрыс атқара алмауы нәтижесінде жабылып қалуы, банкротқа ұшырауы, міндеттелерін өз ... ... оған ... ... шараларының болмауы және тағы басқа көптеген жағдайлар.
Өз жұмысын жаңадан бастап отырған Депозиттерді сақтандыру қоры тәжірибесі көп ... ... ... ... жеке ... сұранымды, мерзімді салымдарын және жеке фирмалардың шотарындағы ақшалай қаражаттарын сақтандыру мүмкіндігін өз қаржы жағдайы күшейіп ... ... ... ... Нарықтық экономикасы жақсы дамыған елдердің банк жүйесінің бірден-бір бөлінбес ... - ... ... қоры ... ... ... ... сақтандыру жүйесі салымшылардың сеніміне жауапты және олардың салымдарының жоғалмауына, тәуекелден қорғалуына ... ... ... жеке тұлғалардың салымдарын кепілдендіру жүйесі шет ел тәжірибелеріндегі сақтандыру жүйелерінің Қазақстан экономикасы жағдайына қолайлы, тиімді ... ... ... Қор ... күні өз ... ... қаржы жағдайы нашарланған банкті банкрот деп сот шешімінің жариялануымен ... ... оның ... сақтандырылған салым сомасын төлеуді ғана міндеттеніп отыр. Қаржылық қиыншылық көріп ... ... ... ... ... немесе келесі бір қаржы жағдайы тұрақты банкке осы банктің активтерін сату туралы ешқандай сөз ... Қор өз ... ... сақтандыру жарнасының жоғарылмауы жағдайын ескеріп өз Ережесіне шетелдер сақтандыру жүйелерінің озық нәтижелерін енгізуі керек.
Қазақстанның салымдарды сақтандыру ... ... әр ... өсіп ... қордың резервін құрайтын сақтандырылған салымдар бойынша өтеу үшін төлеуге арналған ақша сомасы бар. Әр ... ... ... күнтізбелік жарналарды аударуымен қордың резерві толығып отырады. Егер қатысушы-банктің бірінің жойылуы барысында сақтандырылған салымдар сомасын өтеуге арналған қордың ... ... ... жатса, онда жетпеген ақша сомасының жартысы қатусышы-банктердің қосымша жарна төлеуі есебінен төленеді. [11.14-19б]
Салымдарды өтеу қордың қатысушы-банктер арасынан ... ... ... ... ... іске ... Осы ... арқылы салымшылар өз салымдарын алуына болады. Ал қордың алған қарызы, төлеген қосымша жарна сомасы және өтелінуге ... ... ... бар резервтік активтер сомасы жойылып жатқан банкке регрестік талап қою есебінен қайтарылады. Қордың алған қарызы және жарғылық қор ... ... ... ... өтеуге жұмсалынған қаражаты қатысушы-банктердің күтілмеген жарнасы есебінен өтелінуі мүмкін. Мұнан түсінетініміз - салымдарды сақтандыру жүйесі ұжымды болып ... ... да ... ... ... ... ... салымдарын өтеу (қайтару) бойынша бірлесіп жауапкершілік жүктейді. Ақшалай қаражаттарын банк депозиттеріне салу барысында салымшы ол банктің сақтандыру жүйесінің мүшесі ме, әлде жоқ па екен ... ... ... ... ... мүше ... ... банктердегі мерзімді депозит қана сақтандыру объектісі болып табылады, ал басқа депозиттер сақтандыруға жатпайды.
2006 ... ... ... ... ... сақтандыру келесі мазмұнда болды: егер қатысушы-банк еріксіз жабылатын болып жатса, онда Қор банк-агент ... ... 200 000 ... дейінгі салымы бойынша 100% өтеу жүргізеді, ал одан ары ... ... ... ... ... ... бір салымшыға салымы бойынша максималды өтеу көлемі 1 000 000 теңгені құраған. Бұл салымдарды өтеу ... жеке ... үшін ... ... ... және ... қоры мен ... үшін көп жұмыс уақытын алатын тиімсіз болғандықтан, бұл жағдайды ... ... ... ... кепілдендірудің өсу көрсеткіштері.
2007 жылдың 1 қаңтарына дейін
2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап
Кепілдендірілген депозиттер
Мерзімді депозиттер 7 млн.теңгеге ... ... ... ... пен ... ... ақша ... тұлғалардың барлық депозиттері
Кепілдендіруді қамтамасыз етудің максималдық көлемі
400 000 теңге
700 000 теңге
Кепілдендірудің қамтамасыз ету төлемі ... ... ... ... ... басталуы
сот шешімінің күшіне енуінен бастап 7 жұмыс күн ішінде
сот шешімінің күшіне енуінен ... 14 ... күн ... ... ... ... банк-агент арқылы
Төлем басталғаннан кейін 3 ай мерзім ішінде
Төлем ... ... 6 ай ... ... ... ... сыйақының максималдық көлемі
Қормен бекітіледі
Қормен бекітілмейді (әр банк өз бетінше бекітеді)
7 шілде 2006 жылы Қазақстан Республикасының Президенті бекіткен заңы ... ... ... ... ... және салымшылар алдында кепілдендірудің тартымды түрлерін ұсыну туралы құқықтық негіз құрылды. 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап бір ... ... ... ... ... 700 000 теңгені құрайды.
Ал қазіргі уақытта жеке тұлғалардың депозиттерінің ... ... ... теңге бойынша 700 000 теңге, ал шетел валютасы бойынша 360 000 ... ... 90 ... ... және ... ... ... Ұлттық банктің қайта қаржыландыру ставкасын 50% есебінде қайтарылу жағдайыменен қайта қаралып, бекітілді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің басқармасының бекіткен "Қазақстан Республикасының ... ... ... жеке ... ... ... ... ұжымды кепілдендіру (сақтандыру) Ережесі" Қорды басқарудың негізгі ... ... ... банк ... ... отырып, салымдарды сақтандыру жүйесін жетілдіре түсу мақсатында жұмысын жалғастыруда.
Депозиттер нарығындағы ерекше жыл, негізінен, 2006 жыл болып ... ... бұл жылы ... ... ... ... отырған ақшалай қаражаттарын Банк жүйесіне тарту мәселесі бойынша көптеген қызметтер атқарылды. Олар: депозиттің әр түрлерін ашу; ... ... ... ұтыс ... ... ... қоры тарапынан жарнамалардың көптеп жүргізілуі және ең басты ... - ... ... ... ... ... шетел банктерінің шоттарында сақталынып жатқан заңдастырылмаған (легализацияланбаған) және көлеңкелі нарықта айналыста жүрген ақша қаражаттарын легализациялық процесті жариялау арқылы ... ... ... - ... ... ... ... экономикалық мазмұны.
Халық Банкінің тарихы - бұл Қазақстан аумағындағы жинақ жүйесінің құрылу және даму тарихы. ... ... ... ... ... ... Республикасы Жинақ банкінің базасында қаланған.
Еліміздегі алғашқы жинақ кассасы сонау 1923 жылы, төңкеріс жылдарынан кейінгі жаңа ... ... - ... ... бастаған кезеңде, Ақтөбе қаласында ашылған болатын, кейіннен ұжымдандыру және индустрияландыру науқандары жүргізілген тұста, 1936 жылы, Алматы ... КСРО ... ... ... ... ... жинақ кассасы ашылғаннан кейін небәрі төрт жылдың ішінде республикадағы мұндай кассалар саны 335 - ке ... 1929 жылы ... ... ... құрылып, ол Қазақстандағы барлық кассалар қызметіне жалпы басшылықты іске асырды. Касса салымшыларының қатарына жұмысшыларды, қызметкерлер мен ... ... ... тарту мақсатында жинақ кассаларын тікелей зауыт фабрикалардың өзінен, колхоз - совхоздарда, байланыс мекемелері мен кәсіпорындардан ашу қолға ... ... ... ... - ... және ... ... өзі әрбір кеңестік азаматтың Жинақ банкі салымшыларының қатарына қосылуына ықпал етті. Халыққа қызмет көрсетудің орасан зор ауқымдағы жүйесі ... ... мен банк ... ... ... дәстүрлерін Қазақстан аумағында да бекітуге қолайлы жағдай туғызды.
Жинақ кассалары ... ... ... ... облигацияларының, басқа да бағалы қағаздарының кепілдігімен мерзімдік несиелер берумен айналысты. Сондай - ақ ... қор ... ... да бірқатар қаржылық және банктік операциялар жүргізуге рұқсат етілді. Бұл ... ... ... ... ... беру ... ... дами бстады. Ол жылдары сегіз рет мемлекеттік қарыз ... оның ... - ... түрде болса, екеуі алтынмен есептелген болатын.
1960 жылдың аяғына қарай жинақ кассаларындағы салымшылар саны 1 770 мың адамға жетті, ал ... ... ... 322,7 млн ... құрады, салымның бір адамға шаққандағы орташа мөлшері 182 сом ... ... ... саны 1950 - 1960 ... ... 1,8 ... ... 1960 жылдың аяғында 2805 - ке ... ... ісі мен ... кассалары желісінің кеңінен қанат жаюы ең алдымен еліміздегі тың және тыңайған жерлердің игерілуі нәтижесінде халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... айтарлықтай жақсаруымен байланысты болды. Тек 1955 жылдың өзінде еліміз бойынша салымшылар шоттарының 44,1 пайызы, ал салымдар қалдығының 44 ... тың ... ... жаппай жүргізілген солтүстік өңірдегі Көкшетау, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Павлодар облыстарының үлестеріне тиді 1960 жылдардың басында жинақ ... ... ... ... ... ... ... ақыларын қабылдау операцияларын жүргізу қолға алынды. Сонымен бірге жинақ кассаларының құзырына зауыт - ... ... ... ... өзара көмек кассаларының және шаруашылықпен айналыспайтын қоғамдық ұйымдардың ағымдағы шоттарын жүргізу берілді.
Жинақ ... одан әрі ... үшін ақша ... ... маңызы зор болды. Алайда 1961 жылы жүргізілген реформа айналымдағы ақша массасын бақылау және ақша ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізілмейді, ол үшін бүкіл шаруашылық құрылымы қайта өзгертілуге тиіс еді, сондықтан аталған реформа ақша белгілерін ... және ... жаңа ... ... шектелді.
1963 жылдан бастап жинақ кассалары Қаржы министрлігінің құрамынан шығарылып, Мемлекеттік банк қарамағына берілді, халық салымдарының қаржысы бұдан ... ... ... ... ... ... болды. 1960 - жылдардың аяғында жинақ ісінің нағыз даму шегіне жетіп, көркейген ... ... дәл сол ... ... ... ... беруге күрделі капитал қаражаты жіберілді, ал оның негізгі көзін тұрғындардың кассалардағы жинақ салымдары құрады.
1988 ... ... ... ... банк ... екі ... ... көзделді: орталық банк және арнаулы банктер. Мемлекеттік еңбек жинақ кассалары КСРО Жинақ банкінің айналдырылып, халыққа және заңды тұлғаларға қызмет көрсететін ... ... банк ... құрылды.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздік пен егемендікке қол жеткізуімен жинақ ісінің дамуында ... ... құру ... басталды - дәл осы кезден бастап Қазақстан Халық Банкінің құрылымдық банкингке және функционалдық ... ... ... ісі қолға алынды.
1990 жылдың желтоқсанынан бастап Қазақстан өзінің нарықтық экономика талаптарына жауап бере алатын банк ... ... ... 1991 ... ... - ақ деген заң қабылданды, мұның өзі тәуелсіз ... банк ... ... ... ... ... болған еді. Мемлекеттік тәуелсіздігіміз ресми түрде жария етілген соң бір жылдан кейін, 1992 жылы ... ... ... ... ... оның ... түрдегі ресми құқық иеленушісі бүгінгі Қазақстан Халық Банкі болды. 1993 жылы жинақ банкі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... - болып ұйымдастырылды. Ал 1995 жылы Банк жабық тұрпаттағы акционерлік қоғам болып ... ... ... құру ... банк ... ... жұмыс стилін түпкілікті өзгертумен ұштастырылды. Жаңа басшылық банк жұмысына әмбебап қызмет көрсету ... ... етіп алды және ... ... ... банк қызметі түрлерін барынша кеңейтуді, банкингтегі ақпараттық - ... ... ... ... ... барынша қолдап әрі дәйектілікпен іске асырып келеді.
1995 жылдың аяғында - ақ ... ... ... ... ірі ... банк болып танылды. Қазіргі уақытта Банк қаржы рыногындағы ... сол ... ... қол жеткізген жетістіктерін сақтап қалуға ұмтылып келеді.
1998 жылдың шілдесінде акционерлердің ... ... ... Банк ... тұрпаттағы акционерлік қоғамнан Үкіметтің қатысуы 100 пайызды құрайтын ашық акционерлік қоғамына ... Сол жылы ... ... Үкіметінің 1998 жылдың 6 шілдесінде шыққан № 644 деген қаулысына сәйкес акционерлік ... ... ... ... ... ... ... қараша айында өткен сауда - саттық аукционында Қазақстан Үкіметі өзіне тиесілі 33 пайыз + бір акцианың бақылау ... ... Осы ... бастап Қазақстан Халық Банкі еліміздегі ірі әмбебап әрі жетекші коммерциялық бантердің бірі болып келеді. 80 жылдан астам клиенттеріне ... ... ... ... ... ... ... отыр.
2005 - 2007 жылдардағы Халық Банкінің даму стратегиясының ... ... - ... және онымен шектесіп жатқан көрші елдердегі қаржы нарығының барлық сегменттерінде : банк, зейнетақы, сақтандыру, бағалы қағаздар және лизинг саласында қызмет ... әрі ... ... ... ... ... топ ... Халыққа бөлшек бизнес қызметін көрсету нарығында жетекші банк атану. Ең бастысы - сатулар жүйесін құру, оның ... ... ... ... ... желісінде тұрғындарға қаржылық қызметтің толық жиынтығы ұсынылады;
* Активтерді басқару нарығындағы өз айқындамасын күшейту (кең ... ... оның ... зейнетақы қорын, өмірді сақтандыру компаниясын, брокерлік компанияны, активтерді тікелей басқару жөніндегі бөлімшелерді қоса ... ... ... ... табанды да берік айқындама ұстануға қол жеткізу;
* Нарықтың барлық негізгі ... ... ... 25 ... үлесті иемдену;
* Шағын және орта кәсіпкерлерге несие беру ... ... ... бірі ... Ірі экспорттық кәсіпорындарға қызмет көрсетуде жеткілікті айқындама жасау;
* Қазақстан мен оған шектес өңірде қаржы тобының шеңберіндегі құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан аумағынан тыс жерлерде бизнесті қолға алу және 5 жылдың ішінде шетелдік ... ... өнім ... ... 30 ... ... Ресеймен саудалық қарым - қатынасқа оның ішінде шекаралық саудаға қызмет көрсету бизнесін құру;
* Қорландыру мерзімін ... ... қор ... ... ... жыл Халық Банкі үшін орнықты түрде дамуға, жетекші айқындамалық көрсеткіштер мен табыс өсімін нығайта түсуге қол ... ... ... жыл ... ... ... таза ... мен активтер жиынтығы 70 % -- дан астам шамаға өсті, капитал жетімділігі тиісті деңгейде сақталып, 17,1 % болды. Банк ... ... ... ... ... ... мен карточкалық өнімдер, зейнетақылық қор мен сату арналары ... оның ... кең ... ... ... мен банкоматтар ауқымы бойынша жетекші орыннан көріне отырып, Қазақстандық бөлшек бизнес ... ... көш ... ... нық ұстап отыр. 2006 жыл банк елеулі жетістіктерге қол жеткізді, атап айтарлық ең ... ... ... халықаралық биржада жаһандық депозитарлық қолхаттарды бастапқы жариялық түрде орналастыруды (IPO), ұсыныс сомасы айтарлықтай ... ... ... ... ... ... 2007 жылы клиентер сұранысына бағдарланған жоспарды одан әрі дамытуды, теңгерімді түрдегі өсіммен қарастырады. Ағымдағы ... ... ... Халық банкі үшін басты айқындама, оң мәнді үрдістер болып табылады.
Негізгі қаржылық көрсеткіштері: -- салық төлемі шегерілген таза ... ... 72% -- ға ... 27,159 млн теңгеге дейін өсті. Операциялық табыс 66% -- ға өсіп, 64,572 млн теңгеге жетті. Таза ... ... 98% -- ға ... ұлғайып, 38,132 млн теңгеге жетті. Таза пайыздық маржа 7,0% -- операциялық шығыс/операциялық табыс- 36,8%. -- ROAE - 4,6 ... ... ... 41,8% -- ға ... ... активтер көлемі 77% -- ға өсіп, 991,359 млн теңгеге жетті. Капиталдың ... ... 1- ... бойынша - 14,0%, 2 - деңгей ... - ... 2006 ... ... таза ... 72% -- ға ұлғайып, 27,159 млн теңгеге жетті. Банктің бұл көрсеткішке қол жеткізуі ең алдымен таза пайыздық ... 98%- ға, ал ... және алым ... таза табыстың 39% -- ға ұлғаюымен тікелей байланысты ... ... өз ... бұл ... көрсеткіштер пайыздық емес шығыстардың 48% -- ға және ... ... ... ... 139% -- ға өсуімен ішінара теңгерілді. ... ... ... ... бөлінуге тиіс таза табыс 25,080 млн теңге болды, бұл 2005 жылғы көрсеткішпен (14,200 млн ... ... ... 77% -- ға артық. ... ... ... таза ... ... комиссиялықтар мен түрлі алымдар түріндегі таза табыс және басқа да пайыздық емес табыс кіреді, 2006 жылы бұл ... 66% -- ға ... 64,572 млн ... ... 2005 жылы - 38,926 млн ... болған. Операциялық табыстың 59 пайызын құрайтын таза пайыздық табыс 2006 жылы 98% -- ға ... ... және 2005 жылы 19,259 млн ... болса, өткен жылы 38,132 млн теңгені құрады, ең алдымен бұл несие ... ... ... ... ... ... есебінен мүмкін болды.
Комиссиялықтар мен алымдар түріндегі таза табыс операциялық табыстың 33 пайызын құрады әрі 2006 жылы 39% -- ға ... 2005 ... 15,248 млн ... 21,135 млн теңгеге дейін жетті. Бұл табыс бойынша ... ... ... мен есеп айырысу - кассалық қызмет көрсету арқылы алынған табыс нәтижесінің артуы арқылы қол жеткізілді. Операция шығыс ... ... 48% -- ға ... және 2005 ... 19,560 млн ... ... ... жылы 28,971 млн теңгеге дейін артты, бұл қызметкерлер санының, жалақы деңгейінің өсуімен және басқа да ... ... ... ... жыл Халық Банктің банктік қызметтер нарығында шапшаң талпыныс жылы ... Бұл ... ... ... бухгалтерлік балансымен куәләндырады.
Кесте 2.1
Бухгалтерлік баланс.
Млн. Тенге
31 желтоқсан
2006 ж
2005 ж
Клиенттік қарыз ... ... ... ... ... ... ... капитал және міндеттемелер
991,359
559,665
Банктің жалпы активтерінің шамасы 2006 жылы 77% -- ға өсті және 991,359 млн ... ... 2005 ... 31 ... көрсеткіш 559,665 млн теңге болған. Мұндай шамаға ұлғайту негізінен несие портфелі мен инвестициялық бағалы қағаздар портфелі ауқымының артуы нәтижесінде мүмкін ... ... ... ... 2006 ... ... жағдай бойынша 45% -- ға артып, 596,216 млн теңгеге жетті, 2005 аяғында бұл ... 411,097 млн ... ... ... өсім ... несие беру қызметінің айтарлықтай жандандырылуымен, әсіресе, бөлшек несие беру мен шағын және орта бизнес саласындағы несие ... ... ... ... ... ... ... болады. Мұнымен қатар Банктің инвестициялық бағалы қағаздар портфелінің көлемі де өсіп отыр: 2005 жылғы 12,099 теңгеден 2006 жылы 123,338 млн ... ... өсті ... ақша мен оның балама құралының, оның ішінде мемлекеттік ... ... ... ... өсімі 2005 жылғы 57,102 млн теңгеден 2006 жылы 127,799 млн ... ... ... бұл ... өткен жыл ішіндегі депозит базасын жоғары қарқындылығы нәтижесінде Банк өтімділігінің шамадан тыс ... ... ... ... ... ... банкинг жалпы несие портфелінің 31 пайызын құрайтын бөлшек ... ... 2005 ... 130,602 млн ... 2006 жылы 197,181 млн ... ... өсім 51% ... Ипотекалық несиелер бөлшек несиелердің жалпы көлемінің 56% құрады және ... ... жылы 40% -- ға ... ал тұтыну несиелері портфелінің көлемі 67% -- ға ... ... ... ... ... ... 2006 ... жалпы пайыздық табыс ауқымының 41 пайызын құрады, 2005 жылы бұл ... 36 ... ... ... 2006 ... аяғында Банктің меншікті капиталының көлемі 2005 жылдың аяғындағы көрсеткішпен салыстырғанда 87% -- ға ұлғайып, 120,628 млн ... ... ... ... ... ... ... және бөлінбеген табыс пен өзге де резервтерді ұлғайту арқылы қол ... ... ... ... 2005 ... ... 29,016 млн теңге болса, 2006 жылдың басында айырбасталатын артықшылықты акцияларды орналастырғаннан ... және ... ... 30 000 000 ... ... ал ... айында Лондондағы халықаралық биржада жаһандық депозитарлық қолхаттарды (ЖДҚ) бастапқы жариялық түрде орналастыру (IPO) ... 55 000 000 ... ... ... ... 2006 жылдың аяғында жарғылық капитал өсімі 109% -- ға немесе 60,684 млн теңгеге жетті.
Сурет 2.1. 2006 ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері.
Халық банкі өзінің клиенттер базасы мен кең таралған бөлімшелер желісі жағынан көш бастаушылар қатарында келе ... ... ... бір ... ... болып табылады. Банк бүгінгі күні жеке тұлға - клиенттер мен корпаративтік клиенттерге және шағын және орта ... ... ... ... ... (банктік қызметтер, зейнетақы қорының қызметі, сақтандыру, лизинг, брокерлік қызмет, активтерді басқару) ... ... ... топ ... даму қағидасын ұстанып отыр. Халық банкінің бөлшек ... мен ... ... беру ... портфелдік үлесі -- 20 % -- ға ... ... ... Банк төлем карточкалары нарығының сөзсіз көш бастаушысы болып табылады - бұл ... ... 50 ... ... ... бөлімшелер желісі мен банкоматтар арқылы сондай - ақ соңғы уақытта айтарлықтай жедел қарқынмен ... ... және ... ... 6млн -- ға жуық клиентке қызмет көрсетуде. Клиенттерге ұсынылатын қызмет ауқымы өте кең әрі сан ... банк ... мен ... оның ... ... ... мерзімдік депозиттер, тұтыну несиелер, ипотека, кредит және дебет карточкалары, жол чектері, валюта ... ... ... - 2006 ... ... іске ... бірқатар жаңа карточкалық өнімдер бар. Банктің корпоративтік банкинг бөлімшелері копоративтік клиенттерімен шағын және орта ... ... ... ... мен мемлекеттік кәсіпорындарға көтермелі банк өнімдері мен қызметтерінің ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы салымдары ай сайынғы түсетін көлемі бойынша алда келуде. Осы жылдың ақпанындағы көрсеткіш 3483615848 теңгені ... ... 26,67% ... ... мына сызбадан көруге болады.
Кесте 2.2
2005 жыл бойынша негізгі ... ... ... ... өсім
1.1.05
1.1.06
Салымшылардың саны
1242881
1459198
19,16%
216,317
17,4%
Зейнетақы қоры оның ішінде салымшының есебінде бөлінген инвестициялық кіріс
121173855000 ... ... ... ...
51,99%
Сомма
5962875000
8247821000
23,05%
2248946000
38,315%
Алымшылардың саны
211366
266409
55043
26,04%
Халық банкінің зейнетақы қоры ең капиталды қоры болып табылады. Оның төленген жарғылық капиталы 1 млрд ... ... 2006 ... 1 ... ... жеке ... 2 828 734 мың теңгені құрайды.
Зейнетақы қор жүйесінің 2006 жылдың 1 қаңтарындағы көрсеткіштері:
- 168,3 ... ... оның ... инвестициялық кіріс 36,1 млрд. теңге, жалпы зейнетақы қорының көлемінің 25,95% -- ын ... 42 ... ... ... ... ... ... бәсекелесушімен құрайды;
- 1 459 198 ... ... ... ... ... ... 19,% -- ын ... 2005 ... ... ... ... ... ... өсімі 38,93% құрайды;
- 2005 ... таза ... ... ... 51,99% -- ды ... Зейнетақы салымының жалпы ... 24,3% -- ын ... 124,7 ... ... 2005 жыл ... ай сайынғы зейнетақы салымдарының ортақ көрсеткіші 295 млрд.теңгені құрайды немесе зейнетақы салымдарының айлық ... 26,5% -- ын ... жеті ... қор ... ... ... ішкі потенциалымен өсіп, дамыған болатын. Халық банкінің зейнетақы қорын республика мен ... ... ... ... Қордың салымшыларына қаржылық топтағылардың алғашқысы болып кешенді өнімді енгізеді, қаржы ... ... ... ... ... ... емес қорлардың ішіндегі алғашқысы болып зейнетақы активтерін өзіндік басқаруға көшірді.
- Қазақстан ... ... ... мен интернет банкингісі арқылы жеке зейнетақы шотынан көшірмені алу мүмкіндігін енгізді.
- ... ... ... бойынша бірінші орынға шықты және республикадағы ең үлкен қор болды.
- ... ... ... салымшылардың зейнетақы салымы бойынша 1 млрд доллар рекордтық сомаға жетті.
- ... емес ... ... ... ... 1 млн салымшы рубежіне жетті.
- Зейнетақы қорлардың ішінде алғашқылардың бірі болып жарғылық ... 1 млрд ... ... ... ... алты рет ... ... нарықты зерттеу Еуропалық орталығының сыйлығымен марапатталды.
- Ең ... ең ... ашық және ... қор ... аталған.
- JAS-ANZ аккредитациясының негізінде халықаралық орган сертификаты бойынша ISO 9001 : 2000 ... ... сапа ... ... ... өткізді.
2003 жылдың ақпан айы мен 2006 жылдың ... айы ... ... банкіндегі жалпы зейнетақы қорының, зейнетақы активтері бойынша номиналды кірісінің орта есптегі коэфициенті 20,64% құрайды.
2003 жылдың ақпан айы мен 2006 ... ... айы ... инфляцияның жинақталған деңгейі 23,64% құрайды.
Банктің қызметінің мәні оларды басқа органдардан ажырататын ... ... ... ... Жалпы банк қызметі клиент мүддесі үшін белгілі бір іс -- ... ... ... ... Банк өнімінің негізінде қандай да бір қажеттіліктерді қанағаттандыру қажеттілігі жатады. Қазіргі кезде негізгі дәстүрлі қызметтерге бұрынғыша салымдарды тарту мен ... беру ... Банк өз ... көп ... осы ... ... ... айырмадан алады. Бірақ, осы екі қызмет төңірегінде банктік өнімдердің ... ... ... ... мүмкін. Қазіргі кезде банкінің қызметтерінің және қаржылық қызметтердің барлық аспектілерін түгелдей ... ... кең ... ұсынады. Халық банкі бәсекелестік артықшылықты жаулап алу және оны ... ... ... алу ... ... түрде белгілі бір қызметтер түрлерін көрсетуге мамандануға тырысады. Халық банкінің желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал етеді, ал ... және жеке ... ... ... бос ақша ... болуы және оны экономика мен халықтың қысқа мерзімдік қажеттіліктерін қанағаттандыруға пайдалану ақша ... ... ... ... табылады. Халық банкі негізінен өз клиенттерінің шаруашылық қызметтеріне қызмет көрсетумен байланысты ... есеп ... және ... ... ... түрлерімен айналысады.
Заңға сәйкес Халық банкі мынандай операцияларды орындайды:
* Ақылы негізде депозиттерді тарату;
* Клиенттермен банк шоттарын жүргізу және оларға кассалық ... ... ... жіне жеке ... несие беру;
* Төлем құжаттарын сатып алу, сату және ... ... ... да ... ... ... нысанда орындауды қарастыратын үшінші тұлғалар үшін кепілдеме және өзге де міндеттемелерді беру;
* Клиенттер үшін құжаттар мен бағалықтарды сақтандыру бойынша ...
* ... ... ... ... беру ... көрсету;
* Клиенттердің тапсырмалары бойынша сенімдік операцияларды басқару;
2005 - 2006 несиелік нарық. Бұл ... ... ... ... ... жақсартылды және олардың қайтарылмау тәуекелі төмендеді. Банктер несиелік қоржынының құрылымында 2005жылдың 31 желтоқсанында ... ... ... 71,6%, күдіктілердің - 26,4%, ... - 2% ... ... ал 2005 ... басында бұл көрсеткіш сәйкесінше 69%, 28,9% және 2,1% құрайтын болған. Бантке ... ... ... өзгеруі дұрыс бағаланды, мұндағы орташа және ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... озық ... ие ... Орташа және ұзақ мерзімді несилер бұл кезең ішінде 54,2% -- ке қысқа мерзімді несиелер 19,4% -- ке ... ... және ұзақ ... ... бойынша 47,4% -- ке 383,4 млрд теңгеге дейін, ал қысқа мерзімді несиелер бойынша 26,2% -- ке ... ... орта және ұзақ ... ... үлестік салмағы 53,2% -- тен 57% -- ке ұлғайды.
Валюталардың түрі бойынша ... ... ... ... ... ... шетелдік валютадағы несиелермен салыстырғанда озық сипатта болды, сөйтіп ұлттық валютадағы ... банк ... ... көлеміндегі үлестік салмағы 31,5% -- ті құрайды, ... ... ... ... бір жыл ... 30,9% - ке 460,5 млрд ... ... ұлғаяды. Банктер қор базаларының жалғасып, өсімі жағдайларында экономиканың нақты секторын несиелер операциялардың ең ... түрі ... ... Ал, ... ... ... да ... көлемде 61,7%- болды, яғни 428,4 млрд теңгеге өсті. Оның ішінде халыққа берілген несиелер 127,7% -- ға ... 161 млрд ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғаларға арналған несие өнімдері бар. Тағы да ұзақ мерзімге, орта мерзімге, қысқа мерзімге берілетін ... ... бар. ... ... осы ... ... көрсеткіштері бойынша 2005 жылмен салыстырғанда, 2006 жылы несие қоржынының ... ... ... осы ... ... ... ... несие беру операциялары 2006 жылда Халық Банкі қызметінің негізгі ... бірі ... қала ... ... олар ... ... ... болды. Несие қоржынының көлемі бір жылда 2,3 ... ... 16 ... ... Берілген несиелер көлемінің елеулі өсуі, ең алдымен Банктің жаңа даму стратегиясымен байланысты. Ол ірі инвестицияларды тартуға, жаңа банк өнімдерін ... ... ... ... ... сауда бизнесін дамытуға бағытталған. Несие қоржыны 2006 жылдың соңындағы уақытша ... ... ... ... мерзімді несиелер қоржынының көп бөлігі 69% -- ын құрағанын байқауға болады. Сонымен ... ... ұзақ ... ... ... отырып, үлесі 31% құраған ұзақ мерзімді несие ... ... ... ... бар. ... ... ... валюталық баламада бекітумен берілген несиелер үлесі несие қоржынының жалпы көлемінінің 51,8% құрады, бұл ... ... ... ... ... ... ... жуықтап сәйкес келеді. Шағын және орта бизнеске несие беруге ерекше көңіл бөлінеді. Экономиканың бұл секторына берілген ... ... ... ... ... 1,8 есе артқан және несие қоржынының жалпы көлемінінің 54% құрады. 2006 жылда Банк республикалық және жергілікті бюджеттер шегінде ... ... ... бойынша жұмысын жалғастырды. Жергілікті бюджеттермен Банкке шағын ... ... үшін ... ... 2006 жылда 71,3 млнү.теңгені құрады және ауылшаруашылығымен және ауылшаруашылық өнімдерін өңдеуге арналған жабдықтарды дамытуға бағытталады.
Қол жеткізу мүмкіндігі Банк ұсынатын ... ең ... ... ... көңіліне қонымды болуын әрі оның мұқтажына сай келуін қарастырады. Бүгінгі күні Халық Банкі ипотекалық несие бойынша бірнеше ... жоба ... ... атап ... ... ... ... үй сатып алуға, құрылысы салынып жатқан құрылыс үйді жөндеуге берілетін несиелер. Қол жеткізу мүмкіндігінің қосымша ерекшклігі мынада: ипотекамен ... беру ... ... 45 елді ... қамтиды әрі 60 - тан астам сауда нүктесінде ... ... 2006 ... ... ... ... және ұзақ ... несиелердің үлесі.
Халық Банкі Қазақстан экономикасының басымдық салаларындағы жобаларды жүзеге асыру бойынша мақсатты жұмыс жүргізеді. ... және ... ... ... және ... табысты құралдар дамып келе жатыр. Тұтынушылық және ипотекалық ... беру ... ... іске ... Банк ... эмитенттерінің вексельдер мен операцияларға белсенді қатысады. Сонымен бірге, тәуекелділікті салалық әртараптандыру тұрғысынан қарағанда, несие қоржыны ... ... және ... ... ... ... ... таңдал,ан стратегиясы Халық Банкінің несие қоржынының сапасын жақсартуға мүмкіндік береді. Несиелер бойынша мүмкін болатын ... ... ... ... залалдарын толық жабуға қабілетті. Бұған қаржыландырылатын жобалардың жеткілікті өтімділігі, ... - ақ ... ... ... қамтамасыз етудің сенімді және жоғары өтімділігі септігін тигізеді. Несиелік салымдардың негізгі көлемі көтерме саудаға тиісті болды, бұл ... ... ... қызметтеріне деген жоғары сұранысына және сауда операцияларын қысқа мерзімділігіне байланысты. Көтерме сауданы несиелендіру бірнеше бағыттарда жүзеге ... және оның ... ... өнімдері саудасы, ауылшаруашылық өнімдері, тұтынушылық тауарлар және басқа да сауда кіргенін атап өткен жөн.
Өткен жыл барысында Халық Банкі ірі ... ... орта және ... ... ынтымақтастыққа тарту жолымен клиенттік базаны жақсарту және кеңейту бойынша жұмыс жүргізді. Бұл ... ... 2006 ... басындағы деректермен салыстыр,анда 3 еседен артық өсуінде маңызды роль атқарды, жыл ... ол 31 ... ... ... құрайды.
Сурет 2.3. Халық Банкінің қызметтерінің қаржылық көрсеткіштері.
Депозит нарығы, бұл жылдары банктердің ... ... ... мен жеке ... ... ... өсу ... көтеру тенденциясы өзінің жалғасын тапты. Сондағы заңды тұлғалардың да депозиттерінің жылдық өсу қарқыны бірдей болып 35,6% құрайды. ... банк ... ... ... ... ... 2005 жыл ... 35,6% -- ке өседі де, 2005 жылдың 31 желтоқсанында 63 млн. теңгеге, ... ... АҚШ ... ... ... ... ... көлемі жыл басынан бастап 51,1% -- ке өсті. 2005 жылы ұлттық валютадағы депозиттердің өсу ... ... ... депозиттерге қарағанда озық сипатта болды, соның нәтижесінде олардың үлес салмағы 35,7 % -- тен 40% -- ке ... ... ... ... ... ... ... жыл басынан бастап 60,7% -- тен 241,5 млрд ... ... ал ... ... депозиттер 33,8% -- ке өсті. Халықтың ... ... ... ... мерзімді депозиттердің үлестік салмағының болмашы өсімі байқалды, ал 2006 жылы ... ... ... 311,6 млрд теңгені құрады. Халықтың салымы 131 млрд теңгені құрайды. Оның ішінде талап етілетін депозит 36 млдр ... ... ... салымы 2005 жылмен салыстырғанда 27 млрд теңгеге өсті. Халық салымдары ... ... және ... ... ... ... олар банктердің негізгі несиелік қорлары болып қала бермек.
Валюталық нарық, 2005-2006 жылдары ... ... ... жүргізілеін әмбебап қаржылық нарық ретінде дамуын жалғастырып келетін ол ... ... ... ... ... көбін қор биржа сауда жүйесінде жүргізуге мүмкіндік берді. Бір жыл ... ... ... ... ... мен ... ... бағалы қағаздарын қоса, мемлекеттік бағалы қағаздарымен, мемлекеттік емес имиссиялық бағалы қағаздарымен, халықаралық қаржылық ұйымдардың облигацияларымен, мерзімді өзара шарттарымен сауда ... ... ... ... ... ... саудасы өткізілді. Қазіргі уақытта қор биржасында 56 қатысушы сауда жүргізеді - бұл 2005 жылдың басындағысымен ... ... 4 есе ... 2005 жылы ... ... ... қор ... операцияларының сомалық көлемі 24,6 млрд АҚШ долларының ... ... ол ... 2005 ... ... 2,5 есе артық. Операциялардың келтірілген көлемі қор биржасының бүкіл тарихындағы ең үлкен жылдық айналым болып табылады.
Мемлекеттік бағалы ... ... ... операциялар жасау, автоматтық нарығы бұрынғысынша кеңінен таралып ... Бұл ... бір ... ... ... қағаздарының жоғары өтімділігімен және сапасымен, басқа жағынан зейнетақы қорлары үшін мемлекеттік бағалы қағаздарға қатысты белгіленген инвестициялау шектерімен, жергілікті қор ... ... ... ... ... ... ... болмауымен түсіндіріледі. 2005 жылдың биржалық нарығындағы басқа да айрықша мәнді ... ... ААҚ - ... ... пакетін нарықта өткізу, облигацияның бір теңгелік номиналды құнына өту жөніндегі биржаның ұсыныстары, өзгертілген листинг ережелерінің күшіне енгізу.
Жылдың басынан бастап ... ... ... 3,25% -- ті құрайды. Теңгенің орта есеппен алынған ... ... 12 ай ... бір АҚШ ... үшін 153,86 теңгені құрады. Айдың аяғына қарай ұлттық валютаның ресми курсы бір АҚШ ... үшін 155,6 ... ... белгіленді. 2006 жылғы биржалық операциялар көлемі 2005 жылдың желтоқсандық көрсеткішімен салыстырғанда 72,9% -- ке ұлғайяды да, 24,6 млрд ... ... 2005 ... бірінші тоқсанының нәтижелері бойынша қор биржасындағы операциялар көлемі 6,3 млрд АҚШ ... ... және ... ... сәйкес кезеңіне қарағанда 24,2% -- ке өсті. Биржадан тыс ... ... 2005 ... желтоқсанымен салыстырғанда операциялар көлемі 32,4% -- ке ұлғайды. 2005 жылдың қаңтар ... ... ... ... дейін банкаралық валюталық нарықтағы операциялар көлемі 4,7 млрд АҚШ долларын құрайды. Сөйтіп, Қазақстанның қаржылық нарығының жалпы дамуы мен ... ... ... ... алуын банктерге дүниежүзілік ішкі нарықтар механизмдері арқылы қаржылық ... ... ... ... өз ... ... ... Банктің пікірі бойынша, банк секторының өтімділік деңгейі жоғары түрде сақталған. 2005 жылдың 31 желтоқсанындағы мәлімет бойынша банк секторының ағымдық ... ... ... 08. ... банк ... бойынша, 2005 жылдың басындағы мәліметтер бойынша республикада әрекет ететін банктердің жалпы саны 38, ... ... ... - 2, шетелдік қатысушылары бар - 17 банк болды. Банктердің ... ... ... 32,2% -- ке өсті және 162,8 млрд ... ... ... ... және банктердің қор базасының өсуі жағдайларына банк активтерінің ұлғаюы жалғасуда. 2005 жыл ішіндегі банктердің жиынтық активтері 46,2% -- ке ... және 146 млрд ... ... 30,5% -- ке ... ... Банк төлем карточкалары бойынша әр уақытта көш басшы болып келеді. Ол 2,4 млн теңгеден астам қаржыны құрайды. Карточкалық ... ... ... ... 363 млрд ... ... ал желтоқсан айында клиенттердің есебінен рекордтық көрсеткіш 47 млрд теңгег өсті. Төлем ... ... ... ету ... 2005 жылы 585 ... дейін көтеріліп, 3700 POS терминалдар мен импринттері бар. Қазіргі кезде қондырылған 112 банкомат, сондай ақ қосымша 300 банкомат ... ... 2006 жылы ... ... 1000 ... іске ... 2005 ... 19 сәуірінде Қазақстанда бірінші рет жүйесі кіргізілді жыл бойы ... ... ... ... ... қосылды. 2006 жылдың қаңтарында мобилдік банкинг жүйесі бойынша миллион ... ... ... банк ... ... ... ... басқару жүйесінде мобилдік банк пилоттық жоба ... ... ... кезде бұл жүйемен 36 мыңнан астам клиенттер жұмыс істейді. Халық банкінің жеткен жетістіктері ... ... ... ... ... ... әріптестеріне қарағанда ең аз мерзімде қол жеткізді. ... ... ... ... жіберілген 10 ай, Жинақ банкі -17 айда қол жеткізді. Ресейлік банктердің төлем есеп карточкасы 1,8 млн- нан ... ға ... ... ... банкінің осы қол жеткізген статистикалық көрсеткіштері, клиенттері үшін ыңғайлы дербес тіркеу нәтижесінде болып отыр. Мұны қазір Халық банкінің ... ... ... ... ... ... ... тіркелген төлем карточкасы бар кез келген клиент, кез келген затты сатып алу, төлем ... ... алу ... ... ... ... ... телефодарында хабар арқылы ескерту алады. Хабар жұмыстың бағасы, орындалу мерзімі, өткізілетін орны туралы ақпарат береді. Одан ... да ... ... ... тудырса, онда тез арада 8080 хабарға арнаулы код арқылы карточканың жұмысын тоқтатып, есеп карточкасын басқа біреулердің заңсыз ... жол ... ... ... хабарлардан басқа жүйесіне қосылу кез келген уақытта банктің қатысуынсыз әртүрлі ақпараттарды білуге хабар жіберу арқылы ақшаның қалғанын, ... ... ... ... ... ... ... арада сервистің үшінші этапы - банк кодын клиенттің сим картасына орналастыру, яғни қорғалған төлемдерді және аударылған салымдарды мобилді ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жауапкершілігін арттыру нәтижесінде 2005 жылдың күрделі де пайдалы құрылымдарымен белгілі ... ... ... ... орны ... ... VISA Gold ... пайдалана бастағанына 8 жылдай болды. Әсіресе, шет елде жүргенде бұл ... ... ... ... VISA Gold ... иеленушілерге қосымша JAPA карточкасы тегін беріледі. Бұл карточка бойынша шет елдік отелдер қызметін 50 ... ... ... ... және ... да ... жақтары бар. Мәселен, сақтандыру қызметін пайдалану мүмкіндігін береді. Қажет болған ... егер ... ... ... ... туып ... бұл карточкамен кез келген елде көмек алуға болады әрі қосымша AIG сақтандыру қызметі бар.
CARD TO CARD ... ақша ... ... банкінің төлем карточкасын пайдаланушы клиенттеріне банкомат арқылы бір карточкадан екінші карточкаға ақша аудару қызметін жүргізеді. CARD TO CARD ... жаңа ... жол ... бұл ... ... ... кез ... уақытында, демалыссыз әрі үзіліссіз қол жеткізуге болады. Операцияны банкомат арқылы, сонымен қатар аударылған ақшаны ... ... ад, ... бірінде жүріпте қолға алуға болады. Бұл қызметті пайдалана отырып, ақшаны ... ... ... ... ... ... өте аз әрі ... ақша сомасына байланысты емес.
Халық банкі өз клиенттеріне банкке ... ... ... тез ... ... ... алу ... жүргізеді. Банкомат арқылы берілетін несие лимиті - бұл Халық банкінің карточкасымен кезекті жалақыға ... ... ... ақша алу ... ... ... ... жалақысы кемінде 15000 теңге болатын әрі жалақысын 3 айдан астам уақыт Халық ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың қызметкерлеріне арналған. Несие желісінің мөлшері жалақының 70 пайызын құрайды. Халық банкі өзінің төлем карточкаларын ... ... ... әртүрлі төлем жасау қызметін жүргізеді: мобилдік телефондағы балансты толықтырып отыру, ... ... ... үшін ақы ... Банктің төлем қабылтайтын пунктері мен бөлімшелерінің жұмыс істейтін уақытына тәуелді болмай, кез ... ... ... ... ... төлем жасауға болады.
Халық банкінің банкоматтар арқылы қол жеткізілетін операциялары:
* Қолма - қол ақша алу;
* Карточка бойынша ... ... ақша ... ... ... алу;
* Мобилдік байланыс, кабельдік телевидение, ААҚ қызметтері үшін, басқа да төлемдерге қол ... ... ... банкінің карточкалары бойынша CARD TO CARD жүйесімен ақша ... ақша ... ... ... ... алу;
* қызметіне қосылу;
* Қазақстан Халық банкінің Жалпы ... ... ... ... туралы үзінді алуға болады;
* АҚ- да салым жасау және ... ... ... ... ... әр турлі елдермен ынтымақтастықты өркениетті есеп айырысу тәсілдеріне ауысуға мүмкіндік туғызатын жаңа банк өнімдері мен қызметтерін ... ... ... ... ... Бұл ... екі ел ... банктердің белсенді қызметіне бағытталған жайлы жағдайлар тудыру үшін Қазақстан мен Қытайдағы ірі банктер арасында өзара іс-қимыл орнату аса ... ... ... ... атты иеленетін төлем жүйесінің иесі CUP - пен эквайринг туралы келісімге қол қою тек қана ... ... үшін ғана ... ... да ... ... ... отыр. CHAINA UNION PAY (CUP) Қытайдағы жалпы банкоматтар жүйесін және POS - терминалдардың операторы болып табылады. Енді ... ... ... бойынша Халық банкі CUP карточкаларының Қазақстандағы эквайері есептеледі. Компаниялар арсындағы ынтымақтастық екі сатыдан тұрады. Бірінші саты ... екі ... CUP ... ... сату ... ... жасау, баланс туралы сұрас салу және Халық банкі жүйесі бойынша Қазақстанда банкоматтардан қолма - қол ақша алу ... ... алу ... ... ... ету ... ... Бұл ынтымақтастықтың брінші сатысы 2006 жылдың үшінші тоқсанына дейін іске асырылуы керек. Екінші сатыда Халық банкі CUP карточкаларын шығаруды бастайды. ... ... CHAINA UNION PAY ... ... штап -- ... Шанхай қаласындағы жалғыз процессингілік компаниясы болып табылады. Компания 2002 жылы 80 - нен ... ішкі ... ... компанияларының қатысуымен құрылған акционерлік қаржы институты ретінде ... CUP - тің 20 ... мен ... ... 160 -- тан ... банк - ... бар. Елде 959 милионнан астам төлем карточкалары шығарылған, оның ішінде 40,4 млн ... 919 млн ... ... бар. ... ... ... көш басшы болып табылады. АҚ -- өз клиенттерінің игілігі үшін 80 ... ... ... ... ... етіп келе жатқан Қазақстан Республикасындағы аса ірі әмбебап коммерциялық банк, еліміздегі ең сенімді әрі ... ... ... ... ... ... Банк VISA ... және MasterCard International төлем жүйесінің карточкаларын шығарады және Қазақстандық пластикалық карточкалар нарығының ... көш ... ... ... Банктің айналымдағы карточкаларының жалпы саны 2,4 млн бірліктен асты.
Сейфтік операциялар, ол банк өз клиенттерінің - жеке тұлғалар мен ... ... ... және өзге де ... ... ... арттыру мақсатында сейфтік депозитарийдің абонент жәшігін келісім - шарт негізінде жалға беру ... ... ... мен ... ... банк ... ... сөзсіз артықшылығы - сенімділік пен қауіпсіздікке кепілдік беріледі. Бұған қосымша банк депозитарийінің тағы бір басымдығы - ... мен ... ... ... ... ... және сақтауға салынған заттың құнын жариялау мүмкіндігі. Абоненттік жәшіктерді жалдау мерзімі шектелмейді, клиент ... өзі ... ... пайдалана алады. Бүгінгі күні Банк сейфтік депозитрийдің абонент жәшіктерін неғұрлым кең ... ... ... ... ... ... абонент жәшіктерінің түрлері мынадай: кіші сейф, орташа сейф, үлкен ... ... ... ... сейф ... барлық жұмыс күндері ашық болады. Жалға берілген сейф жәшігін клиент өзі жеке пайдалана алады ... ... ... рәсімделген сенім хат негізінде әрекет жасайтын өз өкілдері арқылы қол ... ... ... ... ... үшін ... ... тарифке сәйкес комиссиялық сыйақы төлейді, сыйақы мөлшері жалға ... ... ... және ... ... ... болады. Банк абоненттік жәшіктерді рұқсатсыз ашудан сақталуын және қорғалуын ... ... ... ... сақтаулы құндылықтарды клиент қайтыс болу жағдайын ескере отырып, кез келген адамның ... ... ... болады немесе мемлекетке мұраға қалдыра алады. Абонент жәшігінде сақтаулы құндылықтарды клиент сақтандыру ... ... да ... ... Жылжымайтын мүлікті пәтер, үй, жер, сату-сатып алу операциялары бойынша төлемді ... - ... ... үшін ... ... ... мен ... делдалдық қызмет ұсынылады. Аталған қызмет сатып алу - сату мәмлесіне қатысушыларға, яғни ... ... мен ... ... ... немесе мәмлені іске асырушы және Банкпен жасалған Жеке сейфті жалға беру туралы шарты бар фирманың өкілі арқылы ұсынылады. ... - қол ... ... салуды Сатып алушы Сатушының және Банк қызметкерінің қатысуымен жүргізеді. Жылжымайтын мүлікті сатып алу - сату ... ... ... ғана ... алушыға сейф ішіндегілерді алуға рұқсат етіледі. Сатушы сейфтен қолма-қол ақшаны ... ... ... ... және ... ... ... инвентаризациялау бюросында тіркелген жылжымайтын мүлікті сатып алу - сату туралы шарт ұсынған жағдайда жүргізіледі. Қолма - қол ақша ... ... ... ... беру ... талаптары орындалған болып есептеледі.
Аударымдары , , Маниграмма жүйелері боцынша жүргізу. жүйесі ... ақша ... ... өз ішінде банк бұл жүйе бойынша ұлттық валютамен және банк шоттарын ашпастан жеке тұлғалардың ақшасын бір-біріне аударады. Жедел аударымдар республика ... ... 10-15 ... ... іске ... ... ақша ... шектелмейді. Аударым сомасының пайда болуын тиісті құжаттармен дәлелдеу талап етілмейді. жүйесі бойынша жеке ... ... ... - қол ... валютасымен іске асыру. Маниграмм Халықаралық ақша аудару жүйесі Банкте 4 жылға жуық сәтті қолданылып келеді және ... ... ... әрі ... жүйе ... табылады. Халық Банкінің бөлімшесінен рәсімделген жеке тұлғаның шетел валютасындағы ақша аударымы 10 -15 минуттың ішінде кез келген шетелге және ... ... ... ... ... ... ... Ақшамен қатар клиент алушыға жеделхат түрінде жазылған, көлемі он сөзден аспайтын мәтіндік хабарды тегін жібере алады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... және ... жеке ... ... Банкі арқылы Қазақстанға немесе Қазақстаннан жіберілетін бір жылғы аударымдарының сомасы 10 000 АҚШ ... ... тиіс және бұл ... ... ... жеке тұлға бір операциялық күнде бір рет ғана ... ... ... ... ... ... ... және жылжымайтын мүлікке құқық иеленуімен байланысты болмауға тиіс. Сонымен қатар Қазақстан аумағы бойынша шетел валютасындағы бір ... ... тек ... арасында немесе бейрезиденттер арасында ғана жасалады. Аударым үшін түрленетін комиссиялық ... ... ақша ... ... ұсталады.
жүйесі бойынша ақша аударымдары (теңгемен және АҚШ долларымен), Банк жеке ... және ... ... ... ... ақшалай аударымдарын деген жүйемен жүзеге асырылады. Аударым теңгемен де, АҚШ долларымен де жүргізіледі. Қазақстан Республикасының аумағы бойынша жедел ... ... ішкі ... ... бір ... ... банк ... ашу арқылы немесе шот ашпастан - ақ жүргізіле береді. Карточкалық шотқа немесе интернет-шотқа ақша аудару бір банктік күннің ... іске ... ... ... ақша ... Халық банкінің Қазақстан аумағында орналасқан барлық бөлімшелері мен құрылымдық бөлімшелері жүргізе ... ... ... мен ... ... ... қайта есептеу, ұсату, айырбастау. Банк өз клиентінің қолма-қол ақшасы мен шаруашылық қызметтен алынған түсімін оның банк шоттарына қабылдап ... ... ... ... ақшасы операциялық күннің ішінде түскен болса, сол күні бірден шоттарға аударылады, егер ақша операциялық күн аяқталған соң ... ... ... ... ... ... күнінен кешіктірілмей есепке алынады. Клиенттерге қолма-қол ақша беру алдын ала берілген өтінімге сәйкес ... ... ... Банк ... ... ... ... күні бірден бере алады, бірақ бұл жағдайда ұсталатын комиссиялық сыйақының тарифі жоғары болады. Кассалық аппараттарын салық органдарында ... ... тиіс ... Банк олардың шотқа түсірген қолма-қол ақшасының сомасы туралы растамалық анықтама береді.
Негізгі қызмет түрлері:
* Заңды және жеке тұлғалардың банк ... ашу және ... ... және жеке ... ... ... Заңды тұлғаларға транзиттік шоттар жүйесін ашу;
* Заңды тұлғаларға жинақтау шоттары ... ... ... клиенттеріне ағымдағы лимиттелген шоттар жүйесін ашу арқылы агенттік қызмет ұсыну;
* Аударым операциялары: заңды және жеке тұлғалардың ақша аудару, оның ... ... ... ... ... орындау;
* Кассалық операциялар: банкноттар мен монеталарды қабылдау, беру, қайта есептеу, ұсату, айырбастау;
* Банктің кез келген бөлімшелерінен заңды тұлға өкілінің ... ... ... ... ... ... ақша алуы;
* Инкассация және бағалы жүкті сүйемелдеу қызметі;
* 10. ... ... ... ... ... операцияларын жүргізу,
11. Әртүрлі шетел валютасымен халықаралық аударымдар;
12. қашықтықтан қол жеткізу жүйесі бойынша операциялар жүргізу;
13. Тазартылған алтын ... ... алу және ... ... қызмет көрсету клиент қызметкерлерінің жалақысын олардың жеке шоттары мен төлем карточкалры арқылы аудару және беру;
15. Жеке тұлғалардың төлемдері мен аударымдарын , , ... ... ... ... ... ... түсетін жеке тұлғалар төлемдерін жинақтау және өңдеу;
17. Жол чектері мен коммерциялық чектерді сату және сатып алу;
18. Вексельдік ... ... және ... инкассоға қабылдау;
19. Сейфтік операциялар: клиент құжаттары мен құнды заттарын сақтау, оның ішінде сейф ... мен ... үй ... ... беру ... 20. ... шетел валютасын айырбастау операцияларын жүргізу;
21. Құжаттамалық операциялар жүргізу және банктік ... ... ... ... үшін ... ... ... жай-күйі туралы ақпарат алу.
Халық Банкінің ақпараттық технологиялары, 2005 жылы Халық Банкі CRM(customer relationship management) концепциясын жүзеге асыру жолындағы алғашқы ... ... ... бизнесті орталықтандырудың стратегиялық үздісін бастайды. Сапа мен операциялар жүргізудің жылдамдығы сияқты банк қызметін көрсетуді ... ... үшін ... белгілері Банкті орталықтандыруды бастауға итермелеген негізгі себептердің бірі болды. Стандартты банк моделі бизнесті децентрализациялық түрде жүргізуге ... ол бас офис пен өз ... өз ... мен ... ... бар жеке банк ... ие ... бөлімшелердің құрылуын көздейді. Жүйелердің өзара off - line режимінде транзакциялық деңгейде іске асырылады. Ол басқа клиенттік ... ... ... ... ... Оның үстіне жаңа өнімді іске қосу мен оларды ... ... ... тарату үрдісі айтарлықтай көп уақыт алады. Одан басқа тәжірибе ... ... ... ... ... ... есептік, несиелік, депозиттік, валюталық және тарифтік саясаттары бас офистермен дайындалған саясаттардан көбінесе айрықша болып келеді. Осымен қатар банктердің ... ... банк ... мен ... ... ... аударудың орнына адам және уақыт ресурстарының едәуір бөлігін әртүрлі қаржылық есептілікті дайындауға жұмсауға мәжбүр болады. Халық банкінде өткізген бизнесті ... ... ... ... ... ... ... қолданатын қаржылық құралдарды бақылау үшін өте маңызды болатын, бизнестің ағымдағы жағдайы туралы толық және дер кезінде ... ... ... көрсету жерлеріне байланыссыз барлық жүйе бойынша ортақ клиентті құру;
* Бүкіл банк бойынша біріңғай өнімді каталог құру;
* Бөлімшелердің автономдық жұмысы ... ... ... мүмкіндігі бар тәуекелдерді жою;
* Жаңа бизнес - ... ... ... ... және ... ... мүмкіндік берді. Сөйтіп Банктің күш жұмылдыруы мен ... ... ... ... ... ... ... Алынатын бухгалтерлік және басқарушылық есептіліктің сапасын жақсартуға, сондай- ақ шоғырландырылған көрсеткіштерді алу уақытын қысқарту;
* Банкті басқару тиімділігін көп есе ... ... ... ... ... ... істету мақсатында Банк бөлімшелерін Бас кеңсемен қажетті өткізгіштік қабілеттілікті және сенімділікті қамтамасыз ететін артық байланыс ... ... ... ... салынды. Негізгі арна ретінде ААҚ компаниясының Freme RELAY жер үсті арналары қолданылады. Олар 128 Кбит / сек ... ... ... ... ... ... және ішкі сақтық арналарға ие. Негізгі арнаның істен шығу жағдайында, терминаларды Банктің әрбір бөлімшелерінде орнатылған және жер үсті тораптан автономды ... ... ... ... беретін Kulan спутник торабы арқылы автоматты түрде сақтық арна іске қосылады.
Сапаны басқару жүйесі бойынша, өткен жылы ... ... ISO 9000 ... сапа ... негізінде сапа менеджменті жүйесін құру жұмыстарын бастаған ... ол ... ... ... ... дамуы мен жақсартылуына септігін тигізді. Сапа менеджменті жүйесі Банктің маңызды міндетінің, Банк қызметінің барлық бөлімшелерінде оның барлық үрдістерінің ... мен ... ... ... ... банк қызметтерін көрсетудің орындалуына кепілдік береді. Сапа менеджменті жүйесін құру мен қалыпты ұстау мақсаттарында сапаны басқару бойынша жұмыс тобы құрылды, ААҚ - ның сапа ... ... ... сапа ... ... мен ... ... негізгі құжат дайындалды, бекітілді және әрбір қызметкерге жеткізілді. Сонымен бірге сапа менеджменті жүйесінің екінші негізгі құжаты - ... және ... сапа ... және оны ... шағын жүйелерді жалпы сипаттау болып табылады. Сапа бойынша нұсқау сапа жүйесін ендіру, оны жұмыс ... ... және ... ... ... ... ... қызметін атқарады. Сапа жүйесін құру кезіндегі басты нәрсе Банкпен орындалатын ... ... ... ... ... ... ... байланысты корпоративтік стандарттар дайындалды, соларға сәйкес Банктің ішкі нормативтік реттеу жүйесі рәсімделді. Бір жыл ... осы ... ... банк операцияларын жүргізудің және банк қызметтерін көрсетудің шарттары мен тәртібін анықтайтын, сипаттайтын және ... ... ... бекітілді. Өткен жылы сияқты негізгі анықтаушы құжаттар қабылданды, олардың қағидаларын ұстану халықаралық аудиторлық компаниялардың Банк ... ... ... ... бағалауда өзін жағымды әсерін беруде, және де, сәйкесінше халықаралық несие жолдарын тартуға септігін тигізеді. Персоналдың Банк қағидалары, міндеттері, ұйымның ішкі ... мен Банк ... ... ... ... ... алып ... қамтамсыз ету мақсатында жүйесінде барлық қажетті құжаттарды орналастыратын Банктің электрондық нормативтік базасы құрылған болатын. Олардың ... Банк ... ... ... жиі қолданылатын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің нормативтік құжаттары. Өнімдер мен қызметтерді ұсынудың сапасы Банктің ұйымдық құрылымына, құрылымдық бөлімшелері ... ... мен ... ... және анық ... ... ... Өткен жыл ішінде банк өнімдерін дайындау мен ұсыну үшін анағұрлым жақсы жағадайлар қалыптастыру ... ... ... ... және Банктің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес оңтайландырылды. Банк алдағы уақытта да, іске асырылатын үрдістерге ішкі аудит жүргізу, ескерту және ... ... ... іске ... ... сапа ... ... құру мен жақсарту бойынша жұмысты жалғастыруды көздейді.
Өз қызметтерінің жаңа бағыттарын ашу және ... ... ... Халық Банкі ЖШС болған брокер - диллерлік компанияның құрылуына қражаттар инвестициялайды. ЖШС, ... ЖШС 1995 жылы ... және ... ... ... Қазақстанның бағалы қағаздар нарығында әрекет ететін алдыңғы қатарлы брокер - диллерлердің бірі болып табылады. 2005 ... ... ... ... және ... ... компания капиталына кіруіне байланысты, ЖШС 100 млн теңге жарғылық капиталымен ЖШС болып қайта құрылды. ... ... ... ... ... 39% құрайды. ЖШС мелекеттік және корпоративтік бағалы қағаздары мен нарықтық мәмлелер жасасады, заңды және жеке ... ... ... ... ... беру ... ... 2005 жылдың қорытындылары бойынша ЖШС корпоративтік бағалы ... ... 7,4% ... және ... барлығы 32 ойыншы әрекет ететін қор нарығының осы секторындағы төрт ірі ... ... ... 2005 жылдың бірінші тоқсанында компания мемлекеттік емес бағалы қағаздарды сатып алу - сату нарығында өз орнын ... ... ... - ... брутто көлемінде өз үлесін 8,4% -- ға дейін көбейтті. ЖШС маркет - мейкер қызметтерін ... ... ие және ... ... ... маркет - мейкер ретінде қызмет етеді. Қазіргі кезде ЖШС Халық банкінің қаржылық кеңесшісі ... ... ... ... ... және компанияларымен тығыз ынтымақтастық орнатқан, соның арқасында банк өзінің қаржылық өнімдер қоржынына ... ... және ... ... ... көрсетуді енгізуге мүмкіндік алды. сақтандыру компаниясы ЖАҚ жеке және ... ... ... бойынша алуан түрлі қызмет көрсететін әмбебап сақтандыру компаниясы. Ол 1993 жылы сақтандыру компаниясы ЖАҚ атауымен құрылған және Қазақстандық ... ... ... ... ойдағыдай қызмет етіп келген. Акционерлер құрамындағы өзгерістерден кейін 2005 жылы ... ... ЖАҚ ... өзгертілді, ал оның стратегиясының маңызды элементтері әмбебаптылық сенімділік және ұсынылатын қызметтердің сапалығы болды. Осыған орай компанияның ... ... ... ... ... ... ... күшейтілді.
сақтандыру компаниясы ЖАҚ жарғылық капиталы 300 млн ... ... ... ... ... он екі ... жіне міндетті сақтандырудың екі түрін ұсынады. Анағұрлым ірі ... ... ... елшіліктері, мұнай - газ секторының компаниялары, ірі сауда өкілдіктері болып табылады. ... пен ... ... - ақ ... ... өз ... тиісті түрде орындаудың қамын ойлай отырып, компания өзінің тәуекелдерін қайта сақтандыруға үлкен мән ... ... орай ірі ... қайта сақтандыру және сақтандыру компанияларымен - AON Kazakhstan, Class Assistance, Rosno (Ресей), AXA Coloni, Johnson&Higgins, Sedgwick Group және ... ... ... серіктестік қатынастар орнатты.
2005 жылы брэндін ілгері шығару кезінде Банк мамандары алдында үлкен және күрделі міндет - ішкі ... ғана емес ... ... да ... ... иеленіп, клиенттер мен серіктестердің сенімін жаулап алу міндеті тұрды. Банктің жуырдағы атауын өзгертуіне, ... ... ... ... ... ... түрде онша жайылмағандықтан, және де халықаралық институттардың дәстүрлі кертартпалығымен сабақтаса келе, сыртқы нарыққа шығу міндетінің шешілуін қиындатып ... ... ... ... да, өткен жыл ішінде Халық Банкі халықаралық капитал нарықтарының көптеген алғы шекетегі ойыншыларымен байланыстар орнатты және өзара қарым -- ... ... Осы ... - ... ... ... ... жалғастыра келе, Халық банкі өз қызметін толық ашықтық қағидасына және оның ... банк ... ... ... 2005 жыл ... Азиялық Даму Банкінің несие жолдары бойынша, Сондай - ақ Hermes -- экспорттық несиелік агенттіктің ... ... ... ... ... жобаларымен қаржыландырылады. Есептік жылда Халық банкі маңызды ресейлік банктер тарапынан 6 млн АҚШ доллары ... ... ... ие ... ... ... синдикатымен 6 айға ұзарту опционымен 6 айлық мерзімге берілді. Қарыз бойынша пайыздық ставка - айлық либор + 4%. ... ... ... ... ... ресейлік қаржылық тобы болады, ал синдикат қатысушыларының қатарына ЖАҚ және ААҚ сияқты банктер ... ... ... ... ... өзінің маңызды корпоративті клиенттерінің экспорттық контрактарын қаржыландыру үшін пайдаланады. Бірінші біріктірілген қаржы тарту Халық Банкіне ТМД елдері мен қиыр шет ... ... ... ... ... ... ... бастауға мүмкіндік берді. Дүниенің кез келген нүктесіне төлем жасау үшін, сондай - ақ ,шығындарды жылдамдату мен кішірейту үшін Банк ... ... ... ... ... үздіксіз жұмыстар жүргізуде. Қазіргі уақытта Халық банкінің серіктестік торабында Deutsche Bank AG, Deutsche Bank Trust Company ... ... Central Bank ... AG, Citibank Commertzbank, Сберегательный Банк России, Альфа Банк және көптеген басқалары сияқты ... ... ... бар.
Халық Банкі Еуропалық қайта құру және Даму Банкі, Азиялық Даму ... ... ... ... мен Исламдық Даму Банкі сияқты ұйымдармен ынтымақтастықты жоғары бағалайды. Шағын және орта бизнес, ... ... және ... ... ... Халық Банкінің кіргізуі бойынша Еуропа Қайта Құру және Даму ... қызу ... ... ... қаржылық ұйымдармен ынтымақтастықты дамытудан басқа, Халық Банкі 2005 жылы ұзақ мерзімді келешекте шет ... ... ... салушыны іздестіруге көп назар аударған болатын және өзара пайдалы жобаларды талқылау үшін ... ... ... ... Республикасындағы депозиттердің ұйымдастырылуы және даму жолдары.
3.1. Қазақстан Республикасындағы депозиттік операциялардың ... ... ... ... ... жобасы 1826 жылы пайда болды. Бұл мекемелер алғашында 1775 жылдары барлық ... және ... ... ... дамыту үшін құрылған болатын. Оған жинақталған қаражатқа ауруханалар, мүгедектер үйі, жетім балалар ... ... ... ... ... даму нәтижесінде 1860 жылы мемлекеттік банк құрылды, оның бөлімшелер торабы Қазақстан территориясында да, ... ... ... ... бірінші бөлімшелері Орал, Петропавловск, Семей және Верный қалаларында құрылды, жинақ, несиелік - есеп айырысу операциялары жүргізілген. Ұсақ ... ... ... ... ... ... алынатын, ал қаржыларды қайтару және ұсақ несие беру ... ... ... ... яғни қаражат осының есбінен алынатын болған.
Үкімет тартылған қаражаттардың сақталуын қамтамасыз етті, кассалар салым құпиясын сақтауға міндеттенді. ... шот ... ... ... ... ... ... қатар ай сайын пайыздар есептелініп тұратын. Егер шотта 30 жыл аралығында қозғалыс болмаған жағдайда салым мемлекет пайдасына ... ... ... ... ... ... несиелік жүйесінің құрамдас бөлігі болды. Осы кезеңде үш ... ... ... болды: бірінші деңгей - мемлекеттік банк, екінші деңгей - банк ... ... ... - мамандандырылған несие институттары. Бұл көбінесе жинақ және коммерциялық банктер.
Ресейдің жинақ ... ... 150 ... ... ... ... Жинақ ісі бұл өркениеттің дамуы. Жеке ақша жинақтарының қалыптасуы экономикалық процесс, кез келген дамыған қоғамның өміріне қажетті элемент. Жинақ ісі ... ... ... ... ... және ... жеке ... қамтитын болды. Халықтың жинақтарын банктің пайдалануы мемлекеттің ... және сол ... ... тұрмысының жақсаруына алып келеді.
Қазақстан территориясында 1898 жылда 84 жинақ кассалары болды, 1897 жылдан бастап барлық уездік қазынашылықтарда көптеген ... ... ... ақша айырбастау, купон бойынша проценттер төлеу және процентті қағаздар ... ... ... ... ... ... ... банк мекемелерінің ордерлері бойынша қаражаттарды қабылдау және беру, жеке қаражат ... ... ... ... ... және ... ... қабылдау, процентті қағаздарды кепілге қоя отырып ссуда беру және тағы да басқа қызмет түрлері көрсетілетін болды.
Жинақ қызметінің дамуының екінші кезеңі ... ... ... ... тиеді. Ақтөбеде 1923 жинақ кассасы ашылды, 1936 жылы ... ... СССР ... ... филиалы ашылды. Осы жылдардан бастап жинақ жүйесінің ... ... ... ... ... жүйесінің жаңа тармағы дами бастады.
Осыдан кейін Қазақстанда 335 жинақ кассалары қалыптасқан болатын. 1929 жылы ... ... ... ... ... ... айналысатын Республикалық Жинақ Кассасы құрылды. Салымшылардың көп мөлшерін тарту мақсатында жинақ кассалары тікелей зауыт-фабрикаларда, клхоздар мен ... ... ... ... ... ... ... қаражаттар 1922-1925 жылдары мемлекеттік бюджеттің 7.5 пайызын құрады, ал 1925-1928 жылдары 6.8 ... ... ... халық шаруашылығын қалыптастыруда маңызды роль атқарды.
Жинақ қызметін дамыту мақсатында комиссиялар құрылып, заңдар, қаулылар қабылдана бастады.
Кейіннен 1988 жылы ... ... ... ... екі ... банк ... ... Орталық Банк - мамандандырылған банктер.
Тәуелсіздік алғаннан кейін, 1990 жылдың желтоқсанынан бастап Қазақстан нарықтық экономика талаптарына сай ... ... ... ... кірісті. 1991 жылдың қаңтарында заң қабылданды.
1993 жылы Жинақ банкісі Қазақстан Республикасына тиесілі ... ... ... ... ... қайта құрылды.
Қазіргі кезеңде депозиттік операциялар екінші деңгейлі банктердің пассивтерінің негізі болып табылады. ... ... ... ... ... ... соның нәтижесінде салымдардың мөлшері дде артуда. Банктер депозиттерді әртүрлі шарттармен беруде. Бұлар балаларға арналған жинақ депозиттер, ... ... ... тағы ... ... ... ... және депозиттік нарық жайында тек 1995 жыл ортасынан бастап айта аламыз. Осы ... ... ... ... ... ... ... біршама төмендеді. Осы кезден бастап қаражат жинақтауға жағдай туындай бастады.
1995 жылдың соңында, ресми мәліметтер ... 5096.2 млн. ... ... ... ... нақты сектордың тұрақсыз болуы себебінен қаражат иелері оларды сенімді орналастыру ... ... ... ... ... ... ... жүйені қайта құру бағдарламасына сәйкес, аукциондық ресурстар ұлттық банкінің тек ... ... шешу үшін ғана ... Бұл ... ... ... жүргізу мәселесіне біршама еріксіз сипат беретін.
Сонымен қатар, 1995 жылдың ... ... ... ... ... ... ... мақсатында әртүрлі бағдарламаларды құрай бастады. Банктер депозиттердің көптеген жаңа түрлерін енгізді, кейбір депозит түрлері бойынша қосымша лотереялар жүргізілетін болды.
Осы ... ... ... ... ... мөлшерлемесі де салымшылардың қызығушылығын тудыра бастадыЕліміздегі банктік депозиттердің өзгеруін 1 ... ... ... ... ... депозиттердің өзгеруі
(млрд.тг)
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Абсолютті мөлшерде млрд.теңге
Барлығы депозиттер
9.4
21.2
73.0
80.3
79.8
170.4
290.6
444.8
530
Млн. доллар
174
331
997
1062
963
1233
2011
2962
343
ЖҰӨ- гі үлесі
2.2
2.1
5.2
4.8
4.6
8.5
11.2
13.5
-
Банктік емес заңды тұлғалардың
4.0
8.5
53.7
52.6
49.4
117.4
202.3
260.0
302
Ұлттық влютада
2.5
3.7
31.3
40.8
29.4
60.7
110.0
110.3
159
Шетел валютасында
1.5
4.7
22.3
11.8
20.0
56.6
92.3
149.6
142
Жеке тұлғалардың
5.5
12.7
19.3
27.6
30.4
53.0
88.3
184.9
228
Ұлттық валютада
4.5
9.2
13.3
20.7
20.9
28.3
32.8
49.9
62
Шетел валютасында
1.0
3.5
6.0
6.9
9.5
24.7
55.4
134.9
165
Өсу қарқыны, номиналдық өлшемде, ... ... емес ... тұлғалардың
-
112.3
532.9
-2.0
-6.0
137.5
72.4
28.5
127
Ұлттық валютада
-
49.5
736.9
30.2
-28
106.7
81.1
0.3
25.1
Шетел валютасында
-
217.9
371.6
-47.2
70.2
182.7
63.0
62.1
1.9
Жеке тұлғалардың
-
133.2
52.1
42.8
10.1
74.4
66.5
109.4
7.7
Ұлттық валютада
-
105.3
44.7
55.6
0.8
35.2
16.1
52.1
6.0
Шетел валютасында
-
264.1
71.5
14.2
38.0
161.0
124.1
143.4
8.4
Депозиттер құрамы, %
Банктік емес заңды тұлғалардың
42.3
40.0
73.5
65.5
61.9
68.9
69.6
58.4
57.1
Жеке тұлғалардың
57.7
60.0
26.5
34.4
38.1
31.1
30.4
41.6
43.1
Талап еткенге дейінгі депозиттер
-
-
-
7.5
62.7
60.7
44.9
31.4
29.1
Мерзімді ... ... ... ... 1995 - 2005 ... аралығында 2.2 %- дан (ЖҰӨ- дегі үлесі) 13.5 пайыз мөлшеріне өсіп ... ... 530.4 ... Теңгені құрайды.
Депозиттердің жоғарғы өсу қарқындары 1999 және 2000 жылдары байқалады және олардың мөлшері ... 124.5 және 244.5 %. Ал 1998 жылы ... ... ие ... (-0.5). Оның ... ... ... депозиттердің 28 % банктік сектордан шығарылды. Бұл Ұлттық валютаның шетел валютасына қатысты бағамының төмендеуіне байланысты.
Жаңа депозиттер ... 2001 жылы ... - 113.5 % -- ға ... отыр. Ал бұдан былайғы жылдары депозиттердің жалпы ұлттық өнімдегі ... ... азаю ... 2003 ... 9 айы ... бұл ... тек 10.3 ... құрады.
Депозиттер құрылымында да осы кезеңдерге көптеген өзгерістер болған. 1998 ... 2000 ... ... ... ... ... көлеміндегі халық депозиттерінің үлес салмағы 57.7 % -- дан 26.5 % -- ға ... ... Бұл ... ... ... ... және халық салымдарының тез құнсыздануы нәтижесінде туындап отыр.
2002 жылдан бастап, депозиттерді Ұжымдық сақтандыру жүйесінің құрылуымен байланысты банктерге деген ... ... ... ... ... ... өзгерістер орын ала бастады. Банктердегі депозиттік шоттардағы ақша қаражаттары қалдығы біртіндеп көбейіп, олардың ... 31% -- дан 2006 ... ... ... 43% -- ға ... ... қатар, банктердің депозиттік базасы . Егер 1998 жылы жалпы депозиттер мөлшеріндегі талап еткенге дейінгі депозиттер үлесі 72.5% ... ... 2006 ... ... ... үлесі 29.8 % -- ға дейін ... Яғни ... ... базасында мерзімді депозиттер басым үлеске ие болды.
2004 жылға дейін Ұлттық валютадағы депозиттер ... ... азаю ... ... - 74% -- дан 36% -- ға ... Тек 2005 ... 9 айы аралығында теңгелік салымдарға сұраныстың жоғарылауы байқалуда. Бұл 2006 жылдың 1 шілдесіндегі депозиттерді Ұжымдық сақтандыру жүйесі бойынша өтемді жүзеге ... жаңа ... ... ... ... ... нарықтың әрекет ету механизмінде депозиттік нарықтың негізгі субъектілері ретінде банктер ерекше рөлге ие. Ақшалай табыстар мен ... ... ... - ... ... қызметі.
Кесте 3.2
Банктермен ағымдағы шоттарға және депозиттерге тартылған ... ... ... ... емес ... ... тұлғалардың
-
-
-
129
87
219
Барлық депозиттер
246
329
503
2707
1638
1890
Талап еткенге дейінгі депозиттер
165
216
306
1534
717
534
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
1116
47
88
Жеке тұлғалардың
160
192
296
385
670
465
Мерзімді депозиттер
81
112
196
1173
966
1338
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
1031
732
1088
Жеке тұлғалардың
29
34
59
142
324
250
Банктермен тартылған ... ең ... ... ... емес ... ... ... шоттарында жинақталған. Тартылған қаражаттардың сақталу мерзімі жағынан талап еткенге дейінгі депозиттердің ... ... ... ... байқауға болады. 2001 жылы мерзімді салымдардың үлесі барлық депозиттердің жартысынан көбін құрайды.Бұның орын алу ... ... ... ... ... ... еткенге дейінгі және ағымдағы шоттармен салыстырғанда әлде қайда жоғары сыйақы тағайындайды (2-кесте).
Кәсіпорындардан ... ... ... ... оң ... пайыз ставкалары 2006 жылдың қарашасында байқалады: 90 күннен 180 күнге дейінгі депозиттер бойынша (1.8 ... ... ... және 1 жылдан 3 жылға дейінгі депозиттер бойынша (3.2 жылдық пайыз мөлшерлемесі). Теңгемен салынған депозиттер ... ... ... ... ең ... - 3 ... астам мерзімге және 1 жылдан 3 жылға ... ... ... ... ... ... 7.9 және 6.2 ... пайыз мөлшерлемесі). Бұл жерден банктердің кәсіпорындардың теңгелік депозиттеріне қатысты пайыздық саясатын байқауға болады, ал халықтың салымдарына қатысты банктер өзінің депозиттік ... Ұзақ ... ... ... ... ... тағайындау арқылы ұитылады.
Республикамызда теңгемен салынған депозиттердің үлесін арттыру үшін банктер бірнеше шаралар қолданды. Оның ... 2001 ... 15 ... ... жеке ... ... (депозиттерін) міндетті ұжымдық кепілдендіру (сақтандыру) қорының салымдарды қайтаруды жүзеге асыру тәртібіне сәйкес теңгелік ... ... ... ... ... ... Депозиттің дамуындағы объективті факторлардың бірі - белгілі бір себептерге байланысты қаражаттарды депозиттерге тарту ... ... банк ... және ... ... басқаруды жүзеге асыруда үлкен маңызы бар.
Кесте 3.3.
Қазақстан Республикасы бойынша банктермен ағымдағы шоттарға және ... ... ... ... ... ... теңге)
2001
2002
2003
2004
2005
2006
Орташа жылдық номиналдық пайыз мөлшерлемесі
Ағымдағы шоттар
-
-
-
-
1.1
0.4
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
-
1.1
0.5
Жеке тұлғалардың
-
-
-
-
0.0
0.1
Барлық депозиттер
5.2
3.6
4.0
3.4
3.9
4.3
Талап еткенге дейінгі депозиттер
2.3
1.8
1.7
1.5
1.2
1.5
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
1.4
2.5
2.6
Жеке ... ... емес ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесі, %
Ағымдағы шоттар
-
-
-
-
-4.9
-5.3
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
-
-4.9
-5.3
Жеке тұлғалардың
-
-
-
-
-6.0
-5.7
Барлық депозиттер
-5.4
1.7
-11.7
-5.8
-2.3
-1.7
Талап еткенге дейінгі депозиттер
-8.0
-0.1
-13.7
-7.6
-4.9
-4.3
Банктік емес заңды тұлғалардың
-
-
-
-
-3.6
-3.3
Жеке тұлғалардың
-
-
-
-
-1.3
-1.2
Осы кезеңдердегі ... ... 2002 ... бастап қызметін жүзеге асыруына байланысты, депозиттік нарықтағы теңгеде салынған депозиттер ... арта ... 3.4. ... ... депозиттер бойынша мөлшерлемесі
(млрд.тенге)
Депозиттер
01.12.00
01.12.01
01.12.02
01.12.03
01.12.04
01.12.05
01.12.06
Нақты пайыз мөлшерлемесі
Банктік емес заңды тұлғалардың
23.7
8.1
5.6
7.1
5.8
5.2
5.3
Талап еткенге дейінгі
38.8
2.7
1.1
3.7
3.0
2.7
2.5
Мерзімді соның ішінде:
22.9
9.9
8.5
7.9
6.1
5.6
5.5
90 күнге дейін
13.3
8.5
6.1
7.2
5.9
5.3
5.2
181-365 күн
48.6
15.8
7.6
13.9
6.5
10.2
9.5
1-3 жыл
16.3
13.7
13.6
8.4
7.1
7.6
8.0
3жылдан астам мерзімге
-
10.0
-
0.3
0.3
0.1
0.1
Жеке тұлғалармен депозиттер
16.7
3.0
1.9
2.4
3.2
2.4
2.1
Талап ... ... ... ... күнге дейін
31.9
1.5
17.7
13.8
14.0
10.6
5.8
91-180 күн
32.3
14.4
18.8
18.5
16.0
11.7
10.6
181-365
42.2
12.1
17.0
1.2
17.8
13.7
12.6
1-3 жыл
24.7
7.5
9.4
14.6
18.3
15.3
14.5
3 жылдан астам мерзімге
23.4
7.7
11.3
11.8
1.7
14.6
15.2
Нақты пайыз ставкалары
Банктік емес заңды тұлғалардың
-3,9
-2,8
3,6
-9,1
-3,6
-1,2
-0,7
Талап еткенге дейінгі
7,8
-7,6
-0,8
-12,0
-6,2
-3,5
-3,4
Мерзімді соның ішінде:
-4,5
-1,2
6,5
-8,4
-3,4
-0,8
-0,5
90 күнге дейінгі
-12,0
-2,5
4,1
-9,0
-3,6
-1,1
-0,8
91-180 күн
5,0
0,0
13,0
-1,4
-1,4
2,3
1,8
181-365 ... ... ... ... ... ... ... еткенге дейінгі
-17,4
-8,0
-0,5
13,6
-7,0
-4,6
-4,7
Мерзімді соның ішінде:
1,0
0,7
-3,7
5,3
6,0
3,1
12,4
90 күнге дейінгі
2,5
1,2
15,5
-3,4
3,8
3,9
-0,2
91-180 күн
2,8
2,9
16,6
0,6
5,6
4,9
4,3
181-365 күн
10,5
0,8
14,8
-4,8
7,3
6,8
6,2
1-3 жыл
-3,1
-3,3
7,4
-2,7
7,7
8,3
7,9
3 жылдан астам мерзімге
-4,1
-3,1
9,2
-5,1
2,6
7,7
9,1
Инфляция (ИПЦ)
11,2
1,9
17,8
9,8
6,4
8,0
6,1
Кесте 3.5
Қазақстан Республикасындағы АҚШ долларымен ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі
Банктік емес заңды тұлғалар
8.9
4.5
4.8
-
-
-
-
Талап еткенге дейінгі
14.4
1.2
3.2
-
-
-
-
Мерзімді соның ішінде:
8.6
4.6
3.2
-
-
-
-
90 күнге дейін
6.3
4.7
3.6
-
-
-
-
91-180 күн
13.4
10.0
7.2
-
-
-
-
181-365 күн
5.3
1.4
8.2
-
-
-
-
1-3 жыл
8.9
-
11.1
-
-
-
-
3 жылдан астам мерзімге
8.9
-
-
-
-
-
-
Жеке ... ... ... ... ... ішінде:
14.1
6.9
7.9
-
-
-
-
90 күнге дейінгі
13.3
6.2
7.5
-
-
-
-
91-180 күн
12.4
6.4
8.0
-
-
-
-
181-365 күн
21.9
8.6
8.5
-
-
-
-
1-3 жыл
19.1
13.3
9.5
-
-
-
-
3 жылдан ... ... емес ... ... ... дейінгі
10.7
-0.5
1.6
-1.1
-1.2
-0.4
-0.1
Мерзімді соның ішінде:
5.1
2.8
3.3
2.3
1.5
5.1
1.5
90 күнге дейінгі
2.9
2.9
2.0
2.3
1.3
1.8
1.2
91-180 күн
9.8
8.1
5.6
7.0
2.4
6.7
2.7
181-365 күн
1.9
-0.3
6.6
4.7
5.0
6.8
6.4
1-3 жыл
5.4
-
9.4
6.1
6.3
5.0
7.8
3 жылдан астам иерзімге
5.4
-
-
-
-2.9
-0.8
5.6
Жеке тұлғалармен депозиттер
7.0
0.1
2.2
0.3
1.2
2.7
3.7
Талап еткенге дейінгі
-0.7
-1.4
-0.6
-1.8
-2.4
-0.7
0.5
Мерзімді соның ішінде:
10.4
5.1
6.3
5.7
5.0
5.6
5.9
90 күнге дейінгі
9.7
4.4
5.9
3.8
2.3
4.0
3.7
91-180 күн
8.8
4.6
6.4
6.7
4.8
5.5
5.2
181-365 ... ... ... ... ... (ИПЦ)
3.3
1.7
1.5
2.6
3.4
1.6
1.1
3.5. - кестеден көріп отырғанымыздай, кәсіпорындар үшін қарастырылып отырған кезең аралығында теңгемен салынған депозиттер емес,керісінше шетел валютасында орналастырылған ... ... ... отыр. Валютадағы депозиттер бойынша пайыз мөлшерлемесі, теңгедегі депозиттермен салыстырғанды, айтарлықтай төмен болғанымен осы жағдай орын ... жеке ... ... ... байқауға болады: жеке тұлғалардың депозиттік нарығында валютадағы депозиттер бойынша жоғары пайыз мөлшерлемелері белгіленген. Банктер тек мерзімі бір жарым жылдан ... ... ... ... сәйкесінше валютадағы депозиттермен салыстырғанда жоғары пайыз мөлшерлемелері белгіленген. Бұл банктердің Ұзақ мерзімді теңгемен салынған депозиттерді тарту саясаттарымен ... ... ... ... ... ... төрт негізгі жүйе құраушы екінші деңгейдегі банктерді қарастыруға болады. Олардың қатарына мынадай банктерді жатқызамыз:
- ... ... ... ... ... Банк Туран Алем;
- ... ... ... және ... да ... ... Ұсыну және қызметтер көрсету аясында да негізінен осы ... ... ... Жеке ... ... нарығындағы екінші деңгейдегі банктердің үлестерін келесі диаграмма арқылы бейнелеуге болады. Аталып кеткен банктер стратегиялары бәсекелестердің қаржылық жағдайына, ... ... ... асыратын нарық сегментіне, клиенттеріне және басқа да себептерге байланысты ажыратылады.
3.2. АҚ депозиттік ... банк ... ... ... даму ... ... әрі тұрақтытүрде нығайып келе жатқан жүйе ретінде сипатталады. Банктік қызметте кез келген көрсеткіш клиент сеніміне әсер ете ... ... ... ірі қаржылық мекеме үшін объективті сипаттама ретінде бөлшек бизнес саласындағы көрсеткішті алуға болады. Банкке ақшасын ... ... саны мен ... ... ... -- ақ клиенттің банкке деген көзқарасы бірден ... 2001 жылы ... ... ... бойынша алғандағы жалпы көрсеткішке сәйкес тұрғындар салымының көлемі миллиардтық шектен асқан болатын. Ал бүгінгі күнгі жағдай мүлдем ... ... Банк ... ... жеке ... ... ... ірі қаржылық мекеме ретіндегі мәртебесін дәлелдей отырып, банкке салынған тұрғындар депозиттері бойынша рекордтық көрсеткішке - 1 ... ... ... ... қол ... Банкінің депозиттерінің негізгі тоғыз түрі бар:
- ... ... ... ... ... ... ... ;
- ... ... ... ... жеке ... ... әр депозит өздігінше ерекше болып келеді.
депозиті - артық ақшаны салымға пайдамен салудың ең ... әрі ... ... ... ұзақ ... бойы ... келе жатқан бұл депозиттің халық арасындағы танымалдығы соншалық, шын мәнінде атана алады. Сонымен қатар өз ... ... аз ... салымға салып, барынша көп кіріс алғысы келетін салымшылар үшін ең тиімді депозит түрі болып келеді және салымды сақтау мерзімінің ... әрі ... мол ... ... депозиті салымшылар саны бойынша депозиттер арасында көш басшы болып келеді.
Салымның негізгі шарттары:
Салым мерзімі: 1,3,6,9,12,13,18,24,25,36,37,48 немесе 60 ай;
Сыйақы төлеу: салым ... ... ... ... ... ... ... ақша алу мүмкіндігі: жоқ;
Салымның ең төменгі мөлшері: Алматы және ... ... ... үшін - 15 000 ... 100 АҚШ ... немесе 100 евро;
- басқа қалалардың тұрғындары үшін - 2 000 ... 20 АҚШ ... ... 20 евро;
кесте 3.6
депозиті бойынша пайыздық ставкалар.
Валюта
3,4,5 ай
6,7,8 ай
9,10,11 ... ... ... ... ... ... ... депозиті - ақшаны ыңғайлы сақтау әрі түрлі мақсатқа жинақтау мүмкіндігі. Депозитті ашқанда қосымша кіріс ... бұл ... ... ... ... қоюдан сақтайды. Сіз тек өзіңіз ойластырған затты сатып ... ... ... сол ... ... ... ашуға болады.Сонымен қатар қосымша табыс алу мүмкіндігі бар.
Салымның негізгі шарттары:
Салым ... ... ... 60 ... төлеу: салым мерзімі аяқталғаннан кейін;
Салымды толықтыру мүмкіндігі: бар;
Салымнан ішінара ақша алу ... ... ... ... шот ашу ... ... ... ең төменгі мөлшері: Алматы және Астана қалаларының тұрғындары үшін - 15 000 ... 100 АҚШ ... ... 100 ... ... ... ... үшін - 7 000 теңге, 50 АҚШ доллары ... 100 ... 3.7
... ... пайыздық ставкалар.
Валюта
6 ай
9 ай
12 ай
18 ай
24 ай
36 ай
48 ... ... ... ... - ... жасалған қамқорлық және оның болашағына сенімділік және жасы 16 - ға толмаған ... үшін ақша ... ... ... ... ... бар - ... қарамастан, кез келген тұлға ақша салушы бола алады. Ақша салушылардан немесе салымшының өзінен (жасы 14 - ке ... ... не ... ... ... ... ... сәйкес өзге бір үшінші тұлғалардан жинақ шотына қосымша жарна қабылдануы мүмкін. Алайда, салым сомасынан ақша берілмейді, бұл ... ... әрі ... ... ... жасы 14 - ке ... ... салымға оның заңды өкілдері, одан әрі өзі иелік етеді. Жасы 16 - ға толмаған ... ... ақша беру тек ... ... ... жүргізіледі.
Кесте 3.8
депозиті бойынша пайыздық ставкалар.
Валюта
12 ай
24 ай
36 ай
48 ай
60 ай
Теңге
9%
9,5%
10%
10,25%
10,5%
АҚШ доллары
5%
5,5%
6,5%
7%
7,5%
Евро
5%
5,5%
6,5%
7%
7,5%
депозиті - зейнетақыға үстеме ... алу ... ... кез ... ... ... ... толықтыра отырып, ай сайын сыйақы алып отыруға болады.
салымы ай сайынғы табыс түрінде зейнетақыға қосылып ... ... ... және 50 ... асқан адамдарға арналған арнайы салым.
Салымның негізгі шарттары:
Салымшылар : жасы 50 - ден ... жеке ... ... ... бар жасы 50 - ге ... адамдар;
Салым мерзімі: 7 немесе 13 ай;
Сыйақы төлеу: ай сайын;
Салымды толықтыру мүмкіндігі: бар;
Салымнан ішінара ақша алу ... ... ... ... шот ашу: қалауы бойынша;
Салымның ең төменгі мөлшері: 2 000 теңге, 20 АҚШ ... ... 20 ... 3.9
... ... пайыздық ставкалар.
Валюта
7 ай
13 ай
Теңге
7%
10%
АҚШ доллары
4,5%
5,5%
Евро
4,5%
5,5%
депозиті - қосымша табыс табу мүмкіндігі. Ендігі жерде табыс алу үшін депозит ... ... ... ... ... ... шарттары:
Салым мерзімі: 6,9,12,18,24,36,48 немесе 60 ай ;
Сыйақы төлеу: кез келген уақытта, клиенттің қалауы бойынша;
Салымды толықтыру мүмкіндігі: жоқ;
Ағымдағы немесе карточкалық шот ашу ... ... ... ең ... ... 15 000 ... 1000 АҚШ ... немесе 1000 Евро.
Кесте 3.10.
депозиті бойынша пайыздық ... ... ... ай
18 ай
24 ай
36 ай
48 ай
60 ай
Теңге
5,5%
8%
8,5%
9%
9,5%
10%
10,25%
10,5%
АҚШ доллары
3,5%
4%
4,5%
5,5%
6%
6,5%
7%
7,5%
Евро
3,5%
4%
4,5%
5,5%
6%
6,5%
7%
7,5%
депозиті - мультивалюталық салым ... ... және үш ... ... шот ... ... ... АҚШ долларымен және еуромен. Бұдан кейін ақша салушы депозит шегінде соманы кез ... ... бір ... ... ... ... ... Бұл салым бойынша қосымша жарна салып отыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... бұл ... ақшаны орналастырудың халық арасындағы тартымды әрі сенімді құралы болып табылады.
Салымның жалпы талаптары:
- ... ... ... салымдағы ақша бір уақытта бір валютамен немесе екі, үш валютамен сақталуы мүмкін.
- ... ... 12,24,36 ... Банк ... ... ... ... мерзім барысында жинақ шотына қосымша жарна қабылданады, ал ... ... ақша ... ... ... ... салымшының қалауы бойынша салымды түгелдей немесе салым сомасының бір бөлігін бір валютадан екіншісіне айырбастауға болады.
- ... ... ... ... жазылған салымшы өтініші негізінде жүргізіледі.
- Айырбастау ... ... сол ... ... ... айырбастау бағамына сәйкес іске асырылады.
- Салым мерзімі барысында сыйақы есептеу әрбір ... түрі ... ... ... ... ... шоты ... салым мерзімі ұзартылған күні белгіленген сыйақы ставкасымен, салымның нақты ... ... үшін әрі ... ... ... салым қалдығына жүргізіледі.
- Егер ... ... ... ... 12 ... асатын болса, Банк салымның сыйақы ставкасын бір жақты тәртіппен шарт бекітілген күннен бастап әрбір 12 айдан кейін ... ... ... ... ... ... депозиті бойынша пайыздық ставкалар.
Валюта
12 ай
24 ай
36ай
Теңге
8,5%
9,5%
10,0%
АҚШдоллары
4,5%
5,5%
6,5%
Евро
4,5%
5,5%
6,5
депозиті - ... ... ... ... қатар ішінара ақша беріліп отырады. Бұл салымның ... ... ... ... артықшылығы мынада: депозитті Дербес Сервис Орталығында (ДСО) ашсаңыз, 5 мың АҚШ долларына дейінгі сомада кредиттік лимиті бар әп -- ... ... Visa Instant ... қоса ... ... ... 12,24,36 ... Банк салымының шарты әрекет ... ... ... жинақ шотына қосымша жарна қабылданады және шоттан ішінара ақша беріліп отырады.
- ... ... ... ... ... ақша берілгенде, жинақ шоттағы салымның кемімейтін қалдық ... ... ... Егер ... ... ... мерзімі 12 ай болса, сыйақы ставкасы салым сақталатын мерзім барысында өзгеріссіз қалады.
- Егер ... ... ... ... 12 ... ... болса, Банк салымының сыйақы ставкасын бір жақты тәртіппен шарт бекітілген күннен бастап әрбір 12 ... ... ... ... ... ... ... барысында оның шотта сақталған нақты мерзімі үшін сыйақы нақты қалдық сомасына есептелінеді.
Кесте 3.12.
депозиті бойынша пайыздық ставкалар.
Валюта
12 ... ... ... ... ... - ... - ... жүйесінде ашылатын салым.
- Салым: ... АҚШ ... ... ... ... ашу: ... ... ақша ... ... ... ... Салым мерзімі: 3,6,9,12 ... ... ең ... мөлшері: 10 000 теңге, 100 АҚШ доллары, 100 Евро.
- ... ең ... ... ... 3.13.
депозиті бойынша пайыздық ставкалар.
Валюта
3 ай
6 ай
9 ай
12 ай
Теңге
5,5%
6,0%
8,5%
9,0%
АҚШ доллары
3,5%
4,0%
4,5%
5,0%
Евро
3,5%
4,0%
4,5%
5,0%
депозиті - ... ... бар ... салым.
- Салым: теңгемен, АҚШ долларымен немесе Евромен қабылданады;
- Салымның ең төменгі мөлшері: 2 000 теңге, 10 АҚШ доллары немесе 10 ... ... ... ең ... мөлшері: 300 теңге, 2 АҚШ доллары немесе 2 ... ... ... 6,9,12,18,24,36 ай;
- Сыйақы ставкасы: салымның сақталу мерзімі барысында өзгертілмейді;
- Басқа ... ... ... ... дербес режимде ашуға да болады. Бұл жағдайда депозитті Интернет арқылы тексеріп отыруға, қосымша ақшамен толықтыруға болады.
- Салым ... ... ... ... ... жүргізілмейді, банк салымының шартын автоматты түрде сол мерзімге, ұзарту ... күні ... ... болатын сыйақы ставкасымен қайта ұзарту қарастырылған;
- Салым бойынша есептелген сыйақы Банк салымы шартының мерзімі аяқталған күні жүргізіледі;
Кесте 3.14.
депозиті ... ... ... ай
13ай
Теңге
1,0%
7,0ай
АҚШ доллары
5,5%
4,5%
Евро
5,5%
4,5
- Бастапқы жарна сомасы кемінде 500 АҚШ долларына ... сол ... ... ... не ... евродағы сомаға тең болса әрі сақтау мерзімі 6 және 12 ай ... ... ... ... 0,5% ... бонус қосылады.
-- Халық Банкінің ... ... ... клиент бұл депозитті банкке барып жатпай - ақ, банкомат арқылы аша алады.
- Карточкалық депозитті ашу: ... ... ... ... ... ақша аудару арқылы ашуға немесе толықтырып отыруға болады.
- Карточкалық депозиттің мерзімі: ақша қабылданған күннен бастап 12 ай, ... ... ... ... ұзақ ... ... Депозит ашу туралы шарт мерзімін ұзарту қарастырылмаған. Мерзімі аяқталғаннан кейін ол автоматты түрде жабылады, ал салым ... мен ... ... ... ... ... ... ең төменгі мөлшері: бастапқы ең төменгі жарна мөлшері - 1000 ... яғни ... ... ... ... карточкалық шотта тиісті соманың болуын қамтамасыз ету керек. Депозиттен ішінара ақша беру қарастырылмаған. Депозиттің бір бөлігі мерзімінен ерте ... ... ... шарт бұзылған болып саналады, ал салым сомасы карточка ұстаушының карт - ... ... ... толықтырып отыру: депозитті ақшамен толықтырып отыруға болады, қосымша жарна мөлшері мен ... саны ... ... ... карточкалық депозит бойынша сыйақының жылдық мөлшерлемесі - 5% әрі бұл депозит сақталатын мерзім барысында өзгеріссіз қалады. ... ... ... ... ... ... ... және ақша сомасының сақталу мерзімі барысындағы өзгерісін ескере отырып есептеледі. Сыйақы депозит мерзімі аяқталғаннан кейін депозиттегі негізгі ... ... карт - ... аудару арқылы төленеді.
- Қосымша талаптар: карточкалық депозит Салымшының бастамасымен/кінәсінен мерзімінен бұрын алынатын болса, салым сомасын төлегенде, операция жасалатын күні қолданыстағы ... - қол ақша беру үшін ... Банк ... ... ... ... ... Есептелген сыйақы талап ету салымының мөлшерлемесі бойынша салымның нақты ... ... ... ... ... отырып, қайта есептеледі.
Халық Банкіндегі карточкалық депозит жалақы жобасына қатысушылар арасында қызығушылық тудырады әрі зейнетақысын карточкамен алатын зейнеткерлерге пайдалы ... ... ... ... саны 1,5 ... асады. Барлық жұртшылыққа барынша пайдалы өте тиімді, пайдалануға ыңғайлы болып табылады. Бұл депозиттердің түрлері дамып әрі ... ... ... жеке ... жұмыс істейтін ең ірі қазақстандық банк атағын дәлелдеді. Халық Банкі екінші деңгейдегі банктер арасында ... ... ... ... көлемі бойынша 1 млрд.АҚШ долларлық рекордтық көрсеткішке қол жеткізді.
2001 жылғы жаздың аяғында халық салымдарының көлемі бір ... ... ... 1116,2 ... ... ... Бүгінгі күні Халық Банкінің 2006 жылғы 1 ақпандағы ... ... ... қор ... 132,9 ... ... 1,01 млрд.АҚШ долларын құрады. 2006 жылғы 1 наурыздағы жағдай ... бұл ... 138,3 ... ... 1,06 млрд.АҚШ долларына дейін ұлғайды. 2006 жылдың 1 ... ... ... ... ... 98,7 ... және 71,4%, ал талап ету депозиттері 39,6 млрд.теңгені яғни 28,6% құрайды. Теңгелік депозиттер 90,4 млрд сомаға және 65,3%, ... ... ... 47,9 ... ... 34,7% -- ға ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мерзімді салымдардың жалпы сомасы 94,5 млрд.теңге болды. 1 наурызда бұл көрсеткіш 98,7 ... ... ... осы жылдың 2 айының ішінде 4,4% өсімді ... ... ... ... жұртшылыққа кеңінен танымал салымдар болып 42,4 млрд.теңгені шоғырландырып отырған және 36,5 ... ... > ... ... ... ... жеке және ... тұлғалар салымының өсу динамикасы.
Жалпы Халық Банктің клиенттер алдындағы міндеттемелері жыл соңына таман 16422,5 млрд ... ... ... ... ... жеке ... депозиттерінің өсу қарқыны 2004 жылы 2003 жылға қарағанда 21,7%- ға ... яғни ол 841,4 млн ... ... Ал 2005 жыл 2004 жылға қарағанда 31,1% -- ға өскен, яғни ол 1828,8 ... ... 2006 жылы 2005 ... қарағанда 25,2% -- ға өскен, яғни ол 4136,6 ... ... ... ... депозиттерінің өсу қарқыны 2003 жылы заңды тұлғаларға берілген депозиттер 65,3% немесе 1008,5 млн.теңгеге өсті. Ал 2004 жылы 2003 ... ... 78,3% ... 3032 млн.теңгеге өсті.2006 жылы 2005 жылға қарағанда 74,8% -- ға өсіп, 12885,9 млн.теңгені ... АҚ ... ... ... ... ... қаржы нарығының дамуын қоғамдық қайта өндірудің макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... ... ақша-несиелік реттеу мен ақша-несиелік қатынастардың жаңа ... ... ... ... ... жетілдірмей, банктердің ролін көтермей жүзеге асыру мүмкін емес.
Халық Банктің тиімді ... етуі ... ... банктік қызмет нарығын тұрақты зерттеу және болжау, екіншіден, банктік қызметті жан-жақты жоспарлау қажет.
Жанданған бәсекелестік жағдайында Халық ... ... үшін ... ... мен технологияларға сәйкес автоматтандырылған ақпараттық басқару және мәліметтерді ... ... ... ... ... ... жетілдіру жолдарын іздеуі қажет, сондай-ақ жаңа банктік құралдар енгізуі керек. Банктік ... ... ... және ... ... ... бірі ... табылады.
Депозиттік операцияларды Халық банкі қызметінің маңызды түрі ретінде қарастыра отырып, оны жүзеге асырудағы негізгі мақсат неғұрлым аз бағамен ... көп ... ... екендігін алға қою керек. Осы мақсатты сәтті орындау келесі міндеттерді орындауға мүмкіндік береді:
- ... ... ... ... ... ... пайда алу;
- талап етілетін банктік өтімділік деңгейін ұстау;
- депозит түрлері мен депозиттік операциялар ... ... ... ... депозиттік операциялар мен ссудалық операциялардың арасында сәйкестілік сақтау;
- ... ... бос ... ... ... ... ... жүргізу;
- тартылған ресурстар бойынша пайыздық шығындарды азайту жолдарын іздестіру;
- ... ... ... дамыту және клиенттерге қызмет көрсету мәдениеті мен ... ... ... ... Халық банкінің қызметінің дамуына алғышарт болады. Осылайша, жалпы банктік саланы жетілдіру үшін депозиттік ресурстарды көбейту ... ... ... ... бірі ... капиталды легализациялау процесін атап өтуге болады. Ақша қаражаттарын легализациялау механизмі капиталды сыртқа шығару немесе қаражаттарды көлеңкелі экономикадан ... ... құю ... табылады. Капиталды шығару оның криминалдық негізін жасыруға мүмкіндік береді. Мысалы, европалық банктере депозит ашу үшін капиталдың ... ... ... ... ... бар ... ... Ол белгілі бір ақша сомасы қазақстандық банктегі шоттан ... ... ... ... мүмкін. Ал, банктер шот ашу кезінде ақшаның пайда болу негізін куәландыратын құжатты талап етпейді .
Жалпы алғанда, ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүйедегі аномалияға табиғи реакциясы ретінде қарауға болады. Себебі, ол жалпы приватизациялау және мемлекеттік меншікті жұлмалау негізінде пайда болды. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... да оған қосымша себеп болды. Қазақстан экономикасынан соншалықты көп ... ... ... ... ... келтірген соң капиталды легализациялау процесі қажет болды. Осылайша, көлеңкелі ... ... үшін ... 2001-жылдың маусымында 20 күнге есептелген легализация жүргізілді. Сөйтіп, 2001-жылдың 28-маусымына ... ... ... ... ... 71 млн. ... аса ... түсті. Легализацияланған ақшалардың 82%-нан астамы қолма-қол доллармен түссе, 11,4%-ы шетелден аударылды, ал 6,5%-ы ... ... ... ... Банк ... түскен қаражаттарды ақша-несиелік саясатқа зиян келтірмейді деп есептейді. Өйткені, негізінен ... ... ... ... ақша ... ... ... аударылуынан ешнәрсе өзгермейді.
Халық Банк өтімділігін сақтайтын маңызды фактор оның ... ... ... ... ... Депозит сапасының критерийі олардың тұрақтылығы болып табылады. Депозиттердің тұрақты бөлігі көп болған сайын банк ... де ... ... ... бұл ... ... ... банктің ішінде болады. Депозиттердің тұрақты бөлігін көбейту ... ... ... ... ... ... ол банк міндеттемелерінің қайта түзілуін білдіреді. Депозиттік саясаттың ұйымдастырылуы тиімді депозиттік портфельдің қалыптасу принципіне негізделеді. ... ... банк ... ... ... ... ... орны мен ролі бірталай өседі. Бұл жағдай ұсынылатын қызметтер саны мен ... ... ... ... өсуі және осыған байланысты мемлекеттің әлеуметтік іс әрекеті шекарасының кеңеюімен белгіленеді.
Ақша қаражаттарын тарту кезінде таңдау құқығы клиентте болады да, банк ... үшін ... ... күресін жүргізеді. Банктік бәсекелестіктің дамуымен байланысты ресурстардың шектеулілігі белгілі-бір клиенттерге банктің тәуелді болуына әкеледі. Егер бұл ... ... тар ... онда ... оларға тәуелділігі де жоғары болады. Пассивтік операциялар бойынша банк таңдауы, әдетте, оның қарыз ... ... ... ... тәуелді болатын клиентурасымен шектеледі. Сондықтан, банктің ресурстық базасын қалыптастыру мәселесін шешу үшін салымшылардың санын ... ... ... жандандыру керек. Осыған байланысты банкке жақсы депозиттік ... ... Оның ... ... ... деңгейін ұстап отыру, ақша қаражаттарын басқа көздерден тарту мүмкіндігін қамтамасыз ету, активтермен мерзімі, көлемі және ... ... ... ... ... ... ... кеңейту мақсатында Халық банкі депозиттік саясатты активизациялау қажет. Оны ... ... ... ... ... соның ішінде салымшылардың санын көбейту арқылы. Осылайша, клиенттерге демалыс кездері пайызы төленетін мақсатты салымдар пайдалы ... еді. ... ... ... жаңа ... ... қосымша сыйлықты қарастырғаны жөн. Сондай-ақ, тұтыну тауарларын жеңілдікпен сатып алуға болатындай депозит тартымды болады деген ойдамыз.
Банктің өтімділік ... ... ... көтеру үшін халықтың мерзімді салымдарын кенеттен алуының банктің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... жөн. Тек қана мерзімінен бұрын шешуден қорғау арқылы банк өзінің ресурстарын толық ... ... ... ... ... ... мен зерттеулердің нәтижесінде Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктерде жүргізіліп жатқан депозиттік операциялардың даму үстінде екенін айқындауға ... ... ... ... өсуі мен ... ... ... осы операцияның ілгерілеуде екенін дәлелдейді. Алайда, егер әрбір банктің ішіндегі депозиттік портфельге үңілсек, депозиттік операцияларды жетілдіру қажеттігі де бар ... ... ... депозиттік ресурстардың ірі банктерде көптеп шоғырлануы болып табылады. Мысалы, еліміздегі ең ірі үш банкте - , және ... ... ... ... ... ... 61%-ы ... Соның ішінде тек өзінде барлық халық депозиттерінің 23%-на жуық сомасы тартылған. Бұл салымшылардың көптеген банктерге сенімі жоқ екендігін ... ... ... ... ... ... ... жағдайда Жеке тұғалардың салымдарын міндетті ұжымдық сақтандыру Қоры осы ... ... жеке ... ... үлкен сомадағы депозиттерін бірден қайтара алады ма ... ... ... ... ... ... жүйесін әрі қарай дамыту керек. Ол үшін:
- ... ... ай ... ... ... ... ... инвестициялық портфелін оптимизациялау;
- Депозиттерді қайтару механизмін жетілдіру;
- ... ... ... ... қадағалап, банкроттықты алдын ала болжау қажет.
Сонымен бірге, жоғарыда аталған ірі банктерден басқа банктердегі депозиттердің ... ... ... ... қызметі де ауырлай түседі. Жекелеген банктермен қоса олардың аймақтардағы филиалдары бойынша да ... ... ... ... ... ... ... деңгейі қызметтеріндегі тәуекелділікті жоғарылатады. Бұл жерден шығатын қорытынды: ... ... үшін ... ... және ... ... бизнестің даму стратегиясын таңдау мәселесі актуалды болып отыр.
Осындай шарттарда Халық банкі қазіргі депозиттердің көптүрлілігіне ... ... ... кейбір шарттарды толықтыру талап етеді. Мысалы, депозиттерді тартудың ең маңызды құралы - ... ... ... ... ... нарық жағдайында қаражат қажеттілігі кенеттен туындап қалатын кездер өте жиі ... ... ... ... ... оны ... ыңғайлы кез-келген уақытта қажет болған кезде алып ... ... ... ... ... ... ... ойымызша, мерзім аралығы клиентке тартымды болатындай пайыздық кесте құру маңызды ... ... Біз ... пайыздық кесте ұсынамыз:
Кесте 3.15
Депозит түріне ұсынылатын пайыздық кесте үлгісі
(%-бен)
Мерзімі
3-12 ай
12-24 ... ... ... ... ... ҚР ... ... банктерінің депозиттік бағдарламалары негізінде автормен құрылған.
Бұл жерде клиент 60 ай мерзімге депозит ашса және егер қаражатын 3 айдан кейін алып ... ... онда оған ... ... ... ... ... есептейді. Сол сияқты 4-ші, 5-ші ... 11-ші айдан кейін де ... ... ... төленеді. Тіпті сыйақы мөлшерлемесі толық айларға ғана емес, сондай-ақ ... де ... ... 3 ай 15 ... ... қаражат қажет болып қалса да, депозиттің нақты жатқан күндеріне де ... ... Ал, ... ... ... 12 ай мен 24 айдың арасында бұзғысы келсе, онда оған 10% ... ... ... есептеледі. Осылайша, 60 айға депозит ашқан клиент сыйақы мөлшерін жоғалтпай-ақ қаражатын ... ... ... алып кете ... Бұл ... депозитті халықтың кез-келген категориясына тартымды етеді. Депозитке сыйақы мөлшерлемесін келесі формуламен есептеуге болады:
Дс * См * К = Тс,
360 ... ... Дс - ... ... - ... мөлшерлемесі;
К - депозиттің нақты жатқан күндер саны;
Тс - ... ... ... ... қосымша шарттары бойынша оның негізгі сомасынан 50% шамасында кез келген уақытта ішінара алуға ... ... егер ... 5 ... депозит ашып, оның ішінен 20%-ын 1 жылдан ... алып ... ... онда ... ... ... орташа сомасына есептеледі. Сонда жоғарғы формуладағы депозит сомасының орнында депозиттің орташа есептелген сомасы тұрады. Сыйақы мөлшерлемесін күндерге есептеу ... де зиян ... ... ол ... сомасын да күнделікті пайдаланып отырады.
Депозиттің банкте ұзақ мерзім сақталып тұруы үшін көп ... ... ... ... қосымша сыйақы есептеуге болады. Мысалы, 4 немесе 5 жылға депозит ашқан салымшыға депозит мерзімі аяқталғаннан кейін салымның орташа есептелген ... 2% ... ... ... бұл ... ... мерзімінен бұрын алып кетпеуіне себеп болар еді.
Сонымен қатар, клиент ... ... ... ... негізгі сомасының ішінен қайта-қайта ішінара ала бермеуі үшін есептелетін сыйақы мөлшерлемесі ай сайын төленіп отырғаны жөн. Бұл, бір ... ... ... ... әсер ете отырып, үстіндегі пайызы тұрғанда салымның негізгі сомасынан ішінара ... ... жоқ ... ... ... қолда бар қаражатты жұмсамау үшін банкке салып қойып, үстіндегі ақшасын алып отыруына мүмкіндік болады.
Аталған депозитке қосымша салуға әрқашанда ... ... ... ... болып табылады.
Сондай-ақ, қазіргі кезде көптеген банктерде ұтыс ойнатылатындықтан, клиенттер көп жағдайда осы критерийге де қарайтыны белгілі. Сондақтан, ұсынылып ... ... де ... ... маңызды болып табылады. Ол бойынша ай сайын әр қалада санаторийге 10 ... ... ... ... ... көбейіп кетпеуі үшін бұл жолдамаларды демалыс орындарымен арнайы ... ... ... ... ... Ал, бұл ... ... демалыс үйі банкте есеп-айырысу шотын ашып, ол бойынша операцияларды жеңілдікпен орындауы мүмкін.
Қорытынды
Қорыта келгенде, Қазақстан ... ... ... ... ... ... экономикалық шаралармен қатар жүзеге асырылып келеді. Жүргізіліп отырған банктік ... ... ... ... ... бос ... ... және инвестициалаудың ішкі көздерін қалыптастыруға бағытталған депозиттік нарықтың қалыптасуы мен дамуы болып табылады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, кез келген адам үшін ... ... ... ... бар: ... ... және ... да қаржылық мекемелердегі депозитке салу, өзін өзі жою дәрежесі жоғары мемелекеттік бағалы қағаздарды сатып алу, кәсіпорындардың түрлі акцияларын иемдену тағы ... Ақыр ... осы ... ... ... ... мен экономиканың жақсартылуына әрекеттесу факторы ретінде қалыптасуы өте маңызды. Республикамыздағы нарықтық өзгерістер мен экономикалық тұрақтылықтың болашағы еліміздегі бүкіл ақша ресурстарының 80% -- ы ... ... ... ... және ... ... ... еліміздегі банк жүйесі қалыптаса бастаған алғашқы жылдарда негізі қаланған болып табылады. Сондықтан, ол Қазақстан Республикасының банк саласында ... орын ... жеке ... ... ... ең ірі ... банк болып табылады. Халық Банкі екінші деңгейдегі банктер арасында бірінші болып ... ... ... ... 1 ... ... рекордтық көрсеткішке қол жеткізді.
2001 жылғы жаздың аяғында халық ... ... бір ... доллардан асып, 1116,2 млн.АҚШ долларын құрады. Бүгінгі күні Халық Банкінің 2006 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша депозиттік қор ... 132,9 ... ... 1,01 ... ... ... 2006 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша бұл көрсеткіш 138,3 млрд.теңгеге немесе 1,06 ... ... ... ... 2006 ... 1 ... ... бойынша мерзімді депозиттер 98,7 млрд.теңгені және 71,4%, ал талап ету депозиттері 39,6 млрд.теңгені яғни 28,6% ... ... ... 90,4 млрд ... және 65,3%, ... валютасындағы депозиттер 47,9 млрд.теңгеге немесе 34,7% -- ға ашылған.
2006 жылғы 1 ... ... ... ... ... жалпы сомасы 94,5 млрд.теңге болды. 1 наурызда бұл көрсеткіш 98,7 млрд.теңгеге дейін ... осы ... 2 ... ... 4,4% ... ... Бүгінгі күнге дейін жұртшылыққа кеңінен танымал салымдар болып 42,4 млрд.теңгені шоғырландырып отырған және 36,5 млрд.теңгені ... > ... ... ... ... қол ... ... талғампаз клиенттер қажеттіліктерін қанағаттандыратын банк өнімдері мен қызметтерін енгізу ... ... ... ... банк саясаты болып табылады. Банктің маңызды жұмыс бағыты, бар депозиттік өнімдерді ... мен жаңа ... ... ... ... ... ... Банкі халыққа арнап барынша пайдалы инновациялық өнімдерді енгізу бағытына сәйкес осы жылдың сәуір айында жаңа мерзімді Жинақтаушы депозит ашты. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жолықпай, банкомат арқылы ашуына болады. Қаражатты депозитке карточка шотынан банкомат арқылы ақша аударымы қызметімен салуға болады. Бұл ... түрі ... ... ... ... қатысушылар мен зейнетақыны карточкадан алатын зейнеткерлерге пайдалы болмақ. Мұндай клиенттер саны 1,5 ... ... ... 1 ... ... ... ... ету депозиттер көлемі өткен жылмен салыстырғанда 30,8 млрд.теңгеден 39,6 млрд.теңгеге дейін өсті. Бұл көрсеткіш халықтың Банкке деген сенімділігі мен оның ... ... ... бола алады .
өтімділігін сақтайтын маңызды фактор оның депозиттік базасының сапасы болып табылады. Депозит сапасының критерийі олардың тұрақтылығы ... ... ... ... ... көп болған сайын банк өтімділігі де жоғары болады. Өйткені, бұл ... ... ... банктің ішінде болады. Депозиттердің тұрақты бөлігін көбейту банктің өтімді активтердегі қажеттілігін ... ... ол банк ... ... ... ... ... тарту кезінде таңдау құқығы клиентте болады да, банк ... үшін ... ... ... жүргізеді. Банктік бәсекелестіктің дамуымен байланысты ресурстардың шектеулілігі белгілі-бір клиенттерге банктің тәуелді болуына әкеледі. Егер бұл клиенттердің шеңбері тар ... онда ... ... ... де жоғары болады. Пассивтік операциялар бойынша банк таңдауы, әдетте, оның қарыз алушыларына қарағанда неғұрлым ... ... ... клиентурасымен шектеледі. Сондықтан, банктің ресурстық базасын қалыптастыру мәселесін шешу үшін салымшылардың санын көбейту бойынша жұмысты ... ... ... ... ... ... ... саясат қажет. Оның негізіне диверсификацияның қажет деңгейін ұстап ... ақша ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, активтермен мерзімі, көлемі және пайыздық мөлшерлемесі бойынша балансталуын сақтау ... ... ... ... ... ... қаражаттарды жинақтау мақсатында құралатын салымдары жатады. Бұл салымдар бойынша мерзімді депозиттерде біршама төмен ... ... ... ... жеке ... ... ... банктік тәжірибеде жинақ салымдары салым операцияларының мерзіміне және шартына байланысты келесідей түрде жіктеледі:
- мерзімді жинақ ... ... ... ... ... ... ... жастарға сыйақы салымдары;
- шарттық салымдар;
- мәлімдеуші салымдар;
- депозиттік сертификаттар.
Банктік тәжірибеде, клиентке есеп ... ... ашу ... ... ... мерзімге қызмет ету депозиті де кеңінен қолданылады. Бұл депозит міндетті сипатқа ие, себебі, ... ... есеп ... ... ашу ... ... ... Бұл депозитті шартты депозитке жатқызуға болады. Өйткені, ондағы қаражат клиенттің есеп айырысу шотын жабу мен ... ... Бұл ... негізінен мерзімсіз депозитті мерзімді несиелеу ресурсы ретінде де ... Бұл ... ... табыс және пайыз өте төмен болмауы мүмкін.
Қазақстан АҚ > 2005 жылдың 8 шілдедегі Басқарма қаулысына сәйкес , , , , , атты ... ... ары ... ұзартты және клиенттерді тарту барысында тиімді ұсыныс жасады.
Депозиттік ... ... ... ... ... ... ... және банк балансының өтімділігін қолдау болып табылады. Осыған байланысты депозиттік операция негізіне жататын негізгі ережелерді білу қажет. Біріншіден, ... ... ... ... табуы мақсатында ұйымдастырылады. Екіншіден, ұйымдастыру процесінде депозиттік операциялардың субъектілерінің әр түрлі болуына және депозиттер формаларының әр ... ... ... мән ... ... Үшіншіден, банктік операцияларды жүзеге асыру барысында депозиттік операциялармен ссудалық операциялардың мерзімдері және өзара сәйкес келуі қажет. Төртіншіден, депозиттік операцияларды ұйымдастыру ... ... ... ... ... мән беру ... ... банктердің баланс өтімділіктерін қолдап отырады. Бесіншіден, депозиттік операцияларды ұйымдастыруда банк, депозиттік шоттарда бос резервтер сомасы, яғни активтік ... ... ең ... ... беретін, банкті қызметтерінің дамуына және клиенттерге қызмет көрсету сапасын жақсартуға тиісті шаралар қолдануы қажет.
Халық Банктің тиімді қызмет етуі үшін, біріншіден, ... ... ... ... ... және ... екіншіден, банктік қызметті жан-жақты жоспарлау қажет.
Жанданған бәсекелестік жағдайында Халық Банкі ілгерілеу үшін халықаралық стандарттар мен технологияларға сәйкес автоматтандырылған ақпараттық ... және ... ... ... ... ... ... технологияларды жетілдіру жолдарын іздеуі қажет, сондай-ақ жаңа банктік құралдар енгізуі керек. Банктік операцияларды модельдеу, талдау және бағалаудың ... ... бірі ... табылады.
Депозиттік операцияларды АҚ қызметінің маңызды түрі ретінде қарастыра отырып, оны жүзеге асырудағы негізгі мақсат ... аз ... ... көп ... тарту екендігін алға қою керек. Осыған байланысты келесі міндеттерді орындау барысында осы ... ... ... ... деп ... ол:
- депозиттік операцияларды жүзеге асыру кезінде ... ... ... ... ... ... өтімділік деңгейін ұстау;
- депозит түрлері мен депозиттік ... ... ... ... ... ... операциялар мен ссудалық операциялардың арасында сәйкестілік сақтау;
- депозиттік шоттардағы бос қаражаттарды минимизациялау;
- ... ... ... ... ... ресурстар бойынша пайыздық шығындарды азайту жолдарын іздестіру;
- банктік қызмет көрсетулерді дамыту және клиенттерге қызмет көрсету мәдениеті мен ... ... АҚ - да ... қызмет көрсету жоғары деңгейде ұйымдастырылған. Банк қызметінің өз міндеттерін жауапкершілікпен атқаруының және дұрыс жүргізіліп жатқан банк ... ... ... саны жылдан - жылға өсіп келеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Заңы. №2444 31.08.95жылғы (07.07.06 толықтырулар мен озгертулер ... ... ... ... Заң күші бар ... ... 31 ... (соңғы өзгерістер мен толықтыруларды есепке алғандағы).
3. нормативтік ... 21. 1998ж. ... Заңы ... ... Республикасының 1998 жылғы 29 маусымдағы №237 -- 1 Заңы (толықтырулар, өзгерістерді қоса).
6. Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... Б. Вклады населения и их защита // Банки Казахстана №9 ... ... А. С. ... как ... ... ... ... // Экономическое Обзрение НБ РК №2 2001ж
9. Алимухамбетов Н.Е. Как ... ... ... и кто ... ... за их ... // Банк №6 ... Ауезов О. Когда деньги работают //ДН №23 2000ж
11. Банки и банкоское дело / Под ред. Балабанова. Алматы 2001ж
12. Банковские операции . оқу ... под ред. ... О.И. ... Делан Э.Дж. Кэмпбелл Р.Дж. литература 1991ж
14.Жакыпова Ф.П. Некоторые аспекты депозитной политики ... ... ... КазГУ №2 2000ж.
15. Жакыпова Ф.П. Развитие депозитного рынка в Республике Казахстан: Основные тенденции и ... ... ... №2 2001ж
16. Интернет - сайт ОАО // www .hsbk ... ... А.У. ... и ... депозитного рынка в Республике Казахстан//Социально - экономические ... в ... ... в контексте реформ: материалы межвузовской студенческой коференции Алматы 2000ж
18. Ильясов К.К. Финансово - кредитные проблемы развития экономики ... ред. - ... ... 1995ж
19. Куанова Г.А. Депозиты в банковской системе Казахстана.//Саясат №6 2004ж
20. Куанова Г.А. ... ... ... ... рынка// Евразийское сообщество №3 2001ж
21. Кудайбергенова Л.Ж. Формирование и ... ... ... в Республике Казахстан//Экономические реформы: особенности переходного периода: сборник научных трудов Алматы 1999ж
22. Көшенова Б.А. оқу құралы, ... ... Лим А. ... - ... ... ... Финансы Казахстана №11 2000ж
24. Мақыш С.Б. оқу құралы. Алматы. 2004ж.
25.Мақыш С.Б. оқу құралы, Алматы. 2004ж.
26. ... К.Н. ... ... және оның даму ерекшеліктері// уч.пособие Алматы 2003ж
27. Көшенова Б.А. оқу құралы, Алматы. 2001ж.
28. Сейтқасымов Ғ.С. оқу ... ... ... ... Сағиев М.С. оқу құралы Алматы экономика және статистика институты 2002 ж
30. ... №11 ... ... П.А. ... ... устойчивости банковской системы//журнал Деньги и Кредит №5-6 2005ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тұран Әлем Банкі" АҚ28 бет
"Қазақстан Республикасының банк жүйесі."30 бет
MoneyОnСards программасы4 бет
PR – стратегияны жоспарлаудың функциялары мен міндеттері54 бет
«ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде тәуекелдерді басқару жүйесі (банк мысалында)»66 бет
ААҚ ЕБ «Альфа- Банк»7 бет
Ақ "тұранәлем банкінің" құрылу тарихы14 бет
АҚ «БТА» банктердің қаржылық нәтижесін талдау85 бет
Ақша айналымындағы ақшаның ролі және оларды шығару33 бет
Ақша айналысын реттеудегі Ұлттық банктің рөлі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь