Оқу үрдісінің ерекшеліктері

Мазмұны

Кіріспе 3
1 Оқу үрдісінің психологиялық негіздері 5
1.1 Оқу үрдісінің мəн.мағынасы 5
1.2 Оқыту процесінің қозғаушы күштері 11
2 Оқу үрдісінің ерекшеліктері 17
2.1 Оқыту процесінің қызметі 17
2.2 «Ойлауға үйрететін оқыту» негізіндегі оқу.тәрбие үрдісінің
ерекшеліктері 23
Қорытынды 34
Пайдаланған әдебиеттер тізімі 35
        
        Мазмұны
Кіріспе 3
1 Оқу үрдісінің психологиялық негіздері ... Оқу ... ... ... ... ... қозғаушы күштері 11
2 Оқу үрдісінің ерекшеліктері 17
2.1 Оқыту процесінің қызметі 17
2.2 ... ... ... ... ... ... 34
Пайдаланған әдебиеттер тізімі 35
Кіріспе
Біртұтас педагогикалық процесті құраушы екі басты бірліктің ... ... ... Бұл ... өте ... ... жағынан ол тек тəрбие ... ... ... ... ... ... оған ... та жан-жақты
анықтама беру қиынға соғады. Оқу ... əр ... жəне ... ... көптеген жағдаяттардың мың санды байланыстары мен қатынастарын
қамтиды. Процесс анықтамаларының көптігі де ... ... жəне ... ... ... ... “оқу
процесі” ең алдымен мақсаты - оқушы болған оқыту қызметін ... ... ... оқу ... енді осы ... ... ... – оқыту қызметі мен оқып - үйренуді қамтитын болды. Оқыту – оқу
материалын игеруге ынталандырушы ... ... ал ... ... ... білімдерді игеруге бағышталған оқушылар іс-əрекетін
танытады. Кейінгі жылдары «оқу» ұғымы ... ... ... ... ... ... ... де , мұғалімдер
мен оқушылардың бірлікті іс-əрекетін де аңдататын ... ... ... ... ... ... оқу процесінің мəні оқыту мен ... ... ... ... ... ... оқу ... сипатталады: 1) екі тараптылық; 2) ... мен ... ... 3) ... ... ... 4) жоспарлы ұйымдасу жəне
басқару; 5) біртұтастық жəне бірлік; 6) оқушылардың жас даму заңдылықтарына
сəйкестік; 7) оқушылардың дамуы мен ... ... жəне ... проблемалары педагогиканың дидактика деп аталатын
бөлімінде зерттеледі. ... ... грек ... ... ... ... білдіреді. Алғашқы рет бұл сөз неміс педагогы Вольфганг
Ратке (1571-1635) шығармаларында қолданылып, оқыту өнері мəнін аңдатқан. ... ... ... ... ... ... ... өнері»
деп түсіндірген. XIX ғасырдың басында неміс педагогы И.Гербарт ... ... өз ... ... жəне қайшылықсыз теориясы ретінде
таныған. Дидактиканың негізгі міндеттері ... ... ... ... ... келе жатыр. Олар: нені үйрету жəне қалай үйрету
проблемасын ... ... ... ... ... қоса ... ... кімді жəне не үшін оқыту қажет деген мəселелерді қарқынды зерттеуде.
Дидактиканың негізгі категорияларын танытушы келесі ұғымдар ... оқып ... оқу, ... ... ... ... ... бірге
оқу мақсаты, мазмұны, ұйымдастырылуы, түрлері, формалары, əдістері, құрал-
жабдықтары, нəтижесі (өнімі). Дидактикалық жүйе жəне оқу ... ... ... ... тұрғысынан танылуы тиіс. Осыдан қысқа да ауқымды
анықтама келіп шығады: ... бұл оқу жəне ... ... ... əдістері, құрал-жабдықтары, ұйымдастырылуы ... ... ... өз пəні аймағында іске қосылатын заңдылықтарды зерттейді, оқу
процесінің барысы мен нəтижесіне негіз болар ... ... ... мен ... орындалуын қамтамасыз етуші
əдістер, ұйымдастыру формалары мен ... ... ... ол екі ... ... ... 1) ... (диагностика жəне
болжастыру); 2) практикалық (қалыпты іс-əрекет, құралдар ... ... ... ... жəне оқу ... ... ... оқу жүйесін біріктіреді. Зерттелуші ... ... ... ... ... жəне жекеленген болып бөлінеді. Жалпы
дидактиканың зерттейтін пəні: оқыту мен оқып үйренуді, ... ... мен ... орындау шарттары жəне соның ... ... ... ... Жекеленген (нақты) дидактика оқыту əдістемесі
деп аталады. Ол ... оқу ... ... , ... ... формалары
мен əдістерін қарастырады. Əр оқу пəні өз əдістемесіне ие.
Зерттеу өзектігі: Оқу ... ... ... ... және күрделілігі.
Зерттеудің мақсаты: Оқу үрдісінің психологиялық негіздері ... ... ... ... ... ... ашу. Оқу ... негіздерін жалпы түрде қарастыру болып табылады.
Зерттеу объектісі: Оқу үрдісі.
Зерттеу пәні: Оқу үрдісінің психологиялық негіздері.
Зерттеудің міндеттері: тақырыпты ашу барысында өзіме ... ... ... ... ... тоқталып өтіп тақырыпты ашу;
- оқу үрдісінің психологиялық негіздерін қарастыру арқылы тақырыпты
ашу.
1 Оқу ... ... ... Оқу ... ...... процесс. Дидактикалық процесс мəнін түсіну үшін
«оқу» жəне «оқу ... ... ... ... ... жөн.
Кейде бұл категориялар теңдестіріле қарастырылады. Іс жүзінде олай ... ... ... ... ал «оқу ... бұл процестің уақыт
жəне кеңістікте дамуы, оның кезеңдерінің бірізді ... ... ... желісінде оқу процесі негізінен оқыту қызметі ... яғни ... ... деп ... ... өтумен бұл
түсінікке кең мағына беріліп, ... ... ... ... ... ... – шынайы болмыстағы қиын да қыстаулы, күрделі ... ... ... ... құрылымы, деңгейі əр текті жəне табиғаты бір-біріне
ұқсамаған жағдаяттардың сан қилы ... мен ... ... да «оқу процесі» түсінігіне толық жəне жан-жақты анықтама беру
қиындау. Солай да болса, қазіргі педагогика ... «оқу ... ... ... анықтама қабылданған: «оқу процесі – бұл барысында білім
беру, ... ... жəне ... ... іске асыруға бағытталған
оқытушы мен оқушы ... ... ... ... ... іс -əрекет».
Оқу процесі екі тарапты сипатқа ие. Оның құрамы өзара ... екі ... ... тұрады: оқыту – мұғалімнің оқу материалын
меңгеруге орай ұйымдастыратын оқу-үйрету іс-əрекеттері жəне оқып үйрену –
білім меңгеру ... ... ... Бұл ... ... ... – бірлікті іс-əрекеттерді жанамаластыратын оқу
мазмұны.
Оқу ... ... үшін осы ... ... базалық бірліктері
болып есептелетін, əрі ... ... ... тиіс өнім ... ... жəне ... жатады.
Оқып-үйренудің аса маңызды элементі – сеп-түрткілер (мотивтер). Қандай
да оқу əрекеттерін не тұтастай оқу істерін орындай отырып, оқушы осы ... ... ... ... қызықтыратын мотивтер түрі көп, əрі сан
қилы. Олардың ... өз ... ... ықпал жасамай, бір-бірімен тығыз
ықпалдастық байланыста оқушының білім игеруіне себепші болады. ... ... ... ... танымдық қызығулар мен
қажеттердің маңызы ерекше. Бұлардың жоғары деңгейде дамуы үшін ... ... жəне ... ... бағдарында ұйымдастырылған белсенді
де дербес таным қажет [1, 126 б.].
Оқу процесінің қызметтері. Оқу процесі бірнеше қызметтерді –
білімдендіру, дамыту, ... ... жəне ...... бəрі ... іске қосылады, алайда, тəжірибелік іс-əрекетті дұрыс
ұйымдастыру, оқу міндеттерін тиімді жоспарлау үшін олардың əрбірін өз
алдына қарастырған жөн.
Оқу ... ... ... ең алдымен білім, ептілік,
дағдыларды, шығармашылық іс-əрекет тəжірибесін қалыптастыруға бағытталады.
Білім ... – бұл ... ... ... ... ... формулалар мен сипаттамаларды , т.с.с. түсіну, есте қалдырып,
қажеттікке орай ... ... ... ... ... ... ... айналып, оның тəжірибелік
қорына енуі қажет. Бұл қызметтің іске асырылуынан ... ... жəне ... оның ... мен ... қамтамасыз
етіледі. Оқушы ғылым негіздері мен іс-əрекет түрлері бойынша мəліметтер
жинақтайды, игерілген білімдерді саналы пайдалана білу ... ... ... ... ... ... үйренеді.
Білімдендіру қызметі сонымен бірге оқушыға тек білім игертіп қана
шектелмей, олардың ептіліктері мен дағдыларын ... ... ... – бұл ... ... сүйене отырып, қандай да нақты
əрекеттерді орындау қабілеті. Дəлірек айтсақ, ептілік дегеніміз – ... ... ... ... ... ... – бұл ... іс-əрекеттің автоматтастырылған бірлігі. Басқаша
айтсақ, дағды – ойланбай орындалатын, жоғары дəрежеде жетілген ептілік.
Ептілік ... ... ... ... ... үшін көп
санды қайталаулар қажет.
Ептіліктер мен дағдылар жалпы ... жəне ... ... ... оқу ептіліктері мен дағдылары нақты оқу пəні мен белгілі ғылым
саласына байланысты қалыптастырылады. Мысалы, физика, химия пəндері ... ... ... ... ... көрнекіліктер пайдалану;
географиядан – картамен жұмыс, масштабты ... ... не ... ... математикадан – логарифмдік сызғышпен, ... ... ... жəне т.б. ... алып бару ... ... ... [2, 214 б.].
Арнайылардан тыс оқу процесінде оқушылар барша ... ... ... оқу ... мен дағдыларын да игереді. Мысалы, оқу жəне жазу
дағдылары; өзіндік ... ... ... ... ептіліктері; оқулық,
анықтамалар, библиографиялық тізімдермен жұмыс.
Оқу процесі білім беру қызметімен бір ... ... ... ... асырып барады. Оқудың тəрбиелік қызметтері осы əлеуметтік процестің өз
табиғатына орай орындалады. Осыдан оқу ... ... ... ... ... қоғам жəне ойлау заңдылықтарын пайымдау,
қоғамдық талап, тəртіп нормаларын мойындау əрі оған ... ... ... ... ... ... сезімі, іс-əрекеттік,
əлеуметтік мінез-құлық, құндылық жəне құндылықты бағыт-бағдарлар да осы ... ... ... ... ... мүмкіндіктері тікелей білім мазмұнынан келіп шығады. Əр оқу
пəнінің ... ... ... бар. ... ... сапа-
қасиеттерін қалыптастыруда гуманитар жəне əлеуметтік-экономикалық пəндердің
тəрбиелік маңызы басқа кəсіби пəндермен салыстырғанда өте ... ... ... ... ... мен ... оқушылардың өзара
қатынасына жəне ұжымдағы психологиялық жағдайға байланысты. Педагогикалық
процесс ... ... ... ... ... ... мүмкін: əміршіл-əкімшіл, демократиялық, либералдық. Бұл ... ... ... ... ... деген ізгілікті
(гуманистік), сыйластық қатынас жасауы, шəкірттерге белгілі шамада дербес,
өз бетінше ... алып бару ... беру жəне ... оқу ... ... сенім білдіруі. Осылардың бəрі біріге оқушыға білім
беру процесінің тең құқықты субъекті болатынын танытып, оның ... ... ... Оқу адамды барлық уақытта ... ... ол ... кейде қисынсыз бағытқа да бұрылып кетуі ықтимал,
сондықтан ... ... ... іске ... оқу ... оның мазмұнын іріктеу мен ... ... ... ... ... ... ... алған жөн [3, 211 б.].
Білім беру жəне тəрбиелеу қызметтерімен бір қатар оқу процесі балаға
дамыту ықпалын да ... ... ... ... ... оқушы жан-жақты дамуы
тиіс, яғни тұлғаның сөйлеу ... ой ... ... жəне ... ... қажетсіну қабілет-қасиеттері ілгерілі даму
өзгерістеріне келеді. “Даму басы - оқу”(Л.С.Выготский)- бұл аса ... ... ... ... ... қаруы болған білім мазмұны,
ол қолданған оқу формалары мен ... ... ... ... да ... ... – бəрі де даму ... ұйымдастырылған оқу əрқашан дамыту қызметін атқаратыны сөзсіз,
дегенмен оның нəтижелі іске асуы ... ... ... ... теориясы мен тəжірибесінде дамыту мақсатына орай ... ... ... ақыл-ой əрекеттерін кезеңмен дамыту бағыты (И.Я.Талызина);
- теориялық материалдар көлемін арттыра беру ... ... ... жəне ... деңгейінде оқыту (Л.В.Занков);
- оқушылардың өз оқу əрекеттерін сезінуін қамтамасыз ету (Л.В.Занков);
- проблемді оқыту (А.М.Матюшкин, М.И.Махмутов);
- оқудың дамытушы əдістер жүйесін ... (И.Я. ... ... ... ... ... ... (В.В.Давыдов, Д.Б.Эльконин);
- оқушылардың танымдық іс-əрекеттерінің белсенділігін көтеру əдістерін
қолдану (Г.И.Щукин);
- төңіректері қоғам, адам, өнермен қатынастардан ... ... ... ... ... ... ... оқу тиімділігін
арттыру бағыты (Д.Кабалевский, И.Волков).
Бүгінгі таңда оқудың дамытушылық қызметін жүзеге келтіретін талай
технологияларын ... ... ... жүр ... ... тəрбиелеу жəне дамыту ... ... ... ... ынталандыру жəне ұйымдасу қызметтері де өз ... Оқу ... ... ... ... ... ... келер сабаққа ынтық болып ... ... ... жаңаны білуге ынталандыратындай етіп ұйымдастыру ... 154 ... ... ... да ... барша қызметтері бір-бірінен
оқшауланған құбылыстар емес, олардың бəрі өзара шартты ... əрі ... мен ... ... ... ... барады.
Оқудың əдіснама-дидактикалық жүйелері. Оқу мəнін түсіндірудің бірнеше
əдіснама-дидактикалық жолдары бар. Олардың ішінде аса кең ... 1) ... ... оқу бағыты; 2) Дж.Дьюидің оқушы
белсенділігіне негізделген оқу бағыты; 3) қазіргі заман демократияшыл
дидактика бағыты.
Тəрбиелік оқу бағыты. ... ... ... ... жəне педагогы
И.Гербарт. Ол Я.А.Коменскийдің дəстүрлі сынып-сабақтық жүйесін сындарлы
түсінім тезіне сала отырып, оның ... ... ... ... этика
мен психологияның соңғы жетістіктерін арқау еткен жаңа дидактикалық ... ... ... ... оқу-тəрбиенің ең жоғары мақсаты –
адамгершілікті, моральды, күшті мінезге ие болған ... ... ... ... оқу ... ... ... сүйенуі тиіс:
- тұлға ұмтылыстарының бағытын, аймағын жəне күшін анықтаушы кемел
жетістігі;
- өз ... ... ... ... мен ... қамтамасыз ететін
тілектестік;
- адамдар арасындағы дау-дамайдың өрістеуіне шек ... ... ... ... ... көңіл қабарту жəне өкпені қайтаруды
міндетіне алатын əділдік;
- ... ерік ... оның ... мен ... мүмкіндік беретін ішкі рухани еркіндігі.
Бұл жүйенің негізгі ерекшеліктері келесідей: мектептің басты міндеті –
оқушылардың ақыл-ес дамуын қамқорлыққа алу. ... ... ... мінез
иелерін қалыптастыруға дұрыс педагогикалық жетекшілік, тəрбие жəне ... оқу ... ... Жетекшілік жасаған адамның ... ... ... ... қамтамасыз ету, дене жəне
интеллектуалды дамуына бақылау қою, ... ... ... ... ... ... білімнің оқушы сезімі жəне ерігімен бірігуінен ... ... мəні ... Бұл ... ... отырып, Гербарт
тəрбиені оқудан бөлектеуге болмайтынына, ерік жəне ... ... ... баса ... ... [5, 110 ... дидактикаға ендірген басты жаңалығы – оқу сатыларын бөлектеу
болды. Оның дидактикасындағы схема келесідей: түсініктілік – ... ... Оқу ... ... ... өту жəне түсініктерден
теориялық сипаттағы ептіліктерге жету жолымен ... Бұл ... ... орын ... Бұл ... ... ... ажыралып, барша сабақтарда жəне барлық пəндерге арналған оқу
процесінің желісін айқындайды.
XIX ғасырдың ортасында кең ... ... ... ... бірте-бірте
маңызын жоя бастады. Осы күнгі бағалармен ... ... ... ... ... кері ықпал жасады. Осы теорияның негізінде оқудың
мақсаты ... ... ... жаттату деген пікірлер тарай бастады; оқу
процесіндегі белсенділік тек мұғалімнен ғана күтілді, ... ... ... ... ... ... ... таңылды, яғни балалар
енжар тыңдаушыға айналды. Дегенмен, Гербарт ... одан ... ... оның ... ... ... салып, қайта
қарастырмағанда, бүгінгі теория мен ... ... ... еш ... ... болар еді. Зерделі назар аударсақ, бүгінгі мектептің ... ... ... əміршіл дидактиканың элементтерін көптеп кездестіруге
болады. Осылайша, өз ... ... ... ... ... ... ойланғаны жөн –бұлай істесем бола ма? Гербарт тəжірибесінде бұл
тəсіл ... ... ... ... тыс ... ғұламаның кейінгі
шəкірттері бас тартты. Бұл өнеге – құптарлық [6, 214 б.].
Оқушы белсенділігіне негізделген оқу ... XIX ... ... ... ... жəне ... Джон Дьюи дидактикасы қоғам мен
мектептің прогрессив дамуына қайшы келген гербартшылардың əміршіл-əкімшіл
педагогикасына қарсы тұру ... ... ... ... дидактикасына
келесідей қарсы айыптар тағылды:
- қатаң тəртіп пен жазалауларға негізделген үстірт тəрбие;
- өмірмен байланыспаған оқудың «кітабилылығы» ;
- оқушыларға тек ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың қызығулары жəне қажеттерімен байланыспауы;
- оқушы қабілеттерін дамытуға аз ... ... өз ... ... ... ... ... назар
аударып, оқушылардың қызығуларына, олардың өмірлік қажеттеріне ... ... ... ... ... тек ... негізделген оқудан гөрі)
анағұрлым жоғары нəтижелер беретініне көз жеткізді. Дьюидің оқу теориясына
енгізген негізгі үлесі – ... ... ... ... ... жаңалық
пікірі. Осыған байланысты адам өз өміріне аса күрделі де ... ... ... ... ғана ... ... кіріседі. Əрбір
«толық ойлау акті» келесі кезеңдерден құралады:
- қиыншылықты түйсіну (сезу);
- оны нақ байқап(көріп), мəнін анықтау;
- одан ... ... ... ... белгілеу);
- болжастырылған шешімнен қорытындыға келу (гепотезаны ... ... ... ... ... одан бас тартуға мүмкіндік беретін келесі
бақылаулар мен эксперименттерге ... ... жеңу ... ... кейін «проблема»
атауын алды. Дьюидің пікірінше, дұрыс құрылған оқу əр уақытта проблемді
болуы тиіс. Оқушыларға ... ... ... ... ... ... болуы шарт [7, 171 б.].
1.2 Оқыту процесінің қозғаушы күштері
Мұғалім оқушылардың қызығу қабілеттерінің дамуына ... ден ... ... алдына түсінімі жəне шешілуі жағынан қиналтпайтын
проблемалар қойып баруы ... ... өз ... осы ... ... жаңалық əрі пайдалы болған білімдерді игеретініне сенімді
болуы ... ... ... ойлау актілері» негізінде құрылып, одан
оқушылардың келесі ептіліктерді игеруі күтіледі:
- нақты қиыншылықты сезу;
- оны ... ... ... ... ... ... (гипотезасын) түзу;
- толық проблеманы немесе оның бір бөлігін шешудің жолын табу;
- болжамды бақылау ... ... ... ... ... ... Дьюи өте батыл жаңалықтар, күтілмеген
шешімдер ұсынды. «Кітаби оқу» орнына негізінде оқушылардың өзіндік таным
əрекеттері болған белсенді оқу ... ... ... ... ... ... белсенділігін не мазмұн, не оқу əдістеріне матамайтын, ал
қиыншылықтарды жеңуге көмектесетін, ... ... ... ... ... ... иеледі. Жалпыға бірдей мызғымас оқу ... ... тек ... ... ғана ... бағыттау бағдарламаларымен
ауыстырылды. Ауызша жəне жазбаша сөздің орнына оқушылардың өзіндік ... ... ... ... ... жəне практикалық
дəрістер келді. Кейінгі ... ... ... ... жəне ... ... жүйелерден ең құнды болған тараптарын
сақтап қалып, күнделікті маңызды болған мəселелерді шешудің жаңа ... ... Бұл ... ... орын ... оқу ... ... дидактикасының жаңа жүйесін құрады.
Жаңа бағыттар арасында белгілі американ психологы жəне ... ... ... «жаңалықтар ашумен оқыту» бағыты назар аударарлық. Бұл
теорияға орай оқушылар барлық ... ... іске ... ... ететін
жəне өнімді ойлау қабілетінің дамуына ұтымды ықпал ... ... ... жаңалықтары негізінде дүниені танып, білімдер игеруі
қажет. Оқушылар бұған дейін ... ... ... оларды өз
бетінше өрнектеп, тəжірибеде қолдану жолдарын да игеруі қажет. ... оқу ... ... » ... де, ... ... ... жүргізілетін оқудан да өзгеше, дегенмен аталған екі жүйе де
Бруннер теориясының негізі əрі ... ... ... ... ... тəн белгі, Бруннердің пайымдауынша, нақты тақырып бойынша
деректерді жинақтау жəне бағалау, солардың ... ... ... ... ... сонымен бірге игерілетін материалдардың ... ... ... да ... [8, 79 ... ... демократияшыл дидактика өзінің келесідей ерекшеліктерімен
сипатталады:
1. Бұл жүйе негізін объектив заңдылықтар құрайды. Осының ... ... ... оқу ... ... мен ... бір тараптылық
көзқарастан құтылды. Дидактиканың қазіргі күндегі ... ... ... бағытта қатынас жасауға негізделген, яғни осы жүйеліліктен
сезімдік қабылдау, білімдерді түсіну жəне ... ... ... ... ... ... ... оқу іс-əрекеттерінде табиғи
біртұтастыққа келтіріледі. Танымда да осы сезім, ойлау жəне ... ... ... ... уақыттағы ықпалдастығына байланысты талаптар да
іске асып барады. ... ... ... ... ... тəн теория мен практика, білімдер мен ептіліктер, баяндау
қабілеттері мен болмысты ... ... ... ... ... ... мен ... өз бетінше жинақтайтын білімдердің
арасындағы қарама-қарсылықтарды жойды.
Дидактикалық жүйе түзуде комплекстік бағыт-бағдар қажеттігі ... ... ... де, ғалымдар да ... ... ... ... ... ... іс-əрекеттері, мақсаттары мен мотивтері
бірлігіне сүйенген дидактика ғана тұлғаның жан-жақты жəне ... ... ... ... ... ... ... оқудың мəні оқушыларға дайын
білімдерді ұсыну, қиыншылықтарды өз бетінше жеңу жəне ... ... ... ... Оны ... ... сипат:
педагогикалық басқарудың оқушылардың ынтасы, дербестігі жəне белсенділігі
мен саналы байланыс, қатынастарына ... ... ... ... ... оқу ... ... уақытын, күшін, оқу құрал-жабдықтарын өз
орнымен ... ... оқу ... жас сатылары мен
мүмкіндіктеріне қарай белгілеп, денсаулығына зиян ... ... Оқу ... ... ... да ... оқу жоспарларын,
бағдарламаларын жəне оқу пəндерін құрау принциптері де басқаша. ... ... оқу үшін ... бағдарламалар оқушылардың
талаптарын, ... жəне ... ... де ... ... дамуда «кітаби білімдердің» маңызын асыра дəріптеді. Оқудың
американдық моделінде көбінесе оқушылардың жағдайға ... өз ... ... мен ... белсенділігіне аса көп мəн берілді.
Нəтижеде, бағдарламалар білімнің ... ... ... ал жеке ... ... ... ғана енгізілетін. Мұндай дидактикалық бағыттың
ұнамды да, сондай-ақ ұнамсыз да тараптары болды. Жақсы ... ... ... өз ... асықпай еңбектенумен қалаған саласында тиянақты дайындық
көрді. Бірақ оның қорытынды ... тар ... ... ұсақталып,
қажетті жүйе мен деңгейге жеткізілмеді [9, 54 б.].
Бұрынғы дидактикалық жүйелердің ... ... жаңа ... ... ... Бүгінде жіктемелі (дифференцированные) оқу жоспарлары,
бағдарламалары, курстері бүкіл əлемге ... ... ... ... бірігу (интеграция) процестері де өріс алып, олар ... ... мен ... ... ... ... бері ... оқыту мен білімдендірудің
жетілген жолдары іздестірілуде. Мұғалімдер көптеген ... ... ... сынап көруде. Ғылым топтаған білімдердің аса
құндылары, озық тəжірибе, дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... жəне Д.Дьюи жүйелері көп ықпал жасады.
Бірақ қазіргі ... ... ... бір ... ... бас
тартып, бала жөніндегі ғылыми білімдердің бар ... ... ден ... ... - ... негізі - материалистік таным теориясы
(гносеология). Бұл теорияға орай əлем шынайы, адам санасынан тыс ... оны ... ... ... ... - бұл ... ... оның
элементтерінің белсенді ақыл-ой жəне көңіл-күй іс-əрекеттері мен олардың
нəтижесі, яғни білім; ... ... ... мен ... ... бейнеленуі [10, 194 б.].
Оқыту процесінде кездесетін қарама-қайшылықтарды шешу – ... ... күші ... ... Оқу ... негізгі қозғаушы
күші оқушылардың алдына қойып отыратын мұғалімнің міндеттері мен оларды
орындауға ... ... ... ... және ақыл-ойлары
арасындағы қарама-қайшылық. Басқа қарама-қайшылықтар, оқу ... ... мен ... ... арасында, мұғалімнің түсінігі мен
оқушы ... ... ... және оларды тәжірибеде қолдану, оқу
процесіндегі қиындықтың деңгейлері, ... ... ... және ... түсінуі, мұғалімнің материалды жатық баяндауы және ... оны ... ... ... ... педагогикасы ... ... ... ондағы көптеген қарама-қайшылықтарды шешуге ... ... ... ... және ... ... ... қайшылық;
Оқушылардың пікірінше мұғалімдерімен жанжалдасуының себептері:
1. Мұғалімнің оқушының намысына тиіп, ... ... ... қоймау.
Мұғалімнің сабақты қызықсыз өткізуі.
Үй тапсырмасын орындамау.
Сабаққа қатыспау.
4. Білім, іскерлік, дағды. Білім – адамзаттың жинақтаған тәжірибесі,
заттар мен ... ... пен ... ... тану ... Білімді
жеке адамның игілігіне айналдыру үшін оны ... ... ... ... ... және жинақтау арқылы терең ұғыну қажет. Оқушы
ойлау ... ... өз ... шындыққа айналдырады. Бұл дамытып
оқытудың негізгі ережесі, яғни оқушылардың таным ... ... ... бетімен ізденуге, зерттей білуге білімді еркін игеруге үйрету [11, 89
б.].
Оқушылардың білімі – ... ... ең ... ... ... ... ... Сондықтан оқушылардың білімді меңгерген,
меңгермегенін оқыту ... ... ...... да бір іс-әрекетті жасау негізі. Іс-әрекет жеке тұлғаны
қалыптастырады.
Білім – ... ... ... ... білім
көмегімен адам жаңа білімдер жасауға қатысады, еңбекке дағдыланады,
қоғамдық-материалдық ... ... ... ... ... өз
үлесін қосады. Осылайша жеке тұлға сапалы білім керектігін, оның ... ... жеке ... ... ... Бұл жағдайда оқыту балаға тек
білім беретін процесс емес, ол баланың жеке ... ... ... ... ... ... "Бақытты болу, кәмелетке келу, қоғамдық тіршілікті жақсарту –
барлығы да білімділікке байланысты. ... мен ... ... ... ... пен өз бетінше әрекеттену, одан соң парасаттылық ... ... ... ... жүйелі, берік, пәрменді болу керек.
Аталған белгілер ақыл-ой сапаларын қалыптастырады. Олар: белсенділік,
өздік, ... ... ... ... ... өздік жұмыс және сабақтан тыс ... ... ... ой ... ... ... ... тұрақтылығы дегеніміз – ойдың маңызды, оқу материалдарына тоқталуы,
оларды ойда сақтау керек жерде ... ... ... ... ақыл-ой
жұмысының жоғары деңгейіне, ұзақ уақыт ақыл-ой жұмысымен айналысуға
байланысты.
Ойдың ... ... ... ... білуден, оны өз ... ішкі ... ... ... ... аша ... Материалға шығармашылық тұрғыдан қарау, алынған білімдерді
теориялық және ... ... ... ... ішкі ... және
сенімге айналуы ойдың тереңдігін көрсетеді [12, 214 б.].
Сонымен біз білімнің аса маңызды қасиеттеріне тоқталдық. Ол қасиеттер
білімді меңгеру ... ... ... ... ...... білу ... тану процесі.
Меңгеру нәтижесінің сапасы оқушылардың білім, іскерлік, ... ... ... ... ... - ... ... нәтижесі.
Іскерлік – бұл кез келген іс-әрекет емес, ол табысты, ... ... ... ... – іс ... ... ... жұмыс тәсілдерін белгілі бір жағдайларға байланысты ... ... ... ... жаңа жағдайда өнімді, сапалы, уақытында істей білу
қабілеті.
Іс-әрекет іскерлікке айналу үшін педагогикалық жағдайлар жасалады.
Іскерліктің құрамы күрделі. Оған ... ... ... дағды, зейінді
шоғырландыру, бөлу, ауыстыру, қабылдау, ... ... ... ... ... бақылау дағдылары" енеді. Осы бөліктердің бірлігі арқылы
оқушы өз жұмысының нәтижесін түсініп, оған жету үшін ... ... ... ... ... ... нәтиже алады. Дидактиктер іс-әрекетке
байланысты теориялың және практикалық ... ... ... ... ... т.б.) ... ... Ал психологтар психикалық
процеске керек ес, қабылдау, ойлау іскерліктерін атайды.
Танымдық іскерлік (бақылау жүргізе білу, тәжірибе жасау, ... және ... оқу ... жалпы іскерліктері оқушының өз жұмысын
жоспарлауынан, оны тиімді ұйымдастырудан, бақылаудан көрінеді.
Психология және дидактика тәжірибесі оқу бағдарламаларына өте ... ... ... ... етті. Олар:
арнайы іскерлік;
оқу жұмысын тиімді ұйымдастыру іскерлігі;
ақыл-ой іскерлігі.
Білім мазмұнын жетілдіру әр ... ... ... ... ... ... ... талап етті. Осыған
байланысты ... ... ... ... оқу бағдарламаларына (І-ІҮ
сыныптар)" ... ... ... ... ... ... қойылатын негізгі талаптар" деген бөлім енгізілді [13, 109 ... топ – ... ... ... ... оқушылардың бойында
нақты оқу пәндерін оқу процесінде қалыптасады. Олар оқу материалымен, жұмыс
істеуге керекті және оны ... ... ... ... топ – оқушының оқу жұмысын тиімді ұйымдастыру іскерліктері: оқу
материалдарын меңгеру, талдау, оларды ... ... ... ... ... ... Өз жұмысын бақылау, оның нәтижелерін түзету,
өзінің іс-әрекетін басқару.
Үшінші топқа интеллектуалдық іскерліктер ... ... ... ... ... және ... абстракция және нақтылау, салыстыру
және ұқсату, себеп-салдарлық ... ... ... ... ... теориялық, ішкі және сыртқы,
репродуктивтік және өнімді іс-әрекетінде көрінеді.
Сипатталған іскерліктердің байланыстарын мына сызбадан көруге ... ... ... ... ...... ... орындауды
қажет ететін іс-әрекет бөліктерінің ... ... ... ...... ... бөлігі, ол іс-
әрекетті жақсы, көп күш жұмсамай, ... ... ... дағдыланған адам, іс-әрекетке керекті қимыл-қозғалыстарды,
жаттығуларды шапшаң жасайды.
Дағдылар ақыл-ой, тілдік, сенсорлық, ... ... ... ... ... ... ... сызбаларды оңу, есте
сақтау, өткенді тұрақты түрде қайталау. Тілдік дағдылар: сөйлемдерді дұрыс
құру, дәйекті дәлелдерге ... ... және ... таза ... қыстырма
сөздерді қолданбау. Қозғалыс дағдылары: киіну, өзіне-өзі қызмет ету, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
істеу. Сенсорлық дағдылар: ана тілін, кеңістік және уақытты қабылдау.
Ерік-жігер дағдылары: іс-әрекеттегі белсенділік, тәртіптілік, талап қоя
білу. Мәдени ... ... ... ... құрметтеу, өзін-өзі
тәрбиелеу.
Гигиеналық дағдылар: денені таза ұстау [14, 137 б.].
2 Оқу үрдісінің ... ... ... қызметі
Оқыту процесінің өзіне тән қызметтері бар. Олар оқытудың білім беру,
оқытудың тәрбиелік, оқытудың дамыту қызметтері.
Оқытудың білім беру ... – бұл адам ... ... ... оны өз бетімен білім алуға, іскерлік пен ... ... ... ... ... ... ... үшін оған қойылатын талаптарды
ескерген жөн. Олар:
• білімнің толықтығы – оқу материалдарын түсіну үшін ... ... іске ... түсініктілігі – оқушылардың өз бетімен ізденіп ақыл ойын дамытуы;
білімнің әрекеттілігі – жаңа білім алу үшін ... ... ... пайдалану мүмкіндігін жасау.
Оқытудың тәрбиелік қызметі – оқытудың тәрбилік ықпалы жайындағы идея ... ... ... ... ... және ... еңбектерінде мазмұндалған.
И.Ф.Гербарт оқыту – адамгершілік тәрбиесінсіз ... ... ... ... ... ... әл-Фараби "тәрбиесіз білім адамзаттың қас
жауы болады" деп, қатты ескертті. Білім беру мен тәрбиелеу біртұтас әрекет
екендігін дәлелдеген ... ... ... Өз ... сол ... ... құра ... М. Дулатов "Оқытудағы мақсат жалғыз
құрғақ білім үйрету емес, біліммен бірге жақсы тәрбиені қоса беру ... баса ... оқу мен ... біртұтас педагогикалық әрекет
екендігін дәлелдеді [15, 196 б.].
Мағжан Жұмабаев көру, есту, сипау, иіскеу, ... ет ... ... ... ... ... тәрбиелеу керек, сол
тәрбиелер арқылы зейін қалыптасады, баланың ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетте тәлімді тәсіл
қолдана білу керек екенін түсіндіреді.
Тәрбиелей отырып оқыту, ғылыми теориялар мен ... ... мен ... ... ... ... нормаларды, мінез-
құлықты игеруін қамтамасыз етуге әсер етеді. Оқыта ... ... ... білім алуға тәрбиелейді, ақыл-ой қабілетін дамытады,
адамгершілік ... ... ... ... ... беру ... ... тығыз
байланыста өткізіледі.
Оқытудың дамыту қызметі. Оқыту процесі, ... ... ... ... ... ... ... және қозғалыс аймағы, сезімі,
ерік-жігері, қажеттіліктері, мотивтері дамиды. Оқыту – жеке ... ... ... (1896-1934) тұжырымдаған ... ... бірі – ... дамуы оқытуға байланысты. ... ... ... ... ... ... Оқыту процесінде
П.А.Гальпериннің ақыл-ой жұмысын кезең ... ... ... ... И.П. Лернердің мәселелік оқыту ... ... ... ... тек ... берумен шектелмей, оқушыны әр жақты дамытуға,
алдымен ақыл-ойды дамытуға бағытталған.
Сонымен оқыту ... 3 ... ... Олар ... ... және оқытудың барлық бөліктерінде жүзеге асады.
Оқыту процесінің негізгі құрамдық бөліктері. Дидактика тарихында оқыту
мақсаты туралы екі көзқарас болды. Біріншісі: ... – жеке ... ... есін және ... қабілеттерін дамыту деген тұжырым. Екіншісі: мақсат –
ғылым негіздерін меңгерту, өмірге қажет нақты білімдер беру.
Қазіргі оқыту мақсаты білім туралы ... ... ... ... ... ... нақтыланады [16, 197 б.].
Оқу материалын меңгертудің әрбір кезеңінде мұғалім өзінің алдына 4
түрлі дидактикалық мақсат ... ... оқу ... ... және оны ... рет ... еске ... іс жүзінде репродуктивтік және продуктивтік деңгейде
қолдандыру;
білім және іскерлікті қолдану арқылы ... ... ... жөне ... ... ...... процесінде оқушы меңгеретін ғылыми білімдер,
тәжірибелік іскерлік, дағды, ... және ... ... ... ... ... жасалған мемлекеттік оқу ... ... ... ... жазылған.
Оқыту процесінің бастапқы кезеңінде мұғалім ... ... және оны ... ... ... Оқу материалының
жаңа бөлігін меңгеру және бекіту ... ... ... ...... ... ойын және ... маңызын оқушыға меңгерту.
Екінші кезеңде оқу материалы қайталанады және оқушылар алған білімдерін
қолданады. Бұл ... ... ...... ... ... кеңейту,
кең түрде жаңғырту, тәжірибелік қолдану.
Үшінші кезеңде ... ... ... ... сол ... ұғымдарын жүйеге келтіреді. Оқушы алған білімін
мұғалімнің көмегімен де және өз ... де ... ... ... ... Бұл ... ... нәтижесінің көрсеткіші:
оқушылардың мәселелерді өз бетімен шешуі;
білімді түрлі ... ... ... ... ... бөлу, талдау оның ерекшеліктерін анықтауға
мүмкіндік береді.
Бірінші ерекшелік. Оқыту мен оқудың бірлігі. Олардың біреуін ... ... де ... етеді. Оқыту барысында осы бөліктер арасында
үйлесімді дидактикалық ... ... болу ... ... жақсы қарым-қатынасы оқытудың нәтижелерін
көтерудің негізгі жолдарының бірі.
Оқыту процесінің екінші ерекшілігі: оқыту және оқудың ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бір циклден екіншісіне жоспарлы түрде өту – оқытуды басқаруға қойылатын
келесі талаптардың ... ... оқу ... ... ... ... оны
меңгеру нәтижесінде қандай ішкі процестер өтетінін, ... ... ... ... ... ... ... Оқу процесінде
жоспардан ауытқулар болуы мүмкін, оның ... алу үшін ... ең ... ... аударады [17, 178 б.].
Оқытушы іс-әрекеті. Оқыту – оқыту процесінің негізгі бөліктерінің бірі.
Оқытушының іс-әрекеті оқушымен тікелей де, ... да ... ... ... процесі оқу процесінің белсенділігін талап етеді. Бұл
талапты орындау оқушылардың ... ... ... өздігінен білім алуды жолға қоюына, өз ... мен ... ... ... ... ... іріктейді, жүйелейді, бөліктерге бөледі және оқушыларға
ұсынады.
осы ақпараттарды ... ... ... ... ... ... ... білімдер жүйесін меңгеруін және оларды оқу- ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың белсенділігін және саналылығын ынталандырады, білімнің
және оқу ... ... ... ... ... ... жеке тұлғасын одан әрі дамытуды жоспарлайды.
Оқушының оқу-танымдық іс-әрекеті. Оқу мазмүны және ... ... ... ... ... ... гуманистік
психология [18, 214 б.].
Оқу - оқушылардың танымдық іс-әрекеті.
Оқушының оқыту процесіндегі ... бір ... ... ... іс-әрекеттің маңызды белгілері: өзін-өзі сынау және өз бетімен
жұмыс істей ... ... ... ... ... ... ... алдында тұрған міндеттерді дұрыс ... ... ... ... өнімдері – білімдерде, іс-әрекетте, рухани ... ... ... ... Оқу ... ... ... көрінеді және қалыптасады.
Оқу іс-әрекеті мазмұн, жеке іс-қимылдар, мотивтер сияқты бөліктерден
тұрады. Оқу ... ... оқу ... шешілсе, оның құрамында
мынадай бөліктер болады: ... ... ... орындау туралы
шешімге келу; оларды шешуге ... ... еске ... ... жоспарын жасау; жүзеге асыру, шешілетін міндетті бақылау және ... ... шешу ... ... тәсілдерін түсіну.
Оқыту нәтижелері, оны бағалау. Оқыту қол жеткен нәтижелерді талдаумен
аяқталады. Бірінші ... ең ... ... ... жаңа білім,
іскерліктерді меңгеруге көмектесуге аударылып, ... ... ... талдау күшейтіледі.
Оқушылар жаттығуларды, үй тапсырмаларын жеткілікті деңгейде
орындағаннан ... ... оқу ... ... ... ... оқушының фактілерді, анықтамаларды түсінгендігін тәжірибелік
жұмыста білімді дұрыс қолдануынан ... ... ... ... ... ... ... жасайды [19, 123 б.]
Оқушылардың білімді ұғыну сатылары
|Оқу ... ... ... ... ... ... |іс-әрекеті |нұсқаулар ... | | | | ... | | | ... | | | | ... ... ... ... |Хабарлама жасаңыз- |
| |ағы ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |ды.Көрсетеді. |түсіріңіз- «Бұл |
| ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... екенін |
| | | | ... |
| | | | ... біл- |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... ... ... ... |н |Өз пікірін |Тындайды. ... ... |
| ... ... ... |
| |ы ... ... қояды. Білімін|түсіндіріңіз, |
| | | ... ... ... шолу ... |
| | | ... |сын ... айтыңыз- |
| | | | ... |
| | | | ... өз |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... |Көрсетеді. ... |
| |і, ... ... ... |
| ... |Мақұлдайды. ... ... |
| ... |Дәлелдейді. |Бақылайды. Жұмысты |көріңіз- |
| ... жаңа ... ... |шешіңіз- |
| |ды, ... ... ... |
| ... | ... есеп |
| |ды, ... ойлап | ... |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... |Ақпаратты|Талқылайды. |Зерттейді. ... |
| ... ... |Жетекшілік етеді. ... ... ... ... |сын ... қараңыз-|
| |е бөлу. |Талдайды. |Бақылайды. Оқушыға | |
| | ... ... ... |табыңыз |
| | ... Сыни ... ... етеді.|айырмашылықтарын |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... | | | ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... |Әр түрлі |Талқылайды. |Кері байланысты |Жасаңыз- ойлап |
|(жананы |идеяларда|Қорытындылайд|береді ... ... ... ... |н жаңа |ы. Бір ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... |жасайды. | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... ... |Бағалайды. |Қабылдайды. ... ... |бір ... |Келіседі. Таниды. |қорытындыға |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... |түседі. |Үйлестіреді. |шешіңіз- бағалаңыз-|
| ... | ... ... |
| |ар ... ... |
| ... | ... |
| ... ... | ... |
| |ар мен ... | ... |
| ... | ... |
| |ң ... | ... |
| ... | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ... өздері де қатыстырылады. Сөйтіп,
оқытудың соңғы кезеңінде білімдегі, ... ... ... ... және ... одан әрі ... ... жолдары
белгіленеді.
Мотив – оқу қызметінің маңызды бөлігі.
Оқу іс-әрекеті, мазмұны оқушыны оқуға ... ... ... бар оқушы ақпараттармен шектелмей, әр пәндегі іс-
әрекет тәсілдерін үйренуге тырысады.
Оқу танымын алға бастыратын жағымды ... ... ... ... ... болу керек. Оған қалай қол жеткізуге болады? Педагогика
ғылымы бұл сұраққа толық жауап берген жоқ. Іс-әрекеттің ... ... ... жеке тұлғасы, іс-әрекеті, оқу материалы мазмұны, ... ... ... ... ... ... ... жақсы сезім, қызықты
сабақтар, жаңа көрнекіліктер, техникалық ... ... ... ... ... ... ... түрлі пәндерге қабілет,
белсенділік, ата-аналарының алдындағы парыз баланың білім ... ... ... ... оқу" ... ... жатады [20, 199
б.].
2.2 «Ойлауға үйрететін оқыту» негізіндегі оқу-тәрбие үрдісінің
ерекшеліктері
Қоғамымызда болып жатқан ... ... ... беру ... өз
ықпалын тигізуде. Қазіргі жаңа типтегі білім беретін ... оқу ... ... жаңа ... белгілеу, жетілдірілген оқу
бағдарламаларын меңгеру оқу-тәрбие ... оның ... ... ... ... ұйымдастыруды талап етеді.
Жаңа типтегі мектептерде білім беру жүйесі қандай болу керек деген
мәселе әркімді ... ... ... ... ... ... А. Урбански «Оқыту ойлауға үйретуге негізделуі тиіс.
Осыған байланысты ... ... өте ... ...... емес,
басымдылықтан – ойлау әдістері мен амалдарын ... ... ... ... - ... ... Зак А.З. атап ... ойлау
механизмінде білім екі түрлі қызмет атқарады: жаңа білім алу ... ... ... және ... әрекеттерін «реттеуші» қызметі.
Білімнің реттеушілік қызметі заттардың, құбылыстардың, ... ... ... ... ... себеп-салдар,
уақыт, кеңістік қатынастарының логикалық байланыстарын зерттеуде ... ... ... ... ... ... ... қалыптаспаған, өйткені
көпшіліктің қалыптасқан пікірі бойынша, мектеп оқушыларды ... ... ... яғни ... ... жаңа ... ... жеткілікті.
Алайда, «көп білген кемеңгер емес, білімін ... ... ... көп ... тез ескіреді, өзінің реттеушілік сипатынан айырылып,
маңыздылығын жояды. Оған қоса, ... ... сай ... ... ... әрі ... ... қажеттілігі туындайды.
Сондықтанда, біздің ойымызша, дамыту мен ... екі ... ... ... ықпалын ескере келе, жаңа типті мектеп алдында тұрған негізгі міндет
– ойлауды дамыту, негізгі ... ... ... арқылы оқу
материалын саналы әрі сапалы меңгеруге үйрету және керісінше, мазмұнды ... оқу ... ... ... дамып жетілу құралына айналдыру.
Бұл міндетті шешу ... ... тек ... білімді беруші емес, құр
ақпарат көзі ... ... ... ... ... ... етеді.
Сондықтан да, гимназия алды даярлық бастауыш сыныптарындағы ... ... ... үш бағыт бойынша (математикалық,
гуманитарлық, ... ... ... анықтай отыра,
бағыттап даярлаумен қатар төмендегідей мақсат-міндеттерді алдыға қояды:
- cын тұрғысынан ойлауды дамыту жобасы негізінде ... ... ... ... оқушыларының бойында ойлау әрекеттерін саналы
қалыптастыру арқылы өздігінен оқу материалын ... ... ... салыстыра білуге үйрету;
- алған білімінің өмірге қажеттігін ... ... ... ... ... ... дамыту;
- өзіндік рефлексиялық қабілет, өмірде болып жатқан үрдістерге өзіндік
ой-пікір қалыптастыру [21, 157 ... ... ... ... ... ... ... негізінде
жүргізіледі. Төмендегі беріліп отырған кесте сабақтастық моделенің бір
үзіндісі ретінде бастауыш ... ... 5-ші ... ... мен ... ... ... |Сабақтастығы ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... ... |- Сто ... негізінде оқу |
|алды ... оқу ... ... ... ... ... |мазмұнына |қорытындыларын |- ... ... ... |қызығушылық. |оқуүрдісінде |орфографиялық, тәртіп ... ... ... ... алу. ... ... |
|білім беру|ғылыми негізінде|Орта буын ... ... ... жас)|пәндерді саналы |гимназия сынып |- 4 сыныпта диктанттарды |
| ... ... ... ... ... |
| ... |қойылатын ... |
| ... ... ... ... |- ... алдын ала сынып|
| ... ... 5-ші ... пән ... | ... күрделі|таныстырып, бірнеше |
| ... ... ... ... шара ... |
| |оқу ... ... ала ... |
| ... ... Гимназия|- Әрбір өқушының даму |
| ... ... ... ... ... |
| ... эмоция |ата-аналарға, |папкаларын әзірлеп, жеке |
| ... ... ... ... 5-ші ... |
| ... ... |жетекшілеріне тапсыру. |
| ... ... |- 4 ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... алу |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... 5-ші ... ... алған мұғалім мінездемелермен мұқият
таныса отырып, оқушылардың даму ... ... ... ... кезеңнің ерекшеліктерін ескере отырып,
оқушылармен ... ... ... ... ... ... екі рет
өтетін педагогикалық консилиумдар бұл бағытта көп ... ... ... ... жарты-жылдығында оқушылар ... ... ... ... тарапынан қатаң бақылауда болып, қабілеттеріне ... ... ... ... ... ... сыныптан сыныпқа
көшіріледі [22, 98 б.].
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... «Бастауыш мектептің мазмұны мен ... оның ... беру ... ... буындармен тек сабақтас болуымен ғана емес, ... ... ... ұйытқысының қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... буын екендігімен анықталып негізделеді»
делінген. Кез келген өтпелі күй ... бұл шақ көзі ... ... бай. ... көптеген психикалық қасиеттерінің негіздері
тап осы жаста қалыптасып әдетке айналады. Бастауыш ... ... ... ... қарастырған ғалымдар еңбектерінде, ойлаудың
қалыптасуына мейлінше қолайлы жағдайлар жасалғанда, төменгі сынып оқушылары
терең абстрактілі ... ... ... ... ... Сол себептен де, бастауыш сынып оқушыларына жоғарғы талап
қойып, ауқымды өзбетіндік жұмысты, ... ... ... ... ... ... ... қажет. Сондай шаралардың бірі - танымдық
конференциялар.
Бастауыш сыныптарда «Сын тұрғысынан ... ... ... ... ...... ... ізденушілік
қабілеттерін қалыптастыра отырып, гимназиялық сыныптарда өтетін сан-алуан
ғылыми-практикалық ... ... ... ... сайыстарына
үлкен дайындық қызметін атқарады.
Мектебімізде танымдық конференциялар 4-ші сынып оқушыларының ... ... ... ... ... ... ... танымдық конференциямыз
дәстүрлі үлгіде ұйымдастырылды, дегенімен айтарлықтай нәтиже бермеді. ... ... ... ... ... жұмысты
жоспарлай білу қабілеттерінің әлсіздігінен, рефлексияның жоқтығынан ... ... да ... ... ... жаңа ... ... будық.
Зерттеу тақырыптары қыркүйек айында оқушылардың ... ... Ол үшін жыл ... ... ... бағыттарын анықтау мақсатын ... ... ... ... ... ... орын ... қай саласы сені қызықтырады?
1. жануарлар мен өсімдіктер әлемі;
2. ғарыш;
3. табиғат ғажайыптары;
4. ғұлама адамдар өмірі;
5. әдебиет;
6. тарих;
7. ---------------------------------
*Қандай тақырыпта зерттеу ... ... ... Зерттеу жұмысын қалай жазғың келеді?
1. Өзбетінше
2. Досыммен бірге
3. Ұстаз басшылығымен
4. Ата-анаммен бірге
5. ---------------------------------
Алынған сауал-сұрақты талдау нәтижесінде оқушылардың 38℅ ... ... ... 17℅ ... мәселелері, 9℅ ... ... ... ... ... ғұлама адамдардың өмірі, әдебиет
пен тарих саласы барлығы 6℅ оқушыны ғана ... ... ... да салалардың ішінде экология мәселесі - 22℅, туған аймағын ... ... - 4℅, ... ... ... - 4℅ ... Әрине,
оқушылардың осындай маңызды мәселелерге ... ... ... шешу
жолдарын зерттегісі келгендері заман талабынан туындап отыр ... ... [23, 161 ... ... оқушылар барлық сала қызықтырады деп жауап беріп,
зерттеу ... ... ... ... ... да, оларға
жалпыланған үлгі тақырыптар ұсыну тура келді. ... ... ... ... ... ... ... өз үйің.
4. Әдептілік-әдемілік.
5. Көшеде сақ бол..
6. Кітап-біздің досымыз.
7. Спорт - сенің серігің.
8. Менің ... Ел ... ... - бас ... Ғарыш ғажайыптары.
12. Ұлттық салт - дәстүрлер.
Осындай жалпыланған үлгі ... ... ... жеке, нақты
тақырып белгілеп алады. ... ... және ... ... ... ... ... жағдайы. Тіс ауыруларын алдын-алу жолдары.
Зайсан ... ... ... ... ... жеті ай ... жазылып, оқушылар өз тобында әрбір жұмыстың жазылуын қадағалап,
бірлесе ... ... ... ... ... ... негізгі
талаптар ретінде мәселенің өзектілігі, материалды дұрыс ... ... ... деңгейі, баяндаманы жеткізе білу шеберлігі (тыңдаушылармен
байланыстың болуы) көрсеткіштері алынды. Ұстаз ... ... ... әр ... жеке ... ... талдау, жинақтау,
салыстыру, саралау, жалпылау жолдарын өз жұмыстарын талдату арқылы ... ... ... ... ... жұмыс барысында оқушылар өздерінің
керемет туындыларын жасап шығарды.
Наурыз айында зерттеу жұмыстары қорғалды. Бұл күн барлық бастауыш сынып
оқушылары және ... үшін ... ... айналды. Оқушылардың ойынан
шыққан ғажайып ... ... ... ... ... ... адамдар байқамай да қалатын құбылыстарды 10 жасар баланың ... сезе ... ... ... ... ... ... оқушы Шығыс Қазақстан өңірінде болған қаңтар айларындағы созылмалы
аязды күндердің себептерін анықтау мақсатында ... ауа ... ... ... ... сұхбатының қорытындысы, Бектің өзінің
ауыз құрсағындағы тістерінің ауыру ... ... ... ... ... Зайсан көлінің балықтарының түрлері Ертіс өзенінде де
кездесетіндіктерін зерттеу қорытындылары көңілге қонарлықтай. Ең ... ... ... ... ... ... ... қызығушылықтары
күшейіп, зерттеу жұмысын нәтижелі жүргізуге аса қажетті негізгі ... ... ... ... білу, салыстыра білу, жалпылай білу,
саралай білу) қалыптасты.
Конференцияға дейін және ... ... ... ... қалыптастыру деңгейіндегі сандық айырмашылықтары жайлы жалпы
көріністі 1-ші суреттен алуға болады.
1-сурет Конференцияға дейін және ... ... ... ... ... деңгейлерінің динамикасы.
Диаграмма мәліметтері конференцияға дейін және ... ... ... операцияларының қалыптасу ... ... ... ... барын анықтайды. Көріп тұрғанымыздай,
конференция соңында деңгейлік өсу динамикасы байқалады.
Осылайша, жыл ... ... ... ... ... танымдық
конференцияның маңызы зор екенін айтпаса да түсінікті. Оқушылар ... ... ... ... ... білуге, өз ойларын түйіндеп,
аудиторияға жетікізе білуге үйренеді. Топта ... ... ... ... ... ... ... үйретеді, ең маңыздысы оқушылардың
бойында рефлексиялық қабілет қалыптасады. ... орта буын ... ... ... Конференция соңында, әдетте, әрбір баяндамашы өз
ойын қағаз бетіне түсіріп, шығу парағын толтырады. ... ... ... ойы осы ... ... ... баға ... болады: «Бүгін мен үшін
бір тамаша күн болды. Өзімнің жасаған баяндамам көңілімнен шықты. ... ... ... Басында сәл қобалжыдым. Тіпті дірілдеп кеттім. Ел
алдына шығып сөйлеген осындай ауыр екенін білмеппін. Көп ... ... Тіс ... 40 ... ... ... білдім. 5 сыныпқа
барғанда тақырыбымды жалғастырғым келеді. ... ... ... ... рақмет айтамын. Әділ-қазылар алқасына рақмет. Мен
сондай қуаныштымын. Менде айтар сөз жоқ».
Гимназия алды даярлық бастауыш ... ... ... тағы
бір саласы – дарынды оқушылармен жұмыс. ... ... ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінде жетілдіру жұмыстарын
жүйелі ұйымдастыру.
«Дарындылық» феноменін алғаш ... ... ... екі ... ... ... және ... бағыттары қалыптасқаны аян.
Дарындылықтың негізгі басымды қозғаушы күші тек қана ... ... ... ... ... Ф. ... Г. Айзенк еңбектерінда айқын
көрінген. Екінші бағытты ұстанған ғалымдар негізгі фактор ретінде қоршаған
ортаны қарастырған. Ал ... ... А.Т. ... негіздеген ұстаным
әлдеқайда өміршең екендігін дәлелдеп отыр. Л.С. ... ... ... бұл ... «дарындылықты» білімді өз бетінше игеру, ашу, жаңа
жағдайда көшіре білу, мәселені мақсатты ... бір ... ... ... ... ... Біз де, осы ... дарынды,
ерекше қабілетті оқушылармен жұмыс істеу ... ... ... жөн
көрдік.
Ғылыми әдебиеттерді тереңірек зерттеу дарынды, ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік берді.
Олар:
- Себеп-салдар қатынастарын құрай білу;
- Қорытындылай ... ... ... ... ... ... ... білу;
- Болжам жасай білу;
- Пайымдай білу;
- Ойлау сыншылдығының болуы;
- ... ... ... ... ерекшеліктерді ескере отырып, оқытуды ұйымдастыру ұстаздан:
- дарынды, ерекше қабілетті оқушыларға арналған дамыту пәндерінің
бағдарламасын құруды;
- ... ... жаңа ... ... ... оқу материалын ақпарат көзіне емес, өзін-өзі дамыту ... ... ... ... өсу ... ... жүйелі
талдау жасауды талап етеді.
Осы бағытты № 3 көпсалалы қазақ ... ... ... ... ... ... ... жргізілді. Ғылыми жетекшілер: пед.
ғылым. кандидаты, доцент, ШҚМУ профессоры Аубакирова Л.Р. және пед. ... ... Г.З. ... ... сай ... жұмысына:
«Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлауын дамытуға бағытталған
әрекеттер ... ... ... және ... жүзеге асыру» мақсаты
қойылды [24, 94 б.].
Оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... ... және ... ... – оның ... мазмұндық
және операциялық компоненттерінің жиынтығы ретінде қарастыруға мүмкіндік
берді. ... сай ... ... және ... болатын
қалыптасу деңгейлері мен жүзеге асыру құралдары алдын-ала анықталды.
Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлау операцияларын қалыптастыру
жүйесі, бір-бірімен өзара байланысқан 3 ... ... ... ... ... ... кезең. Тәжірибе-педагогикалық жұмыста аталған
кезеңдерді белгілеу негізіне П.Я. Гальперин және Н.Ф. ... ... ... қалыптастыру теориясы алынды.
Дайындық қезең: бастауыш сыныптағы ... ... ... ... дамыту бағытын күшейтуге байланысты жүзеге асты.
Негізгі кезең «Логика» пәнінің бағдарламасын құру және оқу үрдісіне
енгізумен айқындалды. ... ... ... ... ... дамуының сатылы түрде жүзеге асуы;
2. Жаттығулар жүйесінің жеңілден ауырға қарай ілгерілеу талабына
сүйенуі,
3. Оқыту ... ... ... ... ... құрылу ерекшеліктері:
- оқушылардың психикалық дамуының онтогенездік қасиетінің ескерілуі;
- бағдарлама мазмұнының логикалық жаттығулар жүйесіне негізделуі;
- оқушылардың ойлау деңгейінің психологиялық тестілер ... ... ... білімін тексерудің өз-өзін бақылауға, жұптық бақылауға,
қорытынды бақылауға негізделуі;
- бағдарлама ... ... ... ... ... ... ертегілер элементтерінің еңгізілуі;
- бағдарлама мазмұнына енген жаттығулар оқушылардың ... ... ... сөйлей білу қабілеттерін жетілдіруге
сауаттылықтарын ... ... ... оқу ... ... ... мәдениетін тәрбиелеуге оқушының өз-өзін
бақылау, жетілдіру мәселесіне көп көңіл бөлуі.
Бағдарламаның ... ... ... ... ... білім
мазмұны, бөлінген сағат саны көрсетілсе, нормативтік бөлімінде оқушылардың
ойлау әрекетіне қойылатын ... ... ... ... ... I-IV ... арналған жаттығулар жинағы жарық көрді.
Қорытынды кезең «Логика» пәнінен ... ... ... мен ... жаңа ... ... ... байланысты болды.
Әрбір кезеңнің соңында жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... жүйелі қалыптастыру осы
бағытта оңды нәтижелі өзгерістерге жетуге жағдай жасайтындығын көрсетті.
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... тәжірибе-эксперимент жұмысының ... 1-ші ... ... 1. ... ... нәтижесі
|Логикалық ойлау |Кезеңдері ... | ... ... |
| ... ... |Эксперименттен кейін |
| |Экс. ... ... |Экс. ... ... |
| | ... | ... ... |7,0 |6,7 |39,0 |8,5 ... |28,5 |28,0 |48,9 |35,3 ... |64,5 |65,3 |12,1 |59,6 ... ... ... нәтижесі оқушылардың оқу мотивациясының
тұлғалық маңыздылыққа ие ... ... ... ... ... ... алғанда салыстыра білу, жалпылай білу, талдай
білу, жинақтай білу, саралай білу қабілеттері ... ... ... ... ... тигізді. Ал бұл өзгерістің өзі ... ... ... жетілдіруге мүмкіндік туғызды.
Қазіргі уақытта бастауыш сыныптарда «Логика» пәні ... ... ... ... ... сыныптарда жүргізіліп, оқушылардың
өздігінен оқу материлын саналы ... ... ... ... ... ... даярлық сыныптарында дәстүрге айналып жүргізілетін тағы
бір мазмұнды шара - бастауыш сынып оқушыларының «ЕҢ ... ... ... ... ... ... барлық сыныптарын жан-жақты бақылау,
оқушыларды өз ... ... ... коллектившілдікке,
жауапкершілікке тәрбиелеу. Гимназия мектебінің ішкі ... ... ... қатаң сақтай білуге үйрету [25, 294 б.].
Акция міндеті: белгіленген көрсеткіштер ... әр оқу ... ... сыныбын анықтау.
Жалпы ережелер:
1. Акция тоқсанына бір рет жүргізіліп, бір апта ... ... ... бастауыш буынның барлық сыныптары қатысуы міндетті.
3. Бастауыш буынның сынып жетекшілері акция барысында талап ... ... ... ... ... көмек берулері тиіс.
4. Акция талаптары оқушыларға таныстырылып, талдануы тиіс.
5. Акцияның өткізілуіне ... ... ... жетекшісі.
Бақылау көрсеткіштері: Оқу формасы, сабаққа кешігу, дәліздегі тәртіп,
Күнделіктің, дәптердің, оқулықтардың ұсталуы, ... ... ... ... ... сыныптан тыс
шараларға қатысу белсенділігі, әкімшілік ... ... ... ... сапалылығы. Мұндай үлгідегі ауқымды шара оқушылардың
біршама жинақталып, саналы тәртіптің ... зор ... ... оқу жылының қорытындысы бойынша әр паралельден ең ... ... ... туған күнінде марапатталды. Олар: 2 а (Сын. ... А.З.), 3 б (Сын жет. ... Т.Ә.), 4 а (Сын жет. ... С.Ш.)
Қазіргі таңда ата-аналармен жұмысты түрлендіріп өткізу арқылы, оларды
оқу-тәрбие ісіне тарту ... ... бірі ... ... ... ата-
аналар пікірінше баланы оқыту және тәрбиелеу – мұғалімнің міндеті, ... ... деп ... Осындай бала тәрбиесіне деген көзқарасты
жойып, ата-аналарды белсенді әрекетке итермелеу ... ... ... ата-аналар жиналысының жүргізілу барысын жаңа жоба
негізінде түбегейлі өзгерттік. Күн ... ... ата – ... ... сауал сұрақ негізінде топта талқылап, ұсынған ата ... ... ... ... ... ... бойынша ата – аналар
міндеттерін галлереяны шарлау арқылы өздері анықтайды [7, б.].
Ата – аналар жиналысы № ... ... 1) Ата – ... ... ... ... Ата – аналар міндетін анықтау
Мақсаты:
Ата – аналарды ортақ шешім қабылдай отырып, оқу-тәрбие үрдісіне белсене
араласуға тарту
Топтық жұмыс үрдісіне байланысты міндеті:
1. Ата – ... бір – ... ... ... ... ... Топтастарының сұрақтарына жауап береді;
3. Қорытынды шығарады, өз пікірін дәлелдейді.
Тәрбиелік мәні:
Өзара құрмет сезімін тудыру, танысу, ата – ... ... ... ... пікірін сыйлауға, сөзін бөлмеуге үйренеді.
Стратегиялар: галлерияны шарлау, шығу ... ... ... ... |Мұғалімнің іс-әрекеті |Ата – ананың |
| ... | ... ... ... |1. Серігімен |
|ғын ояту | ... ... |
| | ... аты – |2. ... туралы |
| | ... қай ... ата ... ... |
| | ... ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | |2. Енді ... | |
| | ... туралы бізге| |
| | ... ... | |
| ... бөлу ... ата – ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | |өте ... мен ... - ... жазу |
| | ... |бар ... ... |
| | |1. ... ... |
| | |3. ... | |
| | |2. Ашық ... | |
| | |4. ... | |
| | ... ... де | |
| | |осы ... бір – | |
| | ... | |
| | ... ма? | |
| | ... ... сөздерді | |
| | ... оқып ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... Кім қай | |
| | ... ... сол ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... ... шарлау|1-ші мәселе бойынша |- Әр топта ата-аналар |
|ажырату | |ата – ана ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |талқылады. |
| | ... ... |- ... |
| | ... ... ... ... бір |
| | ... ... |ата-ана комитетінің |
| | |ата ... ... ... шығарады. |
| | ... ... |- ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |- ... |
| | |(әр ... ... дұрыс шешкен|
| | ... ... ... ... ... | ... бала |сайланады. |
| | ... ... |- ... өзі ... |
| | ... ... топта талқылайды |
| | ... |- ... бір ... |
| | |2 – ші ... ... ... |
| | |ата – ... |- ... ... |
| | ... анықтайық.|Әр топтан бір ата – |
| | | |ана өз ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | |Ата – ... |
| | | ... ... өз |
| | | ... ... ... ... ... |1. Бүгінгі жиналыстан |Шығу парағын жазады. ... | ... ... туралы.|Шешім қабылдау |
| | |2. ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... ... ... үлгі ... сынып жетекщілері кез-келген
сыныпта қолдана алады. Осындай үлгіде өткізілген жиналыстар ата-аналардың
оқу-тәрбие үрдісіне ... ... ... ... ... ... қызу ... араласып, белсенді әрекетке жағдай жасады.
Қазіргі уақытта бастауыш сыныптарда ата-анамен ... ... ... байқалып отыр [9, 132 б.].
Қорытынды
Шындық пен нақты болмысты танудың диалектикалық жолы – тікелей байқап,
сезуден бейнақты ойлауға, одан практикаға өту. ... ... ... ... ... ... болмысты белсенді зерттеу арқасында қандай да
құбылыс не заттар жөнінде түсініктер пайда болады. Осы түсініктер негізінде
қорытындылар жасалады. ... ... ... əрекеті танымға түскен
құбылыстардың жалпы белгілерін анықтауға, түсінік, ... ... зат не ... арасындағы мəнді, қажетті де ... ... ... мен ... ... ... береді.
Таным теориясы оқу танымына тікелей ... ... ... ... ... ... Оқудың міндеті – табиғат, қоғам жəне ... ... даму ... ... ... ... мен оқу арасында жалпы ортақтастық көп. ... ... ... ... дамиды, кемелденеді. Оқу жұмысын таным істерінің ... ... ... ... ... таным мен оқу ортасында болатын маңызды ерекшеліктерді ескермеу
мүмкін емес:
- таным –бұл ... ... ... ... бойы ... қоғам жəне адам ақыл-ойының біршама ... ... ... жаңалықты тұңғыш күйінде таниды, сондықтан да ондай таным толық
болмайды. Ал оқу процесінде ... ... ... жаңалық деп
қабылдайды, ғылым жинақтаған түсінік, ұғым, деректерді игереді. Олар өздері
үшін бұрыннан белгілі шындықты қайтадан ... ... ... ... ... мен ... орайластырылған, дидактикалық бейімге
келтірілген əрі қарапайымдастырылған материалдарды меңгерумен айналысады.
Сонымен бірге, оқу барысындағы таным міндетті ... ... ... ... ... ... керек қылады, ал ғалым ... ... ... ... жаңалықтар ашуға арналған таным процесі ұзақты кезеңдік ғылыми
ізденістерді қажет етеді. Ал оқу ... ... ... ... ... ... əрі мұғалім шеберлігімен жеңілдетіледі;
- таным процесі материалдық не ... ... ... ... ... ал олардың шынайылығын практика дəлелдеуі тиіс. Оқу барысында мұғалім
білім игеру процесі бөліктерін ауыстыруы жəне оны ... ... ... немесе біріктіріп жүргізуі мүмкін.
Сонымен, таным мен оқу процесі арасында қаншалықты ортақтастық болса,
соншалықты айырмашылық та бар. Оқу ... ... ... ... ... ... заңдылықтар негізінде өзіне ғана тəн ... ... ... ... ... тізімі
1. Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. ЖАЛПЫ ПЕДАГОГИКА. Оқулық. Алматы 2005.
2. ... Е. В., ... С. В. ... ... ... ... и системах воспитания. Учеб. пособие. – Р-н/Д:
Творческий центр «Учитель», 1999. – 560 с.
3. Әбенбаев С.Ш Тәрбие теориясы мен ...... ... ... Ж., ... С., Құдияров А., Педагогика. Алматы, 2004.
5. Мұқанова Б. Ы.,Төлеубекова Р.К. Педагогика. Алматы, 2003.
6. Мұқанов М. М. Педагогикалық ... ... ... ... самостоятельной работы учащихся при изучении педагогики.
//Бастауыш мектеп. № 11. – Алматы, 2005. – С.58-60.
8. Болашақ ... ... ... ... ... мен
педагогикалық практиканы пайдалану мүмкіндіктері. (ХХІ ғасырда ... ... ... ... және ... ... ... арттырудың өзекті мәселелері. //Халықаралық ғылыми-әдістемелік
конференция). -Шымкент, - 2006. –Б. ... ... Б.Ж., ... Н.Т. ... КАСУ №1 – 2006.
10. Қ.Жарықбаев, С.Қалиев. Қазақтың тәлім-тәрбиесі. -Алматы, 1995.
11. Оқушыларды ... үлгі ...... 1978.
12. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім ... ... // ... ... 2003, 26 желтоқсан, Б.5.
13. Қазақстан республикасы Жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға
міндетті стандарттары. ... ... ... - ... ... Выготский Л.С. Психология. – М., 2000.
15. Эльконин Д.Б. ... ... ... – М., ... ... А.Н. ... ... психики. - М., 1972.
17. Гальперин П.Я. Введение в психологию. - М., 2000.
18. Границкая А.С. Научить думать и ... - М., ... ... Н.Ф. ... ... деятельности младших
школьников. - М., 1988.
20. Беликова В.А. ... ... ... ... школа
Казахстана, 2002, № 8, С. 13-20.
21. Тихомирова Л.Ф. Упражнения на каждый ... ... для ... - ... ... ... ... в педагогическом процессе. Л., ЛГПИ, 1989. -
156 стр.
23. ВыготскийЛ.С. Психология искусства. 2-е издание. 1968. - 352 ... ... Б.М. ... ... Том І.М., ... 1985. -328 ... Сейтахметова Ж.М., Саданова Ж.К. Гимназия алды даярлық бастауыш
сыныптарының «ойлауға ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінің
ерекшеліктері. Вестник КАСУ №1 - 2006
-----------------------
Тиімді оқу жұмысының іскерліктері
Арнайы ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аридтену үрдісінің Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы топырақтардың шөлденуіне әсері66 бет
Жаңа типті мектептерде оқу үрдісінің оқушылар ағзасының физикалық дамуына және жұмыс қабілеттілігіне әсері.14 бет
Кәсіпкерлік құрылымдардың бизнес-жоспарды жасау үрдісінің негізі24 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың таным үрдісінің дамуы30 бет
Мектептегі тәрбие үрдісінің мазмұны7 бет
Түркменстандағы жаңалану, жалпы тенденциялар мен даму үрдісінің болашағы9 бет
Тәрбие үрдісінің мақсаты – оқушының бос уақытын ұйымдастыруы5 бет
Тәрбие үрдісінің мақсаты-оқушының бос уақытын ұйымдастыруы7 бет
Шымкент қорғасын зауытында сульфитті қорғасын қоспаларын агломерациялау үрдісінің әуе-газ режимін автоматтандыру жүйесін жасау34 бет
Қазақстан Республикасында көші-қон үрдісінің әлеуметтік аспектілері66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь