Жоңғар хандығының құрылуы және оның басқыншылық саясаты

1 Жоңғарлардың шапқыншылықка дайындығы
2 Жоңғар хандығының құрылуы және оның басқыншылық саясаты.
3 Жоңғарлардың қазақ жеріне басып кіруі. Орбұлақ шайқасы
4 Қарақұмдағы құрылтай
5 «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама»
6 Жоңғар шапқыншылығына қарсы Отан соғысы, оған бүкіл халықтың бірігуі
7 1727 жылғы Бұланты бойындағы шайқас
8 Аңырақай шайқасы
9 Дереккөздер
        
        Жоспары:1 Жоңғарлардың шапқыншылықка дайындығы2 Жоңғар хандығының құрылуы және оның басқыншылық саясаты.3 Жоңғарлардың қазақ жеріне басып кіруі. Орбұлақ шайқасы4 Қарақұмдағы ... 6 ... ... ... Отан ... оған ... ... бірігуі7 1727 жылғы Бұланты бойындағы шайқас8 Аңырақай шайқасы9 Дереккөздер
Жоңғарлардың шапқыншылықка дайындығы
XVII ғасырдың бас кезінде қазақ елінің жағдайы өте ауыр еді. ... Еділ ... ... ... ... ... анталап тұрды. Әсіресе жоңғарлар казақтар үшін аса қауіпті жау ... ... атты ... жүз ... ... Олар сойыл, найза ұстаған қарапайым ғана жасақ ... ... ... Еуропа тәртібімен құрып, соғыс тәсілін еуропаша жүргізе алатын, зеңбірегі мен ... ... бар ... ... ... ... ... құрылуы және оның басқыншылық саясаты.
1635 жылы ойрат тайпалары бірігіп Жоңғар хандығын құрды. Бұл хандықтың ... ... ... ... феодалдық қатынастардың дамуы әсер етсе, екіншіден, Батур қонтайшының жеке өзі де ... рөл ... Бір ... ... ... ... ... пайда болуы қазақ-жоңғар қатынасының сипатын өзгертті. Жоңғар хандығы Шығыс Түркістанды жаулап алғаннан ... ... ... мен ... Азияға бұрып, Сырдария өзенінің аңғары мен Жетісу өңірін басып алуға ұмтылды. Бұл уақытта Жоңғар хандығының басына ... ... ... ... хандығы сыртқы саясатта екіжүзділік керсетті: бір жағынан, олар жүз жыл бойы Цин ... ... ... жолатпай, өз тәуелсіздігі үшін әділ корғаныс соғысын жүргізсе, екінші жағынан, өздерінің батыстағы түркі тектес көршілеріне қарсы басқыншылық саясатын ұстанды. ... да ... ... ... ... ... қарсы күресі азаттық сипат алды. Ұрыстың ауыртпалығы ойрат феодалдарының шабуылына төтеп беріп отырған қазақтарға түсті. Жоңғар хандығы басшыларының ... ... ... ... ... ... ... Жойқын шайқастарда қазақтар жағы да айтарлықтай ерлік көрсетіп жеңіске жетіп ... ... бір ... ... хан ұйымдастырган әйгілі Орбұлақ шайқасы.Жоңғар шапқыншылығына қарсы қазақ халқының азаттық күресіЖоңғарлардың қазақ жеріне ... ... ... шайқасы
1643 жылы Батур қонтайшы бастаған жоңғарлардың қалың колы қазақ даласына бет ... ... кеш ... көп ... ... ... ... Жәңгір хан Самарқаннан көмек келіп жеткенше жауды бөгей тұру мақсатында бар ... 600 ... ... ... ... ұрыс ... ... орын ретінде Ордың бұлағы деп аталатын тау арасын таңдап алады да 3 ... ... ... қырқаның қырын қуалай сарбаздары жасырынатын ор қаздырады. Ол келе ... жау ... ... ... алдыңғы жағы биік, артқы жағы терең сай еді. Сөйтіп, азғана қолын екіге топтаған Жәңгір жау қолын тау шатқалында күтеді. Жар ... ... бар деп ... ... тар ... ... кіруі мұң екен ордағы сарбаздар әуелі үстінен тасыр-тұсыр тас жаудырып, содан кейін ту ... ... оғын ... жаудырғанда, әрбір оқ бір-бір жаудан жұлып түсіп жатты. Алғашқы шайқаста ойраттар жағынан 10 ... адам ... ... 40 ... ... ... рет келіп тиіскенде, ұрыс жүріп жатқан жерге Самарқаннан 20 мың қолмен Жалаңтөс батыр көмекке келіп ... ... ... ... кері қуып ... Қазақ жасағын он орап аларлықтай қарақұрым өскермен жеңіліске ұшырауы Батур контайшының абырой-беделін түсірді. Осы соғыстан кейін жоңғарлар өз ... ... ... ... де, қазақ-жоңғар арасында шамалы уақытқа болса да тыныштық орнады. Осылайша Орбұлақ шайқасы ұлттық тарихтың жауынгерлік даңқ шежіресінде ... пен ... ... ... ретінде айшықталып қалды.
1993 жылы Орбұлақ шайқасының 350 жылдығы мемлекет көлемінде аталып өтті. Шайқас болған жерге -- қазіргі ... ... ... ... ауданы) ауданындағы Орбұлақ қырқасына Қазақстан Республикасы үкіметінің шешімімен ескерткіш белгі ... ... ... ... ... қазақ жеріне шабуылы күшейе түсті. Осыған байланысты қазақ жүздері өкілдерінің бас ... ... ... ... 1710 жылы ... ... руы ... аймақта қазақ сұлтандарының, билерінің, рубасыларының қүрылтайы шақырылады.
Онда, негізінен, Жоңғар хандығымен қарым-қатынас мәселесі қаралды. Қанжығалы Бөгенбай, Шақшақұлы Жәнібек, тама Есет ... ... ... жеке ру, ... ғана ... ... үш жүздің қолын жасақтау қажеттігін алға тартты. Пікір екіге бөлінді. Жоңғар мемлекетінің күшті әрі соғыс тәжірибесінің мол екенін ескере ... ... ... ... ... шапқыншылықтан әбден қалжырады дегендер де болды. Мұндай пікірді ... ... ... ... ... ортаға шыққан Бөгенбай батыр қылышын қынабынан суырып алып, ақсақалдардың алдына тастап: -- деді. Бұл ... ... ... ... ... ... Ақырында, шапқыншылармен қасық қанымыз қалғанша шайқасамыз деген шешім қабылданды. ... жаңа ... ... Бөгенбай бүкіл қазақ жасақтарының қолбасшысы болып сайланды. Оның ақылшысы Тәуке хан ... жыл ... ... ... қасіретті кайғыға толы ең ауыр жыл есебінде қалды. Ел қонысынан, мал-мүлкінен ... ... ... ... ... мен оңтүстігінен Сыр бойына қарай шұбырған сан мыңдаған халықтың көбі жол-жөнекей ит пен құсқа жем болды. Осылайша ... ... деп ... жойқын апат басталды. Шұбырған елдің қанды жасынан туған әйгілі әні дүниеге келді.
Дәл осы тарихи кезеңде ... ... ... кету ... ... Ел ... ауыр күн туды. Бейбіт халық егілді. Жазықсыз жандардың қаны төгілді. Халық ... ... ... ... керегін түсінді. Сол кездің өзінде қазақ ішінде суырыла сөйлейтін шешендер, топты бастар көсемдер, ту ... ... елді ... шақыратын жыршылар көп болды. Бірақ осылардың бәрін біріктіріп, басшылық ететін қайраткер -- ... ... ... ... ... Отан ... оған ... халықтың бірігуі
1723 жылғы қасіретті оқиға салдарынан сол кездегі қазақ халқының тең жартысына ... ... ... ... қана ... жоқ, ... ... да. Жұртшылық елдің елдігін сақтау үшін бірігу қажет екенін түсінді. Ел билеген хандар да, оларға ... бола ... ... де ... ... ... ... заманда халық өз арасынан елі мен жерін қорғайтын ... ... Бұл ... ... ... ... ... , -- деп көрсетеді.
Шоқан Уәлихановтың атты ... ... ... Байқозы, Оразымбет, Баянбай, Елшібек, Есет, Жаулыбай, Томаша, Үсен, Алтай сиякты батырлардың есімдері аталады.
Тарихи деректерге ... ... ... ... ... бірігуі кейін-ақ басталған. Бұған 1725 жылы Әбілқайыр ханның Түркістан қаласын жоңғарлардан күшпен қайтарып алғаны ... ... ел ... ісін өз ... ... әрі батыр, әрі ұйымдастырушылық қабілеті бар ерлердің соңынан ерді.
1727 жылғы Бұланты бойындағы шайқас
1726 жылы ... ... ... ... мен ... ... ... Онда біртұтас халықтық қарсыласу жасағы құрылып, бүкіл қазақ әскеріне ... ету Кіші жүз ханы ... ... ... ... жұмылған қазақ қолы жоңғарларға жойқын соққы беруге даярланды. Ұрыс 1927жылы Бұланты өзені маңындагы Қарасиыр деген жерде өтті. Қазақ ... ... ... ... ... тереңірек сұғындыра еліктіріп кіргізіп алып, кенеттен жалт бұрылып, оң қанаттан да, сол қанаттан да ойсырата соққы берді. Сосын ту сыртынан енді ... ... тіке ... ... ... Бұл ұрыс ... жер тарихта деген атпен калды. Жеңіс халықтың рухын көтеріп, өз күшіне сенуге жігерлендірді. Осыдан ... ... ұрыс ... өз ... ... ... шабуылға шықты.
Қазақ қолын жеңіске жеткізген тағы бір жағдай -- Жоңғарияның ішінде ... ... ... ... Себан Рабдан балаларының хан тағына таласуы, одан соң ... ... ... ... сол ... көрінісі. Жоңғарларға Цин империясынан өзінің батыс шекарасын қорғауға тура келді.
Аңырақай ... ... ... ... ... ... ... тамаша жеңістеріне жау елінің өз ішіндегі күрделі ... да ... ... ... ... 1727 жылы ... өз ... бұрқ ете қалған қырқыстар мен жоңғар-цин соғысының басталуы да әсер етті. 1729 жылы хан ... ... ... ... ... ... жоғары өкімет билігін мұралану үшін жанжалдасты. Жоңғар хандығы Цин ... ... ... ... ұшырады да, ойрат нояндарына өз жасақтарын тез арада батысқа жеткізуге тура келді.
Баяғыдан атысып-шабысып ... ата ... тағы бір ... ... беруді кездеген қазақтар Жоңғарияда басталып кеткен өзара талас-тартысты пайдаланып қалуға ... 1729 жылы ... ... ... Аңырақай деген жерде ең ірі және соңғы ... ... ... ұрысқа Бөгенбай, Қабанбай және Райымбек батырлар бастап кірді. Алдыңғы шайқастардағы сияқты, казақтар бұл жолы да ұрыс ... ... ... ... тактикасын қолданды. Жауынгерлердің шағын тобы жоңғарлардың қарсы алдынан шыға келіп, қазақ қолының қатарын аз сияқты көрсетуге тырысты. Сонан соң кейін ... қаша ... ... еліктіре ішке сұғындырып жіберді, сол кезде қазақ жасақтарының басты бөлімшелері қос қанаттан лап ... ... ... ... ... ... үшін ... соғыс болды.
30-жылдардан бастап жоңғарлармен болған шайқастардың бәріне қатысып, асқан ерлік көрсеткен, ақылды әрі ... ... ... ... ... ... Орта ... билеушісі әрі бүкіл қазақтың ханы болып саналады. ... ... ... үшін ол ... ... ... ... олардың өз ішіндегі алауыздықты қалт жібермей пайдалана білді және жауларының өзара ... одан әрі ... ... ... ... бәрі қазақ елінің сыртқы қауіпсіздігін нығайтып, ежелгі жауының күшін әлсіретуге көмектесті.
XVIII ғасырдың 40-жылдарында жоңғар шонжарлары арасындағы өршіген алауыздықты пайдаланған Абылай ... ішкі ... ... ... ... таласқан шонжарлардың біресе ол жағын, біресе бұл жағын қолдап, ... ... ... ... ... ... нәтижесінде бұрын жоңғарлар бастап алған қазақ жерлерін қайтарып алды. 1745-1755 жылдар аралығында жоңғар ... хан тағы үшін ... ... ... ... ... ... 1757-1758 жылдары жоңғарлардың қазақ жеріне шабуылы біржола тоқтады.
Пайдаланған әдебиеттер:1. Қазақстан тарихы. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы ... ... ... - ... ... ISBN ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоңғар Шапқыншылығы10 бет
Жоңғар хандығы13 бет
XV-XVII ғ.ғ. этнопсихологиялық ой-пікірлер (асанқайғы, қ. жалайри, м.х. дулати, шалкиіз, жиембет жырау т.б.)5 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
XVIIғ Соңы мен XVIII ғ. Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясаты7 бет
«Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдарындағы қазақ халқының тәуелсіздік үшін күресі54 бет
Абылай (Әбілмансұр) хан13 бет
Абылай хан билігінің ғылыми әдебиеттерде көрініс табуы16 бет
Абылай хан: мемлекеттік қайраткер, әскери қолбасшы және дипломат12 бет
Ақтан батыр12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь