Қазақстандағы бағалы қағаз нарығының даму деңгейі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ...3

1. Бағалы қағаздар туралы жалпы түсініктеме... 4
2. Қазақстандағы бағалы қағаз нарығының даму деңгейі ...6
3. Бағалы қағаздар рыногын дамытуда шетелдік тәжірибені пайдалану мәселелері ...13

ҚОРЫТЫНДЫ ...15

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ...16
КІРІСПЕ

Бағалы қағаз жеке-дара, сондай - ақ мемлекеттер үшін қаражат көзі болып табылады. Ал, инвесторлар пайда табамын деп ақша шығарғанымен, оны қайтарып алуына, өсім түсуіне ешкім кепілдік бере алмайды, көп ретте пайда табудың орнына тақыр жерге отырып қалуы да мүмкін. Сондықтан мұның табысынан тәуекелі басым. Әрине тәуекелге кез-келген бара бермейді, барған өкінбейді.
Түптеп келгенде, бағалы қағаз саудасынан эмитентке сауда-саттыққа араласқан басқаларға да түсер пайда көп. Тұтас алғанда бұл экономиканы көтерудің бір жолы өйткені, бағалы қағаздан түскен қаржыны көзін тауып, өндіріске жұмсай білсе, бұдан бүкіл Қазақстан ұтады, жұмыссыздық саны азайып, халықтың тұрмыс жағдайы да жақсара түспек. Бағалы қағаз саудасы биржа қоры аркылы жүргізіледі оның, құнды қағаз жөніндегі Ұлттық комиссия бекіткен өз талаптары бар. Ол тараптар биржа аралық қатынастың сенімділігіне, қаржы мәселесіне тіреледі. Биржа арқылы құнды қағазын өткізген әрбір кәсіпорын көпшілік хабардар болып отыруы үшін, өзінің қаржы жағдайын экономикалық ахуалы, басқарма органдары, алдағы жоспары хақында ақпар беріп тұруға міндетті.
Үкімет облигацияларын шығаратын Қаржы министрлігі, болмаса ресми мекемелердің бірі, ал корпорацияның облигациялары инвесторлары қолма-қол немесе коммерциялық банктердің брокері арқылы тартылады. Қазіргі кезде Қазақстанның көптеген кәсіпорындары акционерлік қоғамға айналып жатыр. Өздерінің купонын инвестициялық жекешелендіру қорына өткізу арқылы азаматтар олардың акцияларын алуына болады. Инвестициялық жекешелендіру қоры — акционерлік қоғам мен азаматтар арасындағы дәнекер десек те, делдал десек те болады.
1. Бағалы қағаздар туралы жалпы түсініктеме
Бағалы қағаздарға жататындар: компаниялардың акциялары және адамдардың облигациялары, мемлекеттік облигациялар, банктердің сертификаттары, казначейлік вексельдер. Құнды кағаздар ортақ қазанға ақша төленген соң, пайдаға ортақтасуға және корпарация капиталын бөлісуге қақалақ беретін куәлік. Олар әуелде ақша қорын жасау мақсатымен мемлекеттік және жеке-дара мекемелер арқылы сатылады.
Сондай-ақ құнды қағазды шығарушылардың да, инвесторлардың да (пайда табу үшін құнды қағазга ақша құйған жеке адамдар) сатуына болады. Оның нарықтық бағасын анықтайтын соны шығарған кәсіпорындар мен инвесторлар, ал ол қағаздың болошақ өтілуіне байланысты. Бағалы қағаздың бағасы қымбаттауы кәсіпорындардың экономикалық, жетістігіне тәуелді, мәселен, зауыт пайданы неғұрлым көп түсірсе инвестордың алатын үлесі де өсе түспек. Егер эмитент (құнды қағаз шығарушылар) шығынға оотырып қалса, оның акциясының құны да арзандап, акцияны сатып алған жұрттың да пайдадан құр алақан қалуы мүмкін. Сондықтан акцияны шығарған кәсіпорындардың экономикалық өндірістік жағдайы жолында әрқашан хабардар болып акционерлердің қалт жібермейтін тірлігінің бір саласы.
Облигация - сатып алған жеке адамдардың инвестордың эмитентке берген карызы іспетті. Инвестор облигацияны сатып алу арқылы қарызға ақша құяды, ал эмитент алдағы уақытта оның қарызын өсімімен қайтарады деген сөз. Үкімет орындары да облигация шығарып, кәдімгі салықтан түсетін табыс сияқты оны да мемлекеттік маштабындағы мәселелерді шешіп отырған, ұйымдардың мұқжатына жұмсайды.
Сонымен, бағалы қағаз жеке-дара, сондай - ақ мемлекеттер үшін қаражат көзі болып табылады. Ал, инвесторлар пайда табамын деп ақша шығарғанымен, оны қайтарып алуына, өсім түсуіне ешкім кепілдік бере алмайды, көп ретте пайда табудың орнына тақыр жерге отырып қалуы да мүмкін. Сондықтан мұның табысынан тәуекелі басым. Әрине тәуекелге кез-келген бара бермейді, барған өкінбейді.
Түптеп келгенде, бағалы қағаз саудасынан эмитентке сауда-саттыққа араласқан басқаларға да түсер пайда көп. Тұтас алғанда бұл экономиканы көтерудің бір жолы өйткені, бағалы қағаздан түскен қаржыны көзін тауып, өндіріске жұмсай білсе, бұдан бүкіл Қазақстан ұтады, жұмыссыздық саны азайып, халықтың тұрмыс жағдайы да жақсара түспек. Бағалы қағаз саудасы биржа қоры аркылы жүргізіледі оның, құнды қағаз жөніндегі Ұлттық комиссия бекіткен өз талаптары бар.
Ол тараптар биржа аралық қатынастың сенімділігіне, қаржы мәселесіне тіреледі. Биржа арқылы құнды қағазын өткізген әрбір кәсіпорын көпшілік хабардар болып отыруы үшін, өзінің қаржы жағдайын экономикалық ахуалы, басқарма органдары, алдағы жоспары хақында ақпар беріп тұруға міндетті. Бұл ақпар кейде инвесторға түсетін 3 айлық немесе жылдық есептің негізінде тумақ. Бағалы қағаз саудасын қолма-қол жеткізуге биржа көбіне брокерлер жалдайды да, одан түскен пайдадан жалақы төлеп тұрады.
Сол сияқты бұл іске диллердің тартылуы мүмкін. Бұлардың екеуі де делдалдар, айырмасы диллер жалақы алмайды, түскен пайдаға белгілі мөлшерде еншілер.
Үкімет облигацияларын шығаратын Қаржы министрлігі, болмаса ресми мекемелердің бірі, ал корпорацияның облигациялары инвесторлары қолма-қол немесе коммерциялық банктердің брокері арқылы тартылады.
Қазіргі кезде Қазақстанның көптеген кәсіпорындары акционерлік қоғамға айналып жатыр. Өздерінің купонын инвестициялық жекешелендіру қорына өткізу арқылы азаматтар олардың акцияларын алуына болады. Инвестициялық жекешелендіру қоры — акционерлік қоғам мен азаматтар арасындағы дәнекер десек те, делдал десек те болады. Әрине азаматтар ақшасын кәсіпорындарына өздері салуына да болады, бірақ инвестициялық жекешелендіру қоры (ИЖҚ) одан гөрі тиімдірек, қызметкерлері коньюнктураның құйтырқысын жақсы біледі, оның үстіне олар облигацияны анағұрлым арзанға алуы мүмкін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Берденов Қ. Қазақстан мемлекет ретінде қалыптасуы мен экономиканың дамуы. – Алматы, 1998 ж.
Назарбаев Н.Ә., Қазақстан-2030, Қазақстан халқына жолдауы
Сахариев С.с., Сахариева А.С., Әлем экономикасы, оқулық 1 бөлім,2003
Оразәлі С. ХХІ қандай экономикамен келем. – Алматы. – Қазақстан. - 1996 ж.
Ихданов Ж.О., Орманбеков Ә.О., Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері 2002 202 б.
Сахариев С.с., Сахариева А.С., Әлем экономикасы, оқулық 2 бөлім,2003
Мамыров Н.Қ., Тлеужанова М.Ә., Макроэкономика Алматы -2003ж 23-28б
Ақша,несие,банктер. Оқулық Алматы-2001ж. 186б.
Күлекее Ж.Ә., Есенғалиева К.С., Тастандиева Н.Б., Микро-макроэкономика терминдерінің орысша-қазақша сөздігі Алматы-1995ж. 245б.
Осипова Г.М., Экономикалық теория негіздері Алматы-2002ж 123б.
Шеденов Ө.К., Сағындыков Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И., Жалпы экономикалық теория Ақтюбе-2004ж 156 б
Analytik №3 2006.
Макконелл К.Р., Брю С.Л., Экономикс: принципы, проблемы и политика М: Республика,1992
Экономикалық теорияның негіздері оқулық Алматы,2002
Бюджет жүйесі туралы. Қазақстан Республикасының Заңы «Қаржы-қаражат» 1996ж
Экономика и статистика №6 2005
        
        Қазақстандағы бағалы қағаз нарығының даму деңгейі
МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ |3 ... ... ... ... жалпы түсініктеме |4 ... ... ... ... ... даму ... |6 ... ... ... ... ... ... ... | ... ... |13 ... |15 ... ... ... |16 ... қағаз жеке-дара, сондай - ақ мемлекеттер үшін қаражат көзі ... Ал, ... ... ... деп ақша ... оны қайтарып
алуына, өсім түсуіне ешкім кепілдік бере алмайды, көп ретте ... ... ... жерге отырып қалуы да мүмкін. Сондықтан мұның табысынан
тәуекелі басым. Әрине ... ... бара ... ... ... ... бағалы қағаз саудасынан эмитентке сауда-саттыққа араласқан
басқаларға да түсер пайда көп. ... ... бұл ... ... ... ... бағалы қағаздан түскен қаржыны көзін тауып, өндіріске жұмсай
білсе, бұдан ... ... ... ... саны азайып, халықтың
тұрмыс жағдайы да жақсара түспек. Бағалы қағаз саудасы биржа қоры ... ... ... қағаз жөніндегі Ұлттық ... ... ... бар. Ол ... ... ... ... сенімділігіне, қаржы
мәселесіне тіреледі. Биржа арқылы құнды қағазын өткізген әрбір кәсіпорын
көпшілік хабардар болып ... ... ... ... ... ... ... органдары, алдағы жоспары хақында ақпар беріп тұруға
міндетті.
Үкімет ... ... ... ... ... ресми
мекемелердің бірі, ал корпорацияның облигациялары ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде
Қазақстанның көптеген кәсіпорындары акционерлік қоғамға ... ... ... ... ... ... ... арқылы
азаматтар олардың акцияларын алуына болады. ... ...... қоғам мен азаматтар арасындағы дәнекер десек те, ... те ... ... ... туралы жалпы түсініктеме
Бағалы қағаздарға жататындар: ... ... және ... ... ... ... сертификаттары,
казначейлік вексельдер. Құнды кағаздар ортақ ... ақша ... ... ... және ... ... бөлісуге қақалақ беретін
куәлік. Олар әуелде ақша қорын ... ... ... және жеке-дара
мекемелер арқылы сатылады.
Сондай-ақ құнды қағазды шығарушылардың да, инвесторлардың да (пайда табу
үшін құнды қағазга ақша ... жеке ... ... ... Оның ... ... соны шығарған кәсіпорындар мен инвесторлар, ал ол
қағаздың болошақ өтілуіне байланысты. Бағалы ... ... ... ... жетістігіне тәуелді, мәселен, зауыт пайданы
неғұрлым көп түсірсе инвестордың алатын үлесі де өсе ... Егер ... ... ... ... ... қалса, оның акциясының құны да
арзандап, ... ... ... жұрттың да пайдадан құр алақан қалуы мүмкін.
Сондықтан акцияны шығарған кәсіпорындардың экономикалық ... ... ... хабардар болып акционерлердің қалт жібермейтін тірлігінің
бір саласы.
Облигация - ... ... жеке ... ... ... берген
карызы іспетті. ... ... ... алу арқылы қарызға ақша
құяды, ал эмитент алдағы уақытта оның қарызын өсімімен қайтарады ... ... ... да облигация шығарып, кәдімгі салықтан түсетін табыс
сияқты оны да ... ... ... ... отырған,
ұйымдардың мұқжатына жұмсайды.
Сонымен, бағалы қағаз жеке-дара, сондай - ақ мемлекеттер үшін ... ... ... Ал, ... ... табамын деп ақша шығарғанымен, оны
қайтарып ... өсім ... ... ... бере ... көп ... пайда
табудың орнына тақыр жерге отырып ... да ... ... ... ... басым. Әрине тәуекелге кез-келген бара бермейді, барған
өкінбейді.
Түптеп келгенде, бағалы қағаз саудасынан ... ... ... да ... ... көп. ... алғанда бұл экономиканы көтерудің бір
жолы өйткені, бағалы қағаздан түскен қаржыны көзін тауып, өндіріске жұмсай
білсе, бұдан ... ... ... ... саны азайып, халықтың
тұрмыс жағдайы да жақсара түспек. Бағалы қағаз саудасы биржа қоры ... ... ... ... ... ... ... бекіткен өз
талаптары бар.
Ол тараптар биржа аралық қатынастың сенімділігіне, ... ... ... арқылы құнды қағазын өткізген әрбір кәсіпорын көпшілік
хабардар болып отыруы үшін, өзінің ... ... ... ... ... ... ... хақында ақпар беріп тұруға міндетті. Бұл
ақпар ... ... ... 3 ... ... ... ... негізінде
тумақ. Бағалы қағаз саудасын қолма-қол жеткізуге биржа көбіне брокерлер
жалдайды да, одан ... ... ... ... ... ... бұл іске диллердің тартылуы мүмкін. Бұлардың екеуі де делдалдар,
айырмасы диллер жалақы ... ... ... белгілі мөлшерде еншілер.
Үкімет облигацияларын шығаратын ... ... ... ... ... ал корпорацияның облигациялары инвесторлары қолма-қол
немесе коммерциялық банктердің брокері арқылы тартылады.
Қазіргі кезде Қазақстанның ... ... ... қоғамға
айналып жатыр. Өздерінің купонын инвестициялық жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... Инвестициялық
жекешелендіру қоры — акционерлік қоғам мен азаматтар арасындағы дәнекер
десек те, делдал десек те болады. ... ... ... ... ... да болады, бірақ инвестициялық жекешелендіру қоры ... гөрі ... ... ... ... жақсы
біледі, оның үстіне олар облигацияны анағұрлым арзанға алуы ... ... ... көптеген кәсіпорындарын дотация арқылы және
болымсыз процентпен несие ұстап отыр. Ертең олар ... ... ... ... әлеуметтік салаларды қамтамасыздандыруға жұмсалмақ.
Сондықтан елдің экономикасын көтеруде бағалы қағаздың маңызы зор.
2. Қазақстандағы бағалы ... ... даму ... ... ... ... ... қаржы саласын
тұрақтандыру бағытындағы міндеттермен тікелей байланысты. 1996 ... ... ... ... ... ... ... рыногын дамыиу
бағдарламасы бекітілді. Бағдарламаның осы кезеңдегі негізгі бағыты рыноктың
тиімді қызмет етуі үшін инфраструктура жасау ... ... ... ... енгізіледі. Өйткені бағалы ... ... мен ... ... ... ... және ... сыртқы факторларға ... Сол ... бірі ... ... ... ... мен мемлекеттік ішкі қағаздарды
жою.
Бағалы қағаздар рыногындағы ... ... - ... мен ... ... жылы 1 ... 3758 ... қоғам акциялар шығарылымын тіркеуден
өткізді. Олардың басым бөлігі ... ... ... ... ... акциялар шығарылымы 304,421310 ... 1997 жылы ... ... - 110,746 млрд теңге
болды. Ал бұл аралықтағы жалпы өнім өндіру 358 млрд ... ... ... ... құнды қағаздар рыногында талдау жасағанда, ... ... қор ... арқылы инвестиция алуға дайындығы бар екендігін
білдіретін елеулі фактор ретінде аталады.
Қайтара шығарылым акциялары үстіміздегі жылдың 1 ... 63,3525 ... ... Бұл ... ... ... ... (қаржылай түрде)
еске ала келе, акциялардың әлі ... ... ... ... ... ... тек ... қорытындысын
нығайтуға қызмет ететіндігін түйіндеуге болады. Мамыр айындағы ... ... ... ... қоры биржасына 4 акционерлік қоғамның
мемлекеттік пакеттері ... ... ... өзімен ғана осы уақытқа
дейін 5041050 теңгенің саудасы жасалған.
Сөйтіп, жалпы алғанда бағалы қағаздардың бастапқы рыногы салыстырмалы ... ... ... ... баяу дамуда екенін байкаймыз. ... ... ... ... өсе ... байқауга болады. Ұлттық
статистика агентгігінің мәліметі бойынша, үстіміздегі жылдың алғашқы ... ... ... ... ... ... салым 12,4 млрд теңгеге
жетті.
Халық мемлекеттік бағалы қағаздарға сенім артуда. 1996 ... ... ... жинақ облигациялары 6 рет шықты. Жалпы құны 2,25 млрд ... ... ... ... да ... ... қағаздарға сенім
арта түсуде. Бұл біздің қаржы жүйеміздің тұрақталу тенденциясына оң ықпалын
тигізе бермек.
Қаржылық жүйенің негізгі ... ақша ... ... ... болашақта
нарықты экономиканың дамуының ең маңызды буыны болғандықтан, құнды қағаздар
нарығына деген қызығушылық туып отыр.
Жалпы бұл сала ... ... ... ... ... бері ... өзінің даму жолына түсіп отыр. «Қазақстандық қор ... ... ... ... ... ... биржа. Алайда,
Қазақстан ТМД-ның басқа елдерімен салыстырғанда, дамудың прогрессивті
сатысында тұр. Шетел ... ... жеке ... ... ... осы ... қағаздар нарығының, яғни қор ... ... ... ... ... ... ... қор биржасы
регламенттелген жұмыс режимі бар, сатушылар мен ... ... ... делдалдардың қатысуымен ресми бекітілген ережелер бойынша ... ... ... ... қаржылық делдалдық мекеме болып
саналады. Бұл ережелер биржа заңдылығымен де ... ... ... де ... Қор биржалары және оның ... ... ... жасамайтындығын айта кету керек.
Ол тек мәмілені жасаушылар үшін жағдай туғызады, осы мәмілелерге ... ... мен ... ... ... ... жай ... және арбитраждық қызмет көрсетеді, ... ... ... ... жасалуы үшін барлық жағдайды жасайды.
Қор биржалары жеке компания ретінде (Англия мен АҚШ-та) акционерлік ... да ... ... биржалар өз бетінше дербес ұйымдар болып
табылады. Биржада ... ... ... елде ... ... ... жүзеге асырылады, оны бұзу белгілі бір құқықтық
жауапкершілікке алып ... ... ... ... және ... тәуекелін кемітуді қамтамасыз ету жөнінде мемлекет өзіне
ешқандай кепілдік алмайды.
Қор биржалары ... ... ... бірі ... ... ... ролі ... және саудалық капиталдар қозғалысына қызмет көрсету
болып табылады: бір жағынан бұл капиталды жинақтап, ... ...... және түрлі шаруашылық субъектілерге кредит береді және
қаржыландырады.
Құнды қағаздарды пайдалану қазіргі кездегі икемді қаржылық құралдардың ... ... ... ... әр ... ... маңызды атрибуты
болып қалыптасты. Өзі тауар бола тұра, кредит, төлем құралы ретінде, қолма-
қол ақшалардың қызметін оңай атқара алады.
Бұрын, ... ... ... ... қағаздар мүліктік қатынаста
ғана қолданылатын. Қазіргі кезеңде, экономиканы ... ... ... ... нарығын тұрақтандыруға көшкенде, құнды қағаздарды ... және ... ... ... ... ... құнды қағаздар нарығының дамуы 1991-1994 жылдар аралығында,
еліміздегі бұрынғы мемлекеттік кәсіпорындардың ... ... бері ... Қор ... бұдан басқа да элементтері мен
институттары, соның ... ... ... ... қағаздар
жөніндегі ұлттық комиссиясы құрылып, жұмыс істей бастады. Бұл кезеңнің
өзіне тән ... ... ... ... құнды қағаздарды
орналастыру жөніндегі аукциондар ғана өткізіліп отырды.
Мұнан кейінгі кезеңде (1995-1998 жылдар) Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... бағдарлама қабылданып, соған сәйкес
қор нарығының заңдық базалары ... ... ... ... ... аяқталса, үшінші кезеңінде (1999-2000 жылдар) негізгі
назар шаруашылық субъектілерін ... ... ... ... ... ... да осы іс жалғасын тауып, ... ... ... оның ... ... ... ... келеді.
Сонымен Қазақстандағы құнды қағаздар нарығының қазіргі даму деңгейі қандай,
ол толық жұмыс істеп тұр ма? Бұл ... ... ... аталған
мәселе жөніндегі көзқарастардың әртүрлі екендігі ... ... ... ... құрылған қор ... ТМД ... ... ең ... бірі ... ... олар қаржы секторымыздағы банк қызметі секілді жедел дамып кете ... Ал бұл ... тек ... ғана ... ... ТМД елдеріне тән деуге
болады. Мәселен, Ресей ... өз ... осы ... қағаздар
нарығының тартымдылығының төмендігі салдарынан N-дік мөлшердегі қаржылары
айналымға шығарылмай, жай ... ... жүр. Ел ... ... ... ... мұндай қаржы бізде де аз болмаса керек.
Сондай - ақ қаржы секторымыздың тағы бір ... ... ... ... да ... ... ... нарығы халық арасында
оншама танымалдыққа, яғни тартымдылыққа ие бола ... ... ... кемшіліктерімізге қарамастан кейбір мамандар еліміздегі
қор нарығының, соның ... ... ... ... ... қазіргі
даму деңгейін де жаман деп айтпайды. Бірақ та, осы ... ... ... ... қасында корпоративтік бағалы қағаздар, яғни ... мен ... ... ... ... ... бәрі мойындаса
керек.
Мәселен, бізде акционерлік қоғамдар саны соншама көп болғанымен ... ... ... ие ... ... ... ... біз әлі
естігеміз жоқ. Ал мемлекеттік бағалы қағаздар негізінен жинақтаушы
зейнетақы ... ... ... ... ортасында ғана таратылады. Неге
десек, ... ... ... ... компаниялар өздерінің құнды
қағаздарын дамыған елдердің ең беделді ... да, өсуі ... ... ... қор ... биржаларына апарып салады. Әрине, одан
отандық нарыққа қарағандағы көп пайда алу мақсатын іздеп, үміт ... де ... ... тек ... ... құнды қағаздардың
диверсификацияланған жерінде ғана түседі.
Міне, осындай себептерге, яғни ... ... ... ... ... байланысты біздің халқымыз өздерінің қолында басы ... ... оны ... мен ... ... ... ... бір
сенімді жолы тек банк депозиттері ғана деп біледі. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... қалу және одан ... ... саудамен айналысуға мәжбүр болуда. Бұл тәсіл, әсіресе, ауылды ... ... Ал ... егер ... ... ... жылдан жылға
шарықтап келе жатқан жер және ... ... ... ... ... ... ... қайыра сатуға боларлықтай басқадай да өтімді заттар
алып қоюға тырысады. Қазіргі кезде Қазақстандық ипотекалық ... ... ... да ... ... болмай, оны тек
мықты корпорациялар ғана иеленіп ... ... де мұны ... ... ... бір ... деп ... та болады.
Кәсіпорындарға да банктен кредит алып, оны ... ... ... гөрі ... ... ... ... қаржыны осы
арқылы тартқан әлдеқайда пайдалы екендігі түсінікті. Себебі, акция ... ... ... ... ... және ... ... акционерлік қоғамдардың басшылары осы мүмкіндікті неге пайдаланбайды
деген сұрақ өзімен өзі туады.
Көптеген мамандар ... ... ... себебін компаниялар мен
акционерлік қоғамдар ... өз ... ... ... жағдайын
және осыған қатысты барлық есептерді халықтың алдында ашып көрсеткілері
келмейтіндігімен түсіндіреді. ... ... ... шараларға, яғни
кәсіпорынның ашықтығын қамтамасыз ете ... қор ... ... келе ... ... ... ... мүдделі болмай
отыр. Өйткені олар акциялар ... ... ... ... ... ... қалайды. Әсіресе, еліміздегі
компаниялары табысты жұмыс істеп жатқан шетелдік инвесторлар шамасы ... ... ... ... ... ... ... де
өздері иемденгенді жөн көреді.
Бұл бір мәселе болса, екіншіден акциялар еркін саудаға шығарылған жағдайда
ертеңгі күні ... ... ... ... пайда болуы және акционерлік
қоғам басшылығының ... өз ... қоя ... ... ... ... тартымды болуы үшін компанияның табысты ... ... ... ... етіп тұруы шарт. Ал корпоративтік басқару дегеніміз,
топтық ... ... Бұл ... ... ... ... жұмыс
істеуге, біліктілікті ұдайы арттырып отыруға мәжбүр етіп, ... ... ... менеджменттің қалыптасуына алып келеді.
Сонымен, қаржы мәселесінде бір арнада тоғысқан топтық, яғни ... ... ... ... ... ... жаңаша жұмыс істеу
міндетін қояды. Өздерін өздері үздіксіз жетілдіріп отыру, бар ... ... ... ... ... ... ... сығып беру
даусыз ақиқатқа айналады. Қазіргі ... мен ... ... ... ... ... ... ауыр сынына сәйкес келе
алатындығына ... ... ... ... ... ... нарығына қарай қадам басқылары келмейтіндігінің бір сыры, міне, осында
жатса керек.
Сонымен экономиканың қарқынды дамуының нәтижесінде оның әр ... ... ... жол ... отырғанымен, Қазақстандағы қор нарығы әзірге
оның кәсіпқой қатысушылары мен қаржы топтарының арасында ғана өріс ... ... ... ... ... мен ... халық бұл
рыноктан тысқары қалуда. Осы тұрғыдан алғанда ... қор ... ... ... саны ... ... аспайтын жабық
акционерлік қоғамның жұмысын еске салады. Оның қыры мен сыры, даму ... ... ... ... бұл ... ... мүддесі қозғалмаған.
Егер қор нарығының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... қала ... мұның өзі экономиканың тежеуші факторларының
біріне айналмақ. Мұндай жағдайда мұнай мен металл сатудан ішке ... ... ... ... ... мүмкіндігі шектеледі, халық пен
институционалдық ұйымдардың ... ... ... т. б.) ... да көп ... аса қоймайды.
3. Бағалы қағаздар рыногын дамытуда ... ... ... және ... басқарудағы шетелдік экономикалық тәжірибені
ғылыми қорытындылау күн тәртібіне келесі мәселелерді қойып ... ... ... ... ... ... қолайлы және оны
енгізуге бола ма, әлде нарыққа өту ... ... үшін ... ... ... болуға тиіс пе? Бүл сұраққа жауап беру жай нәрсе
емес, ол ... ... ... ... ... Еліміздің бірқатар экономика
ғалымдары қазіргі уақытта экономикалық жаңалықтардың ... ... ... ... ... және ... ... өтпелі кезеңнің экономикасын жасауды бекер тілге тиек етіп
жүрген жок. Бұл ... ... ... ... ... ... анықтап енгізуге байланысты туындап отыр.
Осы проблемалардың арасынан келесі жәйттерді бөлуге болады:
- экономиканы ... ... ... ... ... әр ... ... себептерге байланысты өзгеріп отырады.
- бәсекелестік нарықты ортаны ... не ... ... иесін ауыстыру
мақсатында міндетті түрде және жаппай жекешелендіру ме, жоқ, ... өз ... ... ... және орта ... ... ... де осы қорытындылауды қарастыра ... ... ... реттеу тәжірибесін Қазақстан жағдайында пайдаланылатын ... ... ... ... ... болады:
1. Экономикалық саясатты ғылыми негіздеу, стратегияны анықтау, шаруашылық
даму тактикасын, ... және ... ... ... ғылыми-техникалық, құқықтык сипаттағы мәселелерді шешуге
пайдаланылады.
2. Кәсіпкерлердің, шағын және орта ... ... ... ... ... және ... ... бағытта дамуын ынталандырылуы мақсатында ұсынушы-
реттеушілік жоспарлауды жүзеге ... ... заң ... ... ... және баға белгілеу
механизмдерін кеңінен қолдана отырып, қоғамдық тауарлар, ... ... ... табыстарының, трансакциялық шығындар ... ... ... Сыртқы экономикалық саясатты ... ... ... ... басыңқылығын мойындау және оның әлемдік
шаруашылық интеграциялық ... ... ... іске асыруды қамтамасыз
ету.
1992 жылдан бастап ҚР Президенті өндіріс саласындағы ... ... ... ... қолдау туралы жарлықтар мен зандарға қол
қойды. ... осы ... ... ... ... әлі де ... және субъективті түрдегі кедергілер бар.
Шет елдегі баға белгілеу механизмі үлкен ... ... ... ... ... реттеу, саланың бірінші буынына табыс және
пайда сомасының минималды деңгейін қамтамасыз етуге ... беру ... ... ... тәжірибесі корсеткендей ... шығу ... ... баға ... мен баға ... әсірссе
халықтың тауар тұтынуын бақылауын кұшейтгі. Қазір біз өндіріске және
өндіріс ... мен ... ... ... монополия жағдайындағы
бағалардың: толық ... ... ауыл ... ... ... ... даму үшін қажетті дотацияларды бөлмеу жолымен келе
жатырмыз. Мұндай көзқарас республикамыздың ЖҰӨ-нің ... ... ... ... ... өнімдеріне баға белгілеу және баға
мәселелерін Үкімет көз алдынан тыс қалдыруда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бағалы ... ... ... республикамыздың қаржы саласын
тұрақтандыру бағытындағы міндеттермен тікелей ... ... ... ... ... рыноктың тиімді қызмет етуі үшін инфраструктура
жасау ... ... ... бұл ... өзгертулер
енгізіледі. Өйткені ... ... ... орналастыру мен
айналымға түсіру күрделі экономикалық және ... ... ... ... Сол ... бірі - жекешелендірудің қолданылып
жүрген схемасы мен ... ішкі ... ... дамыған елдерде қаржылық ресурстың 50 пайызға жуығын ... ... ... ... ... нарығын дамытудың негізгі мақсаты
– Қазақстан Республикасы экономикасының тиімді дамуына ... ету, ... ... және ... ... ... субъектілерінің,
бірінші кезекте халықтың жұмысын белсенді ету негізінде экономикалық өсуге
ықпал ету. Қазақстандағы құнды қағаздар нарығы ... ... ... Бұл оқшау жүйе емес, нарықтың бір бөлігі, ол ... ... ... ... өз бетінше тіршілік ... ... ... ... дамыған елдердегі құнды қағаздар
нарығы мемлекет тарапынан реттеліп отырады, олардың ... ... ... ... Бір ... ... ... реттейтін және
ұлттық капитал біздің елімізде құнды қағаздар рыногы ... ... ... ... өз бетінше құруы үшін әлі дайын емес,
екінші жағынан алғанда, ол қоғам мүддесін қозғайтын ... ... ... ... да құнды қағаздар рыногын бұлайша реттеу,
мемлекеттің оны ... ... ... бұл ... айтарлықтай
тежеген болар еді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Берденов Қ. Қазақстан мемлекет ретінде қалыптасуы мен экономиканың дамуы. –
Алматы, 1998 ... Н.Ә., ... ... халқына жолдауы
Сахариев С.с., Сахариева А.С., Әлем экономикасы, оқулық 1 бөлім,2003
Оразәлі С. ХХІ қандай экономикамен келем. – Алматы. – ... - 1996 ... Ж.О., ... Ә.О., Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті
мәселелері 2002 202 б.
Сахариев С.с., Сахариева А.С., Әлем экономикасы, оқулық 2 ... Н.Қ., ... М.Ә., ... ... -2003ж 23-28б
Ақша,несие,банктер. Оқулық Алматы-2001ж. 186б.
Күлекее Ж.Ә., Есенғалиева К.С., ... Н.Б., ... ... сөздігі Алматы-1995ж. 245б.
Осипова Г.М., Экономикалық теория негіздері Алматы-2002ж 123б.
Шеденов Ө.К., Сағындыков Е.Н., Жүнісов Б.А., ... Ү.С., ... ... экономикалық теория Ақтюбе-2004ж 156 б
Analytik №3 2006.
Макконелл К.Р., Брю С.Л., Экономикс: принципы, проблемы и ... ... ... ... ... ... ... туралы. Қазақстан Республикасының Заңы «Қаржы-қаражат» 1996ж
Экономика и статистика №6 2005

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ұғымдар168 бет
Екінші деңгейлі банктердің құнды қағаздар нарығын құрастырудағы және дамытудағы ролі31 бет
Екінші деңгеңгейлі банктердің бағалы қағаз операциясының есебі19 бет
Басқару қызметінің дәлел- дәйектері (мотивациялау)5 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бағалы қағаздар рыногының қалыптасуы мен дамуы38 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет
«Алтын сапа» сапа деңгейі20 бет
«Сауда - көлік компаниясы» ЖШС кадрлық саясаттың қазіргі жағдайы мен даму деңгейі 58 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь