Құқықтық мемлекеттің қағидалары

ЖОСПАР
Кіріспе 2
1. Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің ара.қатынасы, байланысы 4
1.1 Азаматтық қоғам түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Құқықтық мемлекеттің және оның негізгі белгілері 7
2. Құқықтық мемлекеттің қағидалары 15
2.1 Құқықтық мемлекеттің басты қағидасы. адамның құқықтары мен бостандықтарының үстемдігі 16
3. Қазақстанда азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуы 17
Қорытынды 24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 26
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 2
1. Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің ара-қатынасы, байланысы ... ... ... ... ... мемлекеттің және оның негізгі белгілері 7
2. Құқықтық мемлекеттің қағидалары 15
2.1 ... ... ... ... адамның құқықтары мен
бостандықтарының үстемдігі 16
3. Қазақстанда азаматтық қоғам мен ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі 26
Кіріспе
Азаматтық қоғамның даму тарихы ... ... мен ... сол ... ... оның ішінде Марк Туллий Цицеронның (б.д.д.106-
43жж) шығармаларындағы («Мемлекет туралы», «Заңдар ... ... ... қоғамды азаматтардың жиынтығы дап қарастыратын ілімнен бастау
алады. Этимологиялық тұрғыда да латынша civis – ... ал civitas – ... бұл ... ... ... ... керек.
Азаматтық қоғамның бастапқы идеясы – адамдардың қоғамда бірлесе өмірі
сүруінің ... ... ... ұйымдасқан коллективтілігін қайта түлету.
Мұндай өркениетті де ізгілікті қоғам жеке ... жаңа ... ... ... және ... ... өз кезегіндегі жаңа
азаматтық қоғам құрды.
Азаматтық ... ... ... ... ... сипат алып, әлеуметтік мазмұнға ие болуы. ... ... ... ... ... ... ескерген жағдайда қоғамда
үйлесімділік, келісімділік орнайды, ... ... ... бірігуіне жағдайлар жасалады.
Құқықтық мемлекет - құқықтық үстемдігімен, ... ... ... ... ... мен ... ... құрметтеумен, оған
мемлекет тарапынан кепілдік берумен сипатталады. . Құқықтық мемлекетте адам
құқығын ... ... ... жол ... ... ... ... осы құқықтардың жүзеге асырылуын дәйекті және бұлжытпай қамтамасыз
етуге және оларды қорғауға міндетті. Осыған байланысты ... мен ... ... ... ... ... ... принципті мәнге ие
болады.
Құқықтық мемлекеттілік азаматтық қоғаммен табиғи байланысқан, ол онсыз
қалыптасып, қызмет етіп өркендей алмайды.
Бұл курстық жұмыста жалпы ... ... пен ... ... байланысы, өзара келісушілігі айтылған.Сонымен қатар азаматтық
қоғамның ... ... ... ... ... ... қағидалары, құқықтық мемлекеттің ... ... мен ... ... және ... азаматтық қоғам
мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуы ... да ... ... ... мен ... ... ара-қатынасы,
байланысы
“Азаматтық ұғымының өзiнде азамат пен мемлекеттiң өзара қарым-
қатынасының саяси мәнi бар. Еске ... ... — ол ... ... ... ... ... Тиiсiнше, азаматтар бipiншi
кезекте өзiнiң мемлекетiмен тұрақты саяси байланыста болады. Мұндай жағдай
азаматтардың бойындағы саяси құқық пен ... яғни ... ... ... тығыз байланысты құқық пен ... ... ... ... ... ... азаматтар
мемлекеттi басқару iciнe кеңiрек араласқан сайын ... ... ... түседi. Демократиялық мемлекет құру мақсатында, Қазақстан
азаматына саяси сипаттағы айтарлықтай кең ... ... пен ... ... ... азаматтық қоғаммен табиғи байланысқан, ол онсыз
қалыптасып, қызмет етіп ... ... ... ... - құқықтық
мемлекеттің маңызды компоненттері пайда болып, бекіп, өзінің ... мен ... ... ... және олар ... бір ... ету ... болып табылып, оларға қажетті жағдайлар
мен алғышарттар жасайтын айқын әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... бұл ... ... мен ... оның оң және
теріс нәтижелерінің ара қатысы ... ... ... азаматтық
адамға айналу дәрежесіне тура пропорционал тәуелді болып табылады. ... ... мен ... өз ... азаматтық қоғамның нығаюы мен
жетілуін жеңілдетеді, және құқықтық емес ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым кең өріс алса,
азаматтық қоғамға ... ... және оған ... ... ... ... солғұрлым сенімдірек, мықтырақ болады.
“Басқаша айтқанда, қоғамдық өмірдің ... екі ... ... және азаматтық қоғам) арасында өзара келісушілік пен ... ... ... ... ... бар: іс жүзінде олардың біреуі
екіншісінсіз тіршілік ете алмайды; ... ... олар бір ... ... олардың қызметерінің нәтижесі бір бірімен ... ... ... ... ... әсер етеді” [7].
Құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғам бір біріне жақын болғанымен
әртүрлі ... ... ... Егер ... ... ... заң ... жеке адамның құқықтық мәртебесін баянды ететін болса,
онда азаматтық қоғам оны жоғары әлеуметтік мәртебемен ... ... бұл екі түрі жеке ... өмір ... әр ... ... ... бірін бірі толықтыра отырып, оған өзінің мақсаттары мен
міндеттеріне қол ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді, сондай-ақ, әрбір
қоғамға тән таптық-топтық, ұлттық-этникалық, ... ... ... ... анықтайды. Қоғам бұл мүмкіндіктер мен
артықшылықтарға өзінің мүшелерін араластырады. Қоғамның қарамағында ... мен ... ... көп болса, азаматтар оны ... ... ... Олар ... ... ... құрайтын
мүмкіндікті нығайтады. Олар болмаса құқықтық мәртебенің жүзеге ... пен ... ... ... ... ... да ұқсас. Құқық тәртібін бұзушыларды ... ... ... ал ... емес ... ... ету шараларын қолданумен шектеледі. Мұндайда ... ... ... пен өзара толықтыру жағдайында
қолданылады.
Осылайша, азаматтық қоғамды қалыптастыру және құқықтық ... ... ... ... бірі үшін ... ... ... жағдайлар
мен алғышарттар туғызады. Бұл процестің екеуі де жалпы және ... ... ... ал ... ... ... ... бір кездері біреуінен
озып кетеді немесе қалып қоюы мүмкін. Бірақ, аталған процестердің өтуінің
оқтын-оқтын бұзылатын ... ... ... ... барысымен
қалпына келтіріледі.
Азаматтыққа дейінгі қоғамның азаматтық және этатистік мемлекеттің
құқықтық мемлекетке айналуын бір ... ... бір ... шара ретінде
қарауға болмайтындығын атап өту маңызды. Бұл дамудың тұтас бір ... және ұзақ ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық және рухани процестер.
1.1.Азаматтық қоғам түсінігі
“Азаматтық қоғам деген жеке ... ... ... сан ... мен ... іс ... асыру және қанағаттандыру ... ... ... ... және содан ... емес ... ... ... ... ... ... әдетте, жеке міндетін және нарықтық қатынастардың орта
таптағы меншік иелерінің ролінің арта түсуімен, бәсекелестік, ... ... білу ... ... және коммерциялық табыстарға
қол жеткізілуімен сипатталады. Әлеуметтік толысудың белгілі бір деңгейіне
жеткен соң ... ... ... ... ... ... ... онымен тең және белгілі бір тепе-теңдік ... ... мен ... ... ... ... ... одан әрі жетілдіруіне қарай онда мемлекетпен, социумдарымен, жеке
тұлғалармен байланыстары жаңа деңгейге көтеріледі, ... ... ... тыс басымдығы болмайды. Қоғамда пайда болған жанжалдар,
қарама-қайшылықтар және шиеленістер жария құралдармен, зорлықсыз, ... ... ... ... ... ... табиғаты мен негізгі сапасына қарай -
атап айтқанда бостандық пен ... қол ... ... мен ... ... ... қарай - құқықтық
мемлекеттің принциптерін нығайтуды жеңілдетеді, ол ... ... ... да. Бұл нақтылы неден көрінеді? 3 факторды ғана атап
өтейік:
қоғамдық пікірде құқықтың жоғары имиджі, заң ... ... ... беделі мен шүбәсіздігі негізделіп, таратылады;
құқық талаптарын елемеу және бұзу қалыпты емес деп бағаланатын ... олар ... ... ... ... сиыспайды;
қоғам құқықты игерудің өзін заң механизмдерімен толықтырушы белгілі
бір әлеуметтік және ... ... ... ... - ... ... қоғам жағдайында адамдарда қалыптасатын жеке адамға тән
адамгершілік парыз, азаматтылық сезімі, өзіне талап қоя ... өзін ... ... ... ... ... белсенділік
сияқты қасиеттерді жатқызуға болады.
1.2 Құқықтық мемлекет және оның негізгі белгілері
“Азаматтық қоғамның ... ... ... ... – адам ... ... ал оны саяси іске асырушы – мемлекет. Ондай ... ... ... мемлекеттің қолынан келмейді, тек принципі мен қызметі ... ... ... ... ... ... қолынан келеді. Ондай
мемлекетті жалпы түрде, құқықтық мемлекет деп атайды.”[8]
Мемлекет пен құқықтың келіскен ... ... ... ... ... ... іске ... құрал ретінде тануы, ерте заманнан
басталады. Соған сай ... ... ... қытайлардың Легистерінде
(Шан Ян – ІV ғ. б.э. ... ... ғана ... ... мемлекеттің
мәжбүрлеуінің нысаны ретінде емес, тек билікке оны орындаудың міндеттілігі
ескертіледі.
Құқықтық ... ... ... ... ... құрылған. Оларға: Солон, Гераклит, Пифагор, Платон,
Аристотель, ... ... ... ... қатар софистер, стоиктер және
рим заңгерлері ... ... ... ... ... ... емес
ережелерге: табиғи және ерікті белгіленген ... ... ... туралы табиғи құқық, мемлекетті «халықтың жұмысы» құқықты
адалдықтың өлшемі ... ... жеке және ... құқық жатады. Жаңа
кезеңде, табиғи ... ... ... ... жасады, екі мың
жылдарға созылған кезеңдерде құқықтық ... ... ... ... ... ... мемлекет тұжырымдамасы
элементтерінің алғашқы кезеңі, құрылымына сай ... ... ... ... ... ... ... (Н.Макиавелли, тирандармен
күресушілер Э.Боэсси т.с.с.) бірінші болып, қоғамдық санаға ... ... ... ... ... оның ... ... жаңа тарихи
жағдайда дамытты. Олардың егеменді ... ... ... шығуы,
еркіндік тирандарға қарсы тұрудағы арналған халықтың ... ... ... ... ... ... жаңа ғылыми принциптегі мемлекет
проблемаларын зерттейтін теориялық негіз болды.
Жоғарыдағы ... ... ... элементтердің мемлекет
пен адамға қатынасын табуға мүмкіндік берді – ... ... ... ... рет оны ... емес ... көрсеткен,
Гуго Гроций болды. Оның ойы бойынша жақсылықтың және мемлекеттің тағайынды
болуы жетілген құқыққа байланысты, мемлекеттің қызметі құқық ... ... ... – деген ой, И.Кантқа жатады. Халық егемендігінің
қағидаларына сай, негізгі ... ... ... заң шығарушыдан
айырылғандығын және оның қызметін тежейтін принципті белгілегеніне, яғни
халық өзі ... өзі ... ... ... заң ... халық жөнінде
шешім қабылдай алады. И.Канттың мына ойына құлақ салуға болады: заңның
құқыққа сай ... ... ... ... ... ... және ... өзінің өмір сүруі үшін сақтайды. Р.Фон Моль бірінші ... ... ... бере ... оны жаңа ... конституцияда
бекітілген азаматтардың құқығы және бостандығы бар индивидтердің, ... ... ... ... ... ... ... анық түсініктемелердің біріне жататындар:
Құқықтық мемлекет – көпшілік-саяси биліктің ... ... ... ... ... ... ... оның қарым-
қатынасы. Құқықтық мемлекеттің негізгі белгілеріне ... ... ... ... ... ... шындығы және индивидтердің
еркіндігі, биліктің ... ... сай ... ... ... ... белгінің мәні, құқық пен заңды айырып көрсеткенінде. Қандай
жағдайларда да ондай бөлінгіштік болғанмен олардың негізгі ... ... әр ... нормативті актілердің және басқа да жалпы билік
қызметтерінің бір-біріне сай ... ... ету. Тек ... ... ... ... феномен, жалпылама өлшем және еркіндіктің
тең деңгейі ретінде жалпы ... әр ... ... ... және ... қызмет етеді. Құқық пен заңды салыстырғанда көрсетілген өлшем
жоғалады және жалпы билік өзі шығарған негізінде (құқыққа сай ... ... ... сай емес ... ... мүмкін. Сонымен
қатар, жалпы билік ондай ... ... ... олардың билікке
бағынушыларға ғана маңызы бар. Еліміздің тарихы ондай мысалдарға бай екенін
айта кету қажет. Мысалы ХХ ғасырдың 30 ... ... ... ... ... үкіметі азаматтарының әлеуметтік-экономикалық, саяси және
жеке адамдардың құқына шабуыл басталды. Мемлекеттік ... ... ... ... кіргізіліп, азаматтардың жекелеген
қоғамдық ұйымдары реформаланды, яғни, кәсіптік одақтар ... ... ... “1933 жылы ... ... ... ақының мөлшерін белгілеу туралы, ұжымдық келісім-шарт жасалуына тыйым
салынды. 1931 жылғы қабылданған заң ... ... ... ... ... қалғандар жұмыстан шығарылған және
баспанасынан ... ... ... ... ... сот ... әкімшілік органдары арқылы шешілген. 1934 жылы көне ... ... ... ... (бұл Хаммурапидің 1150ж. заңына
жатады): сотталған (сатқын ретінде) адамдардың отбасылары сайлауға ... ... және 5 ... жер ... 1934 ... заң ... ... ішінде террорлық қылмыс тергеліп, сот мәжілісіне бір күн қалғанда
ғана айыптау қорытындысы берілген, сот процесінде ондай ... ... ... ... ... ... жойылған, айыптының арыз
жазуына тыйым салынып, орындалуы (ату) тездетілген. 1935 жылғы ... ... ... үшін ... 12 жастан басталған. 1937
жылы қуғын-сүргін өзінің ең шыңына ... ... ... ... ... ... істемеген.”[6] Қуғын-сүргінді жүргізетін мемлекет аппараты
тәсілімен және пайдаланатын құралдарымен орта ғасырдағы ... ... ... ... түрде жауап беруі үшін қинауға рұқсат
берілген. Оның ... ... ... үшін ... ... ... ... өмір сүруге арналған құқықты жою, ... ... ... өте ... ... ... екінші белгісі,
құқықтық сипатта болып (құқықтық нысанды) индивидтердің ... ... ... ... ... ... ... бірге индивидтердің
еркіндіктері мен құқықтарын және олардың құқықтық кепілділігін бекіту ... ... және оның ... ... Құқық және еркіндік және
оларды шын қорғауға мемлекеттің көнуі, қайырымдылығы емес, бекітілген және
құқықтық қабілеттілігі ... ... және ... тән ... ... ... түсінік ХVІІ-ХVІІІ ғасырларда құрылды. Бірінші
рет адам құқығы Вирджинидің құқық Декларациясына кірді. Бұл ... ... ... 1776ж.) АҚШ-тың тәуелсіздік Декларациясынан ерте қабылданған
болатын. Одан ... олар ... ... және ... о правах» және
атағы белгілі адам және азаматтар құқығы туралы француздар ... ж. ... ... ... және басқа да зерттеушілер адам
құқығын көне ... ... ... ... байланыстырады.
Олардың айтуы бойынша адам табиғаттан жаралған және ... ... ... өмір сүру ... ... жеке ... дербестігі, еркін
жүру құқығы. Олардың ойынша бұл табиғи құқықтар адамдармен бірге жаралған,
өзгермейтін жеке адамнан ... ... ... ... ... адам ... ... тарихтан бөліп зерттеуге болмайды.
Жаңа уақыттың ғалымдары, философтары және заңгерлері адам құқығы
проблемаларын ... көп ... ... ХІХ ... ... ... сай, адам ... туралы гуманистік тұжырымдама құрылып,
индивидтердің қорғалуын тек ұлттық не болмаса ... ... ... жәй ғана адам ... ... шешу ... Құқықтың дамуы
және еркіндік, өзінің нәтижесінде адамға халықаралық ... ... ... ... ... рет, сол ... адам ... сыйлау
қажет екендігін жариялады және оны қорғайтын мүмкіншілікті көрсетті. 1948
жылы БҰҰ Бас ... ... ... ... дамыта отырып, маңызды
халықаралық құжат – Адам құқығының жалпы Декларациясын қабылдады. Онда адам
туралы жалпы идеялар жазылып, соған ... ... ... ... ... көрсетілген. Адам құқығының Декларациясында, негізгі
еркіндіктер түсіндіріліп талданған. Сонымен, адам ... ... ... ... ... ... ... БҰҰ-ның Бас
Ассамблеясында 1966 жылы қабылданған екі пактіде (Экономика туралы пакт,
әлеуметтік және ... ... және ... құқықтар пактілері)
мемлекеттердің халықаралық ынтымақтастықта әрқайсылары өздерін ... ... ... ... ... ... қажеттігі белгіленді.
Кейінгі жылдары адам проблемасы біздің елімізде үлкен ... және ... ... ие ... ... ...... Конституциясында жарияланған саяси және әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... мүлтіксіз орындауын
қамтамасыз ету.
Тарих тәжірибесі көрсеткендей, сот реформасы – ең ... және ... ... ... Ол ... үшін кең ... барлық өркениетті
өмірдегі жалпы соттар, арнайы соттар біздің Қазақстанда да пайдаланылады.
Адам құқығын қорғайтын мемлекеттік органдар да бар. ... ... адам ... ... ... ... құрылған: БҰҰ-ның адам
құқығы туралы комиссиясы, адам ... ... ... адам ... туралы
Еуропалық комиссия, Адам құқығы туралы Еуропалық сот.
Жалпы биліктің ұйымдастыру – құқықтық құрамы, құқықтық талаптарға ... ... және ... ... ... қажет. Осындай құқықтық
мемлекеттің үшінші белгісі, ол ... екі ... іске ... ... Мұндағы маңыздысы, әр түрлі құрылымдардың құқығы
биліктегі бір ... ... ... ... ... (мысалы
тоталитарлық кеңес мемлекеті және ... да ... ... ... ... ... бөлу ... – ертедегі
мәдениеттің ұлы жетістіктерінің біріне жатады және ... ... ... ... ... мен ... саяси құрылыммен басқару нысандарын
талдағанда, сол принциптерді ... ... ... ... ... ойды, жаңа уақытта бірінші рет Дж.Локк айтқан болатын. Ол ... заң ... және ... ... ... міндетіне сай және
әскери жағын жатқызды. Локктың идеясын Монтескье дамытты, оны осы ... ... Оған тағы да, әр ... ... ... жүйесі жатады,
себебі онсыз бөліну жүйесі жұмыс істемес еді.
Аристотель өзінің «Политике» ... ... ... ... «үш ... ... заң ... – жиналған орган,
магистратура және сот органдары. Одан екі ғасыр ... ... ... ... ... ... басқару нысанының артықшылығын атап өтті
және бұл элементтердің бір-біріне қарсы тұрып, ... ... бөлу ... ... және ... жағынан барлық
демократиялық мемлекеттермен қабылданды. Дәстүрлік кеңестер идеологиясы бұл
қағиданы мойындамады, себебі олар мынадай ... ... ... ... сайлаған кеңестерге қарайды», яғни «маркстік-лениндік теория
биліктің ... ... ... ... қарсылық ретінде
қабылдамады. Дегенмен 20 ... ... ... ... ... рет, ... былай көңіл аударған: «кеңес депуттары мен ... ... ... шын ... атқарушы орындар партиялық
аппаратпен ығыстырылды.
Қазір билікті бөлу қағидасы бізде, ... ... ... ... ... ... заң шығарушы билік (заң шығаратын органдар),
атқарушы билік (орындаушы органдар), сот ... (сот ... ... мемлекеттік биліктің бірлігін бұзбауға тиіс. Сол мақсатта қызмет
істейтін институт – мемлекет басшысы ... ... ... ... үш ... ... және бір-бірінен тепе-теңдікте болып
бірін-бірі тежейді, бір биліктің асып ... жол ... ... ... табиғатына байланысты» басым болуға ерекше бейім, ... ... ... ... ... ... құрылған бюрократтық
аппаратқа сүйену, мәжбүрлеу органдарының оның бақылауында болғандығы,
ақпаратты ... ... ... ... ... ... билік
авторитарлыққа, ал заң шығарушылар, атқарушы және сот органдарын ...... ... мүмкін. Сондықтан, мемлекеттік
биліктердің жеке болғанының маңызы, ондай биліктердің, тек бір ... ... ... Бұл ... ... ... мәдениетіне
және басқа жағдайларына сай әр елде, әр түрлі шешіледі.
Мысалы, АҚШ-тың ... және ... ... ... және ... тең ұстау, қалай реттелгеніне көңіл
аударайық.
“Конституция Конгреске ... заң ... ... ... ... береді. Бірақ Конституцияда Конгрестің дінді белгілеу, не
болмаса еркімен дінді уағыздауға тыйым салу, сөз және ... ... ... ... ... берілмейді. Конгрестің өзінде ... ... ... ... ... төменгі палаталардың
уақыт өзгерісіне байланысты өзгеріп тұратын жағдайлары ... ... ... ... Сонымен қатар, лауазымды адамдардың құқық
бұзғандығы үшін жауапқа тарту, өкілеттік Палатаға жатады. ... ... заң ... ... жоқ, бірақ заң жобасын және
Конгрестің шешімін тоқтатуға құқығы бар, соның негізінде ол ... ... сай ... ... ... алады. Заң жобасы ең алдымен Конгресте
көпшілік дауыспен қабылданады, ал Президенттің ... ... ... мүмкін. Өз жағынан, Конгресс әкімшілік актіге вето жасауға және
Президентке не ... ... ... ... ... ... ... құқығы бар.”[8]
Биліктің бөлініп істейтін қызметтерінің белгілі кепілі ... және ... ... ... ... ... ... парламенттік басқару нысандарына бөлінеді.
Билікті бөлу қағидасының мемлекеттік құрылымға нақтылы ... ... ... ... көрсеткіш, ал оның нақтылы қызмет істеу – құқықтық
мемлекетке ... ... ... ... ... ... – бұл адам мен азаматтың құқықтар мен бостандық-
тарының толық түрде қамтамасыз етілуіне және құқық бұзушылықтарды болдырмау
мақсатында мемлекеттік ... ... ... байланыстыруға жағдай
жасаушы саяси билік ұйымы.
“Құқықтық ... ... ... оның ... екі жағын (екі
негізгі қағиданы) ... ... ... мазмұнды жағы – адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын
мейлінше ... ... ... етуден, тұлға үшін құқықтық ынталандыру
режимін орнықтырудан көрінеді;
2) ... жағы – ... ... ... ... құрылымдар үшін құқықтық шектеу режимін
орнықтырудан ... ... ... ... ... ... да ... билікті заңсыз пайдалануды болдырмау мақсатында оны заңшығарушылық,
атқарушылық және сот тармақтарына бөлу;
- заңның үстемдігі, ... ... ... ... барлық
конституциялық тәртіптерді сақтай отырып қабылданған заң атқарушылық билік
актілерімен жоққа шығарылуы, ... және ... ... ... ... пен тұлғаның өзара жауапкершілігі;
- қоғамдағы құқықтық сана мен ... ... ... ... ... ... болуы және тарапынан құқық субъектілерінің
заңдарды орындауына бақылау жүргізілуі.
Биліктің ... ... ... ... қағидасы ретінде.
Бұл қағиданы алғаш рет Д.Локк пен Ш.Монтескье ұсынған болатын. ... ...... ... ... ... ... ету және
белгілі бір әлеуметтік топтың, мекеменің немесе жеке тұлғаның билікті ... ... үшін ... ... заң ... (халық
сайлайтын және қоғамды дамытуды заңдар қабылдау жолымен жүзеге асыруға
бағытталған), ... ... ... ... ... ... мен оралымдық-шаруашылық қызметті жүзеге асырумен айналысатын) және
сот (бұзылған құқықтарды қалпына келтірудің, кінәлілерді әділетті ... ... ... табылатын) биліктері деп бөлу қажет. Және осы әр
бір билік ... ... және ... ... ... өз функцияларын
органдардың ерекше жүйесі арқылы және арнайы нысандарда жүзеге асыруы ... ... ... және ... ... ... ... сот билігінің нақты бір билік түріне қатысты құқықтық
шектеулерінің жиынтығын білдіреді. Мысалы, заң ... ... ... жүйесінде ерекше рөлді Президент иеленген, ол заң ... вето ... ... ... ... ... ... сипатта
болып президент өкілеттіктерінің мерзімі, импичмент, ... ... ... жауапты қызметкерлеріне заңшығарушылық құрылымға
сайлануға тыйым салу, ... ... ... ... сот билігі
үшін конституцияда көрініс тапқан құқықшектеуші құралдар болып ... ... ... ... ... азаматтардың заң мен сот
алдындағы теңдігі, іс жүргізудің ... мен ... ... ... және ... ... мемлекеттің басты қағидасы- адамның құқықтары мен
бостандықтарының үстемдігі
Бұл ... ... ... ... ... ... Бұл ... шектеудің өзінше бір тәсілі, ол саяси биліктің иесі ретіндегі
мемлекет пен оны ... ... ... ... ... ... адамгершілік-заңды бастамаларын көрсетеді. Қоғам мен
тұлғаның бостандығын заңшығарушылық нысанда бекіте отырып, ... ... мен ... ... бір ... иеленеді. Заң арқылы ол
өзінің азаматтармен, қоғамдық ұйымдармен, басқа мемлекеттермен ... ... пен ... ... ... ... ... алуы тиіс.
“Құқыққа бағына отырып, мемлекеттік органдар ... ... ... және осы міндеттерді орындамағаны үшін жауапкершілікке ... ... ... үшін ... ... ... бағытталған кепілдіктер жүйесімен қамтамасыз етіледі. Оларға
Үкіметтің өкілдік органдардың ... ... ... ... ... ... ... нақты бір тұлғалардың құқықтары
мен бостандықтарын бұзғандығы, билікті асыра ... ... ... ... үшін тәртіптік, азаматтық-құқықтық және
қылмыстық жауапкершілігі, импичмент және т.б. ... ... ... ... өз ... орындауды
бақылауының нысандары болып референдумдар, депуттардың сайлаушылар ... ... және т.б. ... ... алдындағы жауапкершілігі де дәл осы құқықтық
бастамалар негізделеді. Мемлекеттік ... ... ... ... ол ... бостандығын бұзбауы және жасалған құқықбұзушылықтың
ауырлығына сай болуы тиіс. Сонымен, ... пен ... ... ... ... жауапкершіліктің негізінде жүзеге асырылуы тиіс.
3. Қазақстанда азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің
қалыптасуы
Кеңестік ... ... ... ... ... нәтижесінде
қазақ кеңестік Социалистік Республикасы (ҚазКСР-і ) дербес, егемен мемлекет
болды. 1991 жылы ... ... ... ... бес жыл ... ... ... атрибуттарын қалыптастыру процесі
жүргізілді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... процесс емес деп жазды Г.Ганиев,- әрбір мемлекет басқа ... ... ... жеке ... ... заң ... ... және сот биліктерін жүзеге асыру құқығын сыйлауға
міндетті.
Бұл 1970 жылы 28 қазанда қабылданған БҰҰ ... сай ... ... ... пен ... ... ... құқық
қағидалары декларацияда өрбиді.
А.К.Котовтың айтуынша Қазақстан әрқашан ел ... ... ... ... ірі жүйе құлағаннан кейін тәуелсіз мемлекет болып, халық
өмірінің әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... мен ... ... және қамтамасыз етуге
қабілетті мемлекет ретінде дербес даму қажеттілігіне тап болды.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін егемен мемлекет пен оның ... ... ... ... құқықтық базаны нақты қалыптасатын
барлық құқықтық базаны нақты ... құру ... ... Бұл ... ... ... ... басқару, экономика, ұлттық қорғаныс, сыртқы
саясат, ... ... ... ... ... қорғау
салаларына қатысты көптеген заңдар мен жарлықтар әзірленді. Бұл ... бәрі де ... ... халықаралық сараптамадан өтті.
Қазақстан мемлекеттік тәуелсіздігін алып, ... ... ие ... азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекет құру бағытын
ұстанды. Осылайша тоталитарлық құрылымдағы зорлық-зомбылық пен заңсыздықты
жоюға мүдделігіне және ... ... ... адам ... ... ... деп ... білдірді. Өткен жылдар ... ... ... ... ... ... жылы қабылданған Республика Конституциясына сәйкес парламенттік –
президенттік басқару ... таза ... ... ... ... мемлекеттік жүйенің басты институты болып, ... ... ... үш ... ... ішкі және ... ... анықтаушы ықпалын тигізеді.
“Заң шығару билігі институты да өзгерді. Кезінде ... ... ... ... туралы Декларация, ... ... ... ... заң, 1993 ... меншік туралы, азаматтық туралы және т.б. заңдар) қабылданған
бұрынғы бір палаталы ... ... ... ... ... екі палаталы
Парламентке орын берді.”[1] Ол азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ету және ... ... беру ... демократияны
дамытуға, нарықтық қатынасқа өтуге, жеке меншікті енгізуге және ... ... ... ... жалғастырады.
Үкіметтің тікелей басқаруымен атқарушы билік қызмет атқарады. Оған
экономикалық реформаларды жүзеге асыру, елді ... ... ... әзірлеу және асыру, заңдардың орындалуын ұйымдастыру, күнделікті
мемлекеттік басқару жүктелген. Сот билігі де ... ... ... ... ... бір жүйеге біріктірілді. Бұл жүйені қазір жоғарғы сот
басқарады. Үш жыл ... ... ... бұрынғы Конституциялық Соттың
орнына Конституциялық Кеңес құрылды. Құқық қорғау органдарының жүйесі қайта
құрылуда.
Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігінің ... ... ... әскер бар, ұлттық гвардия құрылды, мемлекеттік символика
бекітіліп, пайдалануда. Республика ұлттық валютаға көшті.
Құқықтық ...... ... оған ... жол ... да,
оңай да емес, бірқатар даму кезеңдерін қамтиды және ... ... ... ... халықтан елеулі
күш–жігерді талап ... ... және ... ... ... ... ... жемқорлық жолына бөгет қою қажет, қылмыспен күресу керек,
қоғамның заңы және ...... ... ... ... ... ... оның өнімдерін қолдану және ... ... ... ... ... ... оларды сыйлау
қасиетін дарыту, қоғамдағы нақты ... ... пен ... да ... ... бәрін жүзеге асыру шараларын белгілеу қажет.
Осындай кешенді тәсілдеме құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғам құру
міндеттерін жүзеге асыруды ... ... ... мемлекетінің демократиялық сипаты конституциялық қағидаларда
анықталады. Мемлекетті ұйымдастырудың негіз құраушы қағидаларының бірі –
мемлекет басшысын, парламент депутаттарын, ... ... ... ... ... қызметінің басқа бір негіз құрушы қағидасы
– мемлекеттік өмірдің ең маңызды ... ... ... ... өткізу, Парламентте дауыс беру тәртібі осыған жатады.
М.Сәрсенбаев ... ... қол ... ... ... құрылысы, оның сыртқы саясатын әзірлеу, ... ... ... ... тамырларын, оның ұлттық мемлекеттілігін
зерделеу басталды. Біздің заманымыздағы жаңа болмыс тұрғысындағы осы ой
ислам ... ... ... түркі тайпаларының олардың рухани,
құқықтық мәдениетінің дамуында қазақ ... ... ... ... рөл ... көрсетеді.
Қазақстан мемлекетінің зайырлы сипаты ресми, мемлекеттік діннің
болмауынан көрінеді. Көптеген діни ... бір де бірі ... ... ... танылмайды.
Мемлекеттік органдар діни бірлестіктердің істеріне заңсыз араласуға
жол бермеуіне, ... діни ... ... ... жүктемеуі қажет. Сонымен қатар мемлекет діни бірлестіктерге
мемлекеттік органдардың функцияларын жүктемеуі ... ... ... діни бірлестіктерді қаржыландырмауы қажет. Сондай-ақ ... ... ... ... ... жол берілмейді.
Діннің мемлекеттен бөлек болуы мемлекеттік оқу орындарында діни
догмаларды оқытуға болмайды ... ... ... зайырлы сипаты діни бірлестіктерді мемлекет
тарапынан қаржыландыруға жол бермеуден де көрінеді.
Дербестік жолға түскен ... ... ... ... ... Құқықтық мемлекет - ұзақ тарихи дамудың жемісі. Осы жағдайды
ескере отырып, Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... ... ... ... ... 1-бабы Қазақстан
Республикасының құқықтық мемлекетті бекіту жолына түскенін, ... ... ... ... ... ... алдына жоғарғы мақсат қояды –
құқықтық мемлекет құру. Бұл мақсатқа жету оңай ... ... ... белгілі бір бөлігінің емес, баршасының шынайы еркін білдіреді, онда
заң үстемдік етеді. Ең жоғарғы лауазымды тұлғадан ... ... ...... адам ... барша халықтың мүддесі үшін ... ... әр ... құқығы мен бостандығын қорғайтынын, адамдардың
оқуы ... ... құру ... жұмыс істеуі үшін, өздері таңдаған іспен
шұғылдану үшін, лайықты өмір үшін ... ... ... ... ... үшін, қоғамдық өмірге қатысу үшін қажет болатын қоғамдық тәртіп
белгілейтін түсінулер қажет. Азаматтардың ... ... ... ... керек. Ол үшін соттар объективті болуы керек, азаматтар
өз ... ... үшін ... ... ... ... ... белгісі заңның қоғам өміріндегі
үстемдігі, жоғарылылығы. Қоғам өмірінің анағұрлым маңызды ... ... ... керек.
Мемлекет тек дамыған ұлттық құқықтық жүйенің болуымен, оның шынайы
жұмыс істеуімен ғана ... ... ... ... Мемлекеттің
құқықтың сипатының деңгейі барынша демократиялық, прогрессивті ... ... ... ... ... ... тұрғысында өзін
қалай сезінетінімен ... ... ... Республикасы
халықаралық құқық қағидаларымен нормаларын құрметтейді деп ... ... ... ... ... ... ... және басқа да міндеттемелері кіреді.
Республикамен ... ... ... және ... ... Республика ратификациялаған халықаралық шарттар оның
заңдарынан басым болады және ... ... ... оның қолдануына заң
шығару талап етілетін жағдайдан басқа басқа уақытта тікелей қолданылады.
Аталмыш конституциялық қағидалар ... ... ... заңдарының
деңгейінде қолданылады.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік мемлекет ретінде ... ... ... ... ... әлеуметтік базасы - бүкіл ... ... ... ... жағынан да халық (әлдебір тап емес)
қоғамның жалғыз әлеуметтік ... ... ... ... ... келе ... мемлекеттік үлкен сенімділікпен әлеуметтік мемлекет
деп атауға ... Оған ... ... – конституцияның халықаралық
құқығының жалпыға ... ... ... ... адамзаттың
құндылықтарға бағытталуы.”[1]
Мемлекеттік құрылым ... ... ... ... ... бірліктерден тұратын унитарлық мемлекет болып табылады.
“Қазақстан Республикасының унитарлық құрылымы оның аумағының,
мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... болып табылатын бірқатар принциптерге негізделеді.
1. Қазақстан Республикасының аумақтық және мемлекеттік біртұтастығы;
2. Мемлекеттік билік ... ... ... ... ... Бір азаматтық;”[2]
Қазақстанда басқарудың республикалық нысаны бекітілген. Басқарудың
осындай нысаны ... үшін ... ... ... ... ... ... халықтың мемлекеттік биліктің жалғыз көзі ретінде
қарастырылуы; мемлекеттік биліктің үш тармаққа (заң шығарушы, атқарушы және
сот) ... ... ... конституцияның үстемдігі мен жоғары заңы
күші.
Басқарудың республикалық ... жай ғана ... ... Ол ... органдарға азаматтардың құқығы мен
бостандығын, заңды мүдделерін ... ... ... ... ... ... береді. Бұл ретте адам құқығы мен
бостандығының ... ... ... ... ... конституциясы тікелей көзделген жағдайлардан басқа кезде ... ... мен ... ... ... келе ... мемлекет деген түсінік анықтамасы мен мәніне
қайта тоқталып өткен жоқ.
Сонымен, құқықтық ...... ... ... ... құрылған қызметті, заңның жоғарлығына негізделген қоғамның жан-
жақты заңға бағынышты актілерге қатысты нормативтік – ... ... ... заң ... мен ғана ... ... ... заңдар мен
қоғам мүшелеріне бекітілген құқықтар мен ... кен ... ... мемлекетте адам құқығын қандай болмасын шектеуге жол
берілмейді. Сонымен бірге құқықтық мемлекет осы ... ... ... және ... ... ... және ... қорғауға
міндетті. Осыған байланысты қоғам мен мемлекет өміріндегі түрлі саладағы
құқықтың теңдік проблемасы принципті мәнге ие болады. Бұл ... ... ... ... ... ... сенімді кепілдерді жасауын
көздейді.
“Құқықтық мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ерекше мазмұнның жақсы игерген жөн. Бізде неліктен әлі құқықтық
мемлекет қалыптасып болмағанын және ол үшін не ... ... ... ... ... қалыптасуына байланысты маңызды мәселелердің бірі
ретінде заңнаманың дамуы мен жетілуін жаңа ... ... ... жөн. ... ... біздің мемлекетіміздің демократиялық,
құқықтық мемлекет ретінде дамуы үшін негіз қалайтын ... заң ... ... бойы ... ... бір ... жүйе болды”[9]. Ол
заңды оппозициялық партиялардың пайда болу және қызмет атқару мүмкіндігіне
жол ... ... ... идеология марксизм –ленинизм болды. Қазіргі
кездегі демократиялық құқықтық мемлекет түрлі қоғамдық бірлестіктер мен
саяси партиялар ... ... ... ресми мемлекеттік идеология ретінде
ешбір идеология танылмайтын кемелденген азаматтық қоғамның болуын көздейді.
Құқықтық мемлекеттегі саяси өмір ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан құқықтық мемлекеттің құрылу
жолдарының бірі, осы жұмыстың бағыттарының бірі – жеке адам мен ... ... ... ... адам құқықтары мен бостандығын басым бөлігі
жүзеге асатын ... ... ... ... көптүрлік қағидаларының
бекітілуі.
Қоғамымыздың мемлекеттік және саяси өміріндегі көптеген жаңаруларының
табысын анықтайтын қажетті фактор - ... ... және ... деңгейі. Соңғы кездері тек азаматтардың ғана емес, мемлекеттік
аппарат өкілдерінен анық ... ... ... ... ... ... бөлінбес сипаты - оның барлы мүшелерінің,
лауазымды ... ... ... ... және ... кезде бұрынғы КСРО аумағында мемлекет пен құқықтың дамуындағы
күрделі процестер - жаңа ... - ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және құқықтың жүйелердің қалыптасуы
жүріп жатыр. Қоғам адамның өмір деңгейіне елеулі әсерін ... ... ... ... ... ... өзінің үстемдігі кезінде
тудырған жағымсыз нәтижелерді күрт білдірген ... ... ... ... ... қоғам мен құқықтың дамуы одан сайын қиындай
түсуде.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Нормативті-құқықтық ... ... ... Конституциясы 1995ж. толықтырулар мен
өзгерістер енгізілген 07.10.98ж. Баспа «Жеті жарғы» А., 2001
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... А., ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық Процестік Кодексі 13.07.1999ж. А.,
«Юрист»
4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасы заңдарына № 163-
ІІ 09.12.98ж.; № 238-ІІ ... № 244-ІІ ... ... ... ... ... 2002ж.
5. Қазақстан ... ... ... ... ... № 277-1 9 шілде 1998ж.; № 283-1, 10 шілде
1998ж.; № 430-1, ... № 454-1, ... ... ... ... ... ... «Жеті жарғы» 2002ж.
6. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне түсініктеме. Баспа «Жеті
жарғы» А., 2002ж.
Арнайы әдебиет
7. Булгакова Д. А. ... және ... ... Оқу ... Алматы.,
2003.125 б
8. Жоламан Қ. Д., Мұхтарова А.Қ., Тәукелев А.Н. Мемлекет және құқық
теориясы. Алматы., 2003 45 б, 57б
9. Основы государства и ... Под ред. ... Г.А., 2000 ... ... С.А., ... А.В. ... государства и права. – М.НОРМА –
ИНФРА., 1999. С 245б
11. Козлихин И.Ю. Идея ... ... ... и современность.
СПб., 1993 158 б
12. Малько А.В. Правовое государство. //Правоведение. 1997. № 379 б
13. Мартышин О.В. Несколько тезисов о перспективах ... ... ... // ... и право. 1996. № 5 87б
14. Нерсесянц В.С. Общая теория права и государства. – М.: ... ...... Омельченко О.А. Идея правового государства: истоки, перспективы,
причины. М., 1994.112 ... ... О.Ф. ... государства и права – Х., 2000 24-36 б
17. Тихомиров Ю.А. Публичное право. – М.: 1995 62 ... ... ... и ... /Под ред. С.С. ... – М., 1985
19. Теория государства и права /Под ред. А.И. ... и ...... 141 ... ... В.Н. ... ... и права.: Под.ред. В.Г.Стрекозова.
– М. 1995 С. 79б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Инвестициялық процестегі құрылыс кешенінің рөлі»13 бет
Инвестициялық саясат туралы33 бет
Мемлекет пен жеке тұлғаның өзара жауапкершілігі22 бет
Мемлекеттің заңды жауапкершілігі29 бет
Мемлекеттің инвестициялық саясаты19 бет
Қазақстан Республикасының әлеуметтік – экономикалық процестердегі мемлекеттің қаржылық саясаты35 бет
Қазақстанның зайырлы мемлекет ретінде дамуы: мазмұны, белгілері, болашағы5 бет
Құқықтық мемлекет. Мемлекет және қоғам4 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь