Мүліктік құқықтар

Жоспар

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.Азаматтық құқықтық обьектілер ұғымы мен түрлері
2. Мүліктік құқықтар
2.1.Затардың ұғымы және оны саралау
2.2.Бағалы қағаздар
3.Мүліктік емес өзіндік құқықтар
3.1.Мүліктік емес өзіндік құқықтардың ұғымы мен түрлері
3.2.Ар.намыс қадір.қасиетті және іскерлік беделді қорғау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        Жоспар
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.Азаматтық құқықтық обьектілер ұғымы мен ... ... ... ... және оны ... ... емес ... құқықтар
3.1.Мүліктік емес өзіндік құқықтардың ұғымы мен түрлері
3.2.Ар-намыс қадір-қасиетті және іскерлік беделді қорғау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
"Азаматтық құқық" атауы ежелгі уақыттан бері белгілі, оны ... ... > деп ... ... ... құқығы осы атаумен белгіленді (квириттер құқығы). Римдік құқық- көне римдегі азаматтардың Мемлекеттік, қоғамдық және жеке өзіндік қатынастарын ... және ... ... ... ... ... ... кең болды, Қазіргі кезде Азаматтық құқықтың римдік атауы сақталғанымен онын мазмұны барынша өзгерді. Дей тұрғанмен оған қарамастан "сіvіl" атауы еуропалық ... еніп қана ... заң ... ... Сондықтан да азаматтық құқықты цивилистік деп атайды, ал бұл ... ... -- ... деп ... ... ... және жеке деп екі ... бөлгенін білеміз. Жария және жеке құқықтардын классикалық ара-жігін Ульпиан былайша ашып көрсетеді: "жария құқық ... рим ... ... ... ... ал жеке ... болса жекелеген адамның мүлдесіне сай келеді".
Қазақстан Республикасының қазіргі құқық жүйесі жария және жеке құқық деп бөлінбейді. Біздің ұлттық азаматтық ... жеке және ... деп бөлу ... елдерде, айталық Францияда, фРГ-де және басқаларында кездеседі. Бірақ ... ... ... ... ... ... Олар ... "жалпы құқыққа" және "әділдік құқығына", тағы басқа деп бөледі. құқық тек өзіне ғана тән және белгілі бір ерекшеліктері бар ... ... ... дей ... ... - ... Республикасының құқық салаларының бірі болғандықтан күнделікті тыныс-тіршілікпен, сондай-ақ азаматтардың, заңды тұлғалар мен мемлекеттің өзімен, оның ... ... ... ... ... ... бұрын құқықты анықтап, басқаша айтқанда, құқықтың не екенін белгілеп алуға тиістіміз. Ал ... ... өзі оңай ... емес. Өйткені, құқық қоғамдық қатынастарды реттейтін ауқымы өте кең де сан қырлы.
Азаматтық құқықпен реттелетін қоғамдық қатынастар негізінен мүліктік қатынастар болып ... ... ... (мүлікпен, жұмыспен, қызмет көрсетумен, ақшамен, құнды қағаздар және басқа да мүліктермен) байланысы бар ... ... ... ... деп ... ... қатынастар иемдену немесе мүліктің тиістілігіне қарай (заттық қатынас), мүліктің бір адамнан екіншісіне ауысуы, өтуі (Міндеттемелік ... ... ... ... ... ... заттың тағдырын шешу (мұрагерлік қатынас) тәрізді қатынастар тұрғысынан көрінсе, онда олар азаматтық заңмен реттеледі. Бір сөзбен айтқанда, (мүліктік қатынас дегеніміз ... ... алу, ... ... ... беру мен ... жөніндегі қатынас болып табылады.
Мүліктік құндылық қатынастарға ең ... ... құн ... ... ... ... теңдігіне негізделген тауар-ақша қатынастары және өзге де қатынастар жатады десек, нарықтық экономика жағдайында тауар-ақша ... ... ... реттеудің негізгі өзегіне айналады.
Мүліктік қатынас адамдар арасындағы қатынас болғандықтан ол мүліктік емес ... біте ... ... ... ... ... заңдары мүліктік емес қатынастардың екі түрін, атап айтқанда, мүліктік қатынасқа байланысты мүліктік емес жеке қатынастар (АК-тің 1-бабының 1-тармағы) мен мүліктік ... ... жоқ ... емес жеке ... ... ... ... реттейді. Мүліктік емес жеке қатынастың бірінші тобына мүліктік қатынаспен байланысы бар мүліктік емес жеке қатынастар ... Бұл ... ... ... сөз жеке қатынастардың мүлікке бағыныштылығын көрсетпейді, қайта қоғамдық қатынастардың біртұтас бірлікте ... ... ... авторлық, өнертабыс және т.б. қатынастар). Мысалы, бір ұйым басқа бір Заңды тұлғаның тауарлық белгісін заңсыз қолданса, онда ол әлгі тұлғаға ... ... ... емес ... келіп, мәселен, шығарманың авторы үшін мүліктік қатынастың мүмкінділігі пайда болады. Сондықтан ... ... ... мүліктік емес жеке қатынастар Азаматтық құқық нормаларымен тәртіптеледі.
Мүлік қатынасына байланысы жоқ мүліктік емес жеке қатынастардың екінші түрі ... ... ... өзге ... орай және ... ... ... да туындайды. Ол жеке адамдар мен ұйымдарға ғана тән әрі олардан ажырамайтын игілік болып табылады, сондай-ақ онда ... ... ... ... де ... ... емес жеке ... Қазақстан Республикасы Конституциясымен реттеледі. Конституцияның II тарауы адам мен азаматтың ажырамайтын құқықтарына арналған. ... ... ... ... ... ... жоқ ... емес жеке қатынастардын мейлінше кең ауқымы енеді. Қорыта айтқанда, ... ... міне ... Енді > жөніндегі мәселеге кеңінен тоқталайық.
1. Азаматтық құқықтар ... ... мен ... ... ... ... қоғамдық қатынастар азаматтық құқық объектісі деп аталады. ... және жеке ... емес ... ... құқықтар азаматтық құқық объектілері бола алады.
Азаматтық кодекстің 115-бабында азаматтық құқық объектілеріне кеңінен ... ... а) ... игіліктер мен құқықтарға (мүлікке) жататындар: заттар, ақша, соның ітттінде шетел валютасы, құнды қағаздар, жұмыс, қызмет, шығармашылық-интеллектуалдық қызметтердің объектіге айналған нәтижелері, ... ... ... ... және ... ... өзге де құралдары, мүліктік құқықтар мен басқа да мүлік ... ә) жеке ... емес ... мен ... ... ... жеке адамның өмірі, денсаулығы, қадір-қасиеті, абырой, игі атақ, іскерлік бедел, жеке өмірге қол сұқпаушылық, жеке құпия мен отбасы ... есім алу ... ... болу ... ... қол сұқпаушылық құқығы және басқа материалдық емес игіліктер мен ... ... ... ... ... (шаруашылық) және физикалық қасиеттерінің азаматтық құқықта үлкен маңызы бар. Затқа қатысты туындайтын заңдылық қатынастардың сипаты күні бұрын ... ... ... ... ... ... заттарды тиісті физикалық немесе экономикалық қасиеттеріне қарай саралап береді.
2 Мүліктік құқықтар.
2.1 Заттардың ұғымы және оны саралау (жіктеу)
Заттың ... ... ... колданып жүрген заңда айтылмаған, оның ұғымы азаматтық зерттеулерде берілген. Зат дегеніміз, Азаматтық құқық тұрғысынан алып қарағанда, физикалық дене ретінде және оның адам ... ... сол ... ... ... де кездесетін (болатын) сыртқы материалдық дүниенің бір бөлігі болып табылады.
Затты заңдық жағынан саралау (жіктеу) көбіне көп оның табиғи ... ... ... ... ... ... ... негізделеді және әр құқық субьектілерінің белгілі бір заттың түріне қатысты ... ... ... ... ... ... заттардың өзі қозғалатын және қозғалмайтын болып екіге бөлінеді. Затты қозғалмайтындар қатарына жатқызу екі жағдайға, яғни материалдық жағынан затты ... ... ... және оны орнынан қозғау үшін шығындану қажеттігіне байланысты. Кейбір жағдайларда, заң қозғалатын мүліктерді, атап айтқанда, әуе және теңіз кемелерін, ішкі суда жүзу ... ... жүзу ... ғарыш объектілерін қозғалмайтын түрге жатқызады. Қозғалмайтын мүлікке теңестірілетін объектілер тізімі толық еместігін еске сала кеткен жөн. Азаматтық ... заң ... ... ... ... өзге ... де ... мүмкін.
Қозғалмайтын заттарға меншік құқығы мен басқа да құқықтар, бұл құқықтарға шек қою, олардың пайда болуы, ауысуы және ... ... ... тиіс ... ... ... ... ерекше түрінің бірі кәсіпорын болып табылады. Заң бойынша "кәсіпорын" термині екі мағынада кәсіпорын деп ... ... 102-104 ... Азаматтық құқықтың субъектісі ретінде мұндай кәсіпорын мемлекеттік тіркеуден өтеді. Кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... үшін ... ... ... құқық объектісі түріндегі кәсіпорын деп танылады (АК-тің 119-бабының 1-тармағы). Яғни ондай кәсіпорын құқық объектісі ... ... ... ... ... оның бір бөлігі сатып алу-сату, кепілге, жалға беру шарттарының және басқа да ... ... ... ... ол әкімшілік тәртіппен өзге субъектіге берілуі ықтимал.
Мүліктік кешен ретінде кәсіпорын ... оның ... ... деген барлық мүлік түрлері енеді. Соның ішінде үйлер, ғимараттар, құрылыстар, құрал-жабдықтар, шикізаттар, өнімдер, жер учаскесіне құқық, талап ету ... ... ... атауын белгілейтін белгілер (фирманың атауы, тауар белгілері), егер заң ... ... ... ... ... және тағы ... айрықша құқықтар болады. Мүліктік кешеннен кандай да бір объектіні алу ... ... ... ... ... ... меншік құқығы мен өзге де құқықтары басқа тұлғаға өткенде, сол тұлға жоғарыда аталған құқықтардың ... ... ... ... ... ете ... кодекстің 116-бабының талаптарына сәйкес заттар айналымнан еркін берілетін немесе ауысатын, айналымнан алынып тасталатын және айналымда шек қойылатын түрлерге бөлінеді.
Азаматтық кодексте ... ... ... ... зат деп ... ... объект бола алмайтын заттарды айтады. Бұл ретте осы заттар адамдардың меншігінде болмайды деген тұжырым жасалады.
Заң "айналымнан ... ... ... ... басқа да мағынада қолданады -- мемлекеттік тәртіптің және қоғамдық қауіпсіздіктің қамын ... ... ету жолы ... ... қойылған заттарға да қолданады. Мәселен, айналымнан шығарылған жеке заттарға ... ... ... ... радий, гелий және т.т. Алайда, бұл заттардың көпшілігі мемлекеттің дара меншіктік объектісі болып табылады. Азаматтар тиісті өкімет орнының рұқсаты бойынша бұл ... ... оған ... ете ... ... ... ... Берілуге рұқсат етілмейтін заттардың түрлері (айналымнан алынып ... ... заң ... ... ... тиіс.
Азаматтық құқықтың объектілерінің көбі айналым қабілетті болып келетіндігінен өзгеге ... ... ... бір ... екіншісіне ауыса береді. Азаматтық кодексте басқа біреуге беруге болмайтын материалдық емес игіліктер жөнінде ... ... бар. ... игіліктер тізімі Азаматтық кодекстің 115-бабының 3-тармағында көрсетілген: олар -- өмір, денсаулық, тұлғаның ар-намысы және т.б.
Заттарды бөлінетін және ... деп бөлу оның ... тән ... ... ... Бөлінетін зат бөлген кезде өзінің бастапқы қасиетінен айрылмайды. Бөлінбейтін зат ... ... ... ... ... ... алады, сондай-ақ құжаттарында көрсетілгеніндей, бөлуге жатпайтын заттар ... ... ... ... ... ... ... тоқтала кетейік. Егер әр текті заттар бірігіп, бір мақсатқа пайдаланылса әрі бүтін бір затты құрайтын болса, олар бір зат деп ... Оған ... ... кітапхананы, пошта маркаларының коллекциясын және т.б. айтуға болады. Күрделі заттарды бөлу мақсаты Азаматтық ... ... ... күрделі зат жөнінде жасалған мәміленің күші, егер ... ... ... оның барлық құрамдас бөліктеріне қолданылады.
Азаматтық кодексте затты басты және керек-жарақ (қосалқы) деп бөледі (АК-тің 122-бабы), Басты зат деп ... бола ... және ... ... ... ... пәні ... табылатын затты айтады. Керек-жарақ (қосалқы) зат басты затқа қызмет етеді, өйткені, олардың шаруашылық мақсаты бір болады, егер заңдарда ... ... ... белгіленбесе, басты затқа ілесіп жүреді (мәселен, құлыптың кілті, скрипканың қылшыбығы, т.б.).
Азаматтық кодексте жемістер, азық-түлік және ... ... ... да қаралған. Бұл затты пайдалану нәтижесінде ... ... ... деп ... малдың төлі, жеміс ағаштарының жемісі және т.б., ал табыстар Азаматтық айналымда пайда ... оған ... ақы, ... және т.б., ... (өнім) дегеніміз өндірістік мақсатка орай затты пайдаланудан түскен өнімдер болып табылады.
Затты пайдаланудан түскен нәтижені оның заңды меншік иесі ... Егер ... ... шартта өзгеше көзделмесе, Азаматтық кодекс түскен өнімді, жемісті және табысты заң бойынша оның ... ... ... ... құқығы берілуін қамтамасыз етеді.
Азаматтық кодекс жануарларды да объект ретінде қарастырады. Азаматтық кодекстің 124-бабына сәйкес жануарларға ... ... егер ... ... ... жалпы ережелер қолданылады.
Азаматтық кодексте ерекше объектілердің бірі ретінде ... ... ... ... ... ... қарастырады, оған интеллектуалдық шығармашылық қызметтің нәтижелері және оларға теңестірілген заңды тұлғаны дараландыру құралдары жеке немесе ... ... өзі ... ... ... қызметінің өнімдері (фирмалық атау, тауар белгісі, қызмет көрсету ... және т.б.) ... ... интеллектуалдық қызметтің нәтижелері мен ерекше құқықтардың объектісі болуы ... ... ... ... ... жақтар құқық иеленушінің келісімімен ғана жүзеге асырады.
Азаматтық кодексте ақпарат жөнінде арнайы бап бар, онда ... және ... ... ... ... ... ... коммерциялық және басқалай құндылығы бар ақпараттарға қатысты мәселелерге мән ... ... ... ... болуына байланысты ақпараттың нақты немесе потенциалды коммерциялық құны болып, онымен заңды негізде еркін танысуға ... және ... ... оның ... ... шара ... ... қызметтік немесе коммерииялық құпия болып табылатын ақпарат азаматтық заңдармен қорғалады. Мұндай ақпаратты заңсыз ... ... ... ... ... ... ... қызметшілер немесе азаматтық-құқықтық шартқа қарамастан контрагенттер қызметтік немесе коммерциялық құпияны жария ... ... ... ... ... ... ... 126-бабы).
Азаматтық құқық объектісі ретінде ақшаның бірсыпыра өзгешеліктері бар. Ақша төлемнің заңды құралы болып табылады: ақшаға шағылып жасалған ... ... ... ақша ... ... ... ... қасиеттері бар заттардың ішінде ең өтімдісі (ауыстыруға қолайлысы) ақша. Ақшалай сома төленгенде ақшаның саны есепке алынады, ал ірі-ұсақты білдіретін ... мән ... ... 100 теңге қарызды бес жиырма теңгемен немесе екі елу теңгемен және т. с. ... ... де ... Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында өз құны бойынша қабылдануға міндетті заңды төлем құралы болып табылады (АК-тің ... ... ... ... ... есеп айырысудың реттері, тәртібі мен шарттары заңдарда белгіленеді. Валюталық қазыналар деп танылатын мүлік түрлері және олар ... ... ... тәртібі заң құжаттарыңца белгіленеді. Валюталық қазыналарға меншік құқығы ... ... ... ... қорғалады (АК-тің 128-бабы).[1].
2.2 Бағалы қағаздар
1. Азаматтық құқық объектілерінің бірі бағалы қағаздар болып табылады. Азаматтық ... ... оған ... ... ... ... нысан мен міндетті реквизиттерді сақтай отырып, жүзеге асырылуы тек оны ... ғана ... ... ... ... ... ... бағалы қағаз болып табылады. Осындай анықтамадан бағалы қағаздың ерекше сипаты шығады, ол атап айтқанда:
а) бағалы қағаз түрі және ... заң ... ... бағынатын құжат. Мәселен, бағалы қағаздармен куәландырылатын құқықтардың түрлері, бағалы қағаздардың міндетті реквизиттері, бағалы қағаз нысанына талаптар және басқа да ... ... заң ... ... ... белгіленген тәртіп бойынша бейнеленеді. Ал, міндетті реквизиттерінің болмауы немесе бағалы қағаздың ол үшін ... ... ... ... оның ... ... әкеліп соқтырады;
ә) бағалы қағаз оның иеленушісінің мүліктік құқығын куәландырады;
б) ... ... ... жүзеге асыру үшін оны көрсеткенде не бергенде ғана құқық іске асырылады. Айталық, бағалы қағазда жасалған индоссамент бағалы қағазбен куәландырылған ... ... ... ... ... ... ... адамға -- индоссантқа немесе соның бұйрығына ауыстырады. Индоссамент бланкілік болуы мүмкін (орындауға тиіс адам көрсетілмейді).
Бағалы қағазбен ... ... ... ... бұл ... индоссантқа бермей-ақ (сену индоссаменті) индоссаментке тапсырумен ғана шектелуі мүмкін. Бұл жағдайда индоссант өкіл ... ... ... (АК-тің 132-бабы).
Азаматтық кодекс бағалы қағазды құжат деумен бірге оны зат деп те көрсетеді. Өйткені, кез келген ... түп ... ... ... қатысты келеді. Сондықтан да онда көрсетілген әріп таңбалары мен сандары, тасқа басылып не қолмен жазылған жазбалары осы құжат туралы тиісті ... ... ... бірге кез келген құжаттың бағалы қағаз бола алмайтыны тағы бар, тек заңмен ... ... ... ... бағалы қағаз құқығын алады.
Бағалы қағаздың міндетті реквизиттері арнайы нормативтік ... ... ... ... ... ... нөмірі, өтініш жасау мерзімі, субъектінің қағаз бойынша көрсетілген міндеті, номиналдық құны, кіріс көлемі немесе марапаттау (пайыздар), қағаз ... ... орны және ... ... ... ... ... Мұндай талаптар түгелдей сақталмаса, яғни бағалы қағаздың міндетті реквизиттерінің болмауы ... ... ... ол үшін ... ... ... ... оның жарамсыз болуына әкеліп соқтырады (АК-тің 131-бабының 2-тармағы).
Бағалы қағаздар зат ... ... ... ... әрі иеленушісінің талап-мүддесіне сәйкес бланк, қағаз парақшасы түрінде кездеседі. Бағалы қағаздың құны тиісті материалдық игіліктің құнына ... ... ... мүліктік құқықтар куәландыратын мазмұнына қарап бағалы қағаздарды облигация, коносамент, акция және заң ... ... ... бекітілген тәртіппен бағалы қағаздар қатарына жатқызылған басқа да құжаттар деп негізгі түрлерге ... ... ... ... ... бағалы қағаздар іштей ұсынбалы, атаулы және ордерлік болып жіктеледі. Ұсынбалы бағалы ... ... ... ... ал ... ... ... тұлғаға көрсеткен сәтте өзінің өкілеттілігін жүзеге асырады. Демек, ұсынбалы бағалы қағаздар онда ... ... ... құнымен басқа мүліктік балама алуға құқық береді. Бағалы ... ... оны ... үшін ... ... ... көрсетілмейді, тек бұл құжаттың бағалы қағаз екендігі ғана ... ... ... ... ... да құжат болып табылады, ол бойынша міндетті субъект құжат мәтінінде көрсетілген тұлғаға міндеттенген нәрсені орындауды ... ... өзі де ... ... ... ... мәтінінде көрсетіледі. Ордерлік бағалы қағаз құқықтың субъектісі болып табылатын белгілі бір тұлғаға беріледі.
Сонымен бір мезгілде мүліктік ... ... ... ... ... ордерлік қағаздар үшін оны тапсырудың ерекше механизмі жасалған. Ордерлік бағалы қағаз бойынша құқықтар бұл қағаз берілген жазу индоссамент арқылы ... ... бұл ... міндетті түрде сақтауы тиіс. Ордерлік бағалы қағаз бойынша құқық берілетін адам (индоссант) құқықтың болуы үшін ғана емес, оның ... ... үшін де ... ... ... ... (әдетте сыртқы бетінде) жазылады және оның екі түрі ... яғни ... иесі ... ... мирасқорының аты жазылады, ал екіншісі әлгі айтқандай, бланктік болады, онда бағалы қағаздың тапсырылғаны туралы ... ... ... жаңа ... аты көрсетілмейді.
Бағалы қағаздың ордерлік түрін иеленуші индоссамент бланкісімен қоса құжатты берерде бағалы қағазды ұсынушыға ... ... ... ... ... ... бағалы қағазды басқа адамға атаулы индоссамент бойынша тапсыруға және индоссаментке өзінің атын жазуға құқылы болады.
Бланктік индоссаментке қандай да бір ... ... ... қағаздарды ұсынушыға беру тәсілі құжатты тапсырғанға дейін жүзеге асырылады.
Бағалы ... ... ... ... ... ретімен жазылады. Ал мүліктік құқықты тапсыруда ордерлік бағалы қағаз қолданылады. Құжаттың иесі құжаттың түпнұсқасындағы міндеттерді орындау үшін ұсынарда ... реті ... ... одан бас ... құқылы. Бұл реттердің үзілмеуі таза формальдық белгілермен айқындалады, аталған индоссамент ... ... ... ... ... ... ... қабылдаушының да аты жазылады.
Ордерлік бағалы қағаз жоғалып кетсе, оған оны ұстаушының өзі жауап береді ... ... ... қатынастар туралы" Заңның 96-бабын қараңыз). Ордерлік қағаздың иесі айрылып қалған құжаты кімнің қолында екенін ... ... ... ... ... қоюға құқылы. Егер кейінгі индоссамент бланктік болса, жоғалған құжатқа құқық меншігін дәлелдеу іс жүзінде мүмкін болмайды. Мұндай қағазды жоғалтқанда оның ... да үміт аз. Ал ... ... ... кетсе, онда құжаттың балама данасын беруге болмайды.
Атаулы бағалы қағаз - мүліктік сипаты бар ... оның иесі кім ... ... ... ... Яғни ... ... қағаз бойынша құқықты талап ету сонда көрсетілген адамға ғана тиесілі болады,
Азаматтық кодекстің 130-бабында бағалы ... әр ... ... ... ... ... шығару көзделген. Оған мысал ретінде атаулы түрін ұстаушының жүргізуін талап ететін "Бағалы қағаздар нарығы туралы" заңның ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және мемлекеттік емес деп бөлінетін болғандықтан оның заңдық маңызы ... ... ... ... және "Мемлекеттің кепілімен қарыз алу және мемлекеттік ... ... ... ... ... бағалы қағаздар мемлекеттің шеттен алуына орай ішкі және сыртқы ... ... ... шет ... мен ... ... ... және жеке тұлғалары болып табылады). Оны шеттен алу Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе ... банк ... ... ... ... ... қағаздарды шығару негізінен алғанда республикалық бюджеттің жетіспеуіне байланысты. Қазақстан Республикасы бағалы қағаздарды әлемдік нарықтарға шығарады ... ... ... ... ... міндеттемеде және қазыналық облигацияда жүреді. "Бағалы қағаздар нарығы туралы" Заңның 14-бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... тәртібі және эмиссия көлемі арнаулы заңмен реттеледі. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы ... ... ... ... ... үшін шығарылады немесе заемдық қаржыны тарту мақсатында да қолданылады, ал олардың эмиссияларының тәртібі "Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... жөніндегі қазіргі қолданылып жүрген заңдар құжатталмаған бағалы қағаздар ұғымына сәйкестендірілген. Азаматтық кодекстің 135-бабында ... ... ... мүліктік құқықтарының бірнеше түрі келтірілген. Құжатталмаған құнды қағаздар шын мәніңде бағалы қағаздың мазмұнын куәландыратын мүліктік құқы болып есептеледі. ... ... ... құқықтық қатынасқа түскен кезде оның тізімдегі жазбаға енгізілуі ... бола ... ... ... ... ... әдебиет, және өнер туындылары, ЭЕМ-ге арналған бағдарламалар және т.б. аталған шығармашылық ... ... ... ... ... ... болып табылады. Интеллуктуалдық меншік - азаматтың немесе заңды тұлғаның шығармашылық ... ... ... және оларға теңестірілген заңды тұлғаны дараландыру құралдарына, орындайтын жұмысының ... ... ... (фирмалық атау, тауар белгісі, қызмет көрсету белгісі және ... ... ... ... ... олар материалдық емес игіліктерді қамтиды.
Ақпарат. Ақпаратқа сипаттама беру үшін оны адам қабылдай алатындай ... ... ... нәрселер туралы немесе адамдар туралы мәліметтер ретінде айқындау жеткілікті. Мысалы, ауызша, ... ... ... сызбалардың, кестелердің, компьютерлік және өзге ... ... ... хабарлау немесе тіркеу.
Ақпарат - бұл ... ... ... немесе материалдық құндылық жөніндегі белгілі бір хабар. Азаматтық құқықтың ерекше объектісі ... ... ... белгілермен сипатталады. АК 126 бабына сәйкес үшінші жаққа белгісіз болуына байланысты ақпараттың нақты ... ... ... құны ... ... заңды негізде еркін танысуға болмайтын және ақпаратты ... ... оның ... сақтауға шара қолданатын ретте, қызметтік немесе коммерцциялық ... ... ... ... ... заңмен қорғалады.
Азаматтық құқық объектілеррінің қатарына жұмыс, қызымет және ... ... ... ... ... ЕМЕС ... ... Мүліктік емес өзіндік құқықтардың ұғымы мен түрлері
Азаматтық құқық пәнінің элементтерінің бірі мүліктік қатынастарға байланысты мүліктік емес жеке ... ... ... ... ... ... ... байланысы жоқ мүліктік емес жеке қатынастар азаматтық заңдармен реттеледі, өйткені, олар заң құжаттарында ... ... не ... емес жеке ... ... ... (АК-тің 1-бабының 2-тармағы).
Азаматтық кодекстің 115-бабында азаматқа тиесілі мүліктік емес өзіндік игіліктер мен құқықтардың үлгі тізбесі ... оған ... жеке ... өмірі, денсаулығы, қадір-қасиеті, абыройы, игі атак, іскерлік бедел, жеке ... қол ... жеке ... мен ... ... есім алу ... ... қолсұқпаушылық құқығы және басқа материалдық емес игіліктер мен құқықтар. Азаматтық құқық объектілерінің бұл тобының ерекшелігі мынада: 1)Кодексте "личные неимущественные" деген ... екі ... ... "мүліктік емес жеке, мүліктік емес өзіндік" деп. Біз соңғы термин дұрыс деп есептейміз. өзіндік, яғни тиесілі тұлғадан ... 2) ... емес ... бар, яғни ... ... ... ... 3) абсолютті құқықтың санатына жатады, яғни бұл құқықтарды ешкім де бұза алмайды; 4) бұл ... ... ... әрі ... ... құқық.
Аталған белгілерге қарап, мүліктік қатынастар тұлғаның өзінің ыңғайына қарай қалыптасып, ал мүліктік емес өзіндік игіліктер жеке тұлғадан ажырамайтындығын ... ... ... емес өзіндік игіліктерді азамат туған сәтінен бастап алатын (жеке мүліктік емес өзіндік игіліктердің бірінші деңгейі) және азаматқа заң арқылы берілетін ... ... емес ... игіліктердің екінші деңгейі) деп бөлінеді.
Мүліктік емес өзіндік құқықтардың мүліктік құқықтарды иеленушілерімен ... ... ... мүлікке катысы жоқ мүліктік емес өзіндік құқық және ... ... бар ... емес ... құқықтар деп ажыратылады.
Мүліктік емес өзіндік құқықты көздеген мақсатына қарай мынадай түрлерге бөлуге болады: а) азаматтың өмір сүруін ... ... ... емес ... ... ... өмір сүру құқығы, денсаулық сақтау құқығы және т.б.); ә) азаматтың әлеуметтік жағдайын қамтамасыз ететін мүліктік емес өзіндік құқықтар (мысалы, есім алу ... жеке ... ... ... автор болу құқығы және т.т.).
3.2 Ар-намысты, қадір-қасиетті және іскерлік беделді қорғау
АК-тің 143-бабына сәйкес ар-намысты, қадір-қасиетті және іскерлік ... ... ... ... ... ... яғни ... немесе заңды тұлға өзінің ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне кір келтіретін ... егер ... ... ... адам ... ... сай ... дәлелдей алмаса, сот арқылы теріске шығаруды талап етуге құқылы.
АК-тің 143-бабында ... ... ... ашып ... тек ар-намысқа, қадір-қасиетке немесе іскерлік беделге кір келтіретін мағлұматтар деп қана жанама түрде айтылған.
Ар-намыс ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік болмысына берілетін қоғам бағасы. Ал, қадір-қасиет дегеніміз тұлғаның өзін-өзі бағалауы, өзінің жеке сапаларын сезінуі, қабілет-қарымын көре білуі, ... ... орны мен ... ... іштей түсінуі, өзін-өзі бағалау тұлғаның моральдық және басқа сапаларын бағалаудағы әлеуметтік маңызды ... ... ... ... ... іскерлік (өндірістік, мамандық) қабілеті жөннінде қалыптасқан қоғамдық пікір.
Азаматтық ... ... ... сот ... ... ... атап айтқанда: 1) ар-намыс пен қадір-қасиетке кір келтіретін; 2) ... ... ... 3) ... ... ... ... теріске шығарылады. Аталған талаптардың жиынтығы ар-намысты, қадір-қасиетті және ... ... ... ... қорғаудың жалпы негізін құрайды.
Қазіргі кезде сот тәжірибесі мен ... ... ... баспасөзде, радио және теледидар хабарларында, кино бағдарламаларында және ... ... ... ... кір ... ... ... көреміз. Сондай-ақ қызмет мінездемесінде, жария түрде сөйленген ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше тұлғаның атына бағытталған ауызекі әңгімелерде ондай кір келтірушілік кездесетіні белгілі болып отыр.
Заңда ... ... ... ... ... ... талаптар қаралмаған. Дей тұрғанмен ондай кір келтіретін фактілердің кез ... ... ... оны ... ... жеткілікті негіз болады.
Кір келтіретін мағлұмат деп азаматтың (ұйымның) қолданылып жүрген заң мен моральдық принциптерді бұзуы туралы (әділетсіздікке бару, ұжымда, тұрмыста ... ... ... ... ... және ... ... беделді қаралау және т.б. туралы) олардың абыройы мен ар-намысына негізсіз нұқсан келтіруді айтады.
Демек, азамат ... ұйым ... кез ... кір ... ... шындыққа жанаспайды дей алмаймыз. Ал құқықтық немесе моральдық жағдайды байыбына бармай теріс бағалаған хабарлар жөнсіз кінәлауды білдіреді. Егер мағлұмат ар-намысқа, ... ... онда ол ... ... ие ... ... оны ... 143-бабына сәйкес теріске шығаруға негіз болмайды.
Азаматтың ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне кір ... ... ... ... ... ... ... радио және теледидар арқылы және басқа бұқаралық ақпарат құралдары арқылы берілген хабарлар, ... ... және ... ... ... сөз ... ... ұйымдар мен лауазымды тұлғаларға бағытталған, оның ішінде ауызекі турде айтылған хабарлар ... ... ... ... бір ... ... тұлғаға қатысты болуы мүмкін.
АК-тің 143-бабында кір ... ... ... ... арнайы тәртібі бекітілген. Бұл орайда бұқаралық ақпарат құралдарында азаматқа және заңды тұлғаға қатысты кір ... ... ... онда олар өз ... бұзылған құқығы мен заңды мүддесін қорғау үшін сол аталған бұқаралық ақпарат құралында дәлелді жауабын тегін жариялатуға құқылы.
Егер аталған ... ... ... ... ... бұл ... ... шындыққа сай келмейтіндігі туралы тиісті адамға міндетті ... ... ... ... ... ... ... кері сұратып алынуға тиіс. Өзге реттерде теріске шығару тәртібін сот ... ... ... ... ... шығару жөнінде берілген талап арызда көрсетілген жауапкер осы мағлұматты таратқан адам не тұлға болып табылады. Егер ... ... ... жөніндегі талап қою бұқаралық ақпарат құралдарына қатысты болса, онда ... ... ... ... ... мен ... автор жауапкер болады. Жарияланымдарда және басқалай таратылған әлгіндей мағлұматтарға байланысты автор көрсетілмесе (мәселен, ... ... онда іс ... сол бұқаралық ақпарат құралы жауапкер болады.
Қызмет мінездемелерінде жол берілген кір келтірушілік мағлұматтарына мінездемені берген және оған қол ... адам ... ... ... ... болып табылады.
Азаматқа немесе заңды тұлғаға қатысты олардың ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне кір келтіретін мағлұматтар ... ... олар ... ... ... ... ... олардың таратылуымен өздеріне келтірілген залалдың немесе моральдық зиянның ... ... ... ... ... Егер ... ... заңды тұлғаның ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне кір келтіретін мағлұматтарды таратушыны анықтау мүмкін болмаса, өзі ... ... ... ... адам ... мағлұматтарды шындыққа сай келмейді деп тануы туралы сотқа шағымдануға құқылы.
Егер жауапкер соттың шешімін орындамаса, сот оған ... ... үшін ... ... өндіріліп алынатын айыппұл салуға құқылы. Айыппұл азаматтық іс жүргізу заңдарында белгіленген тәртіп пен ... ... ... ... тәртіп бұзушыны сот шешімінде көзделген әрекетті орындау міндетінен босатпайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мен осы ... ... ... ... Азаматтық құқық обьектілері. Азаматтық құқық обьектілері Азаматтық құқық салаларының бірі ... ... Ол ... құқықтық қатынастар және мүліктік емес өзіндік құқықтық ... ... екі ... ... ... ӘДЕБМЕТТЕР
* Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі. (Жалпы Бөлім). - Алматы. 2001 ж. ... ... ... ... ... - ... 1997 ж. ... "Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар мен мәмілелерді тіркеу туралы" ҚРЗаңы. - ... 1997 ... ... Ғ. . ... ... - ... 2001 ж. 470-бет. [1].
* Ынтымақов С.Қ. . (Жалпы ... - ... 2006 ж. ... ... Ғ.А. . ... бөлім). - Алматы. 2006 ж. 378-бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтары мен міндеттері25 бет
Жеке мүліктік емес игіліктер мен құқықтар54 бет
Мүліктік жарна түсінігі және өндірістік кооператив мүшелерінің негізгі құқықтары20 бет
Мұра қалдырушының мүліктік және кейбір мүліктік құқықтары мен міндеттері ретіндегі мұрагерлік масса28 бет
Авторлық құқық туралы8 бет
Авторлық құқық түсінігі және мәні28 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Азаматтық құқық негіздері жайында6 бет
Азаматтық құқық түсінігі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь