Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы

Жоспар:

Кіріспе.

I. Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы.

1.1 Агроөнеркәсіп экономикасының ерекшеліктері.
1.2 Ауылшаруашылық өнімдерінің нарығы.

II Қазақстан Республикасындағы ауыл шаруашылық жағдайы.
2.1. Ауылшаруашылығы өнімдерінің жалпы динамикасы
2.2. Ауылшаруашылығын реттеудегі мемлекеттік саясат
2.3. Ауылшаруашылығын несиелеу жүйесі
2.4. Агроөнеркәсіп кешенін техникалық жарақтандыру

III ҚР.дағы ауыл шаруашылығын дамыту жолдары

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер.
Кіріспе

Мұнай қырық-елу жылда сарқылатын байлық. Ал жер бетінен алынатын өнім әлімсақтан бері халықты асырап келеді. Жейтін тамақ пен киетін киім жер астында емес, жер бетінде. Синтетикалық киімге қазір сұғына қоятын ешкім жоқ. Сондықтан, табиғи өнімдерге деген сұраным өсе түседі. Демек, Қазақстанның бір жағынан аграрлық ел болғанының болашақта пайдасы тиеді.
Республикамыздың агроөнеркәсіп кешені экономиканың аса маңызды саласы және экономикалық дағдарысты жою, тамақ және жеңіл өнеркәсіптерін дамыту, саяси-әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз ету жолында шешуші рөл атқарады. Ауыл шаруашылығы – бұл еліміздің экономикасын биікке асқақтататын маңызды салалардың бірі болып табылады. Ауыл шаруашылығы дегенде еріксіз ойымызға кең байтақ жеріміз, төрт-түлік малымыз, егінді алқаптарымыз оралады. Осы табиғаттың берген сыйын жоғалтпау үшін ауыл шаруашылығының жағдайын жақсартатын бір әдіс-тәсілдер керек сияқты.
Қазіргі кезде ауыл шаруашылығы жаңа туған нәресте тәрізді нәзік те, әлсіз. Сол нәрестені құшағына қысып, аялап, мәпелеп, аяққа тұрғызатын ананың рөлін атқаратын бұл – мемлекет болып табылады. Мемлекет барынша ауыл шаруашылығына көмегін аямау керек.
Менің осы тақырыпты таңдауымның себебі мені ауыл шаруашылығының жағдайы мен тағдыры алаңдатады және қазіргі таңда нарықтық экономикада бұл өзекті мәселелердің біріне айналып отыр. Осы талдауда ауыл шаруашылығының проблемалары түгелдей дерлік шешіледі деп ойлау қате болар, бірақ қайтсе де шешу жолдарын іздестіру артық болмас.
Аталған тақырыпта мен барынша ауыл шаруашылығының жағдайын, оған мемлекет тарапынан көрсетілетін көмек жайлы, әрине субсидия мен несиелендіру жүйесі жайлы ой қозғаймын. Сонымен қатар ауыл шаруашылығының алдында тұрған үлкен бір белестер жайлы, яғни Дүниежүзілік Сауда Ұйымына мүше болуды да тыс қалдырмаймын. Осы аталған мәселелердің бетін ашып, талдап, бірқатар проблемалардың басын қайырамын. Дегенмен, ауыл шаруашылығы күрделі сала және онда түсініксіз жайттар өте көп.
Келесі бөлімдерде осы мәселелерге тереңдей үңіліп қарастыратын боламын.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенова, А.Ә.Жантаева Қаржылық есеп оқу құралы, Алматы Экономика 2001
2. Кеулімжанов К.Қ., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б., Құдайбергенов Н.А. Субъектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп шоттарының корреспонденциясы. – Алматы : Экономика,1998.
3. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік. – Алматы: Сөздік-Словарь, 1999.
4. Э.Т. Төлегенов. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері. – Алматы: Экономика, 2001.
5.С.С. Сатыбалдин. Кәсіпорындар мен бірлестіктердің шаруашылық жұмыстарына талдау. Алматы, 1989.
6. Ш.М. Каланова, Ю.В. Дубский. Методическое пособие по планированию и организация дипломного проектирования. Тараз, 1999
7. Е.М. Уркунчиев, М.К. Баимбетов. Рабочая программа прохождения преддипломной практики для студентов специальности 0708 – “Экономика социология труда”. Тараз, 2002.
8. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” 2001 жылғы 12 маусымдағы № 209-II Қазақстан Республикасының салық кодексі.
9. Ануфриев В. Е. Учет капитала предприятия Бухгалтерский учет. 2001. №5с. 5-1
10. Балабанов И. Т. Анализ и планирование финансы хозяйствующего субъекта.- Москва.: «финансы и статистка», 1998-112 с.
11. Ефимова О.В. Анализ собственного капитала. Бухгалтерский учет №1. 1999.
12. Ковалев В.В. Модели анализа и прогнозирование источников финансирования Бухгалтерский учет №7 2000 г.
13. Павлова Л.Н. Финансы предприятий. М.; финансы. 1998.
14. Палий В.Ф., Палий В.В. финансовый учет. М; Пресс. 1999.
15. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия.
Минск; ООО «Новое знание», 2000.
16. Хорин А.Н. «Финансовая отчетность организации: цель составлениям/Бухгалтерский учет. 2004 №7
        
        Жоспар:
Кіріспе.
I. Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы.
1.1 Агроөнеркәсіп экономикасының ерекшеліктері.
1.2 ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық жағдайы.
2.1. Ауылшаруашылығы өнімдерінің ... ... ... ... ... ... ... несиелеу жүйесі
2.4. Агроөнеркәсіп кешенін техникалық жарақтандыру
III ... ауыл ... ... ... ... ... жылда сарқылатын байлық. Ал жер ... ... ... бері халықты асырап келеді. Жейтін тамақ пен киетін киім
жер астында емес, жер бетінде. ... ... ... сұғына қоятын
ешкім жоқ. Сондықтан, табиғи өнімдерге ... ... өсе ... Демек,
Қазақстанның бір жағынан аграрлық ел болғанының болашақта ... ... ... ... ... аса маңызды саласы
және экономикалық дағдарысты жою, тамақ және ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету жолында шешуші рөл атқарады.
Ауыл шаруашылығы – бұл еліміздің экономикасын ... ... ... бірі ... ... Ауыл ... ... еріксіз ойымызға
кең байтақ жеріміз, төрт-түлік малымыз, ... ... ... ... берген сыйын жоғалтпау үшін ауыл ... ... бір ... ... сияқты.
Қазіргі кезде ауыл шаруашылығы жаңа туған нәресте тәрізді нәзік те,
әлсіз. Сол ... ... ... ... ... аяққа тұрғызатын
ананың рөлін атқаратын бұл – ... ... ... ... ... ... көмегін аямау керек.
Менің осы тақырыпты таңдауымның себебі мені ауыл шаруашылығының жағдайы
мен тағдыры алаңдатады және ... ... ... экономикада бұл өзекті
мәселелердің ... ... ... Осы талдауда ауыл шаруашылығының
проблемалары ... ... ... деп ... қате ... ... қайтсе де
шешу жолдарын іздестіру артық болмас.
Аталған тақырыпта мен барынша ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... ... субсидия мен
несиелендіру жүйесі жайлы ой қозғаймын. Сонымен ... ауыл ... ... ... бір ... ... яғни ... Сауда Ұйымына
мүше болуды да тыс ... Осы ... ... ... ... бірқатар проблемалардың басын қайырамын. Дегенмен, ауыл шаруашылығы
күрделі сала және онда түсініксіз жайттар өте көп.
Келесі бөлімдерде осы ... ... ... ... ... Агроөнеркәсіп кешенінің нарықтық экономикасы
1.1 Агроөнеркәсіп экономикасының ерекшеліктері
Адамзаттың ... және ... қолы ... ... ... ... , оның барлық өмірі табиғатқа байланысты екенін
ұмытпауымыз керек. Ол ... өте ... және ... ... пайдалануға береді.
Алдымен керегі бұл ... ... Ол ... ... негізгі
ресурсы- жер арқылы өндіріледі, алынады. Шындығында ... адам ... ... ... ... бірі ... ауыл ... осы жерде орналасқан.
Біріншіден , ол табиғаттың , ауа-райының ... ... ... бір жыл ... ... ... ... шаруашылықты жүргізу маусымды және бір келкі ... ... ... жыл бойы ... оның ... ... ... бір жермен бір орында
емес, шашыранды , оларды бір жерге ... ... емес , ... ауыл ... ... онда ... ... өмір сүріп, жұмыс ... өз ... ... ... ... ... ... істеуін талап етеді.
Бесіншіден , бұл сала экономиканың басқа салаларымен ... ... мен ... ... ол ... екі ... алып келуі мүмкін: бірінші ауыл шаруашылығы ... өсуі , оның оның ... ... ... ... ... ... инерцияның күшеюіне , ал , өнеркәсіп
өнімдері, алдымен ауыл ... өзі ... ... өрімдердің
қымбаттауына (трактор , машина, комбайн, жанар-жағар май, қосалқыбөлшектер
т.б. ) әкеліп соқтырады: екіншіден , ... ... ... ... және фермерлердің табысын молайту да өз ... ... ... ... артылып қалған ... ... ... ... ... алуға жұмсайды.
Міне, осының барлығы агроөнеркәсіп ... ... ... арнайы орын алатынын, әлеуметтік ... ... ... ... тәжірибе көрсеткендей техниканың ... ... ... өнімді көбейту- бұл ... ... ... ... қожалығы дегеніміз бір жағынан , ауыл ... жаңа ... ... ... , бұл ... мен ... формалардың бірі болып ... ... ... шаруа қожалықтары, кооперативтер т.б.формалары арға
ғасырдан екле ... 1917 ... ... ... ... ... ” дейін жұмыс атқарып халыққа өз ... ... ... ұлы ... , ауыл ... экономисі Александр Васильевич
Чаянов атағандай кеңшар мердігерлік әдістер, соның ішінде жеке ... ... ... ... ... т.б. ... өмір
сүріп , халыққа ... ... ... ... бұл ... ... кезде әлемдік ауыл шаруашылық тәжірибесі дәлелдеп отыр.
Мысалы, ... ... 80 ... дейін ауылдарда тұрады.
Бір ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылығына жатпайтын ұйымдарында (ұжымшарлар мен ... ... ... ... 90 ... ... , жалгерлік,
кооперативтік әдіспен жұмыс істейді ... ... 50 ... ... келісім шартпен алып ... ... әр ... ... Осы өндірген өнімнен жалгерлер мемлекетке жылдық ... 3 ... ... ... 7 ... беріп , қалған 40
пайызын ... ... ... ... ... Енді ... 50 пайызы жалгерлік ұйым ... ... ... ... , ... басқаларға нарықты еркін бағамен сатады.
Ал, АҚШ ауыл ... ... ... ... ... ... өндірілген өнімнің 60 % береді. Әрі жеке ... ... 1 мың ... 20 мың ... дейін өнім өндіріп,
сатады. Бұған қосымша ауыл ... ... тағы да 16 ... ... ... ... адамдардан құралған серіктестік
фермалар береді екен.
Дүние жүзі мемлекеттерінің тәжірибелері ... ... қол ... жерінен айырылған шаруа елді тойдыра алмайды
және ауыл ... ... ... ... ... болса да,
құмға сінген су сияқты еш жердем тигізе ... және ... ... алмайды.
Нарықты қатынастарға ... ... ... ... фермерлер , шаруа қожалықтары, кооперативтер ,
жалгерлер, акционерлік ... т.б. ... ... Осылардың әрқайсына
қысқаша түсінік берелік .
Шаруа қожалықтары- бұл ... ... ... ... ... ... ... өндірушісі есебінде көрінсе, шаруа қожалығы
бұрыннан-ақ бізде ... , өнім ... ... ... ... ... ... өз еңбегімен жұмыс атқарып ,өнім өндіріп,
өзін-өзі қаржыландыратын ... ... ... ... ... Өз ... ... оның мүшелері арқылы жүргізеді;
• Жер мемлекеттік актімен бекітіліп берілгеннен кейін ,оның ... бола ... және ... ... ... ... заңды түрде мәртебе алып, өзінің ... ... өз ... бекітіп, шарт ... ... мөрі , ... ... кіріс, шығыс баланстары
болады. Шаруа қожалығы басқа да ... ... ... орны да ... табылады;
• Өндірген өніміне және құрал жабдықтарына, тапқан табысына заңды
түрде ие ... ... ... ... ... ... мүлкі аткімен
бекітіледі;
Өз жағдайларына , мамандандырылынғанына қарай не өндіретіндерін, ... ... ... ... ... өнімдерін
қайда, кімге сататынын өздері ... ... Ол өз ... ... ... , өзі ... өзі бөледі. Әкімшілік түрде ол еш ... ... ... оның ішкі ... ... ... алмайды. Олар
мемлекеттік , кооперативтік , өздері сияқты шаруа ... ... ақша ... ... арқылы қарым-қатынас жасайды;
Өз өндіріс орнында дербес жұмыс ... ... ... араласпайды;
Өндірілгген өнімнің 70-80 пайыз тауарлығы, яғни ... аның ... ... ... ... ... ... мақсаты – шаруалардың жанұя мүшелерін азық
-түлкпен ... ету , ... ... , ... өнімдерді сату
арқылы пайда табу.
1998 жылғы наурыздың 31-де “ ... ... ...... заңы ... келді. Бұл заң Қазақстан Республикасында
шаруа қожалықтарын құрудың және ... ... ... құқықтық,
ұйымдық және экономикалық ... ... ауыл ... ... ... айтпай кетуге болмайды және
оны келесідей қарастыратын боламыз.
1.2 Ауыл ... ... ... ... ... ... және нарыққа
көшу бағдарламасы бойынша, ауыл шаруашылығы өнімдерінің нарығын ... ... ... ... жою , оның орнына
экономикалық жағынан ... ... ... құрамын жасақтау ,
нарықтық инфроқұрылымын қалыптастыру, тауар өндірушілерлің ... және ... ... ... пен ... тиімді негіздегі
шарттық қатынастарына көшу.
Әкімшіл-әміршіл ... ... ... тұтқасы болып келген
директивалық мемлекеттік тапсырыс индикативті ... орын ... Бұл ... тапсырыс –ұсынысқа және шартқа айналдырылуы тиіс.
Мемлекет нарыққа шыққанда ... да ... ... ... керек. Ол тауар өндірушілерге сатып алатын өнім көлемі мен ... ... ... ... көтермелеу шаралары мен басқа да
шарттары жайында алдын –ала хабарлайды.
Нарыққа ... ... ... ... аса ... ... болды. Олар мыналар:
-Еліміз бойынша әсіресе пайдаланылатын жер ... ... ... ... болып отырғанда негізінен ірі ауыл ... ... Бұл, өз ... , жер ... ... және ... ... –жабдықтарына меншікті иелікке беру
формаларына әсер ... ... ... кешенінің шикізтқа бағытталуы негізінен
алғанда өндіру , ұқсату, сақтау, ... ... ... , ... ... ... келе ... тепе-теңсіздікке байланысты.
Ауыл шаруашылық өнімдерінің негізгі бөлегі ұқсатылмаған ... ... ... , ... ... таза табыстың
дені соларда қалып қояды;
- ауыл ... ... ... бар, ... ... жағынан артта қалған көптеген аудандардың ... ... ... ... ... тағы ... ... және сатып ... ... ... ... ... бұл қаламен ауыл аралықтарындағы екі ... ... ауыл ... мен ... ... ара ... ... жасау қиындықтары барлық елдерде жиі кезесіп ... ең ... ... пен ауыл ... ... ауыл ... ... өндіретін өнімдер маусымдық
сипатта болады, сондықтан өнім бағалары өзгеру ... ... ... ... қалып отырады. ... ... ... ... ірі жеке ... ... сатып алып
отырады, ал олар ... ... ... ... ... ... комбаиндар Ресейде екі жерде ғана жасалады. Комбайндардың
бағалары болса өте ... Ал ... ... өз ... ... ... жоғары баға сұрау қиынға түседі. ... ... ... дүние жүзілік нарығындағы ... тең ... ... ... ... кедергі жасайды.
Осының салдарынан өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы ... ... ... ...... ... ... бағаның тепе-теңдігі бұзылу дәрежесі, яғни ... ... мен ... ... ... ... ... тепе-теңдік проблемаларын нарықты механизмдер арқылы шешу
өте ... ... көп ... ... бұл тепе-теңдіктерді шешу
үшін фермерлердің өндірген өнімдеріне кеткен шығындардың ... ... ... Еуропалық экономикалық бірлестік дүние жүзілік нарықта өз
фермерлерінің ... ... ... 15 ... ... ... Ал, Америка үкіметі ферлердің ... ... 50 ... ... қалған 50 пайызын үкімет өз қалтасынан төлейді, ол
төлем ... ... ақша ... ... ... ... түседі.
Жәрдем ақша- ... ... ... ... ... ... оларды жұтатын кететін жағдайдан аман сақтау
үшін берілетін ... ... ... ... ... ауыл ... өз дәрежесінде
ұстау үшін ерекше әдіс ойлап ... ... ... бұл ... ... ... ... биржалық сауда жатады.
Бірақ ... ... ... ... мен ... де бейімделген. Тауарлар биржасында тек үлкен көлемде
және кқп ... ... ... сай ... бар тауар сатылады.
Бұл талаптарға шикізат жатады, ал ол ... ауыл ... ... ... ет, мақта, табиғи кауччук.
Қазіргі дамыған елдерде 50-ден ... ірі ... ... ... ... 160 түрі сатылады. Бұл көтерме сауда ... ... ... доллардың саудасы ... яғни бұл ... ... төрттен бірі.
Көтерме сауда- тауарларды үлкен партияларымен ... ... ... ... ... ... ... фирмасы болып табылады, ол бөлшек
сауда бағасымен дүкендерді немесе ... ... ... етеді.
Тауарлы биржалардың өркендеуі ауыл шаруашылығы мен ... да ... ... ... ... ең
қолайлы формасы болып табылады. Ауыл шаруашылық өндірісінің ... ... , ... ... мол ... , ... ... көп
жоғары болғанды, мұның өзі ... , оны- мен ... ... алып ... Бірақ өмір қажетімен тұтыну жыл бойы. Ауыл
шаруашылығы өнімдеріне күз ... ... ... күрт ... ал сұрамын болса айма-ай ұсынымнан ... ... ... ... ... ... ... өткен жылдың өнімдеріне
деген баға тез ... ... ... ... жөнге салмаған жағдайда
бағалардың ... шыға ... Бұл ... ... де,
тұтынушыларға да пайдасыз, күзде бұлардың алғашқылары өз ... ... баға ... ... ... ауыл ... өнімдері үшін көктемде
және жазда өз қалтасынан өте көп төлейді.
Бұл ... ... ... ... не ... ... өз өнімін күзде
сатады? Келесі көктемде сату пайдалы емес пе?
Бұл кеңес орындалу үшін ... ең ... көп ... ... ... ... ... салуы керек, сонымен бірге сақтауға шығындар
жұмсау керек. Мұнымен бірге көктемде мол табыс ала қоймайды , ал ... ... ... ... көп, ... кететін шығындар да мол. ... жабу үшін ... ... ... үшін ... несие алуға болады. Бұл жолдың өз кемшіліктері бар.
Біріншіден, болашақ өнімге банк онша көп қарыз бере ... ... ... тұрақсыз бағасымен банктен алатын несие мен оның пайыздарын өтей ала
ма? Екіншіден, банктік несие үшін үлкен өнім ... ... ... ол
табысты тағы азайтады. Үшіншіден, егер де банкке алған қарызын ... онда ... ... ... ... алуы ... осындай жағжайжа биржевик пайда болып келе кояды. Оның бар мақсаты
: ... ... ... ... ... ... ... Күзде ауыл
шаруашылығы өнімдері арзан болғандықтан көбірек сатып алып, көктем мен жаз
айларында бағаның өсуін күтіп ... сату ... баға ... ... нарықта пайда болуының өзі болып жатқан жағдайға ерекше
әсерін тигізеді. Біріншіден, ... ... ... ... алу, ... ... жалпы көлемін көбейтіп, олардың ... ... . ... баға ... Екіншіден, биржевик сатып алған
тауарын көктем мен жазда ... ... ... ... ал ... ... тысқары, бағаны төмендетеді.
Маусымдық бағаның тұрақсыздануы қоғамда жоғары бағаланады: фермер күзде
өз еңбегі үшін ... ақша ... ... да ... мен жазда былтырғы
өнімнен сатып алып аз төлейді.
Басқа сөзбен айтқанда, биржалық ... ... ... Ол ... үстемдік ел экономикасындағы саудагерліктен мүлде бөлек. Мұндай
елдерде ресурстарды тапшы тауарларға қолдары жететіндер саудагерлік жасап
байитын. Олар ... ... ... ... ... тұрақты түрде құбылып тұруы дәлелді, заңды
себептерден болады. Сондықтан тауар биржалары ... ... ... ... ... тетігі. Міне , бұл сезімталдығы қор
биржасын тауарлы биржалармен жақындастырады.
Әлем сатушылары мен алушыларын ... ... ... ... ... бұл ... ... әр уақытта белгіленген көлемде
керекті түрін сатуға және сатып алуға болады. Свауда келісімі есебіне ... ... ... де ... ... Мұндай жағдайда оларды
келешекте уақыттылы жеткізіп тұруға келісім –шарт жасасады, бұл келісімді-
фьючерлік келісім дейді.
Фьючер – ... ... және ... ... ... ... және төлеуге жасалған келісім.
Фьючерлік сауда өткен ғасырдың 60-шы жылдарында АҚШ-та пайда болды,
қазір ... ... ол ... ... ... қол бар ... ... орнын басып алды.
Бұл келіісім бойынша фермер өзінің келешекте алар өнімін ... ... Бұл ... фермер үшін пайдалы.
2. ҚР-дағы ауыл шаруашылығының жағдайы
2.3 Ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы динамикасы
Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім ... ... ... ... ... ... өсімдік шаурашылығында - 13%-ға, мал ...... Ауыл ... ... оңды ... ауыл ... ... мал басы мен мал өнімділігінің артуына және
«Ауыл» мемлекеттік аграрлық азық-түлік ... іске ... ... ... осы ... ... ... 6,5 млрд. теңге, жергілікті бюджеттен - 367,2 млн. теңге ... ... Осы ... ... ... және ... тұқымдардың сапасын тексеру қамтамасыз етіліп, таңдаулы
тұқымдардың, асыл ... ... ... ... ... су жеткізудің құны арзандатылды.
2006 жылдан бастап Агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту концепциясын
іске ... ... оның ... ауыл ... ... ... көрсету жалғасуда. Жыл басынан бері ... ... ... ... ... ... 2,7 ... теңге,
облыстық бюджеттен 7 млн. теңгедей қаржы бөлінді.
1-сурет.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің ... ... 2005 жылы 2001 ... ... 273,4 ... – дән, 20,5 мың ... – картоп, 85,1 мың тонна – ... 37,7 ...... және 15 мың ...... ... артық өндірілді. Мұны бәрі
жер өңдеудің жаңа жағдайларға ауысуының, сондай-ақ отандық дән ... ... ... нәтижелері болып табылады.
Мал шаруашылығында 2001 жылмен салыстырғанда сүт -66,9 мың ... ет ... мың ... жүн – 2,0 мың тоннаға, жұмыртқа – 2,5 млн. данаға ... ... ... асыл тұқымды мал шаруашылықтары мен
малдарды қолдан ұрықтандыру орталықтары ... ... ... ... ... ... сертігін тигізуде. Облыста 204 қолдан ұрықтандыру
пункттері мен 59 асыл ... мал ... ... істейді.
Шошқадан басқа барлық мал түрлерінің мал басы артуда. 5 жыл ішінде МІҚ
63,5%-ға артты және 2006 ... ... 293 мың ... ... қой мен ешкі
-71,4 %-ға (1979 мың бас), ... - 38% (73,5 мың бас), түйе – 34% (4,3 ... құс -29% (1375,2 мың ... ... ... мен мал басының өсу динамикасы үстіміздегі жылы да
сақталды.
2-сурет.
МІҚ өсу динамикасы.
Нарықтық экономикаға тән ... бірі – бұл ... ... ... 2007 ... ... тоқсанында ауыл шаруашылығы өнімдерінің
бағасы 4,3%-ға жоғарылады. Ағымдағы жылдың маусымында өсімдік ... ... 2006 ... ... ... ... , мал
шаруашылығы өнімдерінің бағасы – 1%-ға өсті. Бидай -7,6%-ға, жүгері- 5,8 ... ... 5,1 %-ға, ...... сұлы ... ... ... бағасының -1,3%ға өсуінен дәнді дақылдарға баға өсімі – 7,2% құрады.
Жеміс-көкөністерден бағасының ең ... ... ... – 31,2% ... – 25,2%, ... – 8,3%, қызылшаға – 5,1%, ...... ... баға ... – 10%, жидекке – 1,3%, күнбағыс тұқымдарына
– 1,2 % құраған.
Мал шаруашылығы ... ... ... ... 2006 жылдың
желтоқсанымен салыстырғанда мал еті – ... , құс еті – ... ... ... - ... сүт бағасы – 1,6%ға арзандады.
1-кесте.
| | |2007ж |
| |2007 ж ... ... | |ы 2006ж |
| | ... | |ына |
| |2007ж ... | 2006ж | |
| | ... | ... ... өнімдері |0,0 |4,3 |12,9 ... ... ... |6,9 |15,5 ... ... |1,1 |7,2 |16,2 ... |0,2 |10,0 |25,8 ... |-0,2 |5,9 |7,7 ... ... өнімдері |-1,2 |1,0 |9,5 ... мен құс |1,3 |4,9 |9,4 ... |-4,9 |-1,6 |9,5 ... |-8,7 |-14,0 |10,9 ... шаруашылығы өнімдерінің бағасының динамикасы
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу бағасының ... ... ... ... ... ... және ... арналар бойынша
ауыл шаруашылығы өнімдері бағасының өзгеруін сипаттайды. Байқау барлық
меншік нысандарының ауыл шаруашылығы ... ... ... бойынша
жүргізіледі.Өткізу бағасына өосымша құн салығының есебінсіз тасымалдау,
жабдықтау, өнімдерді тиеу және түсіру бойынша ... ... ... ... ... саясат
Ауыл шаруашылығы экономикасының ең күрделі мәселелерінің бірі – сатып
алынатын және сатылатын тауарларға баға ... ... ауыл ... ... мен осы салаға арналған өнеркәсіп өнімдері
құндарының арасындағы қатынас осы екі саланың да ... шығу ... ... ... ... бұл ... дұрыс шешудің үлкен
маңызы бар. ... ... елде егін және мал ... ... ... «ағысына» жіберілмеген.
Кейбір кәсіпкерлер бизнес мемлекеттік реттеуді қабылдамайды деп ... ... ... ... Дж. ... ... ... белгілі зерттеулеріне сүйенетін болсақ, бизнес мемлекеттік
реттеуден ... ... ... ... ол ... тәуекелді
істерді мемлекет тарапынан қорғауды талап етеді. Бұл құбылыстар нарықтық
қатынастағы Қазақстанның аграрлық секторына да ... ... ... реттеуде жер реформасы – мемлекет ... ... ... аса ... ... ... ... жерге
шексіз жеке меншіктік құқығын бермей, мемлекет және қоғамдық мүдделердің
артықшылығын қамтамасыз ететін әр түрлі шектеулер бар. ... ... ... мақсат емес, тек жерді пайдалану тиімділігін арттыру үшін пайдаланылатын
құрал. Ауыл тұрғындарын көп ... ...... жеке ... ... одан алынатын өз еңбегінен түскен нәтижеге иелік ету
құқығы. Атап айтқанда, кеңінен етек ... ... ... ... ... бар өнімін, пайдасын алып қойып, соңынан дотация, қарыздарын өтеу
түрінде біртіндеп ... ... ... беру қажет.
Ауылшаруашылығында экономикалық қарым-қатынастарды реттеу үшін залогтық
(кепілдікті) ... алу ... ... есеп айырысуды енгізу жөніндегі
ұсыныстардың едәуір мәні бар. Бұл жағдайда ... ... ... ... соң ... өндірушілерге шикізат құны мен нақтылы төленген аванс
сомасы ... ... ... баға ... төлеу қажет.
Кепілдікті сатып алу операциясын жүзеге асыру үшін дайындаушы және ... ... ... алу ... етіп ... ... нарықтық
баға құрылымын және ауыл шаруашылық тауарын өндірушілерінің табыстылығын
реттеуге жағдай жасалынады.
Мемлекеттік салық саясатында ауыл шауашылығына қатысты ... ... ... ... ынталандырушы функциясын күшейту керек. Салық ... ... ... ... табысты ғана алу тиімді болар еді.
Республика халқын азық-түлікпен және өнеркәсіпті ... ... ... жыл ... ... өңдеуші, сатушы ұйымдардың және жеңіл өнеркәсіп
орындарының тауар өндірушілер мен форвардты, фъючерстік контрактілер ... ... алу ... ... ... ... Сонда тауар
өндірушілералдын ала пайызсыз несие алу мүмкіндігіне ие ... ... ... – бұл ... ... ... сату бағасымен
контрактілі өткізу де, фъючерстік операциялар – белгілі бір ... ... ... ... ... ... баға
негізінде сату. Алдағы жылдың өнімін сату – бұл пайызсыз ... ... ауыл ... ... ... нарығын құруға, тұрақты сұраныс пен
өнімді кепілдікті өткізуге, ... ... ... ... тиімді
жұмсауына және инфлияциялық процестердің төмендеуіне мүмкіндік береді.
Ауыл шаруашылық тауар өндірушілерінің қаржы ... ... ... есеп ... сақталмауы қатты әсер етеді. Сондықтан өзара есеп
айырысудың бақылау мерзімін бекіту керек.
Қазіргі қиын ... ... ... ауыл ... ... иемдену басты проблема болып тұр. ... ... ... бір жолы ... ... ... ... ... туралы бірнеше ... ... ... қаржыландырудың банктік несие жүйелерінен айырмашылығы
бар ма?, ауыл шаруашылығы техникаларын лизингтік қаржыландырудың, ... ... ... қол ... техникаларды сақтандыру
жүйесінің қазіргі пәрмені қандай? деген сияқты бірнеше сұрақ ... осы ... ... ... жауап беріп көрейін.
Қазір лизинг компаниялары ... ... ... ... ... ... ала бастады. Бұл бірқатар
компанияларда сыннан өтіп үлгерді. ... ... ... ... ... ... істен шыққан жағдайда оның шығынын сақтандыру жүйесі
арқылы жабудың теориялық, ... ... ... ... сақтандырудың бұл түрі әлі сұранысқа ие болған жоқ.
Әрине шаруалар үшін ... ең ... жағы ол ... ... ... ... ... негізінде лизингтік пайыздың
өсімі төмендету ... тағы ... ... Енді осыған тоқталып
кететін болсақ: Лизингтік келісімшарттар ... ... ... ... ол ... мерзімді болуы мүмкін емес. Кез ... ... ... мерзімі 3-5 жыл, әрі кетсе 10 жыл болуы
мүмкін. Несиелендіру ... де, оның ... ... де ... ... қаржыландыру көзіне, сонан соң жобадағы лизинг
мүлігінің өзін-өзі ақтайтын мерзіміне байланысты. Өзіндік құнын 10-12 ... ... 3-5 ... ... ... ақылға сыймайды. Нарық
саласында жүрген кез келген компания нарық динамикасының алдын алып жүруі
тиіс. Лизингтік ... ... ... төмендетуге кез келген компания
мүдделі. Көптеген компаниялар ... ...... ... ... Қайта құру және Даму банкінің несие жүйесі
арқылы ірі жобаларды қаржыландыруды қолға ала ... ... ... өзі ... 2 ... лизингтік пайыздар мөлшері айтарлықтай
төмендейтінін айтады. Ауыл ... ... ... ... ... ... ... кетейін. 2004 жылы
елге лизингтік қаржыландыру ... ... ... ... ... ... құн салығынан босатылған. Кейбір лизинг компаниялары
ауылда, жеке меншігінде 5 гектардан 500 ... ... жері бар ... құны 5-50 мың АҚШ ... ... ауыл ... ... арқылы несиелендіруді бастады. Енді ауылдағы кәсіпкерлер ... ... ... ... ... ... оның бастапқы
жарнасын төлеп, қажетті техникаға ие бола алады.
Ресей, Өзбекстандағыдай өнім ... ... ... есеп ... бізге әлі енгізіле қойған жоқ. Бір айта кетер жайт – ... қол ... ... ... ай ... ... жылына бір рет,
өзіне қолайлы мерзімде есеп айырыса алады. Банктер ауыл ... ... жүйе ... ... қаржыландыру құрылымы жағынан ауыл
шаруашылығына жақындау. Банктік несие мен лизингтік несие арасындағы бәсеке
Қазақстанда ғана емес, ... елде бар. ... ерте ме, кеш пе, ... ... ... ... ... «жеке отау» етіп бөлек
шығарады. Өйткені лизинг жүргізуге арнай ... бар ... ... банктер әрбір жоба үшін лицензиялап отыруы қажет. Ал бұл міндет
лизинг компаниясының тікелей ... ... ... қажеті
жоқ, лизинг алу үшін компания көмегіне жүгінген кәсіпкер қалтасынан қосымша
шығын шығармайды. Бұл – екі жақ үшін де ... та, ... да ... ... лизингтердің ерекшеліктері ең алдымен лизинг ... дер ... Егер ... ... жылжымалы мүліктің өтімділігі
жоғары болса, дефольт ... ... өз ... ... алып,
қайталама нарықта қайта сата алады.
Айта кету ... ... ... ... өтімділігі жоғары
болған сайын оның бастапқы жарнасы да ... ... Бұл – ... ... ... ... Енді ... тарапынан
лизингтің дамуына қосып ... ... ... ... ... ... ... іс –шаралары өте ауқымды. Бұның дәлелі
ретінде “ҚДБ-Лизинг» ... ... ... Даму ... ұйымы болып табылады және «Қазына» Тұрақты даму қоры» АҚ жүйесіне
кіретін ... ... ... ... ... ... ... даму стратегиясын іске асыру
шеңберінде ... Даму ... ... инвестициялық жобаларды
қаржыландыру құралдарын кеңейту мақсатында 2005 жылдың 6 ... ... ... ... ...... кәсіпорындарының негізгі қорларын жаңарту үшін ... ... жаңа ... ... құру үшін ... саясатын
қарқынды дамыту.
Мақсаттары:
- лизинг саласындағы мемлекеттік инвестициялық саясатты жетілдіру және
оның тиімділігін ... ... ... ... және ... инфрақұрылымын дамыту;
- ел экономикасына сыртқы және ішкі ... ... мен ... даму ... ... бірлесіп жұмыс істеу.
Міндеттері:
- ... ... ... және ұзақ ... ... Қазақстан Республикасы экономикасының ... ... ... қаржы
институттарымен бірлесіп қаржыландыру ... ... ... ірі инвестициялық жобаларды іске ... үшін ... ... ... ... ... ... импортын қосылған құн салығынан
босату.
«ҚДБ- Лизингтегі» лизингілік қаржыландырудың негізгі шарттары:
- Лизингінің ең ... ... 1 млн. АҚШ ... ... ... 3 ... 20 ... дейін
- Лизингінің пайыздық ставкасын жобаның тәуекелдік деңгейіне сәйкес
белгілеу
- ... ... ... ... ... лизингтік қаржыландыру біздің еліміздің
ауылшаруашылығының “ ... бірі . ... ... ... ... міндетіміз.
3. Ауыл шаруашылығын несиелеу жүйесі.
Агроөнеркәсіптік өндірісті қаржымен қамтамасыз етуде ... орны ... ... ... ... ... осы ... дейін
экономиканың аграрлық секторындағы қаржы-экономикалық қатынас жүйесінде
ауыл шаруашылығын несиелеу өзектілігін ... ... Ол ... ... және оны ... ... ... қарастыруды
талап етеді.
Аграрлық бизнестің шағын субъектілерін кең көлемде ... және ... ... үшін банк ... ... ... да ортадағы делдалдық
ұйымдардың (микронесие берушілер, несиелік серіктестіктер, т.б.) ауылдық
несие ... ... ... етуі қажет деп ... ... ... ... беру ... негізінде несиеге
берілетін қаражатқа шағын және орта кәсіпкерлік пен қосалқы шаруашылық
субъектілерінің ... ... жол ... Яғни ... ... алуға
мүмкіндігі жоқ шағын кәсіпкер өзі секілді өзгелермен бірлесіп, қолдарындағы
дүниесін қосып, кепілдікке қойып, несие алады да, алынған ... ... ... ... ... бөлісетін болады. Яғни бұлар кооператив пайшылары
болып есептеліп, бірлесе әрекет ету арқылы қолы қысқа өнім ... ... ... жол ... кооперативтерін басқарудың демократиялық формасы, кооператив
мүшелерінің жұмысы нәтижесі үшін ... ... беру ... ... ауыл шаруашылығы өндірісін тұрақтандыру және меншіктің барлық
түріндегі ауыл шаруашылығы ... ... ... жағдайын
жақсартудың негізгі факторының бірі болып табылады. Оған экономикалық және
құқықтық жағдайдың әлі де ... ... ... ... ... жүйесін кезең-кезеңімен жүзеге асыруға болады. Ол үшін ... ... ... ... бере алатын «Несие кооперативтері
туралы» Заң жобасын дайындау қажет.
Ал бүгінгі орын алып ... банк ... қол ... ... ауыл ... ... кең ... дамуы
теориялық жағынан да, практикалық тұрғыда да мүмкін емес. ... ... ... беруде қазіргі таңдалып алынған схема ауыл шаруашылығын дамыту
операцияларын жүргізудің заманауи талаптарына жауап бере ... ... ... дәл ... ... ... ауыл шаруашылығы, Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаев ... ... ... Шығыс Еуропа елдерінің деңгейіне
жетуге ұмтылуға бет бұрған ... өзін ... ... ... ... шаруашылығын реформалау кезіндегі тәжірибесін еске алудың өзі жетіп
жатыр. Шығыс Еуропаның бұрынғы ... ... ... бізде
күні бүгінге дейін республика аграрлық секторын мемлекеттік реттеудің күшті
және белсенді саясаты қажет ... ҚР ... ... ... Ауыл
шаруашылығы халықаралық қаржы құрылымдарының айтуымен ... ... ... ... ... отыр. Осылай отандық ... ... және ... ... тартымдылығын қамтамасыз ету
бүгінгі күннің өзекті мәселесіне ... Бұл ... ... ... ... араласуынсыз бірде-бір ел шеше алмаған.
Мемлекеттің аграрлық секторға несие-қаржы механизмі арқылы қолдау ... ... ... жоқ ... ... да сол себепті. Өйткені
оның көптеген элементтері заң ... ... ... да тауар
өндірушілер үшін ол болашақтың айқын бағдары бола алмайды.. Сонымен қатар
қолдау шаралары мемлекеттік реттеудің ... ... тыс та ... ... қолданылады. Оларды қолдану нәтижесінің негізгі пайдасы
көбіне ауыл емес, сонымен аралас монополияландырылған салаларға (минералдық
тыңайтқыштарға ... ... ... т.б.) тиіп ... Яғни тиімсіз
болып отырған қолдау көрсету формасының өзі емес, оны басқа да ... ... ... жағдайда жүзеге асыру әдісі. Бұдан келіп шығатын
түйін – Қазақстан ... ... ... «Аграрлық секторды
мемлекеттік реттеу туралы» Заң ... ... ... ... халықты азық-түлікпен толыққанды
қамтамасыз ету және фермерлердің табысты болуына қолдау ... ... ... ... ... ауыл ... ... арттыруға
жәрдем бере отырып, жанды көмек көрсетеді. ... ... ... Батыс
Еуропа елдерінде ауыл шаруашылығына қауымдастық бюджетінің 65% жұмсалып,
оны басқару ауыл ... ... ... рыноктарды
тұрақтандыруға бағытталып, орталықтандырылған.
Енді статистикалық көрсеткіштерге сүйенсек, экономикалық ынтымақтастық
және даму ... ... ... ... ... ... үлесі Австралияда – 15, АҚШ-та – 30, Канадада – 45, ...... – 59, ... – 66, Финляндияда – 71, Норвегияда – ... – 80 ... ... Ал ... ауыл шаруашылығына жұмсалған
мемлекет бюджетінің шығыны 2002 жылы 28 770 миллион теңгені құрапты. Немесе
ол жалпы ауыл ... ... 5,1 ... ... ... нарықтық қатынастарға өтуі институттық ұйымдар құруды қажет
етеді. Институттық ... ... мен ... әр елде әр ... оның ауыл ... ... беруде мемлекеттік
реттеуді құрылымдауы, қызмет көрсетуі және басты ... ... ... ... бағыттары – агроөнеркәсіптік секторын ... беру ... ішкі ауыл ... ... ауыл ... қайта құрылуды реттеу.
Ауыл шаруашылығын және оған қызмет көрсету саласын дамыту проблемасын
шешу үшін ... ... мен ... ауыл шаруашылығы өндірісінің
даму ерекшеліктерін назарға ала отырып, ... ... және ... ынталандыру негізінде несие-қаржы механизмін ... ... ... ғана емес, экономиканың ... ... ... ... ... ... ... да уақыт жетті.
Ауыл шаруашылығы ел экономикасы жүйесінде қарастырылуы тиіс. ... ... ... ... ... алып ... ... азаматтарының
қауіпсіздігі де, жақсы тұрмыс ... де ауыл ... ... ... да ... ... 2006-2016 жж. дамыту туралы»
Заңды жасау да уақыттың талабына сай ... ... ... Ол заң ... ... ... жатқан тұсын, екінші жағынан, ауыл шаруашылығын
мемлекеттік ... ... ... жағын өтеп, сонысымен ... ... ... ... және ... тиімділігін
қамтамасыз етер еді. Кейбір ресми тұлғалар экономиканың аграрлық секторы
үшін, ... ... дала ... ... ... ... серіктестіктері мен шағын несие беру ұйымдарын дамыту жеткілікті деп
есептейді. Менім ше, бұл ауыл шаруашылығын кемсітетін жаңсақ ... ... ... ... банк мекемесі емес екендігін естен шығармау
керек. Ал ауыл бүгінгі күні кешенді банк қызметіне зәру.
Банк – бұл ... ... ... ... ... ... ... несие
ұйымдары екінші рөлде. Екінші орындағы ұйымдармен салыстырғанда жетекшілік
рөлді сақтап қалу үшін ... ... бір ... ... ... керек. Айналымға ақша шығару (несие), экономикалық айналымды төлем
қаражатымен қамтамасыз ету алдымен банктердің құзырына ... Тағы ... ... аударатын мәселе – банктік емес несие ... бәрі ... ... де ... ... банктің барлық заңдық және жеке
тұлға клиенттерімен ... тең ... ... яғни ... ... Бұл ... – несие серіктестіктері жұмыстарының ақшамен
жұмыс істеуде белгілі бір шектеулілікке тап болатынының дәлелі. Тоқ ... ... ... ... тәуелді. Яғни банктер рыноктық
қаржы операцияларының толық жиынтығын жүзеге асыра алатын жалғыз ұйым.
Жоғарыдағы қозғалған әңгіменің бәрі де ... ... ... ... ... ... тағы да бір рет ... ғой деп
ойлаймын. Бүгінгі банк жүйесімен (жоғары табысты салаға ... ... және ... даму ... шешу ... ... ... тұрғын үй проблемасын шешу үшін Қазақстанның ... үй ... ... Қазақстан ипотекалық компаниясы және Ипотекалық займдарға
кепілдік беру қоры ... емес пе? ... ... 43 ... құраса, олардың өмірін жақсарту ел үкіметі үшін жауапты міндет.
Ал Ауыл шаруашылығы министрлігінің ... ... ... ... АҚ, «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» АҚ ... ... құру ауыл ... ... өндірушілердің қаржы
сұранысының барлық проблемаларын шешеді деп ойлауы қате пікір. ... бәрі ... ауыл ... үшін ақша ... ... ... ... ақшасын бөлумен айналысуда. Сонымен, талдау жасай отырып көзіміз
жеткені, үкіметтің қаржы-несие саясаты, алдымен мемлекеттік ... ... ... ... ... Елбасының нұсқауы бойынша елімізде ауыл шаруашылығында мемлекеттік
активтерді басқару жөніндегі ... ... ... ... ... жөн ... отырмын. Осы құрылған Ұлттық ... ... ... мемлекеттегі мемлекеттік ақша-несие саясаты құралдарына
тікелей байланысты болатыны белгілі. Атап ... ауыл ... ... ... ... ... ... несиелеуге. Өйтпеген күнде бұл құрылымдық қайта құру Ауыл ... мен ... ... ... ... мен
жауапкершіліктерді қарапайым ғана бөлісу болып шығады. Сондықтан менің
ойымша, мемлекеттік компанияны ... ... ... және ... ... ... үшін ауылға арналған барлық ақша ағыны
шоғырланатын Қазақстан Республикасының ауыл ... ... ... де ... жөн. ... ауыл шаруашылығын несиелеудің басты
кемшіліктері:
1. Қолданыстағы коммерциялық несиелеу жүйесі жоғары айналымды капиталға
қатысты салалардағы табыстылыққа бағытталған. Оның ... ... ... ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілерге несие ресурстары рыногына тең
дәрежеде ... ... ... Ауыл ... үшін ... ... ... проблемасы шешімін
таппаған күйінде қалуда. Қазіргі кезде Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... тартумен
емес, ауылды дамытуға бөлінген бюджеттік қаражатты қайта ... ... ... ... ... жағдайда ауылда жұмыс істеу дегеніміз ақылға
сыймайды және тиімсіз. Дамыған экономикасы бар барлық ... ... ... ... жағдайдағы ерекшелігін есепке ала отырып
құрылған ауыл шаруашылығы несиесінің мамандандырылған жүйесі бар. ... ... ... институтының жоқтығынан ауыл шаруашылығын
дамытуға бөлінген орасан бюджеттік қаражат жыл сайын ... бір ... ... ... банктердің айналымында жүреді. Бұл бөлінген
бюджеттік қаражат пен оны ... ... ... жауапкершілікті
мойындамауға жайлы ахуал тудырады.
3. Қолданыстағы ауыл шаруашылығын несиелеудің жүйелі сипаты жоқ. ... ауыл ... ... ... үшін ... егіс және оны
жинау жұмыстарына несие беру жобасы жыл сайын ... ... ... несиелеу механизмін жүзеге асыру үшін ғылыми негізделген
нормативтік және әдістемелік база жоқ болып тұр. Және бұл ... ... ... ... ... ... ... қоймайтын болады.
Солай, ауыл шаруашылығындағы қаржы саясаты реформа басталғалы бері ауыл
шаруашылығын ... ... еш ... ... тек «жыртықты жамау»
саясаты болып келеді.
4. ... ауыл ... ... ипотека механизмі (кепілдік)
жоқтың қасы. Жерді кепілдікке алып, берілетін жер-ипотекалық несиесі ауыл
шаруашылығының ірі ұйымдарымен қоса, ... және орта ... де ... ... ... көрсету үшін ауылға бюджеттен тыс ... ... ... мен ... маңызды қаржы механизмі болып табылады.
Сонымен бірге, басқа ... ... ... ... мүмкін болмаған
және экономикалық жағынан тиімсіз ... ... да ... ... ... бөлу
мен айналымның қосымша, әрі жеткілікті түрде тиімді құралы болып табылады.
Жер реформасының негізгі ... ауыл ... ... ... ... болғанына қарамастан бұл мәселені қазіргі қаржы
институттары шеше ... ауыл ... ... құру ... ... ел ... ... баса аударып отырған нысанасы
болып ... ... ... ауыл ... ынталандыру
мақсатында әр түрлі қаржы-экономикалық және ... ... ... ... бар. ... ... күні ұлттық ауыл шаруашылығы
өндірісінің ауыл шаруашылығының проблемаларын шеше алатын ... жоқ. Бұл ... шешу үшін тек ... ... ... ... ғана емес, банк жүйесінде ерекше орын ... осы ... үшін ... ... және ... ... ... қызмет
жасайтын мемлекеттік жүйені құратын банк құру қажет болып ... да бір айта ... ... ... ... қамтамасыз ету
және аграрлық секторды тұрақты дамыту бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі
мемлекеттің стратегиялық қызметін жеңілдететін банк ... ... - ауыл ... ... ... ... ... саясатын жүргізуге қатысу.
- Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын несиелеу арқылы ... ... ... мен ... агроөнеркәсіп секторына қолдау көрсетуін
жүзеге асыруға қатысу.
- Ауыл шаруашылығына қолдау көрсету үшін Қазақстан ... ... ... агроөнеркәсіп кешендерін, лизингтік және басқа ... ... ... ... көрсету.
- Ауыл шаруашылығы тәуекелдігін сақтандырумен қамтамасыз ету ... ... ... ... кешеніне инвестиция тартуды банк ... ... ... ... пайдалануды қорғау, ауылды ... ... ... ... ... ... ... мал шаруашылығын және ауыл шаруашылығының басқа да салаларын көтеру.
Өндірісті отандық ауыл шаруашылығы ... ... ету, оны ... ұйымдастыруда және елдің ауыл шаруашылығы өндірісшілері үшін лизингті
қаржылай қамтамасыз ету.
- ... ... ... ... ... ... және жерді сатып
алу және сату, ... ... ... ... келісімдерін
қаржыландыру.
- Ауылдың инфрақұрылымын дамыту жөніндегі операцияларды қаржыландыру.
- Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын қаржыландыруға қатысу.
Несие кооперативтері мен серіктестіктерін құру және ... ... ... ... ... ауыл ... ... сонымен қатар
ТМД елдері арасында клиринг және өзара есепті ұйымдастыру.
- ТМД елдерінің ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға қатысу.
- Банк лицензиясымен қарастырылған басқа да ... ... ... ... ...... несие және бюджеттік
қаражаттарды, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының өз ақша ресурстарын отандық
ауыл шаруашылығын дамытуға пайдалану үшін ... ... ... күні қажетті игіліктер мен ауыл кедейшілігінің екі ортасын терең
жар бөліп тұр деуге болады. ... адам ... осы екі ... ... көпір
орнатуға қабілетті. Сол көпір – банк несиесі, ол әр ауыл ... ... ... ... шаруашылығынын несиелеу жүйесімен қатар, лизингтік қаржыландыру да
қазіргі таңда ауқымды мәселелердің біріне айналып отыр.
2.4. Агроөнеркәсіптік кешенін ... ... ... ... кездегі жағдайы.
Республикада 137,2 мың шынжыртабанды және доңғалақты тракторлар, 45,5 мың
астық жинайтын комбайндар, 15,2 мың дестелегіштер, 90,7 мың ... ... ... да ауыл ... ... ... жеті жылда (2001-2007) 26,5 мыңнан ... ауыл ... ... ... сатып алынған.
Өткен жылы 4,2 мыңнан астам негізгі ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... -1117 дана;
астық жинайтын комбайндар - 1605 дана;
тұқым сепкіштер - 819 дана;
егіс кешендері - 394 ... - 308 ... жылы ... АҚ ... 22,2 ... ... ауыл ... мен жабдықтары сатып алынды ... ... - ... өз қаражаттары – 3,3 млрд. теңге; экспорттық қаражат – 10,8 ... оның ... -586 ... жинайтын комбайндар - 656 дана;
тұқым сепкіштер - 303 дана;
дестелегіштер - 140 дана.
Лизингтік негізде ауыл шаруашылығы техникаларымен ... ету ... ... ... техникасын жаңартуға жағдай жасады.
Жақын және алыс шет елдерден сатып ... ... ... ... ауыл ... ... 2002 жылмен салыстырғанда энергиямен
қамтамасыз етілуін 19,5 % жоғарылатуға;
- қысқа агротехникалық ... ... ... техникаларының 4,9 %
құрайтын егіс кешендерімен 35,2 % дәнді дақылдар ... ... ... ... ... ... ... санының 22,3 % құрайтын соңғы 7 жылда
сатып ... ... ... ... ... дақылдар егісінің 40 %-ын
жинауға мүмкіндік берді.
Ауылшаруашылығы машиналарын жасаудың қазіргі кездегі жағдайы және ... ... ... ауыл ... ... ... 120 ... білдіреді. Оның ішінде 50 кәсіпорын мынадай
ауыл шаруашылығы техникаларын шығарады: дестелегіштер, тұқым сепкіштер, жер
өңдеу құралдары (сыдыра жыртқыш, сыдыра қопсытқыш, ... ... ... ... ... өсімдік қорғау машиналары (дәрі сепкіштер, тұқым
улағыштар) және қосалқы ... ... ... ... ... ... ... 70 кәсіпорындар жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарымен
және ауыл шаруашылығы тауарын ... ... ... ... ... 20 ... ... өнім шығарушы болып табылады.
Көп кәсіпорындардың ... 10-15% ғана ... ... ... ... 43-80%, ал ... ... тозуы 40% дейін құрайды.
Технологиялық процесстер мен жабдықтар тозып, озық технологиялар қатарынан
қалып қойды. Кәсіпорындар ескірген ... ауыл ... ... ... мен ... ... ... жоқ.
Сонымен қатар, осы заманға сай маркетингті, сату, делдалдық және басқада
қызмет көрсетулер кәсіпорындарда жоқ.
Ауыл шаруашылығы машиналарын, ... ... және ... ... ... ... уақытта ішкі өндіріске қарағанда айтарлықтай
жоғарғы деңгейде.
Қазақстан Республикасы аймағында ... ... ... ... жоқ ... ... жинау кәсіпорындарын
ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде.
Ауыл ... ... ... ... айналым өте төмен деңгейде
тұр және соңғы бес жылда 17,6 млрд. теңге көлемінде бағаланған. Оның ішінде
елімізде 15,9 млрд. ... ... – 1,7 ... ... жылы ауыл шаруашылығы техникаларын және қосалқы бөлшектерді шығару
көлемі 6,7 млрд. теңгені құрады.
- ауыл шаруашылығы машиналарын және ... ... ішкі ... ... 6,0 ... ... ... (өткен жылмен салыстырғанда 3,3 млрд. теңгеге
көп);
- экспорт – 0,7 ... ... ... ... өндірушілерді жанар-жағар маймен (ЖЖМ) қамтамасыз
ету.
Маусымды жұмыстар кезінде ауыл ... ... ... ЖЖМ
үздіксіз уақытылы қамтамасыз ету мақсатында:
- Ауыл шаруашылығы министрлігімен дизел отынына қажеттілігі анықталған;
- Энергетика және минералды ресурстар ... ... ... зауыттарын қажетті мөлшерде шикі мұнаймен қамтамасыз ету және
дизель отынының жеткілікті ... ... ... ... ... облыстарды ҚР МӨЗ шартты бекіту жүргізілді;
- ай сайынғы дизель отынын тиеу кестесі, МӨЗ жөндеу ... ... ... жолы ҰК» АҚ ... ... ... өнімдерін құюға жіберу
келісілді.
Көктемгі егіс жұмыстарын жүргізу.
2007 жылғы ... егін егу ... ... үшін ... ... ... өндірушілердің (АШТӨ) ЖЖМ қажеттілігі:
дизель отыны - 328,0 мың тонна;
бензин - 56,7 мың тонна;
дизель майы - 19,4 мың тонна;
Республикамызда ЖЖМ қамтамасыз ... 100 % ... ... ... ... дизель отынын еркін нарықтан да,
облыстарды ҚР МӨЗ шартты бекіту Кестесі бойынша мұнай өңдеуші ... ... ... ... ... ... ... 64000 тонна дизель
отыны көтерме және жеке бағамен ... ... ... ... алынды.
Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге мұнай өңдеуші зауыттармен 264,0 мың
тонна ... ... ... 398 – 460$ бағасымен жөнелтілді, соның ішінде:
- «Атырау МӨЗ» ЖШС – 77100 ... ... 53475 ... ... «Павлодар мұнайхимиялық зауыты» АҚ («Меркурий» ЗК» «МанғыстауМұнайГаз»
АҚ көлемінен – 100900 ... ... 53600 және 54600 ... ($ 432-
455/тонна);
- «Петро Қазақстан Ойл Продакте» ЖШС (Шымкент МӨЗ») 86000 ... ... – 55000 ... ($ ... дала ... ... жинау жұмыстарын жүргізу кезінде ауыл шаруашылығы тауарын
өндірушілерді жанар-жағармаймен үздіксіз ... ... ету ... жетімді бағамен сатылатын дизель отынының қажетті көлемін негізгі мұнай
ресурстарын ұстаушылармен келісім жасалды (1тоннаның бағасы 460$ аспайтын
еркін нарықта ҚР МӨЗ ... ... ... ... 510-520$ ... ... сәйкес 2007 жылғы егін егу жұмыстарына ауыл
шаруашылығы тауарын өндірушілерге жанар-жағармай қажеттілігі:
дизель отыны - 366,0 мың ... - 67,1 мың ... майы - 21,4 мың ... ... ... ЖЖМ қамтамсыз етілуі 100 % құрады.
Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... еркін нарықтан да
облыстарды ҚР МӨЗ шартты бекіту Кестесі бойынша ... ... ... ... ... өңдеу зауыттарымен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге 344,0 мың
тонна дизель отыны 1 тоннаның бағасы 443 – 460$ ... ... ... («Атырау МӨЗ» ЖШС) - 102 938 тонна;
ПМХЗ («Павлодар МХЗ» АҚ) - 115 785 тонна;
ПҚОП «Петро Қазақстан Ойл Продактс» ЖШС, ... - 125 841 ... ... ... ... ... нарықтан шамамен 21000 тонна
дизель отыны сатып алынды.
ҚР МӨЗ дизель отынын төмендегідей бағамен жеткізуді жүзеге асырды:
АМӨЗ – 54 000 ... – 56100 ... – 56100 ... ... ... ... ... орташа көтерме бағасы 63000 теңге/тонна
құрады
III. ҚР-дағы ауыл ... ... ... ... іске ... ... тиімділігі мен бәсекеге
қабілеттілігін арттыруға өте маңызды ықпалын тигізеді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... астық экспортының жыл сайынғы көлемін ұлғайту
және ... ... ... ... бестіктің қатарына кіруі
жөнінде міндет қойды.
Осы ... ... үшін ... ... және оған ... ... ... стратегиялық маңызы өте жоғары.
Қазіргі уақытқа дейін осы нарықтарға Қазақстан астығын тасымалдау Ресей,
Өзбекстан және Түркіменстан аумақтары ... ... жол ... ... ... сәйкес, біздің астықтың экспортының ... осы ... ... ... ... дәрежеде
тәуелді.    
Осы мәселені шешу үшін, әлеуетті өткізу нарықтарына отандық астықты жеткізу
және Кавказ ... ... ... ... үшін аса тиімді болып
табылатын, Каспий теңізі арқылы осы ... ... ... ... ... ... қабылданды.
Айтылмыш бағытта өткен жылдан бастап Ақтау ... ... ... ... ... ... және ... астық терминалы мен
диірмен кешенінің құрылысының жобалары іске асырылуда.
Қазақстан астығының Каспий теңізі арқылы экспортын әрі қарай ... ... ... Поти ... және ... ... порттарында астық
терминалдарының құрылысы бойынша қосымша жобалар іске асырылуда.
Сондай-ақ, астықты Еуропа елдеріне жеткізудің ең ... жолы - Қара ... ... ... астық терминалын сатып алу жобасын іске асыру
жоспарлануда. Жобаны іске ... ... ... үшін ... ... ... қатысуын бекіту және кеңейту шарттарын қамтамасыз
етеді.
Одан басқа, халықаралық талаптарға сәйкес келетін дамыған инфрақұрылымы
бар қазіргі заманға сай ... ... ... бойынша жобаны
іске асыру жоспарлануда. Бұл отандық еттің бәсекеге ... ... ... ет ... экспорттық көлемін елеулі түрде ... етті ... ... дастархан басына» кепілдендірген жүйесін
бір ретке келтіреді. Жобаның техникалық-экономикалық ... ... ... ... қайта өңдеу саласын дамыту үшін ... ... ... өндіру бойынша зауыт құрылысының жобасын іске ... ... ТЭН ... сонымен қатар жабдықтарды жеткізуге
ұсыныстар қарастырылып жатыр.
Сонымен қатар, «Алатау Дейри» ЖШС, «Қазкоммерцбанк» АҚ компаниясының тобы
«Meridian Capital» ЖШС сүт және сүт ... ... ... ... іске ... ... Жобаны іске асыру орны - Алматы облысы,
Кербұлақ ауданы, мегаферманың ... ... – 110 мың ... сүт, ... ... сүт өнімдерін, 15 мыңға жуық ірі қара мүйізді мал ... ... ... (ЖСҚ) ... ... жеке ... ауыл ... техникасы сатып алынды, азықтық дақылдардың
күздік егістігі жүзеге ... ... ... инфрақұрылымының
құрылысы үшін жер белгіленді. «ҚазАгро»Ұлттық холдингі» АҚ ... ... ... ... және ... техникалар, сонымен қатар ... ... ... АҚ ... өндіріс қуатының құрылысына несиелік
қарыз берумен болжанады. «Meridian ... ЖШС ... ... ... жүзеге асырып жатыр. Жобаның операторларын
мемлекеттік қолдау көрсету шаралары – жеңілдік және ... беру ... ... АҚ компаниясының тобы, «Маслодел» ЖШС рапстан май және ... ... ... ... құру ... іске ... жобалайды. Жоба
Солтүстік-Қазақстан облысында, Петропавл қаласында және ... ... және ... ... іске ... ... қайта
өңдеу бойынша зауыттың қуаттылығы жылына шамамен 180 мың ... ... ... 400 мың ... рапсқа дейін ұлғаяды. Қоспажем
зауытының қуаттылығы тәулігіне 200 ... ... ... ал мал
шаруашылығы кешендері – 30 мың басқа жоспарланған. Жобаның ТЭН әзірленді.
«ҚазАгро» ... ... АҚ осы ... іске ... қатысу мүмкіндігі
«ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы лизингке арнаулы жабдықтар алып ... ... ... құрылысының жобасы Цесна компаниясының
тобы «Цесна-Астық» Концерні» ЖШС арқылы жоспарланған. Жобаны іске ...... ... Балалар тағамын (астық тұқымдастары негізіндегі
құрғақ қоспалар, көкөніс ... ... ... ... ... әскери қызметкерлерге және тұрғындардың арнаулы
топтарына арналған тағамдар, жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... ... жоспарланған.
Зауыттардың қуаттылығы – 27 мың тонна дайын өнімдер шығару. Жоба алдындағы
дайындық жұмыстары жүргізіліп ... ... ... ... АҚ ... ... ... «ҚазАгроҚаржы» АҚ қаржыландыру арқылы талқыланды.
«Қазақстанның астық өңдеушілер және наубайшылар одағы» заңды тұлғалар
бірлестігі және «Қазақстанның ... ... ... ... ... жоба ... «Ұн және ... өнімдері» атты ұлттық брендін құруды
мәлімдеді. Жобаның мақсаты: ұн және ... ... ең ... осы ... әлемдік нарықтарға жылжыту мақсатымен, «Ұн және
макарон өнімдері» брендінің ... ... ... ... ... шаруашылығы министрлігімен бірге және ... ... ... қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерімен бірігіп
Тұжырымдаманы және брендін ... ... ... ... ... ... құрды, брендін қалыптастырудың және жылжытудың аналитикалық
зерттеулері сатып алынды. Тұжырымдама жобасы жетілдіру ... ... тобы ... сүт пен ... ауыл ... өндіру, сақтау, бөліп тарату және экспорттау бойынша ... ... құру ... іске ... ұсынды. Жобаның іске асыру
орны – Алматы облысы, (болжамды Панфилов, Еңбекші ... ... ...... облысы. Жобаны іске асыру 3 блокпен ... 3 мың ... ... бау-бақшалар мен жидектіктерді құру, кейін
оларды 10-12 мың гектарға дейін кеңейту, әр қайсысында 2 200 мал басы бар ... сүт ... ... ... ... - ... облысында, Қостанай
және Шығыс-Қазақстан облыстарында бір-бірден. «ҚазАгро»Ұлттық ... ... ... өзінің еншілес ұйымдарының күшімен несиелік қаржыландыру,
техниканы, құрал-жабдықтарды, малды ... ... ... ... ... мүмкін болатын параметрлері қарастырылуда.
«Отес-Атил» компаниясының тобы ... таза ... ... өндіру жобасын іске асыруды жоспарлауда. ... ... ... ... су ... ... Қуаттылығы – жылына
2 мың тоннаға дейін шабақтардың бағалы тектерін, ... 2 мың ... ... ... 15 ... ... мал басын өндіру. Несие желісін
ұйымдастыру үшін ... ... ... «ҚазАгро»Ұлттық
холдингі» АҚ және «Отес-Атил» компаниясы тобының арасында өзара түсіністік
пен ынтымақтастық туралы ... қол ... ... ... АҚ ... мал ... ... алуға арналған айналым қаржыларын
толықтыруға несие желісін ұсыну мүмкіндігін қарастырып жатыр, тағы ... ... ... 3 зауыттың құрылысына 2 млрд. теңге шамасында несие
желісін ұйымдастырудың мүмкіндігі ... ... іске ... және ... ... ... ... орындарының құрылуы,
нарық жағдаятының кеңеюі, экспорттың ұлғаюы, қосымша құны жоғары дайын
өнімдермен ... олар ауыл ... ... ... ... ... ... өндірістердің және соған сәйкес жалпы АӨК дамуымен
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қазіргі ауыл шаруашылығының жағдайы шынында да мәз
емес. Бірінші бөлімде, мен ... ... ... шолу ... ... ... ... өнімдер нарығын талдадым. Ол жерде ауыл
шаруашылығы өнімдерінің ... құру үшін ... ... жою , оның ... экономикалық жағынан дербес тауар
өндірушілер құрамын ... , ... ... ... ... дайындаушы ,ұқсатушы және ... ... пен ... ... ... ... қатынастарына көшу
мәселелерін қозғадым.
Екінші бөлімде, мен өзекті мәселелердің басын қайырдым. Онда ... ... ... ... тіпті түбегейлі өзгертуді қажет екенін
айтып кеттім. Ауыл шаруашылығы банкінің керек екендігін және ... ... ... ... ... ... АҚ, «Азық-түлік
келісімшарт корпорациясы» АҚ және ... АҚ) ... ... мен ... ... ... Бұл ... тағы да бір
мәселе ол лизингтік қаржыландыру болып табылады. Қазіргі таңда ... ... ... ... иемдену басты проблема, ал
лизинг ... осы ... ... ... ... ... өзінде мемлекет тарапынан лизингтік қаржыландыруға ... ... ... ... лизинг берушілерге көптеген жағдайлардың
жасалып отырғандығын айта ... ... ... ... ... ... әкелінген техниканы баж салығынан босату және ... ... ... ... ... бірі – бұл ... кіру ... ауыл шаруашылығын барынша әлемдік стандарттаға
сәйкестендіру. Сонымен қатар , ол ұйымға кірудегі оң және ... ... ... ... ... жұмыстың басты мәселесі – ауыл ... шешу ... айта ... ресурстарымыз ауылда, минералды ресурстарымыз ... ... ... Бәрi ... Тек ... ... ... билiк
ауылда емес, элита ауылда емес. Соңғы үшеуінің ауылға келген жағдайда ғана
– ауыл ... ... ... әдебиеттер:
1. Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенова, А.Ә.Жантаева Қаржылық
есеп оқу ... ... ... ... ... К.Қ., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б., ... ... ... ... ... есеп ...... : Экономика,1998.
3. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша ...... ... Э.Т. ... ... ... ... – Алматы: Экономика,
2001.
5.С.С. Сатыбалдин. ... мен ... ... жұмыстарына
талдау. Алматы, 1989.
6. Ш.М. Каланова, Ю.В. Дубский. Методическое пособие по ... ... ... ... ... ... Е.М. ... М.К. Баимбетов. Рабочая программа ... ... для ... ... 0708 – ... ... Тараз, 2002.
8. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... 12 ... № 209-II ... ... ... ... Ануфриев В. Е. Учет капитала предприятия Бухгалтерский учет. 2001.
№5с. 5-1
10. ... И. Т. ... и ... финансы
хозяйствующего субъекта.- Москва.: «финансы и статистка», 1998-112 с.
11. Ефимова О.В. Анализ собственного ... ... учет №1. ... ... В.В. ... анализа и прогнозирование источников финансирования
Бухгалтерский учет №7 2000 г.
13. Павлова Л.Н. Финансы ... М.; ... ... Палий В.Ф., Палий В.В. финансовый учет. М; Пресс. 1999.
15. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности ... ООО ... ... ... Хорин А.Н. «Финансовая отчетность ... ... ... 2004 №7

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Нарық жағдайында агроөнеркәсiп саласында майлы дақылдар iшкi кешенiн қалыптастыру және дамыту (Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркісібі мысалында)23 бет
Қазіргі Қазақстандағы аграрлық қатынастар және ауылдың әлеуметтік-экономикалық дамуы (1985-2006 жж.)11 бет
Агро өнеркәсіп кешенінің қазіргі даму жолдарына жалпы сипаттама51 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіп кешені10 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен9 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен жайлы29 бет
Агроөнеркәсіп кешені20 бет
Агроөнеркәсіп кешенінің дамуының теориялық және әдістемелік негіздері74 бет
Агроөнеркәсіп кешенінде маркетингтік қызметті жетілдіру133 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь