Банк жүйесі және банк операциялары

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ...3

I. БАНКТЕРДІҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ МАҢЫЗЫ, ҚЫЗМЕТ ЕТУ АЯСЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТНІҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ
1.1 Банктердің маңыздылығы және қызмет ету аясы ...5
1.2 Банктің нарықтық экономика жағдайындағы рөлі ...7
1.3 Банктердің түрлері мен негізгі қызметтері ...9

II. БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУЫ МЕН БАНК ЖҮЙЕСІ
2.1 Қазақстандағы банк жүйесінің даму тарихы ...11
2.2 Банк жүйесі және оның құрылымы ...17
2.3 Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуындағы мәселелері ...19
2.4 Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуындағы мәселелерін шешу жолдары ...22

III. БАНК ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қазметтері мен операциялары ...24
3.2 Коммерциялық банктердің активті операциялары ...25
3.3 Коммерциялық банктердің пассивті операциялары ...30

ҚОРЫТЫНДЫ ...35

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Қазіргі Қазақстан экономикасы, соның ішінде несие-ақша және қаржы шаруашылығы; ақша-несие жүйесін реформалау; қатаң инфляция жағдайында елімізде бұрын-соңды болмаған жаңа ақша-несие қатынастары; несие-қаржы институттарының жаңа түрлерінің пайда болуы; нарық экономикасымен және меншіктің көп түрлі формасына бейімделген екі буынды банктік жүйенің қалыптасуы; жоғарғы дәрежеде монополияланған мемлекеттік банктік құрылымдардың әкімшілдік-әміршілдік басқару жүйесінен-пайда табуға, коммерциялық жетістіктерге қол жеткізуге бағытталған жеке және ұжымдық меншікке негізделген несиелік мекемелерге өту тәрізді бірқатар маңызды өзгерістерді жүзеге асыруда.
Банктер экономика секторында маңызды рөлдердің бірін алады. Себебі, қоғамның меншік ақша ресурсының шектеулігінен, ол өз қажеттілігін қарыз алу арқылы қанағаттандыра алады. Сондықтан нарықтық экономика жағдайында банктік қызметсіз көптеген операциялар жүзеге асырылмай экономикалық жүйе, әсіресе нарық дамымай артта қалар еді.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты банктер мен олардың нарықтық экономикада алатын рөлін ашып көрсету. Осы мақсатқа сүйене отырып, келесі міндеттер қойылуда:
- банктің нарықтық экономика жағдайындағы рөлін, маңыздылығын, сонымен қатар шетелдік банктердің ерекшелігін көрсету;
- банктердің түрлерін, активті және пассивті операцияларын айқындау;
- Қазақстан Республикасындағы банк жүйесінің дамуының мәселелері шешу жолдарына тоқталу.
Курстық жұмыстың міндеттері – банктің пайдасын басқару, Қазақстан банк жүйесінің екінші деңгейіндегі айрықша кредиттік – қаржылық коммерциялық құралымын, Активтері мен пассивтерінің мерзімдері бойынша салыстырмалы теңгерімділігімен , тәуекелді басқарудың кешенді жүйесін кезең – кезеңмен қалыптастыру.
- Жиынтық активтерінің , несиесінің, депозиттердің және табыстылық көрсеткіштерінің серпінмен өсуі; банк қызметінің Халықаралық стандарттарға сай жұмыс атқаруы
- Несие сапасының және инвестициялық қоржының қанағаттанарлық деңгейі, мүмкін болатын залалдарының резервтерімен ( провизияларымен ) жоғары деңгейде қамтамасыз етілуі. жаңа банктік өнімдерді пайдалану , олардың төменгі шығындар, желілік тиімділіктер мен техноллогиялар есебінен арта түсуі.
- Банк қызметтерінің тарифтерін қалыпты деңгейде ұстау , несиелер бойынша пайыз мөлшерлемелерін төмендету.
- Банктер арасындағы бәсекелестікті күшейту. Менеджмент сапасын арттыру, активтер мен пассивтерді басқару және тәуекелді басқару жүйесін одан әрі жетілдіру
- Банк секторының үйлесімді дамуы, банк өнімдері мен қызметтерінің және технологияларының санының өсуі мен сапасының оған сай болуы.
- Банк капиталының бәсекелестікке қабілеттілігін арттыру.Банк секторларының қаржылық тұрақтылығы мен өтімділік , капиталдану және бәсекелестік қабілеттілік жағынан қол жеткізген деңгейі.
- Ішкі ұзақ және орта мерзімді банктік ресурстардың шектелуі.
Тақырыптың өзектілігіне келсек, нарықтық экономиканың ең маңызды бөлігі банк жүйесі болып табылады. Оны мемлекетті және қоғамның бүкіл мүшелерін қаражатпен қамтамасыздандыратын генератор деп те қарастыруға болады. Тұрақты, иілгіш, әрі тиімді банк инфрақұрылымын құрастыру – Қазақстан Республикасындағы экономикалық реформаның ең маңызды және өте қиын мақсат болып отыр. Үкімет отырысында Премьер-Министр Кәрім Мәсімов 2010 жылы банк жүйесінің төлемпаздығын қамтамасыз ету және құрылыс секторын тұрақтандыру жөнінде ұсыныс әзірлеуді тапсырды
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. «ҚР банктерімен банк қызметі туралы» ҚР Президентінің 1995 жылдың 30 тамызындағы Жарлығы
2. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы» » ҚР Президентінің 1995 жылы 30-наурыздағы Жарлығы
3. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктердің қызметі туралы» ҚР Президентінің 1995 жылы 31-тамыздағы Жарлығы
4. Әпсәләмов Н.Ә. “Экономикалық теория негіздері” Алматы: Ғылым-1999ж. 14-20 бет
5. Әкімбеков С. “Экономикалық теория” Астана 2002 ж. 114-125 бет
6. Әубәкіров Я. “Экономикалық теория негіздері” Алматы: Санат-1998 ж. 95-106 бет
7. Вабрушина О.М. “Банковское дело Москва Финансы и статистика”.
86-98 Бет
8. Жукова Е.Ф. “Банки и банковские операции” Москва ЮНИТИ-1998ж.
28-36 бет
9. Мақыш. А.Б. “Банк ісі” Алматы-2004ж.32-41 бет
10. Мақыш.А.Б. “Комерциялық банктердің операциялары” Алматы-2004ж. 55-64 бет
11. Көшенова Б.А. “Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары” Алматы-2000ж. 81-89 бет
12. Колесникова В.И. Банковское дело Москва: “Финансы и статистики” 1996ж. 102-106 бет
13. Сейітқасымов Ғ.С. “Ақша, несие, банктер” Алматы-2001ж. 35-40 бет
14. Сейітқасымов Ғ.С. “Банк ісі” Алматы Экономика 2006 ж. 65-71 бет
15. Саниев М.С. “Банки, кредит, деньги ” Алматы. Алматинский коммерческий институт 2000ж. 56-68 бет
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: БАНК ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ БАНК ... |Бет ... |3 ... ... ... ... ҚЫЗМЕТ ЕТУ АЯСЫ ЖӘНЕ | ... ... | ... ... ... және ... ету аясы |5 ... Банктің нарықтық экономика жағдайындағы рөлі |7 ... ... ... мен ... ... |9 ... БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУЫ МЕН БАНК ЖҮЙЕСІ | ... ... банк ... даму тарихы |11 ... Банк ... және оның ... |17 ... ... Республикасының банк жүйесінің дамуындағы |19 ... | ... ... ... банк ... ... |22 ... шешу жолдары | ... БАНК ... МЕН ... | ... ... ... Ұлттық банкінің қазметтері мен |24 ... | ... ... ... ... ... |25 ... Коммерциялық банктердің пассивті операциялары |30 ... |35 ... ... | ... ... ... ... ... несие-ақша және қаржы
шаруашылығы; ақша-несие жүйесін реформалау; қатаң инфляция ... ... ... жаңа ақша-несие қатынастары; несие-қаржы
институттарының жаңа түрлерінің пайда болуы; нарық ... ... көп ... ... ... екі ... ... жүйенің
қалыптасуы; жоғарғы дәрежеде монополияланған мемлекеттік банктік
құрылымдардың ... ... ... ... жетістіктерге қол жеткізуге бағытталған жеке және ... ... ... мекемелерге өту тәрізді бірқатар маңызды
өзгерістерді жүзеге асыруда.
Банктер экономика секторында маңызды рөлдердің бірін ... ... ... ақша ... ... ол өз ... қарыз алу
арқылы қанағаттандыра алады. Сондықтан нарықтық ... ... ... көптеген операциялар жүзеге асырылмай экономикалық жүйе,
әсіресе ... ... ... ... ... ... ... мақсаты банктер мен ... ... ... ... ашып ... Осы мақсатқа сүйене отырып, келесі
міндеттер қойылуда:
- банктің ... ... ... ... ... ... ... банктердің ерекшелігін көрсету;
- банктердің түрлерін, активті және пассивті операцияларын айқындау;
- Қазақстан ... банк ... ... ... ... ... жұмыстың міндеттері – банктің пайдасын ... ... ... ... ... ... ... – қаржылық
коммерциялық құралымын, Активтері мен пассивтерінің мерзімдері ... ... , ... ... кешенді жүйесін
кезең – кезеңмен ... ... ... , несиесінің, депозиттердің және табыстылық
көрсеткіштерінің ... ... банк ... ... сай ... ... Несие сапасының және инвестициялық ... ... ... ... залалдарының резервтерімен ( провизияларымен )
жоғары деңгейде ... ... жаңа ... өнімдерді пайдалану ,
олардың ... ... ... тиімділіктер мен техноллогиялар
есебінен арта түсуі.
- Банк ... ... ... ... ... , ... ... мөлшерлемелерін төмендету.
- Банктер арасындағы бәсекелестікті ... ... ... ... мен ... басқару және тәуекелді ... одан әрі ... Банк ... ... ... банк ... ... және технологияларының санының өсуі мен ... ... ... Банк капиталының бәсекелестікке қабілеттілігін арттыру.Банк
секторларының қаржылық тұрақтылығы мен ... , ... ... ... ... қол жеткізген деңгейі.
- Ішкі ұзақ және орта мерзімді банктік ... ... ... ... ... ... ең маңызды
бөлігі банк жүйесі болып ... Оны ... және ... ... қаражатпен қамтамасыздандыратын генератор деп те ... ... ... әрі ... банк ... ...
Қазақстан Республикасындағы экономикалық реформаның ең ... және ... ... ... ... ... отырысында Премьер-Министр Кәрім Мәсімов
2010 жылы банк жүйесінің төлемпаздығын қамтамасыз ету және құрылыс секторын
тұрақтандыру жөнінде ұсыныс ... ... ... ... ... ҚЫЗМЕТ ЕТУ АЯСЫ ЖӘНЕ ... ... ... және ... ету ... айналымы бірлікпен сипатталады. Қолма-қол және қолма-қолсыз ақша
қозғалысының аясы бір ақша бірлігінде қызмет көрсетеді, әрі ... ... ... ... ... ... жергілікті
халықтың шот есептерін жүргізу арқылы ақша айналымының жиынтығын, ал олар
арқылы шаруашылық процестердің барысын қадағалайды, әрі ... ... ... ... ... ... ақшалай қорларды шоғырландырған,
мемлекеттік шаруашылық буындардың қаражаттары, халықтың жинақ ақшалары т.б.
бар. ... осы ... ... ... қатысады, яғни оларды
пайдалану бойынша ... ... ақша ... ... және ... ... ... үрдіске әсер етеді.
Қазақстанның нарықтық экономикаға көшуімен банктердің ... да ... ... ... мен ... ... жеке меншік,
меншіктің ұжымдық және акционерлік түрлері, кооперативтік қозғалыс кең етек
алуда, меншіктің аралас түрінің негізінде ... ... ... ... ... ... бірлесуі, жалға беруші және жеке еңбек
қызметімен айналысатын тұлғалар да ... ... ... ...... ие ... ... пайда болуда. Нарықтық қатынастырдың
дамуы бойынша экономикада, қоғамда банктердің экономикалық рөлі күшеюде.
Олардың жұмысында ... ... ... ... ... ... ... алмастырады. Сөйтіп экономикаға банктік ықпал етудің
құндық құрылымдардың мағынасы арта түседі.
Бұл ... ... ... ... және ... жолға көшуінде, ең ... ... ... мен
мемлекетсізденудегі несиелік механизмді жетілдіру, есеп айырысуды тездету
және төлем тәртібін сақтау болып табылады.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... мен пассивтерінің сапасы толығымен, олар қызмет
көрсететін клиенттердің қаржылық жағдайына байланысты.
Банктік реформаның ... ...... жеке ... құру
және кәсіпорынды жекешелендіруде демеушілік көрсету болып табылады.
Банктік жүйенің реформасы инвестициялық қорлардың рөлін жоғарылату
және ... ... құру ... ... ... қайта
құруға қолғабыс етеді.
Коммерциялық банктер халық шаруашылығмен ... ... ... ... көрсететін коммерциялық негізде кең көлемде қаржы қызмет жасайтын
кәсіпорын.
Бүгінгі ... ... ... өз ... 200-ге жуық ... ... ... кең көлемдегі операциялар банктерге өз ... ... ... ... ... пайдалы жұмыс жасауға септігін
тигізеді. Бұл операциялар банк пен ... ... ... үшін ... депозиттері айналыс құралы қызметін актив
болады, кейде үстінен пайда әкеледі;
2.қарыз алушыларға коммерциялық банк жоғары мөлшермен ... ... ... банк үкіметтің шығындарына несиелер ... ... ... шаралар ұлттық валютаның тұрақтануы және ... ... ... нәтижелер береді.
Қазақстандағы банктік қызмет аясын реттеуге бағытталған заңдардың
жүзеге асу процессі өтпелі ... ... ... ... мен ұзаққа созылатын мемлекеттік бағдарламалар ауқымында жүзеге
асырылуда.
1.2 Банктің нарықтық экономика жағдайындағы рөлі
Банктік ... ... ең ... және ... бірі.
Банктердің және тауарлы-ақшалай қарым-қатынастардың даму тарихи
тұрғыдан қатарлас жүрді және де олар ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс үрдісіне қатысушыларының экономикалық
мүдделерін қанағаттандыру жүзеге асырылады. Осы ... ... ... ретінде шаруашылық органдардың капиталдарын, халықтық жинақтарын
және шаруашылық қызметтің үрдісінде босаған ... да бос ақша ... ... ... ... уақытша пайдалануына береді, ақшалай есеп
айырысу жүргізеді және экономика үшін басқа да көптеген ... ... ... ... ... мен қоғамдық өнімнің айналысына
тікелей ықпал ... ... ... ... ақша ... ... үлестіру механизмін қамтамасыз ету арқылы маңызды ... ... ... ... экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады.
Өз қызметінің үрдісінде, олар ақша нарығында тауар ... жаңа ... ... ... ... ... арқылы банк депозит деген жаңа
міндеттеме жасап, ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға жаңа талап қойды.
Осы жаңа ... мен ... ... ... ... ... құрайды. Несие беруші қарыз алушыға және соған қатысты
қаржылық институттар қызметінің қозғалысы орын ... ... ... ... ... деп аталады.
Әр түрлі көздерден ақша капиталын жинау ... ... ... ақша
қаражаттарын «тобын» құрайды және де оларды жұмыс істеп тұратын капиталға
айналдырып, әр түрлі шарттардағы несиеге ... ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастыру және несиелік ... ... етуі ... ... ... рөл ... экономикада банктер монополистерге айналады және барлық
қаржылық капитал ... ... ... Олар тек ... ... ұдайы өндірістің барлық фазасының аясына ғана кіреді. Несиелік жүйе
«ертедегідей күшке» ие бола ... ... ... ең ... ... ... жүйенің мақсаты мен міндеттері негізінен экономиканы жалпы
басқарудың ... және ... ... ... де ... ... жүйелері ретінде экономиканы ... ... ... ... ... ... тән жеке міндеттерін орындайды.
Экономиканы басқару органы ретіндегі банктің рөлі оның ... ... ... және банк ісін ... жалпы
принциптерді сақтауда көрініс табады.
Экономиканы басқару ... ... ... басқарудың
экономикалық қатынастарын ... ол әр ... ... ең алдымен мүдде ретінде көрініс алады, ал экономикалық мүдде
өндірістің мақсаты, яғни оны қозғаушы ... ... ... ... ... ... деп түсінуден келесі туындайды, яғни оларға
қажеттіліктерді қанағаттандыру арқылы әсер ... ... ... ... ... ... несиелеу арқылы, экономикалық әр
түрлі буындарының қарыз ... ... әр ... немесе қолма-қолсыз есеп айырысу арқылы ... ... ... ... қанағаттандырады, қоғамдық өнімнің тоқтаусыз
қозғалысын қамтамасыз етеді.
Банктер есеп айырысу операцияларын жүргізудің ... ... ... ... ... күнін созғаны үшін өсім, несиені өз ... үшін ... ... ... өзінің мүддесін ғана емес,
сонымен қатар бұл ... ... да ... ... өз ... ... ... функционалдық, салалық және
аумақтарды басқару органдарымен өзара ... ... ... ... ... ... органы болғандықтан, оның ... ... ... де ... сипатта.
Банктердің экономикалық жауапкершіліктерінің ең алдымен олар қызмет
көрсететін меншік түріне, ведомствалық тәуелділігіне байланысты ... ... ... және ... ... байланысты. Банктердің айналасында өздеріне әрбір банкті
таңдайтын ... мен ... ... Олар ... ... ... ... өзі және клиенттері үшін операцияларды
неғұрлым тиімді жүргізетін несиелік ... ... ... ... мен негізгі қызметтері
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық банктердің ... орны ... Олар ... ... ... әр ... саласында жан-жақты іс-әрекет
етеді. Коммерциялық банктер несие ... ... ... өз клиенттеріне несие беру, депозит қабылдау, есептеу,
бағалы қағаздарды, шетел валютасын сатып алу-сату мен ... ... ... да ... ... ... ... дамыған мемлекеттерде коммерциялық банктер бір-біріне
көптеген өзгешеліктеріне байланысты ажыратылады;
Біріншіден, ... ... ... және оны ... ... ... ... немесе шетел капиталының, шетел банктерінің
қатысуымен жауапкершілігі шектеулі қоғамдар болып ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер
әмбебап және маманданған болып бөлінеді.
Үшіншіден, іс-әрекеті тарайтын жер көлемі ... ... ... және ... ... ... экономикалық әр түрлі салаларына қызмет көрсету жөнінен-
салалық және салааралық болып бөлінеді.
Дүниежүзілік тәрбие ... ... ... өз ... осы
аталған өзгешеліктердің аралар варианттарын қолдануда.
Ұйымдық ... ... ... ... ... ... құрылған. Қоғамның жарғысы бойынша жоғары басқару ... ... ... ... және ... ... ... Кезексіз жиналыс банктің құрылтайшыларының , кеңесінің ... ... ... жиналыста ірі акционерлерден тұратын топтар
құрылып, олар банктің ... ... ... ... банктің есебі
бекітіліп, оның директорлар кеңесі сайланды. ... ... жыл ... ... күнделікті басқарады. Ол ... ... ... ... ... ... ... және ұсыныстар береді.
Коммерция банктер бірнеше басқарма мен бөлімдерден құрылады. Мысал
ретінде ірі ... ... ... ... үлгісін келтірейік. Ол
өзіне мынадай басқармаларды және ... ... ... ... және ... депозиттік және кассалық операциялар
(кіріс және шығын кассалары, ... ... ... ... ... және клирингтік операциялар, ақша аудару); есеп-
несиелік операциялар ... ... ... және ... ... ... ); ... және бағалы қағаздар (акцияларды,
аблигацияларды сатып алу және сату ); ... есеп және ... ... Осы ... құрылымның ішінде жұмыс территориялық
немесе салалық принциппен ұйымдастырылады. ... ... ... ... жауапты басқармалар бар. Кейде өнеркәсіп ... үшін ... ... БАНК ... ... МЕН БАНК ... ... банк жүйесінің даму тарихы
Қазақстан 1990 жылғы желтоқсанда ... ... ... нарықтық экономика талаптарына жауап беретін өзінің
банк жүйесін құруға кірісті. 1990 ... ... ... КСР банктер
және банк қызметі туралы» заң, ал 1993 жылғы 13 сәуірде заң ... ... КСРО ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі болып қайта құрылды. Банк жүйесін ... ... және ... ... ... ... ... уақыт тұрғысынан қарағанда республиканың Ұлттық Банкін құру
туралы шешім әрі өзекті, әрі ... ... ... ... ... ретінде бағаланады.
Бұл шешім әрі өзекті, әрі ... ... ... бағаланды,
оның үстіне осы ... ... ақша ... ... тұрудың мүмкін
еместігі, меншікті валютаны енгізудің және дербес ақша-кредит ... ... ... ... өзі ... банк жүйесінің болуын
табанды түрде талап етті.
Бұл шешім келешекті көздейтін шешім ретінде ... ... ... ... ... ... ... экономиканы кредиттеудің өркениетті
нысанын қамтамасыз ететін екі ... банк ... ... ... ... ... қалыптасуына қолдау көрсете алмас еді.
Нәтижесінде ... ... даму ... қол ... болар еді.
Саяси тұрғыдан бұл оңайға түскен жоқ, ... ... ... дейін
Қазақстан үшін бұдан әрі экономикалық дамудың ең озық ... ... ... ... ақша ... сақтап қалу идеясына ... ... жыл ... ... ... 10,9%, ... төрт ... болу жағдайында жаңа банк жүйесін құру экономикалық
тұрғыдан оңай болған жоқ.
1993 жылы 13 сәуірде ... ... ... ... ... заңды қабылдау ел экономикасының даму ... ... ... етті,
себебі банк жүйесін реттеудің ұлттық нормативтік және құқықтық базасын
түбегейлі қалыптастыру ... ... және ... ... ... мүмкіндік берді.
Банк жүйесі өткен 15 жылда бүкіл экономикамен ... ... және ... ... 3 кезеңге бөлуге болады.
1993 жылғы қараша – 1995 жыл аралығындағы кезең – ... ... ... ... ... ... ... өте ауыр
жағдайда болды. 1993 жылы инфляция 2165% құрады, ал 1991-1995 жылдары
тұтастай ... ... 50% жуық ... ... ... Банк үшін ... ... міндет
инфляцияны төмендету болып табылды.
Ұлттық валютаны ... ... ... ... ... ... Банк іс жүзінде коммерциялық ... ... ... ... кредиттер берді, мемлекеттік бюджет тапшылығын
тікелей қаржыландыруды жүзеге асырды, бұл ... ... ... ... ... ... Банк бірінші кезекте банк жүйесін реформалауды
жүзеге асырды.
1994 жылы жеңілдікті кредиттер беру және кәсіпорындардың ... ... ... ... өтініштерін қарау практикасы тоқтатылды. Үкіметке
бюджет тапшылығын жабуға арналған кредиттер ақылы ... ... ... жылы ... шешімі бойынша Ұлттық Банктің экономикаға кредиттер
беруі тоқтатылды. Банктерді қайта қаржыландыру тетігі айтарлықтай өзгерді:
кредиттік ... ... Банк ... ... ... және
ломбардтық негізде орналастыра бастады. 1995 жылы Ұлттық Банк ... ... оған ... Ұлттық Банктің тәуелсіздігі заң жүзінде айқындалды,
ұлттық валютаның ішкі және ... ... ... ету ... ... ... ... функциясы банктерге өтті, ... ... ... үшін халықтың жинақ ақшасын, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаражатын және сыртқы заемдарды ... ... ... ... ... ... Банк халықаралық қағидаттар мен
стандарттарға негізделген тиімді банктік қадағалау жүйесін құру бойынша
жұмыстар ... 1993 – 1994 ... ... ... ... ... қалыптастырылды, банктерге арналған ең төменгі резервтік
талаптар, жарғылық ... ең ... ... ... активтерге
қатынасы бойынша ... ... ... ... ... ... бір ... арналған ең жоғары
тәуекел мөлшері белгіленді.
Ұлттық Банк ... ... ... ... ... бере отырып, бар күшті инфляцияны төмендету және ақша-кредит
саясатының әдістерін және ... ... ... ... ... қол ... міндетіне шоғырландырды. 1998 жылы Ұлттық Банктің
республикалық бюджет дефицитін тікелей ... ... ... іс-әрекеттің нәтижесі 1993-1995 жылдары инфляцияны 60% ... ... жыл – 1999 жыл ... ... ... қол жеткізу кезеңі). Осы кезеңде инфляция қарқынды ... және 1995 ... ... 1998 ... 1,9%-ға дейін төмендеді.
Банк жүйесін бұдан әрі дамыту халықаралық стандарттарға қол жеткізу
бағытында жүзеге асырылды. Банк ... ... ... ... жылы ... Онда банк ... нарықтық экономиканың маңызды
бөлігі ретінде экономиканың неғұрлым қарқынды дамитын секторларының ... тиіс ... атап ... 1996 жылы желтоқсанда ... ... ... барлық банктерінің ... ... ... ... ... ... есепке, банктік
телекоммуникациялық байланыс жүйесін ... ... ... ... ... ... сәйкес келуін көздейтін
халықаралық стандарттарға көшу ... ... ... ... Банк ... ... деңгейін арттыру бойынша басқа
нормативтерге де қатаң талаптар ... Бұл ... қосу ... ... ірілендіру үдерісін тудырды, мұның өзі банк жүйесінің ... ... ... ... ... Ұлттық Банк осы жылдары ... мен ... ... ... банктік қадағалау жүйесін
құру бойынша жұмыс жүргізді. Ұлттық Банк ... банк ... ... ... ... ең алдымен Базель банк қадағалауы
жөніндегі комитетінің тиімді банктік ... ... ... сәйкес келтіруге қол жеткізуге бағытталған жұмысты тұрақты
түрде ... ... ... ... ... және ... әлемдік
бағасының құлдырауы жас ұлттық валютаның мықтылық деңгейіне жасалған
өзгеше ... ... ... ... жылдары күшті құнсыздану қысымына
ұшырады, бұл ретте инфляция 1999 жылы 17,8% дейін ... ... өзі ... ... үшін ... ахуал тудырды.
Теңгенің бәсеке қабілеттілігін қалпына келтіру үшін 1999 ... ... ... өзгермелі айырбас бағамы режимі енгізілді. Бұл
Қазақстан тауар өндірушілерінің бәсекеге қабілеттілігін қалпына ... ... ... қатар Қазақстан экономикасы өсуінің жаппай
дамуына «түрткі» болды. 2000 жыл – 2006 жыл аралығындағы ...... және ... жаппай даму кезеңі.
2000 жылдан бастап әлемдік ... ... ... ... ... ... баға ... әлемдік экономиканың
жандануы Қазақстандағы макроэкономикалық ахуалға оң ықпал етті. Айтарлықтай
капитал ... ... ... ... ... мен банктердің
экономикаға кредиттері қарқындап өсті. Бүкіл кезең бойына инфляция ... ... ... деңгейде сақтаулы (6,4%-8,4%), ал ЖІӨ орташа
жылдық өсуі 10,3% құрады.
Баға тұрақтылығына қол ... ... ... әсер ... 2000
жылдан бастап елде тұрақты өсу ... ал ... 8 ... ... ЖІӨ ... жылдық өсуі 10% астам болды.
Осы кезеңде Қазақстанда қаржы институттарының ... ... жаңа ... ... ... үлкен жұмыс атқарылды, оған
сәйкес барлық ... және ... ... бір ... ... біріктірілді. Мәселен, сақтандыруды қадағалау органының
(1998 ж.), зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниялар мен кастодиан
банктердің қызметін реттеуді ... ... ... қағаздар жөніндегі
ұлттық комиссияның (2001 ж.), ... және ... ... ... ... ... ... қызметін реттеу жөніндегі
комитетінің функциялары мен ... ... ... ... жылдың ішінде елімізде қаржы жүйесі жаппай дамыды. Халықтың
депозиттеріне кепілдік беру қоры, ... үй ... ... ипотекалық
кредиттеу жүйесі құрылды, сақтандыру және қор нарықтары дамуда.
2004 жылға қарай Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... ... және қадағалау функцияларын Ұлттық Банкте осылайша
шоғырландыру осындай ... бар ... ... ... ... ... қадам болды. 2004 жылдың басынан бері осы ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын ... мен ... ... ... ... ... және қадағалау жөніндегі
өкілеттіктерді Ұлттық Банктің құзыретінен бөлу елдің бас ... ... ... ... ... мүмкіндік жасады. 2004
жылғы 1 қаңтардан бастап Ұлттық Банктің негізгі ... ... ... ... ету жөніндегі мақсаты заңды ... ... ... алға ... ... іске ... ... жарияланды:
мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және ... ... ... ... ... ету, ... ... және валюталық бақылауды
жүзеге асыру, қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал жасау.
2007 жылдың өткен жылдарға ... ... ... ... ... ... жылы Қазақстанның экономикалық дамуын екі кезеңге бөлуге болады.
Жылдың бірінші жартысында ... ... ... оң ... жылжымайтын мүлік нарығының, құрылыстың, сауданың, ... ... ... даму ... сақталды. Бірінші жарты жылда
экономикаға кредиттер 47% жуық, резиденттердің банк ... ... ... жылғы тамызда АҚШ ипотекалық заемдар нарығындағы 2007 ... ... ... ... қаржы нарықтарындағы ахуалға айтарлықтай
ықпал ете отырып, жергілікті сипаттан ауқымды сипатқа ... ... ... ... бастан кешірді.
Алдыңғы кезеңде айтарлықтай көлемде сыртқы қарыз ... ... ... ... ... кешірді. 2007 жылы қазақстандық
экономикаға сондай-ақ әлемдік азық-түлік ... ... ... етуімен жағдай күрделене түсті. Мәселен, дәнді ... ... ... ... ... болуының, өсімдік шикізаты (биоэтанол)
түріндегі отынның балама түрлерін ... ... өсуі ... ... ... ... бағасы өсті. Осының барлығы елдегі
инфляциялық қысымның өсуіне себепші болды.
Өтімділікті қолдау жөнінде тиісті ... ... банк ... ... ... ... Дегенмен, олар 2007 жылға арналған
инфляция ... ... ... ... ... ... ... орташа жылдық инфляция 10,8% құрады, бұл ретте мұнайдың әлемдік
жоғары бағасы сценарийі бойынша ... ... ... ... ... ... ... болжамды дәлізі 8,2-9,2%
құрады.
Таяу жылдары ықпал етудің ... ... ... ... ... деңгейінің айтарлықтай бәсеңдеуі күтілуде.
Қорыта келгенде, Қазақстанның соңғы 15 жылдағы экономикалық дамуының
табыстары біршама деңгейде Ұлттық Банктің қаржы ... ... ... және атап ... ... тұрақтандыруға бағытталған ақша-кредит
саясатына байланысты болғанын тағы да атап айтқымыз келеді.
2.2. Банк жүйесі және оның ... ... ... 1995 ... 30 тамызындағы «ҚР
банктерімен банк қызметі туралы» Жарлығына сәйкес ... екі ... ... ... бірінші деңгейі – Ұлттық банк банк жүйесінің жоғары
деңгейі ... ... ... ... ... ... және құқықтық мәртебесі “Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... заң күші бар ... 1995 жылы ... ... банк ... банктің міндетті пруденциялдық
нормативтерді сақтауын, орындауын және ... ... ... ... екінші (төменгі) деңгейдегі ... ... ... ... ... және қызметінің принциптері
Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар ... ... заң ... ... ... және ... қызметі
туралы” 1995 жылы 31-тамызда шыққан.
Екінші деңгейлі банктерге мемлекеттік банк; шетелдік ... ... ... банктер және банк операцияларының жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... төмендегі кестеден көруге болады:
| ... ... аты ... ... |
| ... | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | | | ... ... | | | |
| |I ... банк |Ақша айналысын және қолма қол |
| | | ... есеп ... ... | | ... ... есеп ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... басқару; |
| | | ... ... ... |
| | | | |
| |II ... |Клиенттерге несие есеп ... |
| | ... ... ... ... көрсету. |
| | ... | |
| | ... ... ... ... жекелеген|
| | ... ... ғана ... ... Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуындағы мәселелері
Қазіргі таңда банктердің жағдайы юриспруденциялдық нормативтерге сай келуі
қажет:
1. жарғылық ... ең ... ... – 2 ... ... өтімділік коэффициенті-0.3.
3. ашық валюталық позиция лимиті – 50% жарғылық қор мөлшерінен.
4. Несие ... ең ... ... ... ... А) ... ... байланыстағы несие алушыларға-0,1;
Б) Тағы да басқа несие алушыларға-0.25;
6) банктің өздік капиталының жеткіліктілігі-0.08.
Нарық дамыған сайын жаңа ...... ... соған байланысты
кейбір банктер бұндай жағдайда шыдай алмай, таратылып ... ... ... үшін ең ... банктің көрсететін қызметтері ыңғайлы болуы
тиіс. Ал ол үшін басқа жаңа техника-технологиялармен жабдықталуы керек,
бірақ оған ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
бермейді. Мәселен, банкоматтар олардың саны шамалы, бұл бір банк ... алу үшін ... ... ... ол үшін ... Ал ... ... көп ... ... етеді. Әрбір мекеме, ... ... ... ... ие ... үшін ең ... ... тіпті “қарсы” алуына да қазіргі заманда тәуелді болып ... ... ... ... сұранысына жауап беріп,
сұранысын қанағаттандыруы сонымен қатар ... ... ... талабында да орын алады. Бұл да бір ... ... ... ... қалай қызмет көрсетсе , солай клиент осы банкті
таңдауы мүмкін.
Қазақстандағы әрбір банк ... ... ... ... ... негізінде банктің стратегиясы болып, ол әрбір ... ... өз ... ... асыру болып табылады. ... ... ... мен ... ... ... отыр. Мәселен, жұмыс істеп
тұрған филиалдың жылдық қолдауы орташа шамамен 300 мың ... 1 ... ... ... ... Ал жаңа ... ашу үшін ... шамамен
200 мың доллардан 400 мың долларға дейін шығындалуы ... Бұл ... ... ... алға ... ... Қазақстандағы ірі банктер
филиалдарының дамуындағы келесі кемшіліктерді көрсетуге болады:
• филиалдар ... ... ... ... ... филиал желісінің дамуындағы банктің бірлік басқару
орталығы мен филиал ... ... ... банк ... бойынша филиалдардың қызметіне қатысты
ақпараттық материалдардың бөлінуі немесе үлестірілуі
сондай жақсы басқарылмайды;
• барлық облыстарда филиалдардың қызметіне байланысты
тәуелділікті тексеру мен ... ішкі ... ... ... ағымдағы тәжірибелік қызметі
қазіргі замаңғы талаптарға толығымен сай ... ... ... ... ... жағдайлар
жасаудағы, қызметтер көрсетудегі, сату стандарты мен
маркетингтік бағдарламалардың жоқтығы;
... ... ... банктерде банктік
операциялар бойынша функционалды – технологиялық іс-
қағаздарын жүргізудің нашарлығы;
• көптеген ... ... ... жүзеге
асыруға кететін жұмыс уақытын және еңбек ресурстарын
бөлек бөлімшелер бойынша тиімді үлестіруді бағалауда
нақты ... ... ... ... ... мәселелер тәуелділікке келіп тіреледі.
Жалпы банк жүйесіндегі тәуелділіктерді екі негізгі топқа бөлуге болады:
ішкі және ... ... ... ... ... елдік тәуелділік :
төлем мораторийі;
1. әкімшілік тәуелділік: филиалдардың құрылуы жағдайында аймақтық
әкімшілікпен туатын тәуелділік;
2. валюталық ... ... ... форс – ... ... кадрлық тәуелділік – бұл ... ... ... ... ... ... сәйкес келмеуі;
2. стратегиялық тәуелділік;
3. басқару тәуелділігі және т.б.
Қазіргі жағдайда банктер үшін ... ... ... ... әрине, лизингтік операция. Ол Ел басының арнайы жолдауына сәйкес енді-
енді даму үстінде. Оған банктер бел ... ... көп ... лизингтік
операциялар пайда әкелмейді, тіпті берілген несиенің сомасы да қайтпай
қалуы мүмкін. Егер 2002 ... ... ... 44 банк ... 2003 ... ... 36 банк ... Ал қазір толық жұмыс істеп тұрған ... Бұл яғни ... ... ... ... ... Ұлттық банк
тарапынан қадағалау мен бақылаудың қатаңдығы. Осыдан мынандай ... ... ... ... ... істей алмауы. Сондықтан
банктерге қойылатын талаптар мен онда ... ... ... ... ... ... Тағы бір айта ... мәселе, ол
салымдардың ұзақ мерзімге беруге жол бермей ... ... Бұл ... ... ал банк үшін ... ... ... болып табылады.
Тіпті салымдар бойынша әртүрлі ойын-ұтыстардың өткізілуі ынталандыру
тәуелділігіне әкеп соқтырады. ... ... ірі ... ... ... ... тапсырған кезде де көптеген қателіктер кетеді. Әдетте, ақшаны
алған кезде белгілі бір мекеме, кәсіпорын немесе ... ... ... чектің нөмірі беріледі. Сол нөмір бойынша өз ... ... Ал осы ... ... төбесінде электронды аппаратпен (табло)
көрсетілуі тиіс. Себебі, көп ақша ... ... ... ... ... Ал енді ... ... да қойылатын талап, ол кассада “кассадан
кетпей санап алу” деген сөздің болмауы, тағы бір ... ... ... егер кассадан алып басқа жерде санап, қайта келіп “кем” деген
қарсылықтар қабылданбайды. Яғни бұл ... ... ... ... олар ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
4. Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуындағы мәселелерін шешу
жолдары
Ең алдымен ... ... ... шешу жолдарын айтпас бұрын,
оның осы күнге дейінгі қандай жетістіктеріне жеткеніне тоқталсақ. ... ... ... болып қалып отыр. 2004 жылдың мәліметтері бойынша
қызмет етіп ... ... саны 35. 2004 ... ... айы ... ... жиынтығы 7.3%, 220.3 млрд. теңгеге (1.99 млрд. ... ... ... ... 1.58 трин.теңгеге (10.72 млрд.
долларға ) өсті.
Сонымен қатар, қазан айында ұлттық валютадағы депозит ... ... ... ... ал ... валютасындағы салымдар 3.9%-ға, яғни 367.5
млрд. теңгеге төмендеген. Тұрғындардың салымдары бір ай ... ... ... ... ... Депозит бойынша табыстылық деңгейі 2004 ... ... емес ... ... жедел теңге салымдары бойынша
сыйақы ставка 3.7%-дан 2.8%-ға , жеке тұлғалардың депозиттері бойынша 10.5%-
дан 10.09%-ға төмендеді. Ұзақ ... ... ... 575 млрд. теңгеге
артты, ал қысқамерзімді несиелер 5.8%-ға, яғни 394.3 млрд. теңгеге ... ... ... ... үлес ... ... құрады.
Банктердің шағын кәсіпкерлікті несиелеудің 22.8%-ын ... ... ... ... ... ... ... және құрылыс саласы-7.9%. Салымдарды сақтандыру
қорының ... ... ... жүйеге деген сенімділігін арттырып отыр. Бұл
қорға ... ... 18 банк мүше ... ... Осы ... кіру үшін ... ақша капиталынан 40% беру қажет. Қолма-қолсыз есеп ... ... ... қазіргі шыққан жаңа банкомат. Оның ... ... ол бір ... ... ... ақша ... екіншіден,
егер осы күнге дейін банкоматтан ақшаны тек қана алып ... енді ... бір ... сала ... ... ... өзі ... жалған,
жалған еместігін сол жерде тексеріп санайды. Әрине, бұл ... ... үшін ... ... ... егер бұл банкоматтар саны шамалы болса,
ол біздің банктердің ... ... ... ... ... ... ... Батыс елдеріндегі менеджмент жүйесіне сүйене
отырып, мынаны айтуға болады. Банктегі әрбір қызметкердің міндеттері мен
құқықтары ... ішкі ... ... ... ... кассалық бөлімшелерінде кассалық аппараттар болса, бұл
кассирге де, клиентке де ... әрі ... ... ... ... ... шешуде. Әрбір банк қасынан арнайы мамандандырылған
компаниялар ашылуда. Мәселен, “БТА-лизинг”, бірақ ондағы қаржылар ... ... ... Бұл ... ... операциясының бір қадам алға
басуы. Әрбір банк өз саясатын жүзеге асыру барысында, ең ... ... ... ... ... ... ... қатар, банктік өкімдер
мен қызметтерінің бәсекелестігі сол аймақ туралы ақпарат жинамай тиімді
және оңтайлы ... ... ... ... ... ... ... әрбір банк бір-бірінен асып түсуге тырысып, өз
имиджін жасайды. Қазіргі таңда ірі ... ... ... ... ашу мен ... мүмкіндіктерін зерттеуде. Бұл өз алдына халыққа
банктік қызмет, операциялар, оның жағдайы және т.б. мәліметтер мен ... ... ... ... , ... ... ... өз
ішінен ашу.
III. БАНК ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қазметтері мен ... ССР ... ... Республикасының Жоғарғы Кеңесі аса маңызды
екі құжат қабылдады – «Қазақ КСР-індегі банктер және банк қызметі ... ... 7 ... Заң және ... КСР ... Кеңесінің «Қазақ КСР
Ұлттық Мемлекеттік Банкінің Жарғысы туралы» 1991 жылғы 20 ... ... ... ... ... банк ... меншігіне
көшті және Орталық банк болып табылды.
Банктердің жаңа жүйесі келісілмеген ... ... ... үшін ... тыс ... ... аппаратының өсуін тудырды.
Бұл банк формасының екінші кезеңі деп аталған теріс жақтарын жою жөнінде
қосымша ... ... ... ... ... ... әрі жетілдіру экономиканы нарықтық басқару үлгісіне
көшірумен тұспа-тұс келді. Осыны есепке ала отырып, банк ... де ... ... ... ... ... шығарылды. Екі деңгейдегі
банк жүйесі құрылды. Бірінші деңгейде – ... ... ал ...... банктер.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» ... 1993 ... 13 ... ... ... КСР Ұлттық Банкі
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Республикасының банк жүйесi екi деңгейден тұрады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi Қазақстан Республикасының
орталық банкi болып табылады және ... ... банк ... ... ... деп атап ... жылғы 14 сәуірде «Қазақстан Республикасындағы банктер туралы» Заң
қабылданды.
Осылайша, Қазақстан Республикасының ... ... ... рет ... банк ... құрылды. Заңда Ұлттық Банктің басқарушы және
атқарушы билік органдарынан ... оның ... ... ... ... ... ғана есеп ... баса назар
аударылды. Қазіргі кезде «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 1995 ... 30 ... № 2155 Заңы ... банк мынандай негізгі қызметтері бар:
1. ақша айналысын және қолма қол ... есеп ... ... ... ... есеп ... қызметін көрсету;
3. Алтын валюта резервін басқару;
4. Ақша несиелік реттеу.
Ұлттық Банктің алтынвалюта қоры резервінің төмендеуі Ұлттық қордың
активтерінің тиісінше өсуімен ... ... ... ... ... ... АҚШ долларынан астам қаражатты құрайды (ЖІӨ 42 пайызы). Банктер
қалыпты деңгейде жұмыс істеуде. Қор жиынтығының қысқара түскеніне
қарамастан, банктер экономиканы кредиттеуді ... ... ... ... ... ... ресурстарын табыс табу және өтімділігін қамтамасыз
ету мақсатымен орналастыруын актив ... деп ... ... ... пайда табу жолында жүргізілетін дәстүрлі операция түрі
болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... бағытымен тікелей байланысты. Актив операцияларының ... ... ... ... факторинг
4) форфейтинг
5) трасталық операция.
Жалпы активті операцияларды жүргізу қызметінің негізгі банктің несиелік
саясатымен тығыз байланысты.
Несиелік ...... бос ақша ... ... және ... ... мен, ... операция түрлерімен
қамтитын шаралар жиынтығы.
Банктің несиелік операцияларынәр түрлі белгілері бойынша жетуге болады;
- ... ... ... – кәсіпорынға, үкіметке және
жергілікті үкімет органдарына, халыққа, басқа банктерге берілетін
қарыз;
- пайдаланатын мерзіміне ...... ... (1 ... орта ... (1 жылдан 5жылға дейін), (5 жылдан жоғары);
- қызмет ету ортасына байланысты - өндіріс ... ... ... ... ... берілген қарыз;
- борықордың қай салаға тиістілігіне қарай - өнеркәсіпке, саудаға,
ауылшаруашылығына, транспортқа берілетін қарыз;
- қамтамасыз етілуі бойынша – ... ... ... ... ... ... ... несиелеудің мына негізгі принциптері сақталғанда ғана
береді: қамтамасыздық, қайтарымдылық, мерзімділік, төлемділік ... ... банк пен ... өзара қатынастары бойынша қарыз
берудің барлық шарттары реттеліп жасалған несиелік келісім шарт негізінде
жүзеге асады. ... ... ... ... ... ... ... сәтіне байланысты. Олардың ішінде негізгілері төмендегідей:
1) несие портфелінің сапасы;
2) қарыз пайыздық саясаты;
3) несие алушылардың қаржылық жағдайы;
4) банк ... ... және ... ... оперциясы деген жолаушы кәсіпорындардың ұзақ ... ... ... ... және негізгі капиталдың
басқа элементтерін жалға бергенде ... ... ... ... несие беру арқылы лизинг ... ... ... банктер жалға беретін машиналар мен ... да ... ... Шарт ... ... ... объектісін қалған құны бойынша сатып алуына болады. Банк
лизинг операциясын ... ... ... ... ... ... ... төмендетеді. Оған қоса, банк ... ... ... ... ... құқы бар. ... ... сол мүліктен
салық төленбей, ал сала жабдық алуға жұмсалуы мүмкін. Лизингті мәлімеде 3
қатысушы болады. ... ... ... ... ... бірінші
қатысушы-мүлік иесі (лизинг беруші), екінші–мүлікті пайдаланушы (лизинг
алушы), үшінші – ... ... ... бұл ... ... иесі ... болады, яғни олар
мүлікті өз меншігіне алады және лизинг алушыға береді. Шын ... олар ... ... ... ... несиелік қатынастар пайда болады.
Факторингтік операция – клиентпнен төленбеген қарыздық талаптар бойынша
төлемді талап ету құқын басқаға ... ... мәні – ... ... ... ... ... ақы үшін сатып алу. Бұндай мәміле
келісім-шарт ... ... Ол ... ... ... қарыздың сомасы
және пайыз көрсетіледі. Бұл пайыз көрсетілген қызмет үшін қарыздың қандай
мөлшері алынатынын көрсетеді.
1988 жылы жеке ... ... ... ... ... ... туралы конвенцияға сәйкес келесідей төрт ... ғана ... ... болып табылады.
1) қарыздық талаптарды алдын ала төлеу формасында несиелеудің болуында;
2) жабдықтармен бухалтерлік есепті жүргізу, ең ... ... ... ... ... инкассалау;
“Форфейтинг” сөзі француз тілінде “a forfait”, аударғанда “құқықтан бас
тарту” дегенді білдіреді.
Форфейтинг тауарларды жабдықтау немесе ... ... ... ... және алдағы уақыттарда өтелуге тиісті міндеттемелерді ... ... үшін ... ... – бұл форфейтордың, яғни коммерциялық банктің немесе арнайы
компанияның экспортерға импортердің төлеуге тиісті төлем ... ... ... ... бойынша алдымен экспоортер өзінің тауарын несиеге
– алушыны импортерды ... Ал ... ... оған жай ... ... яғни ... міндеттемесін жазып беруге тиіс. Егер вексель
берушінің беделі немесе ... ... ... ... онда ... кепіл
беру талап етілмеуі мүмкін, дегенмен де импортер аудармалы векселі бойынша
авальшыны (төлеуге кепіл беруші тұлғаны ) ... Ол ... ... мән
берілетіні мыналар: банк несиенің сомасы мен мерзімі, сатып алушының төлем
қабілеттілігі, аваль берушінің қаржылық жағдайы.
Форфейтинг мәмілесінде үш ... ... ... яғни тауарды орта мерзімді нешеге беруші;
2) Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3) Форфейтор, яғни мәлімені қаржыландырушы банк немесе ... ... ... ... 180 күннен 5 жылға дейінгі аралықты
құрайды, кей жағдайларда 7 ... ... ... ... ... Еуропа елдерінде пайда
болған. Қазіргі кезде форфейтинг ... ... ... ... ... және ол осы терапияны бастаушылардың бірегейі ... Ал ... ... бұл ... түрі ... болғанымен, дамымай
отыр, оның себебі валюта айналысының дұрыс ... ... ... ... операциялар – коммерциялық банктер өздеріне сенімді тұлғаның
қызметтерін қабылдап өздерінің жеке және ... үшін ... ... ... ...... ... білдіреді. Капитал иесі
өз капиталын басқа тұлғаға оның мүддесін қорғап отырып, иелік етуге сенім
білдіріп ... яғни ... деп, ... басқа қаржылық
институттардың мүлікті және капиталды басқарумен байланысты ... және ... ... оның ... ... сенімді тұлға ретінде
басқа да қызметтер ... ... ... ... ... қосымша табыс алу үшін
айналысады. Сол сияқты корпорациялар, ... және ... ... ... үшін ірі ... ... ... үшін айналысады.
Коммерциялық банктер өз клиенттерінің сенімхаттары ... ... ... ... жеке ... ... бойынша акциялар, басқа да қорлық
құндылықтар түріндегі мүлікті, қозғалмайтын және ... да ... ... ... ... бойынша сенімділік функцияларды
орнату;
- фирмалар мен жеке тұлғаларға агенттік қызметтерді көрсету.
Сенімді операциялар екі ... ... жеке ... және заңды
тұлғаларға.
Жеке тұлғалар үшін трасталық қызметтердің негізгі 3 категориясы ... иесі ... ... ... ... ... ... сенімді негізде басқару;
3) агенттік қызметтер. Банк басқаруындағы траст түрлері әр түрлі болып
келеді: сеніп қалдыратын, бүкіл өмірлік , сақтандыру, ... ... ... ... мен ... ... агенттік қызметтер
көрсетеді;
-трансферт бойынша агент – ... ... олар ... бір ... ... иеге ... ... тіркеуші - банк шығарылған бағалы қағаздардың есебін
жүргізеді;
- ... яғни ... ... ... кезіндегі құндылықтарды
сақтау ретінде;
-акциялар бойынша дивидендтерді және облигацияларға пайыздарды ... ... үшін ... ... ... ... түрде қояды: агенттік қызметтер үшін ... ... ... ... сот шешімімен қойылады.
3.3 Коммерциялық банктердің пассивті операциялары.
Уақытша бос ақша қаражаттарды жинақтау пассивті операциялар ... Бұл ... ... банк ... ... ... ... ресурстар базасының қалған 90% тартылған ... ... ... ... жалпы соммасын көбінесе 90% клиенттердің салымдары
құрайды.
Депозит дегеніміз – бұл жеке және ... ... бос ... ... ... берілген салымдар. Депозиттік операциялар
төмендегідей тәртіппен ұйымдастырылады және жүргізіледі:
1)банктік пайда алуға және болашақта пайда алу үшін ... ... ... ... ... демеу мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... үшін мерзімдік салымдарға ерекше
назар аудару;
4) депозит таратуға әрекет ететін ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
1) талап етілгенге дейінгі депозит (мерзімсіз) – белгісіз уақытта
салымшылардың ағымдағы есеп айырысуы шоттарында болатын ақшалай
қаражат.
2) ... ... ... ... жеке ... бос ... ... бір мерзіммен банкте сақтау.
3) Жинақ салымдары-ең көп ... ... ... бар ... ... салынуға берілген ақша қаражаты.
4) Қолма-қол емес есеп айырысу банктің ... ... ... ... ... Есеп ... банк пен ... арасында арнайы шартпен бекітілген
келісімшартпен арқылы түрде жүргізіледі. Келісімшарт негізінде
банктер клиенттерге келісі шоттардың түрлері ашылады,
1) Есеп айырысу шоты-заңды ... ... ... ... ... алу ... ақша түрінде жүзеге асыруға арналған шоты.
2) Ағымдағы шот-кәсіпкерлікпен шұғылданатын жеке тұлғаға ... ... ... шот ... ... ... ... шот.
4) Корреспонденттік шот-екі банк арасындағы қатынастарды нығайту
барысында және ... ... ... ... шот.
5) Валюталық шот-заңды тұлғалардың ... және ... ... ... ... Несие шоты - жеке және ... ... ... ... ... ... ... шот- несие желісімен арнайы шектеу арқылы берілетін
несиелерге арналған шот.
Кассалық операция-банктің қолма-қол ақщаларды қабылдау, сорттау, санау
және беру ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізеді.
Кассалық операцияларды жүргізу үшін банкте келесі касса түрлері болу
керек:
1) Кіріс кассасы-банктің жұмыс ... ... ... ... ... Шығыс кассасы-банктің жұмыс уақытында қолма-қол ақшаларды
клиенттерге беру кассасы;
3) Кешкі касса- ... ... ... кейінгі мезгілде
қабылдау, санау, сорттау ... ... ... ... – бұл ... инкассациялау жолымен түскен
клиенттердің түсімдерін және кешкі касса арқылы түскен ... ... ... ... ... ... Банктен тыс орналасқан касса – жеке тұлғалардың қолма-қол
ақшаларын коммуналды қызметтер үшін қабылдау ... ... ... үшін ... банк ... талаптар қояды:
1) қолма-қол ақшаларды сақтандыру қоймаларының болуы және оның заңға
сәйкес болуы;
2) ... ... ... ... ... ... болуы;
4) өрт сөндіру және сақтандыру жабдықтарының болуы;
5) арнайы ақша санайтын аппараттардың болуы;
Кассалық операциялардың ... ... ... кіріс кассалық операциясы – банктің арнайы кіріс ... ... ... операциясы.
2) шығыс кассалық операциясы- банктің арнайы шығыс құжаттарының
кассалардан ... беру ... ... ... ... құжаттар арқылы жүзеге асырылады;
1) Қолма-қол ақшаны түсіру хабарландыру – жеке және заңды тұлғалар
өз ақша ... ... ... ... ... құжат.
2) Кіріс кассалық ордер – бұл қаражат және құжат көбінесе депозит
шотына салымдарды қабылдағанда қолданады.
Шығыс кассалық операция төменгі ... ... ... ... чек – ... ... есеп ... шотынан қолма-қол
ақшаларды алуға арналған құжат;
2) шығыс кассалық ордер – бұл ... ... ... ... ... ақша алуға болады.
Коммерциялық банк өз ресурстарының жетіспеушілігіне байланысты ... ... рес ... ... Бұл да банктердің пассивті
операцияларының бірі болып табылады. Өз ... ... ... ... ... ... сатып ала алады.
Банкаралық несие – коммерциялық банктердің бір-біріне беретін несиенің
бір түрі. Бұл ... ... ... ... ... келесі түрлер
жатады:
1) Owernight – бұл банктердің Ұлттық банктердің корреспонденттік
шотында дебеттік қалдықтың пайда ... ... ... түрі.
2) Қысқамерзімдік банкаралық несие – бұл ... ... ... ... шотында уақытша қаражат жоқтығын
немесе жетіспеуіне байланысты ақшалай ... мен ... ... ... ... несиелендіру тәртібі стандарттық несие ... ... ... ... ... ... келісімшарт арқылы ақылы түрде
жүргізіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазір ... кең ... ... ... ... ... алмаймыз. Шынында да, банктер экономикада көптеген жүректер ... ... яғни олар ... ... ... ... мүмкін болады. Тек экономикалық-саяси қуаты артады, себебі қазіргі
уақытта экономика саясаттан бөлек қарастырылған доктрина ... ... ... ... ... ... ... банктер – үкімет ... ... ... ... Осы ... ... қазіргі таңдағы
экономикадығы Қазақстан банк жүйесінің дамуы зерттеледі. Берілген жұмыстың
мақсаты – Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... ... отырған жағдайға дер кезінде және
тиісінше назар аудара ... Заем ... ... ... несие
портфелінің сапасын жақсарту жөніндегі шаралар қолға алынуда. Үкімет ... Банк ... дер ... ... Ұлттық Банк қысқа мерзімді
тұрақтандыру шаралары ретінде банктерге қайта қаржыландыру түрінде ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету және
экономикалық даму ... ... ... ... бюджеттен қайтарым
негізінде қаражат бөледі. Бұл қаражат мына мақсаттарға бөлінеді:
- біріншіден, ... ... ... ... жол бермеу
және құрылыста үлестері бар азаматтар ... ... ... ... үшін ... жағдайды қарастыра отырып, шағын және
орта кәсіпорындардың жобаларын қаржыландыруды жалғастыруға;
- ... ... ... үшін ... мәні ... ... жобаларды қаржыландыру.
Осы ретте ақша қазақстандық банктерге көмек көрсету үшін ... ... ... ... ... болады. Банктер осы қаражатты
пайдалануда қаржылық делдал болады. Мемлекеттік қолдау көрсетудің ... тең ... ... пен ... ... барабар бөлу және жауапкершілік болып табылады.
Жалпы, курстық жұмыстың жазылу құрамы ... үш ... он ... ... ... әдебиеттерді және қосымшаларды қамтып
отыр.
Бірінші бөлімде, банктердің маңыздылығы және қызмет ету аясы, ... ... ... рөлі мен ... түрлері мен негізгі
қызметтері қарастырылған.
Екінші бөлімде Қазақстандағы банк жүйесінің даму ... ... ... ... Республикасының банк банк жүйесі және оның
құрылымы талданды. Еліміздегі банк ... ... ... ... ... шешу ... ... бөлім Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қазметтері мен
операцияларын зертеуден басталады. Сонымен ... ... ... активті операциялары мен пассивті операциялары жазылған.
Курстық жұмыстың жазылуы барысында Қазақстан Республикасының банктері
туралы ... мен ... ... ... ... ... ... жазылуы барысында белгілі авторлардың оқулықтары, газет-
журналдар беттерінен алынған ақпараттар мен деректер пайдаланылып отыр.
Бұл ... ... ... отырып мен еліміздегі банктер туралы
ақпараттарды зерделей ... ... ... ... және екінші
деңгейлі банктерінің ерекшеліктерін, банктік операциялар мен банк жүйесінің
құрылымын анықтадым.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. «ҚР банктерімен банк қызметі ... ҚР ... 1995 ... 30
тамызындағы Жарлығы
2. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы» » ҚР Президентінің 1995
жылы 30-наурыздағы Жарлығы
3. «Қазақстан ... ... және ... қызметі туралы»
ҚР Президентінің 1995 жылы 31-тамыздағы Жарлығы
4. Әпсәләмов Н.Ә. “Экономикалық теория негіздері” ... ... ... Әкімбеков С. “Экономикалық теория” Астана 2002 ж. 114-125 бет
6. Әубәкіров Я. “Экономикалық теория ... ... ... ж. ... ... ... О.М. ... дело Москва Финансы и статистика”.
98. Бет
8. Жукова Е.Ф. ... и ... ... ... ... бет
9. Мақыш. А.Б. “Банк ісі” Алматы-2004ж.32-41 бет
10. Мақыш.А.Б. “Комерциялық банктердің операциялары” ... ... ... Б.А. ... несие, банктер, валюта қатынастары” Алматы-2000ж.
81-89 бет
12. Колесникова В.И. Банковское дело Москва: “Финансы и ... ... ... ... Ғ.С. ... несие, банктер” Алматы-2001ж. 35-40 бет
14. Сейітқасымов Ғ.С. “Банк ісі” Алматы Экономика 2006 ж. 65-71 бет
15. Саниев М.С. “Банки, ... ...... ... ... 2000ж. 56-68 бет

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АТФ банкінің» бағалы қағаздар операциялары31 бет
«Банктің вексельдермен операциялары және есебі»44 бет
«Коммерциялық банктің активті операциялары»36 бет
Ақша және есеп айырысу операцияларының есебі17 бет
Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты22 бет
Банк ісі, банктердің пайда болуы, банктердің негізгі операциялары36 бет
Банк операциялары12 бет
Банк операцияларының аудиті6 бет
Банк операцияларының аудиті туралы7 бет
Банк ресурстарын қалыптастыру операциялары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь