Қаржы жүйесінің құрылымы немесе 2004 - 2006 жылдардағы қызметін талдау

КІРІСПЕ 3

1 ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ҚАЖЕТТІЛІГІ (тема)
1.1 Қаржы жүйесінің ұғымы және Қазақстан Республикасының қаржы жүйесінің құрылымы 5
1.2 Қаржылардың атқаратын қызметтері және басқа экономикалық категориялармен өзара байланысы 7
1.3 Шет мемлекеттердің қаржы жүйесінің құрамы мен құрылымы 10

2 ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ НЕМЕСЕ 2004 . 2006 ЖЫЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
2.1 Жалпы мемлекеттік қаржылар . қаржы жүйесінің негізгі буыны ретінде 14
2.2 Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы 18
2.3 2004.2006 жылдардағы қаржы жүйесінің даму тенденциясын талдау 21

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін жетілдіру мәселелері 23
3.2 Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін дамытудың алғышарттары 24

ҚОРЫТЫНДЫ 27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 29
ҚОСЫМШАЛАР
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1 ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ... ... ... жүйесінің ұғымы және Қазақстан Республикасының қаржы
жүйесінің ... ... ... ... және басқа экономикалық
категориялармен ... ... Шет ... ... ... ... мен ... ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ НЕМЕСЕ 2004 - 2006
ЖЫЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
2.1 Жалпы ... ...... ... ... ... ретінде
14
2.2 Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... даму тенденциясын талдау
21
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ
МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Қазақстан ... ... ... жетілдіру мәселелері
23
3.2 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 24
ҚОРЫТЫНДЫ
27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... қызметтері өте
маңызды болып ... ... ... ... ... ... ... болады. Қаржы жүйесінің қызметі экономикалық қатынастар
жиынтығын туғызып, ақша қаражатын ұлғаймалы ... ... ... ... ... және ... да қоғамдық қажеттіліктерді
қанағаттандыруға жұмсалады.
Президенттің Қазақстан халқына жолдауында қойған біздің мемлекеттің кең
ауқымды мақсаты – ... ... және ... ... ... орнату
үшін шекті ұзақ мерзімді басымдылықтарды жүзеге ... ... ... ішкі саяси тұрақтылық және қоғамның ... ... мен ішкі ... ... ... ... ашық нарықтық
экономикаға негізделген экономикалық өркендеу, ... ... ... мен әл - ... ... әсіресе көлік пен
байланыс, кәсіби мемлекет. Осы басымдылықтарды іске ... ... зор ... ресурстарды жұмылдыру мен тиімді қолдануды талап етеді.
Яғни қаржы экономиканың даму процесін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістегі әр
түрлі қатысушылар қаражаттарының қозғалысы түрінде болып жатады. Құбылыстар
бетінде бұл қозғалыс ... ... ... ... субъектілердің бір-
бірімен қолма-қол ақшасыз жасасатын есеп айырысулары; табысты бөлу ... ... ішкі ... ... ... мемлекеттік бюджеттің кірістеріне салық төлемдерін аудару;
қайырымдылық қорларына ... ... және тағы ... операциялар қолма-
қол ақшасыз немесе қолма-қол ақшамен есеп айырысу ... бір ... ... беруі болып табылады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда,
өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... басқару аппараты мен
қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін ... ... ... ... жұмсалады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы материалдық және
материалдық емес игіліктер ... және ... ... ... ... ... ... өндірістің басты буынына ... ... ... ... ... бұл қаржылар ұлттық шаруашылықты
одан әрі дамытуға қажетті ақшалай табыстар мен ... бөлу ... үшін ... Ал ... ... ... еңбек
қызметтерінің (жалақы, акция дивиденті, банк салымының проценті және тағы
басқалар) негізінде, коммерциялық және ... ... ... ... ... ... іске қосуының нәтижесінде
ақшалай қаражатты құрайды. Бұл ... ... ... ... ... ақша ... ұлғаймалы ұдайы өндірісте
құру, бөлу, пайдалануды жүзеге ... және ... да ... ... ... ... жұмысымның тақырыбы: «Қазақстан Республикасының қаржы
жүйесінің дамуы мен қалыптасуы». Сондықтан бұл ... ... ... ... оның құрылымы, қаржылардың атқаратын қызметтері, дамуы мен
қалыптасуы және тағы бірнеше мәселелерді ... ... ... – қаржы жүйесінің мәні мен ... ... ... ... ... ... ... таныстыру,
сонымен қатар шет мемлекеттердің қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... оның ... ... мен осы мәселелердің
шешу жолымен ... ... ... ... осы ... ... ... қойылады:
– Қаржы жүйесінің ұғымын ашу және Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... және басқа экономикалық
категориялармен байланысын ашу;
– Дамыған шет мемлекеттердің қаржы жүйесінің ... мен ... ... ... қаржы жүйесінің негізгі элементтерінің
маңызын ашу;
– 2004-2006 жылдардағы қаржы жүйесінің даму тенденциясын ... ... ... ... ... ... мәселелерімен
таныстыру;
– Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін дамытудың алғы шарттарының
маңызын ашу.
Қалыпты әлеуметтік-экономикалық дамудағы ... ... ... ... бөлімде мен қаржының мән-мағынасын, экономикалық
мазмұнын, оның атқаратын қызметтері жайындағы ... және ... ... ... ... ... АҚШ ... қаржы жүйесін
қарастырамын. Екінші бөлімде қаржы жүйесінің құрылымын қарастырамын, 2004-
2006 жылдардағы қызметіне ... ... және ... ... ... ... ... жүйесінің даму мәселелерін және
жетілдірудің ... ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ... Қаржы жүйесінің ұғымы немесе Қазақстан Республикасының
қаржы жүйесінің ... ... ... ... тілінің «financia» сөзінен пайда болған
«қолма қол ақша», «табыс» деген ұғымды білдіреді) қоғамда өмір ... ... мен ... ... арналымы бар өндірістік қатынастарды
білдіретін ақшалай қаржы ресурстары мен қорларды ... және ... ... ... ... көрсететін тарихи қалыптасқан
аса маңызды экономикалық ... бірі ... ... Қаржы
әрқашанда мемлекеттің өсіп дамуымен тығыз байланысты және мемлекеттермен
бір уақытта пайда болған. Қаржылар ... ... ... ... және
мемлекеттің материалдық тірегі ретінде көрініс табады. Негізінде қаржылар
ақша түріндегі қоғамдық өнімді бөлуге ... ... ... ... ... ... және ақшалай сипатта болады.
Қаржылар өте мол ақша ... ... ... ... мемлекет
меншігінде болады және жалпы ... ... ... ... рөл ... ... ... өсіп дамуының
материалдық негізі және оның өзіне тән міндеттері мен функцияларын ақшалай
қамтамасыз етудің қайнар көзі ... ... Бұл ... ... жылы ... туралы алты кітап» деген еңбегін жазған француз
ғалымы Ж.Боден деп есептеуге болады . [8. ... мәні оның даму ... ... қатынастарын қамту
сферасы мен қоғамдық ұдайы өндіріс процесіндегі рөлі ... ... ... ... айқындалады. Қаржының пайда
болуынын бастапқы шарты ақша ... ... ... ... ... ... ... негізі тауар өндірушілердің
экономикалық оқшауланушылығын шарттастыратын қоғамдық еңбек ... ... ... ... екі ... ... ... мағынада және
экономикалық категория ретінде.
Материалдық (ақшалай) мағынада қаржы деп ... өз ... ақша ... ... жиынтығын айтады. Бұл жерде айта
кететін бір жәйт, азаматтар көбінесе қаржыны ақша деп түсінеді. Қаржы ... ақша ... ... ... тек ... ... болады және
ешқандай айырбас процесіне араласпайды. Ал азаматтардың қолында күнделікті
өмірде жұмсалатын ... ... ... баламасы – ақшалар ... Ал ... ... ... ... деп мемлекеттің ақшалай
ресурстарын жоспарлы түрде қалыптастыратын және бөлетін, сондай-ақ олардың
пайдалануын ... ... ... ... ... ақшадан мазмұны жағынан да функциялары жағынан да айырмашылығы
бар. Ақша – бұл ең алдымен өндірушілердің ... ... ... ... балама, ал қаржы – жалпы ішкі өнім мен ұлттық табысты ... ... ... ... ... ақша ... жасау мен пайдалануға
бақылау жасаудың ... Ол ... ... және ... ... жасайды
және объективті сипатта болады. Қаржының мәні ақша ... ... ... ... ... ... ... ақша қатынастарының
болуы және ... ... ... болып табылады. Қаржының
қажеттігі объективті мән-жайдан ... ... ... және
қоғамдық дамудың қажеттіліктерінен туындайды .
«Қаржы жүйесі» ұғымы қаржы ... одан әрі ... және ... ... ... ... жүйесі» ақша қаражаттарының қорларын құру ... ... ... ... және де осы ... ... қамтиды. Өзінің тарихи дамуында қаржы жүйесі ұзақ
эволюциядан ... ... ... ... ... ... ... жүйесі тек
бір ғана буынмен мемлекеттік бюджетпен шектелді. Классикалық капитализм
жағдайында батыстың көптеген өркениетті елдерінің, ... ... ... ... екі ... буын – ... бюджет пен жергілікті қаржылар
құрады. Олар ақша қорларын қалыптастыруға ... ... бұл ... ... ... ... және экономикалық функцияларын ... ... ... ... оның ... ... ... отырып, қаржы жүйесін сыныптаудың қағидалы үлгісі
қойылған. Осы критерийге сәйкес қаржы жүйесі мынандай үш бөлікті ... ... ... ақша ... ... және басқарудың
қаржы аппараты. [7. 52-б]
Ақша қорларының қозғалысына байланысты ... ... ... ... және жеке азаматтар арасында пайда болатын
экономикалық, ақша ... ... ... ... ... қатынастары негізінен екі сфераны қамтиды: мемлекеттік бюджетке
жинақталатын мемлекеттің орталықтандырылған ақша ... ... ... ... экономикалық ақша ... ... ... ақша қорларының толық айналымын
ортақтастыратын экономикалық ақша қатынастары.
Қаржы ... оған ... ... ... ... және оның
қосалқы жүйелерінің бірде-бірі өзінше өмір сүре ... ... бір ... өндірістік қатынастардың бір бөлігін
білдіреді және осы ... ... ... ... ... ... ... функциялық өзіндік ерекшелігі бар өзара ... ... жүйе ... ... ... ... ... функциялық қосалқы жүйелер ретінде мыналарды жатқызады: салық,
бюджет, сыртқы экономикалық, қаржылық жоспарлаудың, қаржылық ... ... ... ... Сонымен қаржылар ақшалай құралдар қорының
қалыптасу, бөлу және пайдаланумен ... ... ... Қаржылардың атқаратын қызметтері және басқа экономикалық
категориялармен өзара байланысы
Қаржының мәні, іс-әрекет механизмі және рөлі оның ... ... ... ... ... ашу оның ұғымы мен ... ғана ... ... ... қоғамдық арналымын, яғни оның қызметтерін анықтауды
да талап етеді. Қаржылардың еліміздің әлеуметтік-экономикалық ... мен ... ... мына ... арқылы көрініс табады: бөлу,
реттеу, ынталандыру және бақылау функциялары. Осы аталған функциялар ... ... ... ... ... ... ... бөлу функциясы арқылы қаржының қоғамдық мақсаты жүзеге асады.
Бұл ... ... ... ... жасалған экономикалық өнімнің құны
мен ұлттық табыстың бір бөлігі мемлекеттің ... ... Осы ... мемлекеттің қаржысына айналғаннан кейін еліміздің әлеуметтік,
экономикалық және саяси құрылыстарының ... ... ... ... ... бөлу функциясының қызмет ету объектісі болып жалпы
қоғамдық өнім құны, сонымен ... ... ... ... ұлттық
байлықтың бөлігі болып табылады. Қаржылық бөлудің субъектілері ... ... ... ... және ... нысаналы мақсаттағы қорлары
бар заңды және жеке тұлғалар (мемлекет, кәсіпорын, бірлестік, ұйым, мекеме,
азаматтар) табылады. Қаржы арқылы бөлу үдерісі ... ... ... ... салалары тәрізді қоғам өмірінің барлық саласында жүреді.
Қаржының бөлгіштік функциясының іс-әрекеті жиынтық ... ... ... және таза ... ... байланысты қатынастарды қамтамасыз
етуден, табыстар мен қорланымдарды қалыптастырудан, ақша ... ... ... реттеу қызметі экономикалық дамуды реттеуді мемлекеттің
сырттай тәсілімен жүргізгенінде пайда болады. Мемлекет оны ... ... ... әр ... ... ... ... жүзеге асырады.
Қаржының ынталандыру қызметі кәсіпорынның экономикалық дамуын әр ... ... ... қызметі қаржының бөлгіштік қызметінен туындайды. Бұл функцияның
арқасында ақша қаражаттарының ... және бөлу ... ... жүзеге асырылуына, сондай-ақ мемлекеттің ақшалай ресурстарының
ұтымды әрі тиімді пайдалануына ... ... ... қаржылық
тәртіптің сақталуы қамтамасыз етіледі. Бақылау функциясы мазмұнының нақтылы
көрінісі мемлекеттің қаржы саясатын ... ... ... ... іске ... ... ... функциясының экономикалық мағынасы
кәсіпорынның, фирманың шаруашылық - қаржы қызметіне теңгемен ... Бұл ... ... ... және ақша ... өнімсіз әрі
тиімсіз пайдалануды анықтайды және де кәсіпорындарда, фирмаларда өндіріс
рентабельділігін арттырудың резервтерін ... ... емес ... ... ... ... ... заңнамалардың бұлжымай сақталуын, мемлекеттік
бюджет, банк алдындағы қаржылық міндеттемелердің, шаруашылық жүргізуші
субъектілердің есептесу және төлемдер ... ... ... ... және толық орындалуын тексеру ... ... аса ... бірі. Қаржы жүйесі мен салық қызметкерлері қаржылық бақылауды
қаржыны жоспарлау процесінде, бюджет жүйесінің кіріс және ... ... ... ... асырылады. Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың
мынандай түрлері бар: қаржылық шаруашылық бақылау, ... - ... және ... - ... ... ... фирмалардың, кәсіпорындардың,
бірлестіктердің, министрліктер мен ... ... ... ... бөлу ... ... ... бақылаудың бұл түрі өндіріс
тиімділігін жүйелі ... ... ... ... ... табысының бір бөлігін мемлекеттік бюджетке алу арқылы, сондай-
ақ кәсіпорындар мен құрылыстарды қаржыландыру арқылы ... ... ... ... белгіленген төлемдердің бюджетке дер кезінде түсуін
және де бюджет қаражаттарының бизнес-жоспардың орындалуына қарай берілуін
бақылайды.
Несиелік-банктік ... ... мен ... ... арқылы
жүргізіледі. Бұл жағдайда қаржының бақылау функциясы ... ... ... ақылығы қағидаттарынан көрінеді. Бақылаудың
бұл түрі банк ... ... ... ... ... ... қызметтер
көрсету) жүйесі арқылы жүргізіледі.
Осы мемлекетке қажетті ақша қаражаттары қорларын қалыптастыру бөлу және
пайдалануды ұйымдастыру жөніндегі мемлекеттің ... ... ... ... ... ... теориясының негізгі мәселесі болып қаржының баға, еңбекақы, несие
тәрізді экономикалық ... ... және осы ... ... ... ... болуы танылады.
1. Баға – бөлу үрдісінде бірінші түсіп, ондағы бастапқы пропорцияларды
анықтайды. Бағаның ... ... ... ... ... ету орнын
белгілейді. Бағаға құнның барлық құрылымдық бөліктері кіреді. Олар кейін
бөлініп, қаржылық ... және ... ... өзінің экономикалық
нысандарына ие болады.
Экономикалық үрдістердің қатаң орталықтандырылған жүйесінде құнның
амортизациялық аударымдары, ... ... және тағы ... ... ... бөліктері белгіленеді, ал нарық жағдайында ұсыныс пен сұраныс
факторлармен анықталады. Баға ... ... ету ... дайындайды.
Қаражат шаруашылық жүргізуші субъектілерде жинақталса, онда ... ... не ... өнім ... яғни ... ... ... бұл пайда нормасы жоғары деңгейдегі салаларға ауысатын ресурстардың
босауына әкеледі. Қаржы бағада берілген пропоцияларды нақтылайды. ... ... ... ...... бөлудің объектісі болып
жалпы қоғамдық өнімнің бір бөлігі ғана ... ... ... ... ... ... бөледі. Қаржылық бөлу бағалық бөлуге қарағанда
екінші ретті болып ... ... бөлу ... ... байқаусыз, ол
түсімдердің жалпы көлемінде көрінбейді, ал қаржылық бөлу анық көрінеді.
Бағалық бөлумен, ал ... бөлу және ... ... ... ... ... кейін қаржылық бөлу процесінде еңбекақы қызмет ете
бастайды.
Қаржы, еңбекақы қоры, басқа да еңбек төлемдері қорлардың қалыптасуына
жағдай ... Осы ... ... ... үрдісін бір-бірімен
байланыстыра ынталандырып және еңбек күшінің ... ... ... ... ... мен ... әр түрлі әрекеті:
1. қаржылық бөлудің шегі еңбекақыға қарағанда кеңірек, өйткені
еңбекақы тек еңбек шығындарын өтеуге қатысады;
2. ... ... бір ... ... ... ал ... оған
қарсылас еңбектің құны мен оны ... өтеу ... ... ... V және ... m ... ... арқылы әр
түрлі қалыптасады, ал еңбекақы арқылы сый және ... ... Олар ... төлеу қорын құрайды.
Еңбекақы – салық төлеудің негізгі көзі болып табылады. Еңбекақының көзі
болып қаржы ресурстары танылады, ал еңбекақы қорын үнемдеген ... ... ... ресурстарының көзі болып табылады.
3. Несие. Банк ресурстарын қайта бөлу кезінде қалыптасады, яғни несие
алдын ала бөлінген құнды қайта ... ... ... ... ... олардың тұтынылуындағы сәйкессіздіктің бар болуы нәтижесінде ... ... ... ... ... және ... ... кеңеюіне
әсерін тигізеді.
Несиенің ерекшелігі – олар қайтару шарты негізінде белгілі бір мерзімге
бірлесе, қаржы ресурстары белгілі бір ... жету үшін ... ... түрде беріледі. Несие арқылы шаруашылық жүргізуші субъектілер
мен үй шаруашылықтары ... ... ... ... ... ... ... ресурстарға салынуы және алынуы үздіксіз болады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қорлары банк ... ... ... беру үшін олар ... ... көзі ... табылады. Қаржы
және несие арасында ұқсастық белгілер өте көп, бірақ негізгісі ... ... ... ... мен ... ... ... айналымында
кең пайдалануы табылады.
1.3 Шет мемлекеттердің қаржы жүйесінің құрамы мен құрылымы
Американдық федерациясында бюджеттік ... АҚШ ... Бұл ... ... ... ... одаққа басқа
өкілдіктермен қоса ... ... ... ... ... ХХ
ғасырда АҚШ-тың бюджетік құрылымы және ... ... ... ... ... ... бюджеттің мөлшері өсті,
сонымен бірге мемлекеттің ... ішкі ... ... мен шығыстардың
құрылымы, қаржылардың қатынасы да өзгерістерге ұшырады.
Басқа дамыған мемлекеттердегідей ... ... де үш ... ... мемлекеттік құралдарды ұстау (басқару аппараты, әскер, соттар
және тағы басқалар);
... ... ету ... ... ... мен ... арасындағы табыстарды қайта бөлу;
– экономикалық ... ... ... ... қолдаудағы
шарттарды қалыптастыру үшін бюджетті құрал ретінде қолдану.
АҚШ-тың бюджеттік құрылымы федеративті болып саналады және үш ... ... ... 50 ... ...... мүшелері;
3. әкімшілік, шаруашылық-кәсіпкерлік, мәдени және ... 12,7 мың ... ... ... – бұл ... бағыттар және бағдарламаларға
сай түсімдердің көздері бойынша барлық ... ... ... ... ... табыстар негізін салықтық және салықтық емес
түсімдер құралады, сондағы ... ... ... ... ... ... мен ... құрылымы негізінен
мемлекеттің бюджеттік-қаржылық саясатына ... жыл ... ... ... ... ... ... саяси оқиғалар күшті ... ... ... ... стратегиясын президенттің әкімшілігі
анықтайды.
Әлеуметтік бағдарламалар маңызды екі функцияны орындайды:
1. адамның капиталына инвестициялардың түсуін қамтамасыз етеді;
2. ... ... ... ... ... ... жылғы бюджетте аса маңызды мән болып АҚШ-та білім жүйесін
жетілдіру саналды. Бұл ... ... ... үш ... ... яғни
5 жылға 5 млрд доллар бөлінді. Президент әскери бюджетті 4,8%-ке ұлғайтуды
ұсынды. АҚШ-тың 2004 жылға ... 2 трлн 230 млрд ... ... ... ... ... ... жоспарларды қамтиды.
Федеральды үкіметтің бюджеттік жылы 1 қазаннан басталып, ... ... ... ... ... ... – 1 шілдеден келесі жылдың 30
маусымына ... ... ... көбі ... екі ... штаттардың және жергілікті органдардың бюджеттері едәуір
дербес немесе тәуелсіз деп айтуға ... ... ... ... ... ... қабылдайды және орындайды. Федеральды өкімет
штаттардың бюджеттерін бақыламайды. Штаттардың өкіметі қаржы және ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік
және қаржылық бюролар құрастырады, ал табыстар сметасын – салықтық әне
басқа ... ... ... ... заңнамалық органдарға
тапсырылады.
Штаттардың ең ірі ... ... (35% ... ... ... ... ету (13%), ... сақтау (9%), қоршаған ортаны
қорғау, үй құрылысы.
Жергілікті бюджеттер мемлекеттік игіліктерді қаржыландыру ... ... мен ... ... ... алу, ... ... кәсіпорындардағы жұмысшылар мен қызметкерлерге жалақыны төлеу.
Жергілікті өкімет органдарының бюджеттері бөлектенген және ... ... ... ... ... өзі құрастырады, қарастырады
және орындайды.
Мемлекеттік қаржылар жүйесінде маңызды орынды дербес ... ... ... ... ... ... Олар мақсатты
мағынасы бар аұшалай ресурстардың жиынтығын көрсетеді. Табыстары салықтық
және салықтық емес ... ... ... ... бюджеттің қаражаттары
есебінен қалыптасады. Арнайы қорларға жатқызылады:
– әлеуметтік сақтандыру қорлары – ... ... ... және ... ... ... реттеуге бағытталған экономикалық қорлар;
– ғылыми-зерттеушілік қорлар;
– әскери-саяси қорлар – президенттің қарамағындағы резервтер.
Салықтық төлемдердің жүйесін көбінесе ... ... ... ... ... ... жүйесі өзінің құрылымы жағынан
бюджеттік жүйеге ұқсас және федеральды ... ... мен ... ... табыстарының басты көзі болып ... ... ... ... ... 70% ... ... - 20%, жергілікті өкімет - 10%. [17. 4-б]
Қазіргі федеральды салықтар құрылымына сегіз бағыттар (түрлер) кіреді:
1. жеке табыс ... (2001 жылы ... ... ... ... ... ... ету қорларына салықтық аударымдар (34%);
3. корпоративті табыс ... ... ... ... (4%);
5. мұрагерлікке және сыйға салынатын салық;
6. кеден баждары;
7. тұтыну ... ... ... ... ... және ... мүлікке салық.
Соңғы үш салық түрлерінің сомасы 2001 жылғы федеральды бюджеттің 4%
құрайды.
Тура ... ... ... ... ... ... ие, яғни
олар: өзіндік табысқа салық (жеке табыс салығы), ... ... ... мақсатты аударымдар, корпоративті табыс салығы.
АҚШ-та жеке табысқа салық салудың келесі қасиеттері танылады:
– салық салудың прогресивті мәні;
– салықтық аударымдардың дискреттығы - ... ... ... тек
қана анықталған соманың нақты бөлігіне пайдаланылады;
– салық салу ставкасының ... ... ... ... ... ...... теңдік сомасында әдетте
бірдей салықтық ставкалар болады;
– мақсатты жеңілдіктер ... ... ... ... ету ... ... ... салық салуға түспейтін жеке табыстардың белгіленген минималды
деңгейі.
Федеральды салық салу жүйесіндегі өзінің көлемі ... ... - ... ... ету қорларына жарналар – бірнеше
компоненттерден тұрады. Оған кіретіндер: әлеуметтік сақтандыру үшін ... ... ... ... ету үшін ... жұмыссыздыққа жеке
салық ретінде федеральды жәрдемақы қорындағы төлемдер.
Жергілікті салықтар үш ... ... ... топ – ... ... тура және ... салықтары. Тура
салықтарға: мүліктік және кәсіптік салықтар, мұрагерлікке және сыйға
салынатын ... ... ... ... – сату үшін, жанармайға,
темекі және ішімдік заттарына салынатын салықтар.
Жергілікті салықтардың екінші тобы ... ... ... ... ... ... ... жеке табыс және
корпоративті табыс салықтары жатады.
Жергілікті салықтардың ... тобы – ... ... ... ... ... жиналымдарға және басқаларға салынатын
салықтар. Көлікке ... ... ... ... ... ... ... бұл салық түрінің мемлекеттік және жергілікті бюджеттер үшін ... ... ... ... мүліктік;
– сатудан және айналымнан жалпы салық;
– жеке табыс ... ... ... ... ... мұрагерлікке және сыйға салынатын салық.
АҚШ-тың салықтарының құрылымы берілген. (ҚОСЫМША А)
АҚШ-тың салықтық қызметі келесі түрде қалыптасқан. Салықтық жүйенің
басты ... ... ... ұйым – ішкі ... ... ... оның ішінде орталық аппарат, 7 аймақтық және 62 аудандық
салықтық басқармалар ... ... ... ... салықтық қызметі
бар. Ол әдетте табыстар департаменті деп аталады. Үш ... ... ... ... ... ... ал ... штаттарда салықтық
қызметті комиссия басқарады.
2 ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ... ... 2004 - ... ... ... ... мемлекеттік қаржылар – қаржы жүйесінің негізгі буыны
ретінде
Қазіргі ... ... ... жеке ... ... оның ... жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе ... ... және оны ... ... ... ... - кез келген қоғамдық жүйеде орын ... ... ... ... бөлігі.
Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... қаражаттарды жинақтап,
пайдаланады.
Қаржы жүйесін қаржы субъектілерінің (қаржы қатынастарына қатысушылар)
нысаны бойынша төмендегідей жіктейді:
– мемлекет қаржысы
... ... ... ... халық қаржысы (үй шаруашылығы). (ҚОСЫМША Б)
Енді осылардың әрбіреуіне жеке - жеке тоқталып өтемін.
Мемлекеттің қаржысы мемлекеттің экономикалық, ... ... ... үшін оны ... ақша ... қамтамасыз ететін
қаржы жүйесінің маңызды сферасы болып табылады.
Экономикалық мәні жағынан ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, алынған қаражаттарды
мемлекет пен оның кәсіпорындарының функцияларын орындауға пайдалану үшін
қоғамдық өнімнің құны мен ... ... бір ... ... ... ақша ... білдіреді.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта ... ... ... дамытуда маңызды рөл атқарады. Мемлекеттік қаржылар ... ... ... ... ... ... ... тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, сыртқы экономикалық және
басқа қызметтердіі атқаруға жұмсалады. [10. ... ... ... ... ... ... бюджет;
– бюджеттен тыс қорлар;
– мемлекеттік несие.
Мемлекеттік бюджет – экономиканы, әлеуметтік-мәдени, қорғаныс ... ... ... ... ... ... бюджет қорын құру және пайдаланумен байланысты ... ... және жеке ... ... ... ... бөлу және қайта бөлуге
қатысты туындайтын ақша қатынастарын ... ... ... ... ғалами жалпы шаруашылық байланыстар жүйесіне толық
кіруіне, қазіргі таңдағы өтпелі кезеңді жеңіп шығуына мүмкіндік ... ... ... ... ... сәйкес, бюджет
мемлекетттің және жергілікті өзін-өзі басқарудың қызметтері мен міндеттерін
қаржылармен ... ету ... ақша ... ... ... ... ... нысанын ұсынады. Сондықтан ... ... ... ... саясаттың мақсатына жетуге бағытталған.
Бюджеттен тыс қорлар дегеніміз – мемлекеттік органдардың қол астындағы
және мақсатты ... ... ... ... ... ... тыс ақша ... еліміздің нарықтық қатынастарға
көшуіне байланысты мемлекеттік қаржылардың маңызды құрамдас элементі
ретінде көрініс тауып ... Осы ... ... еліміздегі әлеуметтік
экономикалық даму процестерінің талаптарына сәйкес келеді. Бюджеттік
тапшылықтардың орын ... ... ... ... ... бір ... ... тыс қорлар ретінде қалыптастыру бір
жағынан бюджеттен жұмсалатын шығындарды азайтса, екінші жағынан айтарлықтай
мөлшерде бюджет ... ... ат ... ... тыс ... ... ... сипаттамасы өтпелі кезеңде
мемлекеттің қаржыларын тиімді және мақсатқа сай пайдалану болып табылады.
Бюджеттен тыс ... ... ... ... қаржылар болғандықтан,
мемлекеттегі әлеуметтік-экономикалық инфрақұрылымға тигізер ықпалына қарай
бірінші кезекте қоғам мүддесін қамтамасыз етуге ... ... ... ... қолданылуына байланысты экономикалық және әлеуметтік, ... ... ... мемлекеттік және аймақтық болып бөлінеді.
Экономикалық қорларға экономикалық даму мәселелерін ... ... ... ... қорларға қоғамның әлеуметтік мәселелерін шешуге
арналған қорлар жатады.
Мемлекеттік қорларға мемлекеттік деңгейде ... ... ал ... ... ... құрылған қорлар жатады.
Бюджеттен тыс қорлар өзінің мәні бойынша мемелекеттің кейбір қоғамдық
қажеттіліктерді қаржыландыру үшін ... және ... ... ... ... ... ... және қайта бөлу нысаны болып
табылады.
Оның негізгі қалыптасу көздері мыналар:
– арнаулы мақсатты салықтар, ... ... ... ... ... ... мен үнемделген қаржы ресурстары
– заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... тыс ... ... ... ... бағыты
қорлардың тағайындалуымен, нақты экономикалық жағдайлармен және өткізілетін
бағдарламалардың ... ... ... бір бөлігі
құрылтайшылық қызметке жұмсалады, сондай-ақ ... ... ... тыс қорлар ақша қаражаттардың қолданылуы көбіне олардың қалыптасу
уақытымен сәйкес келмейтіндіктен, инвестициядан түскен кіріс тиісті қордың
шығынын қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... нарықтың қатысушысы ретінде көріне алады.
1990 жылдардан бастап ... әр ... ... ... ... ... ... Бірақ 1999 жылдан бастап мемлекеттің қаржы ресурстарын
орталықтандыру саясатын өткізуге ... ... ... ... ... ... ... қоры, халықты жұмыспен қамтамасыз
ету қоры, жол қоры, экономиканы тұрақтандыру қоры, экономиканы ... ... ... қолдау және бәсекелестікті дамыту қоры жұмыс жасады.
Сонымен ... тыс ... ... ... ... ... бөлігі болып табылатын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің немесе
жергілікті құзыретті органдардың бюджет ... ... ақша ... ... ... мақсатқа бағытталған ақшалай қаражаттар.
Мемлекеттік несие – мемлекеттік билік органдарының ... ... ақша ... ... ... ... ... және жеке
тұлғалармен, соның ішінде шетелдіктермен және оларды ... ... ... ... ... ... ... қатынастарының
жиынтығы. Мемлекеттік несиенің рөлі халықтың, ... ... бос ... ... және оны ... ... ... қаржыландыруға бағыттаумен анықталады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және шартты.
Ішкі несиеде үкімет, жергілікті билік органдары, кәсіпорындар, ұйымдар
және халық арасында жан-жақты мемлекеттік-несиелік қатынастар ... ... ... және ... ... ... ... бір жағынан үкімет, жергілікті билік органдары,
екінші жағынан шетел ... ... ... және де ... банк ... ... беруші жақ мемлекет – донор, ал несие ... жақ ... ... деп ... ... ақша-несие қаражаттарын қайтару шарты негізінде
қайта бөлу қызметін атқарады. Бұл қызметте мемлекеттік ... ... бір ... болып табылады.
Несие көмегімен орташа жинақтар мемлекетте жинақталады және оның
қажеттіліктерін өтеуге бағытталады. Бұл ... займ ... оны ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар мемлекеттік бағалы
қағаздар шығару арқылы да болуы мүмкін.
Мемлекеттік ... тағы бір ...... ... ... ақша ... реттейді, осылайша мемлекет нарықтағы бәсекеге
түсіп, жеке меншік инвесторларды ығыстырады. Бұл ... бір ... ... ... ... Бір ... ... бағалы қағаздарын
сатып алу нәтижесінде ақша азаяды. Бұл ақша ... ... ... ... ... ... үшін ... бюджет тапшылығын қаржыландыру;
– ұлттандырылған және аралас кәсіпорындарға күрделі қаржы
салымдарын қаржыландыру;
– жергілікті билік органдарының ... ... ... ақша ... ... [8. 370-б]
Мемлекет қаржыларының функциялары экономикалық категория болып келеді,
бұл бөлу мен ... ... ... мемлекеттің қаржысы мына ... ... ... ... ... ... ... функциясы мемлекеттің тауарлар мен игіліктерді өндіру және
халықты қамтамасыз ету үшін ресурстарды бөлуі және ... ... ... ... ... ... ... «жекеше»
және «қоғамдық» тауарлар арасында оңтайлы бөлуде және олардың құрылымын,
мөлшерін таңдауда болып отыр.
Қоғамдық ... ... ... ... есебінен
қалыптасатындықтан, жекеше, рыноктық ... ... ... ... ... ... ... үшін қиын болып
көрінуі мүмкін.
Фискалдық құралдар арасында бөлініс мыналар арқылы орындалады:
1. табысы төмен үй шаруашылығын қаражаттандыруды ... ... ... ... ұштастыратын салықтық – ... ... ... ... ... жолдаушылардан төмен табыс болатын тұрғын
үй сияқты қоғамдық шаруашылықты қаржыландыру үшін пайдаланылатын
прогрессивті салықтар арқылы орындалуы мүмкін;
3. қайта ... ... ... ... ... басқа
тауарларды қаражаттандыруды көбінесе жоғары табысты тұтынушылар
сатып ... ... ... ... ұштастыру арқылы
жету мүмкін.
Тұрақтандырудың қосалқы жүйесінің іс-әрекеті сыртқы сауда мен ... ... ... ... отырып бағаны тұрақтандыру мен
экономикалық өсудің қолайлы ... ... ... ... ... бірге
мемлекеттік бюджеттің шығындары мен салық салудағы өзгерістерге ... не ... ... ... ... ... ... сұранымға ықпал
жасайды.
2.2 Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы
Қаржы жүйесінің құрамды бөлігі және ... ... ... ... ... ... ... Ол материалдық және
материалдық емес игіліктер ... және ... ... ... ... қалыптасатын қоғамдық өндірістің басты буынына қызмет көрсетеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады, себебі мұнда
материалдық және материалдық емес игіліктер жасалады. Шаруашылық жүргізуші
субъектілер ... ... ... ... ... және қаржы
ресурстарының көпшілік бөлігі шоғырландырылады, бұл қоғамда ұлғаймалы ұдайы
өндіріс ... ... ... Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы
жалпы мемлекеттің қаржысы сияқты тауар-ақша қатынастарының өмір сүруімен
және экономикалық ... ... ... ... талаптарына сәйкес бұл қаржылар ұлттық ... одан ... ... ... табыстар мне қорланымдарды бөлу және пайдалану
үшін қолданылады.
Даму ұлттық шаруашылықты басқару ... ... ... ... ... құрудың қуатты құралы болып табылатын
шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... әрі ... ... ... ... жүргізуші субъектілер қаржысы өзіне қоғамдық пайдалы
қызметтің сан алуан сфераларындағы өнеркәсіп, ауыл ... ... ... ... сауда, геологиялық барлау, жобалау
қызметін, халыққа тұрмыстық ... ... ... тұрғын-үй
коммуналдық қызметтерін, түрлі қаржы, кредит, ғылыми, білім, медицина,
ақпарат, ... және де ... ... ... ... ... ... министірліктер мен басқа шаруашылық органдардың,
шаруашылықаралық, ... ... ... ... ... субъектілердің құрамына материалдық өндірістің
барлық кәсіпорындары және нарықтық экономика жағдайында өзінің ... есеп ... ... асыратын өндірістік емес сфераның бір
бөлігі кіреді. Материалдық өндіріс сферасының кәсіпорындары бүкіл қоғамның
тіршілік әрекетінің негізі ... ... ... ... ... ... Бұл сферада жасалған өнімнің бір бөлігі оның ... ... ... ... ... ... бөлігі түпкілікті
тұтынуға, соның ішінде өндірістік емес ... да ... ... емес ... ... нысанын қабылдайды, қызметтерді жасаудың
процесі оларды тұтыну процесімен ... ... ... ... ... мен қызметтер құнының жасалу процестеріндегі қаржы ... ... де, ... ... ... ... бөлу және
пайдалану кезінде де әсерін тигізеді. Мысалы, ... ... ... ... ... ... аяқталмаған өндірісті жасаумен,
дайын өнім және ... емес ... ... емес ... ... ... байланыстылары елеулі орын алады. [10. 147-б]
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы қызметтің сипаты бойынша
коммерциялық және коммерциялық емес деп ... ... бұл ... ... ... ... қамтамасыз етудің түрлі қағидаттарына;
коммерциялық есепке немесе белгілі бір ... ... ... ... ... бюджеттік қаржыландыруға есептелген.
Егер мекеме коммерциялық және коммерциялық емес ... ... онда бұл ... тиісті қаржылық зардаптарға ұшыратады; мұндай
қызметтің өзін-өзі қаржыландырылуын ... ... мен ... ... ... ... табыстарды немесе пайданы бөлу.
Коммерциялық қызметтің мақсаты табыс алу болып табылады. Коммерциялық
негізде материалдық ... ... ... басым бөлігі және
материалдық емес сфера ұйымдары мен мекемелерінің едәуір ... ... ... емес ... ... ... бөлігі мемлекеттік
басқару, қорғаныс, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру және қамсыздандыру,
құқық тәртібін ... ... ... ... ... ... мен білім
берудің, мәдениеттің және шығармашылықтың үлкен тобы, іргелі ... емес ... ... отыр.
Коммерциялық емес қызмет табыс (пайда) алуға емес, бүкіл қоғам ... ... ... ... ... қажет функцияларды орындауға
бағытталған. Коммерциялық емес ұйымдарға ... ...... қоғамдық
бірлестік, тұтыну кооперативі, қоғамдық қор, діни бірлестік нысанындағы
мекемелер жатады. Ал ... ... ... ... ... өндірістік кооператив нысанындағы мекемелер
жатады. [ 8.135-б]
Шаруашылық ... ... ... ... ... белгілі бір нысанына тиістілігі болып табылады. ... ... ... ... екі ... қабылданған: жеке
меншік және мемлекеттік меншік. Жеке меншік азаматтардың және ... ... ... мен ... ... ретінде болады. Жеке
меншіктің айрықша түрі қоғамдық ұйымдардың меншігі. Ал мемлекеттік ... және ... ... ... ... бұл ... ішінде шаруашылықты жүргізудің ұйымдық-
құқықтық нысандарының көптеген түрлеін туғызатын әр ... ... ... ... ... ... негізделген мемлекеттік кәсіпорындар, соның
ішінде республикалық және коммуналдық меншіктегі кәсіпорындар.
Республикалық – Қазақстан ... ... ... ... жалпы мемлекеттік міндеттерін шешу үшін, ал
коммуналдық меншік тегі кәсіпорындар тиісті ... ... ... ... ... шешу үшін ... бағынышта болады.
2. Заңды тұлғалардың жеке меншігіне негізделген ... ... ... ... ... ... ... қоғамдар, кооперативтік кәсіпорындар мен ұйымдар.
3. Қоғамдық бірлестіктердің меншігіне негізделген кәсіпорындар.
4. Құрылтайшылардың, соның ішінде ... ... ... ... ... ... негізіндегі бірлескен кәсіпорындар.
5. Азаматтардың меншігіне негізделген жеке меншікті кәсіпорындар.
6. Меншіктің әр түрлі нысандарының қатысуындағы аралас кәсіпорындар.
Шаруашылық ... ... ... ... ... сияқты бөлу
және бақылау функцияларын орындайды. Шаруашылық жүргізуші ... бөлу ... ... ... ... ... ... өнімнің құны белгіленген экономикалық нормативтер
(салық ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді. Мұның өзі қаржының ұдайы өндіріс ... бөлу және ... ... ... ... Ақшалай қорлар мен
қорланымдарды экономикалық тұрғыдан негіздеп бөлу қаржының ұдайы өндірістік
тұжырымдамасын да іске ... ... ... ... ... - ... мен тұтыну арасындағы байланыстырушы буын. Бұл процесс
кәсіпорындардың өнім ... ... – ақша алуы және оны ... ... ... және таза ... ... жасауға
пайдалану арқылы болып жатады. ... бір ... ... бөлу ... ... – мемлекеттік бюджетке, бюджеттен тыс қорларға
түседі, ал қалған бөлігі еңбекке ақы ... ... ... ... және ... ... ... қаржыландыруға
шаруашылықтың қарамағында қалады.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... экономикасында маңызды рөл атқарады: ... және ... ... ... ... бақылау тек шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ішінде ғана емес сонымен бірге оның ... ... ... және ... ... ... қарым -
қатынастарында да жүзеге ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген қызметтерге және
орындалған жұмыстарға ақы ... ... ... ... ... іс ... кезінде бақылау бюджет алдындағы міндеттемелердің орындалуы
кезінде, банк несиелерін алған және қайтарған ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы дегеніміз ... сату ... ... табыстарды, қорланымдарды және ... ... және ... ... ... қатынастар.
2.3 2004-2006 жылдардағы қаржы жүйесінің даму тенденциясын талдау
Өткен уақыттағы Қазақстанның экономикасы және ... ... әр ... ... кезеңдерін анықтауға болады, сондағы әрбір
кезеңде мемлекеттің экономикасын, оның ақшалай және ... ... ... ... ... ... саясаттың ішіндегі ең ірісі
1993 жылдың аяғында жүргізілген ақшалай реформа болып ... ... ... ... ... қаржы жоспары мемлекеттік
бюджет болып табылады. Оны ... ... ... ... көздері мен ауқымын анықтаудың және ... ... ... үшін ... ... ... қажеттіліктерінен
туындайды. [10. 101-б]
Қазақстан Республикасының мемлекетік бюджетінің табыстарының талдауы
бойынша 2005 жылы барлық салықтардың және басқа да ... ... ... салыстырғанда 2,5 есе, ал 2004 жылы 4,2 есе ... ... емес ... ... ... ... 2004 жылы ... Бұл салыстырулар терең ойларға апарады. ... ... ... емес ... жолдары қандай дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... белгісіз.
2006 жылдың 3 тоқсанындағы жедел деректерге 1171 ірі және 3672 ... ... ... ... Есеп ... ... ... нәтижесі 779,4 млрд теңге табыс ретінде
анықталды (559,2 ... ... бұл ... 2005 жылдың тиісті тоқсанының
деңгейінен 39,4 % ... 2006 ... 3 ... ... мен
ұйымдардың пайдалылығы тұтастай алғанда 37,4 % болды. Жиынтықты кірісітің
негізгі бөлігі кен ... ... ... 64,6 % немесе 503,7 млрд
теңге қалыптасты, мұндағы шикі ... мен газ ... ... ... 93,6 % ... 471,7 млрд ... ... өңдеу
өнеркәсібінің үлесі – 22,6 % (175,8 млрд теңге), көлік және ... ... 7,3 % (57,2 млрд ... ... 2005 ... 3 ... ... оң қаржы нәтижелері кен өндіру өнеркәсібінде 37,6 % (366,1
млрд теңге) және өңдеу өнеркәсібінде 85,8 % (94,6 млрд ... ... ... 79,3 % (31,9 млрд ... ... ... [21. 7-б]
Кезең-кезең бойынша жүргізілген реформалардың сфералары: ақша ... ... ... ... ... Бұлардың барлығы
Қазақстан Республикасының қаржы ... ... ... ... жаңа ... ... [6. 123-б]
Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... сәйкес 2006жылдың 1
желтоқсаныныда табыс көлемі 2092,8 млрд, теңгені ... (2005 ... ... – 1818,7 ... ... ...... (2005
жылдың 1 желтоқсанында – 1589,1 млрд. ... ... ...... ... құрады. Бюджеттік таза несие беруге- 8,8 ... ... ... ... операйиясы бойынша сальдосына – 97,6 ... ... ... профициті 76,4 млрд. теңге деңгейінде анықталды. 2005 жылдың
тиісті кезең көрсеткіштерімен салыстырғанда табыс көлемі бойынша деректер –
11,4 %-ға, ал ... ... ... ... 1 желтоқсанында табыс жылдың нақтыланған бюджетіне
қатынасы бойынша 97,4 %, ... ... ... – 87,5 % ... ... түсімдері құрылымында негізгі үлес корпоративтік табыс салығына
– 33,3 % (660,2 млрд. теңге) және ҚҚС ... ... ... – 22,9 ... ... ... келеді. Қосылған құнға салығы бойынша 2005 жылдың
тиісті кезеңдегіден 40%-ға асатын түсімдердің ең көп ... ... ... ... шығындар көлемінен әлеуметтік қызмет көрсетуге 49,1
%, жалпы мемлекеттік қызмет көрсетуге және қорғанысқа – 18,3 % келеді.
Жергілікті ... осы ... ... ... ... 942,1 ... ... бұл 2005 жылдың тиісті кезең деңгейінен 38,1 %-ға ... ... – 876,4 ... теңге, 27,4 % (2005 ... 687,8 ... ... жоғары. [4. 15-б]
Операциялық сальдо – 65,7 млрд. теңгені, ... таза ... ... ... млрд. теңгені, қаржы активтерінің операциясы бойынша сальдосы –
7,4млрд. ... ... ... ... 59 ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ
МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының қаржы жүйесін жетілдіру мәселелері
Он бес жылдық тәуелсіздігіміздің ең ... ... ... ... жүйеден нарыққа өту болды. Сол жылдары ... ... үшін ... және ... алғы ... ... әрбір этаптарында көзделген шараларға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... отырды.
Қазақстан экономикасын реформалау процесінде маңызды рөлді сыртқы
капитал атқарады. Себебі оның ... ... ... пен ... ... ... ... өзінде олар шектелген болатын.
Тағы бір ескере кететін жайт, бұл өтпелі кезеңде және қазіргі ... ... өсуі үшін ... ... ... тәуелсіздік жылдарының ішінде олардың көлемі 40 млрд АҚШ
долларына ... ... ... ... дейін қазақстандық экономикаға
инвестициялардың көлемі бойынша лидерлік орынға АҚШ ие, бұл ... ... 1/3 ... тең. ... ... Еуропалық Одақтың мемлекеттері,
соның ішіндегі біріншілері – Ұлыбритания және Италия.
Мемлекеттің ... ... тек ... ... ... ету» ... ... ие, тікелей шараларды (ақшалай төлемдер және
тегін әлеуметтік қызметтерді ... ... қана ... ... бірге
жанама реттеу арқылы да жүзеге асырылып отыруы қажет. Ал, ... ... түрі ... ... ... ... ... бағдарлама мен экономикалық
саясаттың түрлі элементтері арасында жеткілікті түрдегі нақты байланыс бар.
Сондықтан, мемлекеттің ... ... ... ... көзі ... ... және оның ... функцияларының бірі болып табылатын әлеуметтік
саясаттың өзара байланыстылығын және халыққа салық салудың әлеуметтік шегін
анықтау негізгі ... бірі ... ... Республикасының салық жүйесінің әлеуметтік тұрғыдағы
мәселелеріне ... ... жеке ... ... бойынша шегерімнің айлық есептік көрсеткіш
бойынша жасалынуы;
– корпорациялық табыс салығы бойынша ставканың салыстырмалы түрде
жоғары ... ... және ... ... ... ... ... арнайы салық ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
туралы айтатын болсақ, нарықтық экономикасы дамыған елдерге қарағанда бізде
әлеуметтік-экономикалық даму жағдайының ... ... ... ... шикізат өндірісіне бағытталған, қоғамға ... ... ... ... ... тән. ... орай ... салық
жүйесіне өзгертулер енгізген кезде, оның әлеуметтік жағдайға сәйкес келуіне
баса назар аудару қажет. [17. ... ... ... сфераларын, буындарының қаржы жоспарлары болады
және қаржы жоспарының нысаны, оның көрсеткіштерінің құрамы қаржы жүйесінің
тиісті буынының өзгешелігін ... ... ... қаржылық жоспарлау анағұрлым жоғары сапалық
деңгейде жүзеге асырылады және ғылыми әдістерді, қазіргі ... ... ... ... ... базаны пайдалана отырып, бұл процесті
жүргізуге мүмкіндік беретін жаңа нысандармен және әдістермен молаяды.
Мемлекеттің қаржылық қызметі оның ақша ... ... бөлу ... сияқты үш жалпы бағытта іс-әрекет ететін толып жатқан және ... ... ... ... ... ... элемент
бақылаудың функциясы болып табылады.
Мемлекеттің қаржылық қызметінің сан алуандылығы қаржы жүйесін құрудың
ерекшеліктерімен анықталады. ... әр ... ... ... ... ... меншіктің басқа нысандарының
шаруашылық жүргізуші ... ақша ... ... ... жоя
отырып, бюджет ресурстарын, мемлекеттік кәсіпорындардың қаржы-қаражаттарын
жасау, бөлу және пайдалану жөніндегі функцияларын ... ... ... ... ... кезінде мемлекеттік органдар өзінің
өкілеттікті шегінде қаржы ресурстарын жұмылдыру, бөлу, пайдалану, ... ... ... ... ... және ... алдындағы
қаржылық міндеттерді орындау жөніндегі қаржы қатынастарын реттейтін,
сонымен ... бұл ... ... ... ... белгілі бір
қаржы-құқықтық актілерді қабылдайды.
3.2 Қазақстан ... ... ... ... ... және ... өмірін демократияландыру, экономикалық
реформа шаруашылық қызметті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Бұл талаптарға экономикалық
реформалардың ... жаңа ... ... ... ... ... үшін негіз жасауға шақыратын негіз қалаушы заңнамалық
актілер сай ... ... ... ... ... алу ... ... кәсіпорындар туралы, бюджет және салық жүйесі туралы,
шаруашылқ қызмет бостандығы және кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ұйымдастыру туралы, банктер және ... ... ... ... туралы, банкроттық туралы, шетелдік ... ... ... ... ету туралы заңдар және
басқалар.
Аталған заңдардың ... ... да ... ... әлеуметтік-
экономикалық қатынастарды құқықтық реттеуді жасау үшін база болып табылады.
өзінің табиғаты бойынша бұл заңдар нарықтық ... жаңа ... ... ... ұзақ ... және ... факторлар
ретіндегі қаржы қатынастарын дамытуға бағдарланған шаруашылық тіршілігі,
экономикалық ... ... ... ... аймақ кәсіпорындар мен
ұйымдардың және шаруашылық ... ... ... ... ... жаңа ... негізбен реттеліп отыруы тиіс.
Қазіргі кезде қаржы жүйесі терең өзгерістерге ұшырап, қайта ... ... ... ... басты міндеті – оның Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық дамуын тұрақтандырып, одан әрі ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, өндірістің барлық
буындарында шаруашылық-коммерциялық есепті нығайту болып табылады.
Нарықтық қатынастарға көшу ... ... ... рөлі мен ... артады. Қаржы-несие нарықтық механизмдердің неғұрлым тиімді жұмыс
істейтін секторлардың біріне айналуы тиіс.
Қаржы және ең ... ... ... ... ішкі ... ... және
оның басты бөлігі – ұлттық табысқа, макроэкономика және ... ... және ... ... және ... көптеген
жігінің хал-ахуалына айтарлықтай ықпал жасайды.
Қоғамда істің жайы қаржы ахуалымен анықталады, сондықтан тұрақтану мен
дамудың ... ... ... экономиканың тиімділігін арттыру
жөніндегі жалпы экономикалық шараларды іске асыруды қарастыруы тиіс.
Бұл ... ... - ... ... жетілдіру,
экономиканы әлеуметтік қайта бағдарлау, ұлттық ... ... ... ... тездету.
Сыртқы экономикалық қызметті жандандыру, ішкі өндіріс есебінен тұтыну
рыногын толықтыру проблемасын шешу шаралары ... ... ... ... оңтайластыру, басқару аппаратын ұстауға жұмсалатын
шығындарды азайту, шаруашылық жүргізудің барлық деңгейінде үнемдеу ... ... ... ... ...... ... есепті дамыту, қаржы жүйесінің барлық буындарында
қаржылық өзара қарым-қатынастарды индикативтік реттеу қажет.
Қорытындылай келе, Қазақстан нарықтық және демократиялық ... ... ... ... ... әр ... салада
көптеген жетістіктерге жетті – осындай қиын жодардан ... ... ... ... ... ... бес жылда Қазақстан Орта Азия мемлекеттерінің арасында жалпы
ішкі өнімнің өсуі ... ... ... және де ... мен ... ... айналды. Енді, Қазақстан тұрақты, сенімді серік болып
табылады.
Негізгі инвестициялар ... ... ауыл ... ... ... объектілердің дамуына және туризмнің
дамуына ... ... ... ... ... ... ірі аймақтық мемлекет ретінде, яғни соңғы жылдарда ноу-хау және
қажетті қаржыларды ... ... ... 25 жыл ішінде шетел инвесторлары 100 млн АҚШ долларынан
жоғары болатын келісім шартқа отырды.
Қазақстан әлі де ... ... ... ... [19. ... ... біз, яғни ... мемлекеті алдымызға шамданушылық
мәселе қоямыз – бәсекеге тұрақты ... 50 ... ... ... - ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаев айтқан.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы курстық жұмысты қорытындылай келе мен қаржы, ... ... ... ... ... ... ... құрылымына,
даму, жетілдіру және тағы басқа мәселелерге тоқталып ... ... ... ... ақша қаражаттарының қорын құру және пайдалану негізіндегі
қатынастардың жиынтығын және осы ... ... ... ... жүйе ... ел ... ... тікелей әсер
етеді.
Президенттің Қазақстан халқына жолдауында қойған біздің мемлекеттің кең
ауқымды ...... ... және ... ... Қазақстанды орнату
үшін шекті ұзақ мерзімді басымдылықтарды жүзеге ... ... ... ішкі ... ... және ... үйлесімі, шетелдік
инвестициялар мен ішкі жиналымдардың ... ... ... ашық ... ... ... өркендеу, республика азаматтарының
денсаулығы, білімі мен әл - ... ... ... көлік пен
байланыс, кәсіби мемлекет. Осы басымдылықтарды іске асыру ... зор ... ... ... мен ... ... талап етеді.
Яғни қаржы экономиканың даму процесін қамтамасыз етуге бағытталады.
Мемлекет экономикасында ... ... ... ... ... ... ... Қаржы жүйесінің жағдайына қарап экономиканың
жағдайын ... ... ... ... ... ... ... туғызып, ақша қаражатын ұлғаймалы ұдайы ... ... ... ... және ... да ... қажеттіліктерді
қанағаттандыруға жұмсалады.
Курстық жұмысымның бірінші бөлімінде қаржы сөзінің мағынасын, мәнін,
оның атқаратын қызметтеріне тиісті ... ... ... қаржының сыртқы көрінісі қоғамдық өндірістегі әр түрлі қатысушылар
қаражаттарының қозғалысы ... ... ... ... бетінде бұл
қозғалыс ақшалай соманы шаруашылық жүргізуші субъектілердің бір-бірімен
қолма-қол ... ... есеп ... ... бөлу ... ... ішкі шаруашылық ... ... ... ... кірістеріне салық төлемдерін аудару;
қайырымдылық қорларына ... ... және тағы ... ... ... ... немесе қолма-қол ақшамен есеп айырысу түрінде бір иеленушіден
басқа иеленушіге беруі болып табылады.
Екінші бөлімде ... ... ... ... ... жеке-жеке тоқталып өттім. Мысалы мемлекеттік қаржылар ұлттық
табысты қайта ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда, өндіргіш күштерді жетілдіруде
маңызды рөл атқарады. Мемлекеттік қаржылар әлеуметтік бағдарламаны ... ... ... аппараты мен қорғанысқа, тәртіп сақтау
күштерін қаржыландыруға, сыртқы экономикалық қызметті атқаруға жұмсалады.
Шаруашылық ... ... ... ... ... емес ... ... және елдің қаржы ресурстарының негізгі
бөлігі қалыптасатын ... ... ... ... ... ... заңдардың талаптарына сәйкес бұл қаржылар ұлттық шаруашылықты
одан әрі дамытуға қажетті ақшалай табыстар мен ... бөлу ... үшін ... Ал ... ... ... ... (жалақы, акция дивиденті, банк салымының проценті және тағы
басқалар) ... ... және ... банктегі сақталған
қаржылардың, зейнеткерлік қорды ... іске ... ... қаражатты құрайды. Бұл ... ... ... жиынтығын туғызып, ақша қаражатын ұлғаймалы ұдайы өндірісте
құру, бөлу, ... ... ... және ... да ... ... жұмсалады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... бөлімде Қазақстан Республикасының қаржы жүйесінің жетілдіру
мәселелері қарастырылып, дамытудың алғышарттары ... ... ... ... ... ... яғни ... салық жүйесіне,
бюджет жүйесіне талдау жасалды және инвестициялардың мемлекетке қалай әсер
ететіндігі туралы сипатталды, ... ... мәні мен ... ашылды,
Қазақстан Республикасының қаржы жүйесінің негізгі буындарымен таныстырылды,
сонымен қатар шет мемлекеттердің қаржы жүйесінің құрылымын ... ... ... ... оның ... мәселелері мен осы мәселелердің
шешу жолымен таныстырдым.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Қазақстан ... ... ... ... газет №21,22
Алматы 2004ж.
2. 2006 жылға арналған Республикалық бюджет ... ... 2005 ... 22 қарашадағы № 88-III Заңы .
3. Қазақстан ... ... ... Қазақстан
халқына жолдауы
4. Р.Аимкулов, А.Оспанов «Мемлекеттік ... ... ... 2004 жыл .
5. С.Әкімбеков, А. Баймұхаметова, У.Жанайдаров «Экономикалық теория»
оқу құралы Астана 2002 жыл .
6. ... ... М. ... Е.Жатқанбаев, С.Досқалиев
«Экономикалық теория негіздері» оқулық ... 1998 жыл .
7. ... ... ... ... ... ... оқу құралы Алматы 1998 жыл .
8. Е.Баянов «Мемлекет және құқық негіздері» Алматы 2001 жыл .
9. ... ... ... «Нарықтық экономика негіз-
дері» Алматы 1994 жыл . б.75
10. Қ.Ілиясов, С.Құлпыбаев «Қаржы» оқулық Алматы 2003 жыл ... ... ... ... ... ... Алматы
2001жыл .
12. А.Сахариева, С.Сахариев «Жаңа кезең экономикалық теориясы» оқулық
Алматы 2004 жыл .
13. «Аль ... ... ... ... ... бюджеттік
процедураның орны мен рөлі» Л.У.Мырзабай 2004ж. №1 б.64-67
14. «Аль Пари» журналы «Бюджет аралық ...... ... ... ... ... ... 2004ж. №4 б.100-102
15. «Қаржы-Қаражат» журналы «Мемлекеттік ...... ... ... асырудың негізі» А.Павлов 2000ж.
№1
16. «Қаржы-Қаражат» журналы «Бюджеттік ... ... ... , Б.Есенгелдин 2000ж. №8
17. «Қаржы-Қаражат» журналы «Мемлекеттің әлеуметтік дамуына әсер ету
тұрғысындағы ... ... ... ... ... ... А. 2005ж. №6
18. «Қаржы-Қаражат» журналы «Қазақстанның қаржылық жүйесінің мықтылығы
және оның ... ... З. 2004 ж. ... «Қаржы-Қаражат» журналы «Қазақстанның ұлттық экономикасының дамуының
қаржылық аспектілері » ... А. 2006ж. ... ... таңы» газеті «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси
жедел жаңару жолында» Президенттің халыққа жолдауынан үзінді ... ... ... және оның ... ... 2004 ж. №12 ,2005 ж. №12,2006 ж. №12
ҚОСЫМША А
Сурет 1. АҚШ-тағы салықтардың құрылымы
ҚОСЫМША Б
Сурет 2. Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі
-----------------------
Федеральды ... ... ... ... табыс салығы;
әлеуметтік қамтамасыз ету қорларына аударымдар;
корпорацияның пайда салығы;
акциздер;
басқалар
Салық ... ... ... ... және ... ... ... табыс салығы;
сатуға таңдамалы салықтар;
корпоративті салық;
мұрагерлікке және сыйға ... ... ... (20%):
сатудан жалпы салық;
жеке тұлғалардан табыс салығы;
корпорияның табыстық салығы;
акциядер;
басқалар.
Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі
Халықтың,үй шаруашылығы-ның қаржысы
Жалпы ... ... ... субъектілердің қаржысы
Өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс кәсіп-орындарының жүк көлігі, бай-
ланыс, геология-лық барлау, сау-да дайындау, жабдықтау, мем-лекеттік ұйым-
дардың қаржы-лары
Тұрғын үй-ком-муналдық ... ... ... ... көрсету-
дің, жолаушылар көлігінің, денсау-лық сақтау, білім беру, мәдениет, ... ... және ... ... емес және тағы ... ... ... қаржылар
Облыстардың,қалалардың, аудандың бюджеттері
Материал-дық өндіріс сферасы-ның қаржысы
Өндірістік емес сфераның қаржысы
Жергілікті бюджет
Мемле-кеттік бюджет
Республи-калық бюджет
Арнаулы бюджет-тен тыс қорлар
Мемле-кеттік ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы түрлері және құрылымы6 бет
«Экономикадағы сараптау жүйелері»22 бет
Салықтардың экономикалық-қаржылық негіздері, даму жолдары30 бет
Тауар және тауарды өндіру4 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Бастауыш сынып оқулықтарының лексикалық қорын анықтау62 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь