Үнді философиясы. Көне үнді философиясы

Жоспар:
I. Кіріспе.
II. Негізгі бөлім.
а) Ежелгі үнді қоғамының әлеуметтік жіктелуі;
б) Көне үнді философиясының басты ерекшеліктері;
в) Көне үндінің философиялық ескерткіштері;
г) Буддизм ілімі.
III. Қорытынды.
IV. Пайдаланған әдебиеттер.
        
        Кіріспе.
Үнді философиясын зерттеуші ғалымдар философия ғылымының бастауы, бүкіл Шығыстың философиялық идеяларының қайнар көзі - Үнді елі, ең ... - Үнді ... ... осы ... ... ... келе жатқан мәселелерді көне заманның өзінде-ақ қоя білді деп есептейді. Бұл пікірлермен жалпы алғанда келісуге болады. ... Үнді ... төрт ... ... ... ... вай-шьялар және шудралар. сөзі дегенді білдіреді және ... ... өз түсі ... ... - ... жүйе, адамның варнадағы орны және әрбір варнаның қоғамдағы орны қатаң сақталынды. Мысалы, некелік қатынастар тек бір варнаның шеңберінде ғана ... ... ... бір ... ... ... өтуге болмайды және әрбір варнаның өкілдері кәсіптің ... бір ... ғана ... алады. Брахмандар - ой еңбегімен, кшатрийлер - ... ... ... - жер өңдеумен, қолөнермен және ... ал ... - қара ... ... Атап өтетін бір ерекшелік - ... ... ... қазіргі заманғы Үнді мемлекетінде осы күнге дейін қатаң сақталып отыр. ... ... ... ... Үнді ... ... ... факторлардың бірі осы болуы да мүмкін.
Көне Үнді қоғамының осындай әлеуметтік жіктелуі, осы қоғамда өмір ... ... ... ... ... оның ... ... тақырыбын да анықтады: ежелгі Үндінің философиялық пайымдау объектісі - жеке ... ... оның ішкі ... ... ... ... ... болды.Көне Үнді философиясының басты ерекшеліктері:
1) ... ... ... ... жеке ... сипатының нашарлығы;3) діни-мифологиялық оймен тығыз байланыстылығы;4) философиялық ой ескерткіштерінің хронологиялық жағынан жүйесіздігі және белгісіздігі;5) негізгі философиялық ... ... ... және ... ... ... философиялық ескерткіштеріЕжелгі Үнді философиясының бастауы - біздің дәуірімізге дейінгі II және I мыңжылдықтарда ... ... олар тек Үнді ... ғана ... бүкіл адамзаттың көне әдеби ескерткіштері болып саналады. Кейінірек Көне үнді тілі ... ... ... ... Үнді ... ... ... философиялық ойларының қалыптасып-дамуында айқындаушы рөл атқарды.
сөзі дегенді ... ... бұл ... білім: гимндер, дұғалар, құрбандық шалу, садақа беру формулалары. Оларда ... ... ... ... алғашқы философиялық түсініктер бейнеленді. Ведалар 4 бөліктен тұрады:
1) Самхиттер - құдайларға арналған гимндер жинағы; олардың ең ... ... ... ... 1028 ... ... Брахмандар - діни салт өлеңдер жинағы, философиялық маңызы аса зор болмаса да, Самхиттер мен Упанишадалардың ... ... ... ... - - қоғамнан бөлектенушілерге немесе орман кеңістігінде ақиқат пен табиғат туралы ойға берілушілерге ... ... ... Қоғамнан бөлектенудің өзі , тереңірек пайымдау жолына көшу дегенді ... яғни ... ... ... ... бола ... Упанишадалар - философиялық мазмұны терең, рационалистік сипаты басым негізгі бөлім, Ведаларды аяқтаушы болғандықтан кейде веданта () деп ... ... ... ... ... ... ... дейінгі VІІ-VІ ғасырларда қалыптасып, бұл дәстүр ХІІ-ХП ғасырларға дейін ... ... ( ), яғни ... ... ... ... уағыз тыңдау, дегенді білдіреді. Упанишадалар - ұстаздың шәкіртпен диалог-әңгімесі, оның ... - ... ... ... сол ... ... пен ... бойындағы құбылыстар түсіндіріледі.
Махабхарата көне Үндінің философиялық ескерткіштерінің бірі ... ... ... - , ... ... ... ... жинақталған көне Үнді эпосы, буддизмнің қасиетті түпнұсқаларының ... Көне Үнді ... ... мектептері Жайнизм - көне Үнді философиясының маңызды бағыттарының бірі, аттары аңызға айналған 24 ... ... ... ... - біздің дәуірімізге дейінгі VI-V ғасырларда өмір сүрген, Джина (Жын), немесе, Жеңімпаз деген атқа ие ... ... ... ... көзқарастарында олардың өмір сүрген кезеңдеріне байланысты ерекшеліктер болғанымен, мынадай төрт тиым салуды олар бұлжытпай сақтады: ахимса - тірі ... ... ... зиян ... ... - ұрлық жасамау; сатья - шыншылдық; апариграха - үйірсектікке (М.Әуезов өзінің еңбегінде осы ... деп ... тиым ... ... бүл тиымдарға бесіншісін - брахмачарья - некеден бас тартуды қосты. Жайн монахтары ұстанулары тиіс осы тиым ... екі мың ... жыл бойы ... ... отырғанын ескерте кеткен дұрыс.
Уақыт өте Махавираның жолын қуушылар екі бағытқа бөлінді: ди-гамбаралар () және шветамбаралар ... ... ... ... олар ... ... тыс және одан ... өмір сүреді деп түсінді және бес немесе алты субстанцияны беріп көрсетті:
1) джина - тірі, жан, рухани субстанция; дживалардың саны ... көп;
2) зат;
3) ...
4- және 5) ... пен тыныштықты бейнелейтін дхарма мен адхарма;
6)уақыт. Жайндардың пікірінше, субстанциялар мәңгі және өзгермейді, өзгеретін олардың көріністері ... ... ... ... ... және формалары жоқ, яғни, олар сезім мүшелері арқылы қабылданбайды, сезілмейді және денесіз. ... ... ... ... субстанциялар жатады.
Бұл субстанцияларды қысқаша сипаттасақ, барлық субстанциялар оларды өзіне сиғызатын кеңістікте өмір сүреді. Кеңістік үздіксіз, бірақ адам оны көз ... ... алуы үшін ... оны ... көп идеалдық бірліктерге - прадешаларга бөлінеді деп ... ... ... ... ... бөледі: көрінетін әлем кеңістігі - (лока) және (а-лока), соңғысына көрінетін кеңістік пен прадешалардың шексіз саны кіреді.Зат, ... ... ұсақ және ... ... - ... тұратын, бірігетін және ыдырайтын, сезілетін, формасы бар, бел-сенді, әр түрлі қасиеттерге ие, ... ... ... субстанция. Оның алты күйі бар:
стхула-стхула - , яғни қатты заттар.стхула - , мысалы, ... - ... - , ... ... және ... ... - , көзге көрінбейтін газдар, иістер;сукшма - , ешқандай ... ... ... ... ... ... - атом ... зат.
Уақытты субстанция деп тек қана дигамбаралар мойындайды, ол бар-лық субстанциялардың барлық көріністерінің әлемдік кеңістікте пайда бо-луының, өмір ... және ... ... ... ... және оның ... мәселесін шешуде жайнизм ұғымын ұстанады. Азап - ... ... ... ... ... мәні мынада: жеке өмір ағынын құрайтын элементтерге бұрынғы элементтер мен адамгершілік сипаты бар ... әсер ... ... ... ... жаман қылығы бүкіл ағында ерте ме, кеш пе, бір салдар туғызады. Жайнизм бұл заңды жеңуге болатынына сенімді, оны жеңетін ... ... ... ... жаман істерді адам үш нәрсені орындау -дұрыс сенім, дұрыс таным және дұрыс мінез-құлық арқылы жеңе ... ... адам ... ... ... үшін жан ... тәуелсіз, жоғары тұруы керек. Дене құрсауынан шыға алмаған жан құмарлыққа, нәпсіге икем келеді де, бейнет шегеді, тері ... ... ... лас ... ... өтіп, адам моральдық азғындауға ұшырайды.Моральдік ластанудан, азап-қасірет шегуден азат болу - ... ... ... адам ... ... Оған жету үшін ... үш шартты бұлжытпай орындап, өз құмарлықтарын жеңген рухани ұстаздардың басшылығымен таным процесін үнемі жүргізіп отыруға міндетг Жайндар ... аса ... ... айта кету ... олар тек адам өмірі емес, жалпы өмір атаулының бәрі құнды деп есептеді, жан-жануарлар ме жәндіктердің өміріне де зиян келтірмеуге ... ... ... өзі талабы қатты, қоршаған дүниеден тәуелсіз, кешірімді, тірі мақұлықтар мейірімді аскет адам ғана өмірдің мәніне жетеді деп тұжырымдады.Буддизм - көне Үнді ... ... ... буддизм дінін: негізінде дүниеге келген. Негізін қалаушы - ... ... дей: 560-480 ... Гималайдың бауырындағы Капилавасту мемлекетінде өмір сүрген Сидхартха Готама (философиялық әдебиеттердің көбін Сидхарта Гаутама деп жазылып жүр). Жас шағында бақытты, төрт ... тең ... өмір ... ... ... кәрілік, ауру, өлім секілді жағымсыз құбылыс-тарымен кездескен соң адамды азап-қасіретке толы мұндай өмірден құтқару керек деп ... бұл ... ... ... ... ... ... Әуезов өзінің еңбегінде жақсы баяндады: ( журналы. 1918 ж., №3).
Азапты өмірден құтылудың екі жолы бар: ... ... ... ... адамдардың бәріне ортақ утопия құру және өзіндік ... ... ішкі ... ... ұшырамайтын құру- Будда екінші, экзистенциалдық жолды тандап, тақуалық өмір кешуге. адамзаттың рухани ұстазына айналуға бел байлайды. ... ... ... Урувилланың маңындағы Бодхи ағашының астындағы оңаша жерге орналасқан ... ... жеті ... соң ... ... ... жолдарын тауып, нұрланады. Азап шегу мен қасіретке толы өмірден құтылудың жолын ол төрт ... ... ... өмір - ... күрес, азап, бейнет;2) азап, бейнет нәпсіден, құмарлық-құштарлықтан(өмір сүруге құмарлық, рахатқа құмарлық, өлуге құмарлық) туады;3) азаптың ... бар. Оны ... ... азап пен ... құтылу жолы сегіз қағидадан тұрады.
Буддизм өмірге құмарлықты жеңу оңай емес деп ... Ол ... жол ... алу ... ал оған ... көре білу, дұрыс ой, дұрыс сөз, дұрыс ... ... өмір ... ... ... дұрыс назар, дұрыс көңіл бөлу секілді адамгершілік принциптерден тұратын сегіздік жол кіреді. Осы қасиеттерді сақтай отырып өмір сүру арқылы нирванага, ... ... ... философиясының басқа бағыттары сияқты буддизм де өлі ма-терияның, органикалық дүниенің және жанды дүние элементтерінің ара-сында себептілік бар екендігін мойындайды және ... ... ... ... ... ... теориясы). Буддистер карманы адамның өмірін ең басты бақылаушы деп есептемегенімен. адамдарды ... бар ... ... шақырады, сол арқылы ізгілікке жетелейді. Адамгершіліктік ластану ағынның барлық элементтерін кірлетеді, сондықтан оны ... ... ... ... жолымен нирванаға жетуге болады. Нирвана - адамдардың көпшілігі үстіртін түсініп жүргендей жәй ғана ... ... ... ... пен нәпсіні тыю жолымен жансыз, сезімсіз абсолютке айналу, сананы өшіру. бір сөзбен айтқанда, абсолюттік тыныш күйге жету.Буддизм нирванаға жетуге көмектесетін ... ... ... ... көп ... ... негізделген медитация - йога деп көрсетеді. Тұлға ... мен сана ... ... ал ... ... ... өз ... бір нүктеге жинақтау қабілеті - йога аса ... ... бұл ... әр адамның бойында бар, мәселе оны дамыта білуде деп есептеиді, яғни, көп нәрсе адамның өзіне ... Осы ... ... атап ... керек, себебі буддизм адамның жетілуі оның өз қолында, адам бейнет-қасіреттен өз күшшен, сыртқы күштердің, қоғамның ... ... ... және ... ... ... ... қабілетті деп пайымдайды.Нирвана теориясы адам рухының еркіндігінің, оның материалдық дүниеден, ... ... ... ... ... ... Осы себепті Будда философиясы өзінен кейінгі көптеген философиялық ағымдарға, әсіресе Батыс философиясына қатты әсер ... ал ... діні ... ... ... де кең ... отыр.Чарвака-локаята - философиялық әдебиетте Көне Үнді филосо-фиясындағы материалистік деп қабылданған бағыт (локаятиктер). сөзінің мағынасы ... ... бір тобы ... ... ... ... ... деп болжамдайды, басқа бір ғалымдар бұл ағымның негізін салушы Брихаспати деп есептейді, ал кейбір ғалымдар чарвака-локаятаның ... ... ... ... ... Бірақ Көне Үнді ескерткіштерінде бұл ағым туралы мәліметтер кездеседі, сондықтан да соңғы болжам негізсіз. Чарвака-локаятаның материалистік сипаты оның таным ... ... ... Таным-праманың негізі прамана ретінде локаятиктер логикалық түйін-тұжырымдарды емес, ақиқат екендігі күмән туғызбайтын қабылдауды ғана мойындайды, оның негізі - ... ... ... адамдар көбіне ой түйіндеулерге сенеді де, қателеседі, ал оларда ақиқат сирек кездеседі, басқа сенімді адамның пікірі де біз үшін ... ... бола ... о ... ... бұ ... ғана бар және бұ- ... болмыс пен онда өмір сүруші заттар мәңгі және өзгермейтін төрт элементтен: жер, от, су және ауадан тұрады деп есептейді. ... ақыл және ... ... ... де осы ... олар мақұлық дүниеден өткенде ыдырайды. Локаятиктер жанның, Құдайдың бар екендігін терістейді. Олар адам ... ... - осы ... ... ... ... азап-қасіреттен аулақ болуға ұмтылу деп түсінді, яғни чарвака-локаята гедонизм принципін ұстанды.Көне Үнді философиясының негізгі ұғымдарыКөне Үнді философиясын ... ... ... Үнді филосо- фиясының терминологиясы шым-шытырық, ұғымдары аударуға қиын. бір ұғымның өзі бірнеше мағынаны береді деп ... және оның ... Үнді ... ... ... Еуропадағы ойлау жүйесінен мүлдем белектігімен, оны белгілі бір логикалық жүйеге ... ... ... ... ... да, әр халықтың өмір салты, дүние туралы түсінік ұғымдары, пайымдау тәсілі әр түрлі. Сол себепті бір ... өз тілі ... ұғым - ... ... ... ... ... терең мағынасын жеткізу мүмкін емес. Мысалы, қазақ халқынын адам, ... ... ... ... ... ... ойларын білдіретін ұғымдарды орыс тіліне аударған күндеде олардың өзіндік терең мазмұнын, ұлттық ... дәл ... ... де, ... Үнді ... негізгі ұғымдарының мазмұны туралы жалпы түсінік беріп қарайық.Архат - дегенді ... ... деп ... жеткен, сананын тыныш ағынын бұзатын құштарлық-құмарлық сезімдерін жеңген адамды атайды.Атман - бұл ұғымның бірнеше мағынасы бар: , , . ... ... ... ең ... ... - ... және ... космостық психикалық болмыс ретіндегі . Осы мағынада атман бүкіл бар ... ... ... және ... ... негізі және соңы. Атман рухани және денелік деп бөлінеді, сондай-ақ, ол көбіне ақыл-ойдан, сез бен тыныстан тұратын ... ... ... ұғымымен бірдей деңгейде түсініледі. Брахман - бірнеше мағынаға ие ұғым 1) абыздар кастасының, ... ... 2) ... 3) ... ... 4) құдай; 5) субстанция.Будда - , . Кең мағынасында - арамдаушы сезімдер мен білместікті жеңу ... ... және ... ... және салыстырмалы табиғаты туралы білімдерді толық меңгеруге жеткен адам. Тар мағынасында - будда ... ... ... ... ... ... немесе Дхарма (санскрит тілінде) (сіһагта) - бірнеше мағынаға ие ұғым. Ең әуелі Будда Ілімі, рухани білімнің кви-нэссенциясы ... ... ... ... ... ... ... заң, табиғат, діни қағида және тағы басқа ұғымдарды біріктіреді. Төмен Дхарма қарапайым деңгейдегі құбылыстардың әрекетін, ал Жоғары Дхарма болмыс ... ... ... әрекет етуін түсіндіреді. Тағы бір мағынасы - болмыстың элементтері. Әлемдік процесс - ... ... және ... ... алған нәзік, еткінші 72 дхарма-элементтердің өзара әсер етуі және оның ... ... ... тыныш күйге, сенуге жету.
Иога - әдетте бұл ұғым индивидтің өзін-өзі физикалық жағынан жет-ілдіруінің техникасы ретінде түсініледі. ... йога - ... ... ... ұғым. Ежелгі үнділіктер тұлғаны (риdgа1а) жеке элемент-теден тұратын рухани белік пен атомдардан тұратын ... ... ... деп ... ... ... аса құнды, егер оларды дамытуға қажетті деңгейде назар аударылса, олар ... ... ... элементтер - бағалық сараптау жасай білу қабілеті және ойларымызды бір нүктеге жинақтай білу қабілеті. Sаmаdhі немесе уоgа ... ... - . Ең ... ... іс-әрекеттің өзі бүкіл өмір ағымына әсер етеді де, бұл себеп, - жақын уақытта болсын, не біраз уақыт өткен соң ... - ... ... салдар туғызады, ол жақс немесе жаман болуы мүмкін. Жағымды істердің ... ... пай да ... ал ... ... ... қасірет әкеледі. Осы адамгершілік заңдылығы карма деп аталады.Нирвана ->>жоғалу>>, . Күнделікті өмір - бітпейтін күйбең ... ... толы ... ... ал ... - осы ... шегуден, карма заңының негізінде қайта туылудан құтылып, сананың өшуі, болмыстың арамдықтан тазаруы. Адамның бұл күйін ... ... ... үнді ... ... ... логикада және уақыттан тыс деп қарастырады. Әдетте нирвана ұғымын рахат ұғым ... ... ... ... ... ... түйсікпен, сезіммен баланысты күй, ал нирвана-абсолютте түйсіктер де, сана да, жігер де жоқ ол зұлымдық пен құмарлықтар-дың тынышталуы, ... ... дәр ... ... - азап-қасіретке толы қайта туылудың, өмір мен ... ... ... ... ... - білместікте, сондықтан одан құтылу жолы - нирванаға ену.
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Құдайберген ... ... ... ... ... ... - ... пәндер
Факультеті: физика - математика
Мәнжазба
Тақырыбы: Үнді ... ... Ш.Б., ... ... ... 2012жы ... Кіріспе.
* Негізгі бөлім.
а) Ежелгі үнді қоғамының әлеуметтік жіктелуі;
б) Көне үнді философиясының басты ерекшеліктері;в) Көне үндінің философиялық ескерткіштері;
г) Буддизм ... ... ... ... ... Ә. Х. ... Философия. Алматы 2005.
* Қ.Әбішев. Философия. Алматы, 1999.
* Ә. Х. Тұрғынбаев. ... ... ... үнді ... тән ... ... - адамгершілікке, руханилыққа баса назар аудару. Ертедегі үнді философиясы үшін адамның көре білудің зор маңызы болды. Сондай - ақ ... ... ... жетілдіру мәселесін барлық философиялық пайымдаудың өзегі етіп қою арқылы ертедегі үнді философиясы адам танымға және бай тұрмысқа талпынумен қатар, ... ... ... рухани дүниеге де талпынуы тиіс деген талап қойды.
Ертедегі үнді ... тән ... бір ... - онда салт - сана ... ... байланысты. Бұл мәдениет ұстаздың бет бейнесін толық қайта жасауды, яғни оның қимыл - әрекетіне, сөйлесуіне, ойлауына ... ... оған ... ... ... ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы туралы6 бет
Философияның пайда болуы мен дамуы, негізгі тарихи типтері25 бет
Шығыс философиясы18 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Үнді философиясы11 бет
Үнді философиясы мәдениеті10 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы4 бет
Социалогия ғылымы13 бет
Ежелгі дүние философиясы21 бет
Ежелгі үнді философиясы жайлы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь