Сайлау науқанында саяси маркетинг пен PR-тің қолдану тәжірибесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3.5

I Бөлім.
Саяси маркетингтің теоретико . әдістемелік негізі ... ... ... .. 6.38
1.1 Саяси маркетингтің ұғымы мен атқаратын қызметі ... ... ... 6
1.2 Саяси маркетинг жүйесіндегі Public Relation технологиясының орны мен ролі . 25

II . бөлім. Сайлау науқанында саяси маркетинг пен PR.тің қолдану тәжірибесі
2.1. Салау науқанында сайлау маркетингінің тәжірибелік қолдану
2.2 Қазақстан Республикасындағы сайлау науқаны кезеңіндегі Public Relation технологиясының қолданылуы

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54.57
Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58.60
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... 61.63
        
        Кіріспе _____________________________________________________ 3-5
I Бөлім.
Саяси маркетингтің теоретико – әдістемелік негізі ... ... ... маркетингтің ұғымы мен атқаратын қызметі ____________ 6
2. Саяси маркетинг жүйесіндегі Public Relation технологиясының орны мен
ролі ... ... ... ... мен Public Relation технологиясының қолдану тәжірибесі
_______________________________________________ 39-53
3. Cайлау алдындағы процесстердегі сайлау маркетингтің тәжірибелік ... ... ... ... Республикасындағы президенттік сайлау науқаны кезеңіндегі
Public Relation технологиясының қолдануы ________ 49
Қорытынды ________________________________________________ 54-57
Сілтемелер ________________________________________________ 58-60
Қолданылған әдебиеттер тізімі _______________________________ ... ... ... 2005 ж. ... ... ... ... Қазақстан Республикасының тарихында елеулі оқиға ... ... бері ... ... бет ... елімізде
азаматтардың демократиялық жолмен көңілін білдіру, яғни сайлау науқандары
мен референдумдар ... өтіп ... ... ... ... дауысы үшін легитимді күрес, яғни саяси маркетингте PR
технологияларды сайлаушылардың ... әсер ... ... ... Мұнда Қазақстан Республикасын ... ... ... ... ... ... ... Елімізде
нарықтық қатынастардың дамуына байланысты жалпы әлемдік, ... ... ... ... науқандарын өткіздіру тәртібі көптеген
өзгерістерді басынан өткіздірді.
Бүгінгі күні сайлау науқанында халықтың ... ... ... ... ... ... ... не партиялар арасынан таңдау жасаған кезде PR
технологиялардың объектілері ретінде әсер ету ... ... ... ... нақты көрсеткіштерінің
бірі. Сайлау институты саяси маркетинг пен қатынас технологиялары арасында
жүзеге ... Өз ... PR ... қалыптасуы мен дамуы
саяси маркетингпен байланысты.
Саяси маркетинг өзіне тән ... ... ... ... ... іске қосылады. Қарсы айтсақ сайлау технологиялары
саяси маркетингтің қызметтерін тежеуге де ... ... ... ... ... ерекше мәні бар. Өйткені PR
технологияларды қоғамдағы саяси нарықтың және ... ... ... жағдайының көрсеткіші болып табылады. PR технологиялар сапалы
элитаны қалыптастыруға әсер ... ... ... ... ... ... ... қолданылуы, «таза» емес адамдардың
билікке ұмтылуына тосқауыл қояды және қоғамдық бақылаудың мұндай ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. PR технологиялары қоғамның саяси мәдениетінің де көрсеткіші, өтпелі
қоғамдардағы сайлау институттарының және PR ... даму ... ... ... ... ... маркетингі саяси идеялардың бәсекеге қабілетті және ... ... мен ұйым ... ... ... тек ... науқаны
кезінде ғана емес сонымен қатар халықтың саяси қажеттіліктерін, мүдделерін,
артикуляциялайтын және агригациялайтын эффективті ақпараттық құрал ... ... ... ... Қазақстандағы саясаттану
ғылымының қалыптасып келе жатқан жас ғалым екендігін ескерсек, онда саяси
маркетинг пен PR ... ... ... мәселесі де кейінгі
кездері зерттеу нысанасына айналып отыр. Қазақстаннын белгілі ғалымдары
Адилова Л. Ф., ... Ш. А., ... С. Ю., ... Ғ. Ж., Досанова
С. Ж., Платонов С., ... ... көре ... ... бірге Қазақстандағы сайлау институтының және сайлау жүйесінің
қалыптасуы, сайлаушылардың мінез-құлқы, ... ... ... мәселелері, партиялық сайлауларға қатысу мәселелері ... Ғ. Ж. ... С. ... еңбектерінде зерттеледі [2].
Сайлау технологиялары туралы ... ең ... Е. ... «Генезис
выборной демократий в современном Казахстане: проблемы и преспективы 1990-
2000» (А.,2000) деп аталатын монографиясында көтерген болатын.
Зерттеу жұмысымда PR ... мен ... ... ... ... даму ... түсіндіріп кететін теориялық фундаментің келесідей
ғалымдардың еңбектерінде ... ... П., ... П., Сэм ... ... Рекс ... ... «PR» бойынша Сан-Францискодан келген
маман Рекс Харлоу, «PR»-дың түрлі анықтамаларын ... ... ... ... ... ... береді: ««PR» бұл ... мен ... ... ... ... пен ... ... оны бекітудегі әрекет етудегі басқару қызметінің бір түрі» [3]. «PR»-
дың тәжірибелік негізі бойынша үлкен зерттеу жұмысын ... ... Сэм ... ... ... ... ... саяси маркетингтің әрекет механизмдеріне Т. Лови, С.
Вильсон еңбектерінде байқауға болады. Ресей Федерацисының ғалымдары смяси
маркетинг пен «PR» ... ... ... ... бұл ... ұғымына және тәжірибелік негізіне келесілердің
еңбектерінде танысуға болады: Ковлер А. И., ... Е. Г., ... ... Г. Г., ... В. ... ... ... мен міндеттері. Қазіргі кезде ... ... ... ... әдебиеттерге және де
дамыған демократиялық елдердегі тәжірибеге, сондай-ақ Қазақстан мен ... ... ... ... ... жасай келе, саяси маркетинг
жүйесіндегі «PR» технологиялар жайлы тұтас бір тұжырым ... ... ... «PR» ... ... мәселесінің орташа
деңгейімен келе жатқанын ескере отырып, бұнымен қоса тақырыпты ... үшін ... ... жүзеге асырылады:
• Саяси маркетингтің теоретико – әдістемелік ... ... ... саяси маркетигтің ұғымы мен атқаратын қызметі;
• Бұны анықтағаннан кейін саяси маркетинг жү ... ... ... орны мен ролімен танысу;
• Cайлау маркетингі мен Public Relation технологиясының қолдану
тәжірибесі;
• Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... Relation ... ... жұмысымның объектісі. Қазақстан Республикасының сайлау науқанындағы
«PR» технологияларының орны.
Зерттеу жұмысымның пәні. Саяси маркетинг пен «PR» ... мен ... ... ... ... ... пен «PR» технологияларының қалыптасу жолдары мен ... Ал, ... бәрі бір ... тек қана ... ... ... сонымен қатар барлық салаларда даму мүмкіндіктерін кеңейтуін табады.
Зерттеу жұмысымның әдістемелік негізі. Бұл ... ... ... ... логикалық, тарихи, салыстырмалы, ... ... ... ... ... ... екі бөлімнен, әр тарау екі парографтан тұрады
және қорытынды мен пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
I – Бөлім
1.Саяси маркетингтің ...... ... ... ... мен ... ... маркетинг бұл коммерциялық емес маркетингтің автономды бөлігі
ретінде, мамандар мен кең ауқымды жұртшылықтын назарын ... ... ... әлеуметтік басқарудың кең ауқымды өрістеріне коммерциялық емес
сектормен басып кірді. Нарықтықты реттеу принциптері адамзаттың күнделікті
әрекеттеріне енуінде, ... ... ... жаңа ... ... және ... ... бағыттауға алып келді.
Маркетинг күн шуағына бөленген орынды алумен қатар саясаттың аумағында
да ... ... ... ... қатынасының құрылымына маркетингтік әдістер жүйесінің
тәжірибесі әлеуметтік–саяси технологияларды эффективті ... ... ... ... көптеген елдерінде шынайы функционалдық
жетілген мемлекеттік ... іске ... ... ... ... ... техноқұрлымның ролі жоғары дәрежеге жетуінің
нәтижесі қызығушылық ... ... ... ... ... ... – қатынасты реттейтін қабылдаулар күшейе бастады. Олардың белсенді
өзара қарым – ... ... ... ... тәртіпті –
құрлымдарында нәтижелі үйлестіруге қабілетті.
Әдетте маркетингтің экономикалық ... ... ... ... мен ... алып келеді, бұл арқылы бөлек тұлғалар,
ұйымдар мен қоғамның ... ... ... ... ... ... ... бейімделген болатын,
бірақта нәтижесінде басқа бір қызмет пайда болады. Оның мәнің Филипп Котлер
анықтап түсіндіріп кетеді ... және де оның ... ... ... ... ... адам көптеген тауарлардың түрлерін көз
тасасынан қалуы мүмкін, мысалға ұйымдарды, бөлек тұлғаларды, орындар ... [6, ... келе ... емес ... ... ... Ол қоғамдық
қызығушылықтарда әрекет ететін немесе кез – келген идеяларды ... ... және ... іске ... ... Р. ... мен Б. Берманом коммерциялық емес маркетингке келесідей
анықтама береді, яғни ол ... ... ... ... ... бір идея
үшін, ұйымдар мен жеке тұлғалардың іс - әрекеті ... ... ... де ... және коммерциялық емес маркетинг
арасында айырмашылық бар. Себебі ... ... іс - ... ... екіншісі адамзат өмірінің іс - әрекет саласымен
байланысты. Яғни коммерциялық емес ...... ... ... ұйым ... ... ... жауып тұратын кең мағынадағы
түсінік.
Маркетинг қызметтің саяси өрісте қабылдау қиыншылықтары ең ... ... ... ... ... оны ... ... байланыстырады. Бірақта ғасырдын басында көрінген
ерекше басқару теориясы ретінде, ол жаңа әлеуметтік реттеуші ... ... ... ұзақ ... өтті. «Маркетинг» түсінігі
кең қолданылатын ... ... ... ... ...
маркетинг «қызметтері», «ұйымдары», «тұлғалары», «идеялары», мен «орындары»
сияқты әр аталып шыққан ... - ... ... ... болып табылады.
Маркетингтің саясатта кең қолданылған анықтамасын (ал оның ... бар) ... ... алдын ала күйреуге алып келеді, себебі
кәзіргі кездегі ... ... ... ... ... және ... ... көбі берілген мәселелерді зерттей
отыра келесідей түйінге тоқталды, яғни маркетингті ... ... ... ... ... ... ... Маркетинг саясатта жиі
әділетті, бірақта коцептуалды емес процесс ретінде анықталады – ол «public
relations - ... ... ...... ... шыңында»
[53], немесе бір құралдын әдісі арқылы саясаттын ... ... ... шешуге бағытталады. («БАҚ – саяси маркетингтің құралы ретінде»)
[8, 223]. Мүмкін бұл маркетингтін қызметінде ... бір ... ... ... ... мен ... саяси тәжіребиесін
нашар зерттеу механизмдер құрылымдары, түрлері мен мазмұндары жайлы бұлдыр
көріністермен.
Ең бастысы саяси маркетингке анықтама беру үшін ... ... ... ... ... компаниясында бір жағынан экономикалық нарықтағы
сияқты өзінің сайлауын ... өз ... ... ... ... ... бар. Ал ... жағынан өзінің тауарын сатып ... ... ... ... ... өндірушілердін әрекеті бұл
сайлаушылардын соған берілетіне үміт ... өзін ... ... ... ... ... ... өзінше бір нарық ретінде, ал
маркетинг технологияларын саяси ... ... ... ... ... саяси нарықты «тұтынушылар ... ... мен ... ... ... ... ... ықыластарын эффективті түрде келісімділікті
қамтамасыз ететін саяси тауарлар мен қызметті өндіріп және де оны тарататын
жүйе» деп ... ... ... – бұл ... ... ... ... сайлаушылардын дауысын айырбастау жүйесіндегі кеңістік,
сонымен қатар саяси нарықтын ... ... ... ... жету ... ... ... тек қана жалпы теориялық үйлесімдер мен тәсілдерді
жабдықтамайды, ол сонымен қатар халықтық ... өзін ... ... ... ... технологияларын ұсынады. Сонын ішінде құрметті орынды
маркетинг алады, яғни негізгісі маркетинг.
Ғылымдардын көбісі маркетинг деп ... ... ... баға беру ... ... ... жұмыс күшін нарығынын дамуы,
сонымен қатар осы ... ... үшін ... ... ... ... ... әрекеті. Осы әрекеттін
көмегімен қызмет пен бұйым мен қызметті тұтынушыға сатып, қалай ... ... ... ... ... ... ... бірі, Американдық зерттеуші Э. Бреч
келесідей анықтама ... ... ... бір зат пен ... ... ... және ... сатып алуға, қолдануға
себептер туғызатын ... ... ... классикалық себептерінде берілген екі анықтамасында
кездеседі. Котлер маркетингтің әмбебаптылық идеясын қалыптастырып ... ...... ... ... ... адам іс - әрекетінің түрі» дейді.
Маркетингтін «кең» және «тар» түсінігін қолдаушы француз зертеушісі Ж.
Ж. ... ... ... және ... ... ... ... деп «қажеттіліктің жүйелік және ... ... ... зат және ... ... ... ... қамтамасыз
ететін тиімді концепцияны жасауды » атайды. Ал операционалдық ... ... ... және ... ... ... ақпараттандыру үшін
коммуникация саясатын ұйымдастыру және сатып алушы іздеуде заттың ерекше
сапаларын көрсету үшін» - деп ... ... ... ... қолданбалы пән, ол сатушыны және
олардың ақпараттық маркетинг ... ... ... ... алудағы
шешім қабылдау механизмін басты міндет етіп қоятын экономика, әлеуметтану
және психология ... ... ... ... ... Питер Друкер пікірі бойынша
маркетинг қарапайым сатудан алыс, ол іс - ... ... ... ... бизнесті түгелімен қамтиды: «маркетинг – тұтынушынын көзқарасы
бойынша - ... ... ... ... және жауапкершілік
өнеркәсіптің барлық саласына еңгізу керек. Келесідей: «маркетингтің мақсаты
тұтынушыны білу және ... Осы ... зат пен ... оны ... ... ... ... маркетинг сатып алуға дайын, сатып алушы да
іске ... Бұл ... ... ... бірі – зат пен ... ... анықтамасының көп болуы американдық зерттеуші К. Крозьенің
арнайы зерттеу ... ... Ол 50 – ге жуық ... үш ірі ... ... өндіруші компания мен нарық арасындағы ерекше каналдарды
құратын іске асырушы ... ... ... анықтама;
2. Маркетинг бизнестін концепциясы немесе фәлсафасы, ... ... ... еркіндікті қамтитін әлеуметтік алмасу процессі
ретіндегі анықтама;
3. Идеяда және тәжіребиеде өмір сүре ... ... мен ... кездесетін ерекше бағыт ретіндегі маркетинг анықтамасы.
ХХ ғасыр ортасына дейін Ф. Котлердің көрсетуі бойынша маркетингті
өзінің қажеттіліктерімен ... бар ... кең ... байланысы бар
ғылыми ұйымдасқан жүйе ретінде түсінбеді. Кәсіпкердің басты ісі өнім шығару
немесе қолда бар құралдар арқылы сату ... ... ... ... ... ... өсуі, тұтынушы табуды қиындатты. Жағдай:
өндірістен бастамау ... ол ... ... ... зерттеуден бастау керек екендігін көрсетті.
Котлер бойынша маркетинг – айырбасты іске асыру үшін нарықпен ... ...... ... мен ... ... қатар бұл тек ... және ... ... ... ... жұмысы.
Бұл анықтамаларды қарастырып, саяси субъектілердің әрекетін саяси
нарықтағы спецификалық ... ... мен ... ... дамытуға
бағытталған әрекет ретінде қарастыруға болады. Бұдан біз ... ... ... ... өндірілген тауарларды дамытуға,
тұтынушы сұранысының әдістемесін зерттеудегілерді саяси тәжірибеде де
қолдануға болады. Сол ... ... ... ... ... ... маркетингке көптеген анықтамалар берілген. Солардын
ішінде кең таралғаны келесідей: саяси маркетинг – бұл сайлауда жеңіске жету
мақсатымен ... ... ... ... билік ұйымының депутат
өкілдігіне ... және де ... ... ... ... ... құруға бағытталған, кең комплексті шара. Бұл ... ... ... ... ... ... байқаймыз,
яғни мұнда саяси билікті құруға бағытталғандықтығын ... ғана ... ... саяси маркетинг саяси демократиялық режимі бар
шетел елдерінде кең тарауын алды. АҚШ – пен т.с.с. ... ... ... ... ... ... мен ... көптеген
фирмалар әрекет етуде. Көбінде барлық саяси партиялар, көпшілік ... ... ... ... ... маркетинг, басқалар сияқты өзінің ... ... ... және де ... ... Бұл ... айырбас
ретінде саяси партиялар (және кандидаттар) ең бастысы сайлауларда
Тұрғындардың қолдауларын алғысы келеді, сонымен ... ... ... күшейту мақсатымен өткізілген референдумдарға т.с.с. әр ... ... ... ... жаңа мүшелерді жақындатқысы келеді.
«Саяси маркетинг» ұғымы кең мағынада қолданылады. Мұнда саяси
партиялар мен ... ... ... ... ... ... сайлау процессіндегі БАҚ – тің ролі, саяси лидерлердің имиджін
құру мәселелері т.с.с. сауалдарды зерттеуді айтады.
Саяси маркетинг өзінің ... ... ... ... ... коммерциясын маркетингтен алады. ... ... және ... коммерциялық маркетинг кәсіпкершіліктің пәні, фәлсафасы мен
құралы болып табылады.
Саяси акторлардың ... ... ... алғы ... тұрады:
• Қоғамның саяси жүйесінің демократияландырылуын, ... іс - ... ... ... ... ... ... бөліну принципінің іске асырылуы, ... ... ... ... мемлекттік биліктен бөлінуі;
• Саяси нарықтық қалыптасу шартында бұрынғы қалыптасқан ... ... ... мен қызмет ете алмауы, ондағы саяси субъектілерінің
бәсекелестігі. Лидерлер ... ... ... мен ... де ... Элиталарды бір – біріне қарсы қою арқылы, ... ... ... қолданылған авторитарлық саяси жүйенің, ескі
саяси басқару компаниялардан жинаған тәжірибенің жетіспеушілігі;
... ... ... ... ... сайлану
принципінің тек қана заң шығарушы биліктердің өкілдеріне де ... ... ... ... ... болып жатқан өзгерістер.
Саяси маркетингтің негізін қалаушы Филип Котлерді санайды. Саяси
маркетингтің негізің қалаушылардың бірі Дэн ... ... ... ... ... ... саясаттың маңызды элементтерінің бірі саяси
науқандарға көңіл бөлді. Оның ойы бойынша ... ... сай ... коммуникациялық технологиялардын келуі арқылы, саяси компаниялар
қоғамдық өмірдің басқада салаларындағы науқандармен ... ... ... ... ... ... ... «Саяси науқандар» АҚШ демократиясы үшін өмірлік
қажет, ол бастысы, басқару құқығы үшін ... ... ... ретінде қажет.
Демократия өздерінің лидерлерін қайталанып тұратын, кезеңмен келетін,
ашық сайлаулар арқылы іріктейді. Бір – ... ... ... мақсаты
сайлауда жеңіске жету. Демек әрбір үміткердің науқанының басты ... жету ... ... ... ... ... ... бірігуіндегі электоралдық технологияларға көңіл аудару пайда
болады. Бірақ науқандардың басты ... ... ... қызметтері де
болады. Науқанның имплициттік қызметі жеңіске жетуде беретін көмегінде
емес, ... қоса ол ... ... ... ... демократиялық
сайлаулар арқылы адамдар азамат екендерін сезініп саяси жүйені басқаруға
қатысады.
Атақты француз саясаттанушысы мен ... ... ... ... Д. ... келесідей анықтама береді: Саяси маркетинг бұл саяси ұйымдар
мен биліктегілер өздірінің мақсаты мен бағдарламаларын ... үшін және ... ...... ... ету үшін қолданатын теориялар мен
әдістер жиынтығы [10,49].Басқада саяси басқарудын өкілдері Т. Лови мен ... (АҚШ) ... ... ... ... қызметінің пайда
болу себебі бұл үкіметке ... ... ... ... ... ... ... оны бекіту үшін күрес болып табылады. Мұнда
олар сол немесе басқада сұрақтар ... анық бір ... ... ... «Имидж, ғылым, саясат, және де басқада идеялар жайлы сұрақтар
шапшаң түрде кең танымал және де әйгілі болуда» [11]. ... ... ... уақыттан уақыт пайда болуда. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қамтуда, ал саясат идеясы болса
өзгеше бір құбылыс болып табылады. Жаңа ... ... ... саяси идеялардың сәтті немесе сәтті емес өндірісі
әрқашанда ... ... ... ... ұйымдастырылған
топтардың қызығушылықтары немесе үкіметтік ... ... ере ... және ол аяқ астындағы энтузиазм нәтижесінен көрі
алды артын ойластырып қойған саясат ...» [12].
Кейбір практиктер ... ... ... ... ... ... ие және де ол өзінің жеке сөз тіркесі ... ... «public ... ... ... танымал маман Брендан Брюс,
«билікке жету күресіндегі жаңа маркетинг техникасында, маркетингті өзін -
өзі қолдану емес ... тура ... ... ... ... ... ... қолданылуымен » дейді [13, 350].
Басқада мамандар «стратегиялық маркетингті» қолдану тән деп санайды.
Оның қызмет ... тек қана ... ... ... ... ... кеңейтілмейді, сонымен қатар мемлекеттін саясаты мен басқада
қоғамдық ұйымдарда қолданылуда.
«Стратегиялық маркетингтің бейімделу іс – ... ... ... ... ... ... ... және де экологиялық балансты
бұзбай тұтынушылардың сұраныстарын қанағаттандырады».
Жиі саяси өрістегі маркетингті «саяси ұйымдардың маркетингі мен ... ... ... ... ... ... тармақтын
бөлігі» деп атайды - ... ... ... ... және ... ... билікке жету ... әсер ету ) [16, 30-31] - ... ... ... мінез – құлықтарын оптимизациялау жүйесі мен максималды дауыс
жинауға бағытталған мақсатты ... ... әсер ... ... фәлсафасына, теориясына, рационалды технологиясына
және де саяси науқандарды ұйымдастыруды түрлі ... ... ... ... ... – экономист маркетологтар болды. Солардын ішінде
жоғарыда аталған Ф. Котлер ... ... ... ... ... мәлеметтерді логикалық тұрғыдан құрылған коммерциялық
саласындағы ірі мамандардың бірі. Ф. Котлер ғана бірінші болып ... мен ... ... ... ... мақсатында стратегия
құру үшін, коммерциялық емес салада қолданылу ... ... ... ... зерттеушісі Н. А. Оразбаева, басқару әрекетінің түрі деп
«институционалдық маркетинг» немесе ... емес ... ... Ол түсініктер позицияларды ... ... ... және ... аудиториялардың белгілі ұйымдар мен ... ... ... саяси маркетингке берілген бірінші анықтамалары «технологиялық
әдістен» аспады. В. Ф. Халипованың басшылығымен ... ... ... ... деп әр түрлі әлеуметтік ұлттық қауымдастықтарға
және ... әсер ... ... ... ... ... ... табылатын саяси технологиялардың алуандылығын атайды.
Сонымен саяси маркетинг теория әлде ... ... төрт ... ... ... ... ... қоғамда, құқықтық мемлекеттерде және де демократиялық
саяси жүйеде басқарушы мен бағынушылар ... ... ... Мемлекет пен қоғам, лидерлерімен бұқара ... ... ... ... ... ...... әрекет концепциясы
ретінде;
3. Нарықтық, ... ... ... ... лидердің
бағдарламасы мен жобасының күштілігін қамтамасыз ету тәсілдері
туралы ...... ... ... ... ... ... іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... компаниялар.
Саяси маркетингтің негізгі түрлері мен атқаратын қызметі
Саяси маркетинг көптеген қызметтер атқарады. Негізгілері келесіден
тұрады:
• Идеялар, ... ... ... жобалары сияқты саяси
нарықты құру;
• Ұлттық қызығушылықты немесе бір мемлекеттің аумағында әр түрлі қоғам
топтарын біріктіру;
... ... ... ... ... шығару мен табу. Сонымен
қатар, компитентсіз саясаткерлерді бөлу. Бұл ең ... ... ... ... ... адамдар топтарына әсерін тигізетін саяси лидер
– тұлға;
• Жаңа саяси идеяларды, жобалар мен бағдарламаларды шығару негізбен ... ... ... ... ... ... Демократияны нығайтып, дамуына серіктесу. Себебі саяси сайлау жағдайы
бар жерде сөз бостандығы мен разылығын айтатын бостандығы болады, яғни
барлық демократиялық процесстерге тән ... ... ... ... ... ... объектісіне байланысты іске
асырылады. Берілген түрлі критерилердің негізінде: ... ... ... ... ... және ... идеялар мен
концепциялардың маркетингі.
Саяси кандидаттардың маркетингі кең ... ... ... ... мен оның ... ... маркетинг. Нақты мақсатына
(кандидат қайтадан сайланады немесе бірінші рет ... ... ... оған ... белгілі бір қатынасын құруға ... ... ... ...... ... жеткілікті
сайлаушылардың қолдауын алу.
Саяси ұйымдардың маркетингі бұл да кең ... ... ... ... саяси партиялар, саяси блоктар, ... ... ... ... қызметтің мақсаты – сол немесе ... да ... ... ... ... ... Егер де ... пен тұрғындардың
белгілі бір топтармен кез – ... ... ... ... әсер ... жағдайды жақсы жаққа өзгерту керек.
Саяси идеялар мен концепциялар маркетингі. Мұнда ең бастысы сайлау
науқанындағы саяси ... ... ... ... және ... бағдарламаларындағы маркетингтік идеялар жайлы айту қажет.
Берілген жағдайда маркетингтің мәселесі үміткерлердің саяси ... ... жету ... ... мәні мен ... ... ... өткен
кезеңдерінде ашылады.
Саяси маркетингтің кезеңдері
Саяси маркетинг процессінде ... ... ... Олар ... көздейді – көп санды адамдардан (топтар мен ұйымдар) ... ... ... ... ... ... «тұтынушы» қылып
жасау. Берілген мақсат кезеңмен шешіледі. Бастапқы мәселе – саяси нарықты
зерттеу. Ол ... ... ...... ... ... ... тұрғындардың сайлау алдындағы ... ... ... жайлы ақпараттардың қажеттілігі),
қарсыластың әрекеті жайлы толық және сенімді ақпаратты ұсынады. Бұл ... ... ... . ... негізде «саяси тауарды» құрып, іске
асыру әдісі мен бағыты өндірілуде.
Бірінші кезең ... ... ... ... екі ... ... Бірінші кезеңнің негізгі мақсатқа жетудегі қиыншылық -
әр түрлі елдерде (бір елдің түрлі даму ... де) ... бар. ... бұнымен шектелмей жалпы уақыттары да болады.
Мысалы: саяси ... ... ... ... компаниясы жайлы
айтатын болсақ ол алдағы сайлаудың нәтижелерін болжап, зерттейді. Негізгісі
оппонентті қандай ... ... ... көп ... ... ... ... бекіту керек. Өткен сайлауда кандидатурасын ұсынған
кандидаттың қайта үміткер болған ... оны ... ... ... ... ... себебі ол оған үміттенеді. Олардың қажеттіліктері
мен ... ... ме ... ... ... ал ... өзгерген
жағдайда бұған не ықпал еткенің білу.
Сол немесе басқа да нақты жағдайларға негізделеді. Мысалға, 1996 ... пен ... ... ... АҚШ – та ... ұнатуын көп
жылдар толығымен екі партиялардың ... ... ... ... пен ... ... Ал Ресейде болса сайлаушылар
өздерінің саяси сайлауын көппартиялық қажеттіліктерге ұсынды, бұнымен қоса
басқада ерекшіліктер бар ... ... ... үшін ... де ... ... маркетологтарының жұмыс бағыттары бірінші кезеңде және де
көп жерде әр түрлі.
Бірінші кезеңдегі ... ... ... жүргізілген бағыттарға
қарамастан қорытындысын анықтау қажет:
• Әлеуметтік қабатты және тұрғын топтары (әр сайлау округінде);
• Тұрғындарды ... ... ... ... ... лидердің қасиеттері мен белгілері.
Екінші кезеңде жүргізген саяси маркетинг мәселесі:
• Сайлау науқанындағы бағдарлама істеп шығарылуда, ол ... ... ... және барлық қоғам үшін аса қажетті
мәселелерді қосады, сонымен қатар оларды ... ... ... Көпшілік сайлаушылардың өкілдеріне жауап беретін кандидат имиджі
құрылады;
• Бәсекелесушілерге қатысты тактика анықталады.
Сайлау науқанындағы кандидаттардың бағдарламаларындағы мазмұны саяси
маркетингте үлкен ... ие. ... ... кандидаттың нақты сөз берілуі
бекітіледі. Бағдарлама құжаттың мәніне айналады. ... ... ... ... – бұл ... ... ... ешбір
қызығушылықтарын жіберіп алмау. Кандидаттардын саяси бағдарламасын құру
барысында белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... нарыққа саяси
тауарларды өткізу (идеялар, саяси бағдарламалар, кандидаттар) және де
негізгі берілген ... ең ... ... ... ... ... депутатқа
кандидаттарды өткізу жайлы болса – онда ... ... ... күрес
кезеңі. Қарастырылған кезеңде негізгі ролді насихат пен шеру «крешения
толпой» алады. ... ... ... в ... ... ... ... мектептерді, базарларды т.с.с.) бұл кезеді
жүргізуде маңызды ... ... ... «public ... ке ... маркетингтегі негізгі рольді «public relations» атқарады. Оның
міндеті – ... ... ... ... ... ... ... мен бөлек кандидаттарды жеткізу.
Саяси маркетингтің ... ... ... ... ... және жан – ... ... нарықтың сұранысына өнімнің
бейімділігі; нарыққа белсенді әрекет ету, ... ... ... ... ... ... ... нақты маркетингтік міндеттерді
іске асыру арқылы жүзеге асырылады.
Сөйтіп барлық анықтамаларды сараптай отыра саяси маркетинг деп ... ... ... ... ... ... білім
технологиясымен қамтамасыздандырылған анық бір концепция.
Саяси маркетингке арналған жұмыстар көбінде ... ... ... байланыстырып сайлау арқылы бағаланады. Мысал ретінде
әлемдік ... ... ... ... саяси маркетингтің негізін
қалаушысы Мишель Бонграм саяси маркетингке берген ... ... Оның ойы ... ... ... ... нақты бір үміткерді
негізгі электоратқа шығару үшін қолданылатын техникалық ... ол ... көп ... ... атағын шығарып (барлығына
жене де әрбір адамдарға); сонымен бәсекелестер арасындағы ... аз ... ... ... сайлау компаниясының кезінде көп дауыс
жинау». Мемлекеттік мекемелермен ... ... ... позитивті
қатынасын құру жұмыстарында саяси маркетингтің бір ... ... ... ... ... Саяси маркетинг жүйесіндегі Public Relation технологиясының орны мен
ролі
Саяси негізге маркетингтін теориясы мен технологияларының енуінің түп
негізі сайлау ... ... ... ... ... ... деп сайлау
технологияларын айтады. Бірақ саяси өмір ... ... ... С. Соловьев «саяси технология» терминін ... ... ... [17, 559]. ... ... маркетингті» «технология» деп
есептеуге бола ма немесе оны саяси ... ... ... ... керек пе, бұл әлі күнге дейін басы ашық әңгіме.
А. Н. Балашова саяси маркетинг ұғымын АҚШ – та 60 – ... ... деп ... [18, 62-79]. Осы ұғымның ... 40 – ... ... ... П. ... ... ... социологиялық әдіс деп аталған сайлаушылардың
мінез – құлқын ... және 60 ... ...... ... ... ... университетінің ғалымдары А. Кэмпбелл, В. Миллер, Д.
Стокус жүргізген зерттеулер түрткі болды. Жоғарыда ... ... 60 ... ... мен радионың, баспасөздің
мүмкіндіктерін зерттеумен толықтырылып, ... әдіс ... ... үш ... ... маркетингтік әдіс қалыптасты. Батыс ғалымдары
«саяси маркетинг саяси ... ... ... және жеке ... екі ... ... мақсат, міндеттерін жеке бағдарламасын
анықтауға және азаматтардың мінез – құлқына әсер ететін теориялар ... ... [19, 5], ал ... ... осы ... ... ... деп есептеледі.
А. А. Джабасов «телефон арқылы сұрауды, ... ... ... ... ... ... ... сайлау
науқанының стратегиялық жоспарын технология деп аталуы ... - ... ... ... ... ... ... саяси маркетинг ұғымын толық қамтып
отыр, ал маркетинг «не» ... ... ... ... ... әсер ... әдістер жиынтығы) деген сұраққа жауап ... ... А. ... ... ... дегеніміз сайлау науқаны кезінде
саяси билікке қол жеткізу үшін тұтынушы образындағы сайлаушыға әсер ... мен амал – ... ... және ... науқаның ұйымдастыру»,
- деп есептейді.
А. Ковлердің пікіріңше, ... ... ... – бұл ... тек бір ... ... және ол ... мақсатқа ие, саяси
партиялар мен кандидаттарға ... ... ... ... ... ... ... [19, 5].
Өзге ресейлік саясаттанушы А. Балашова, сайлау маркетингінің мақсаты
қоғамдық ... айла – амал ... ... ... ... ... ... таңдау мүмкіндігін беруден тұрады деп есептейді [18,
74].
Қазіргі кезде маркетингтің екі мыңға жуық ... бар екен ... С. ... ... – бұл ... айырбас арқылы
бәсекелестерден артық қанағаттандырып, кәсіпорынның мақсаттарына жеткізетін
тауарларды жобалап ... ... және ... ... ... деректерге сүйене отырып жоспарлау, іске асыру және ... ... ... - деп тұжырымдайды [20]. Яғни маркетинг – жалпы
нарықты зерттеу және зерттей ... сату ... ... ... ... табу. Нарыққа қажетті тауар анықталған соң, мәселе зерттеле бастайды.
Бірінші нарықта ... болу үшін баға ... ... сол ... ... ... шығару үшін технологиялық цикл ойластырылады.
Үшінші, дайын тауарды өткізу стратегиясы жасалады. Ал енді осы ... ... ... ... онда ... маркетингі – электоратты
зерттеу. Кімдерді ұсыну ... ... ... ... ... сұранысы анықталады. Әсіресе бұл партиялық тізімге қажет.
Сайлаушылар сұранысына сай ... ... ... Сол имиджге тура
келетіндей үміткер таңдалады. Сол үміткердің имиджін ... ... соң, ... ... ... ... Ал технология
дегеніміз ол үміткердің зерттеулерге сай образын жасау, сол образды түрлі
әдістермен сайлаушыларға жеткізу және ... ... ... ... тек өздерінің
қалыптасқан түсініктері мен мақсаттарына ... ... ... ескере отырып, саяси басшыларға сайлау нарығын зерттеуге
(сайлаушылардың түрлі санаттарының ерекшеліктерін, ... ... ... мен ... ... ... ... мәселелер мен
өздерінің қалаулысына қоятын талаптары) саяси консультанттар немесе саяси
технологтар көмектеседі.
Американ ... Г. ... ... ... ... компанияларын, басқаруға, қолдануға байланысты
келесідей үш ұқсастықтарды көрсетіп кетеді:
Біріншіден, бәсекелестік;
Екіншіден, халықтың ... мен ... ... ... ... ... ... қолданатын жеке
байланыс, БАҚ, көрнекті үгіт – насихат және де жарнама ... ... [18, ... ... ... сайлау маркетингінің бір бөлігі. А. Джабасов
«сайлау компаниясының саяси технологиясы» - бұл сайлауда саяси табысқа жету
мақсатымен, осы ... жету үшін ... ... ... мен ... әдістерін қолданатын белгілі бір саяси күштердің белгілі бір
ғылыми зерттеулерге, нақтылы әлеуметтік зерттеулердің ... ... ... ... әсер ... тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы
..., сайлау технологиясы сөзінің одан таралу мағынасы, бір ... ... ... нақты бір құралдарымен ара ... ... деп ... [21, ... ... ... ... тиімді технологияларды дайындау,
оларды қолдану, ұйымдастыру мен жүргізуге бағдарланған сайлау кампанияларын
зерттеу үшің жана ... 70-ші ... ... Ең ... ... арналған маркетингтік зертеулер сайлаушылардың ... ... ... және т.б. ... мәселелерге деген ниеттері
мен қатынастарына көңіл қоюдан ... Олар ... ... ету үшін ... ... мен ... анықтауды мұрат етті
[18, 71ш].
Маркетингтік зерттеудің үлен бөлігі өз ... ... ... ... ... ... ... саялау
технологияларында көрініс тапты. «Маркетин техникасын билікке жету ... - ... ... ... бұл – ... зерттеу, позициялау теорисы,
жарнама, тікелей маркентгтік ... ... ... Саясаткерлер сайлаушылардан оларға не керек екенін сұрамайды.
Оларды көбіне көп, ... ... ... ... ... ... [16, ... маркенгтік тәсілмен келгенде, бірқатар ғалымдардың айтуынша,
демократиялық құрылыстың түбірлі негіздеріне қаұіп бар. ... ... ең бір ... жақтастарының бірі А.Аратоның пікірінще, «егер
сайлау нақанына өз бағадарламаларының ұтымдылығын жарнама технологияларының
көмегі ... ... ... ... ғана ... ... ... онда бұл парламенттік және қоғамдық салалардың арасындағы маңызды
байланыстырушы ... ... ... ... ... деп ... айтқанда,- деп жазады зерттеуші,- егер ... және ... ... алатын позициясына ... ... ... ... ... ... болатын болса,
онда парламенттік пікір-таластар, бұрынғысынша рационалды сипаты бар деп
сендіру бос ... ... еді» ... ... ... ... шындығында экономикалық нарықтың
талдау әдістерін саяси салаға көшіруге тырысты. Маркетинг пен менеджменттің
барлық ережелеріне сай ... ... ... ... ... ... ... мен қоғамдық контекстен тәуелсіздеу нәтиже береді.
Саяси маркетингтің пайда болуы мен дамуы саяси нарықтың қалыптасуымен
байланысты. Бәрімізге ... ... ... ... ... ... процестерге ұқсас. Демократи мен нарықтын ... ... ... ... ... де ... бір ... таңдау мүмкіндігін
ұсынады деп атап көрсетеді [23, ... ... ... ... болса, онда нақты саяси идеялары бар үміткер
ұсынылады. Адам тауар сияқты, тұтынушылар үшін бәрібір емес ... да ... ... ... ... байланысты адам имиджін жасауға қажеттілік
туындайды. Сонын ішінде образды жеке ... ... ... ... ... басқа адамдарда қалыптасатын адам туралы субъективті
елес, адамның сыртқы түрі, оның мінез-құлқы, ... ... ... ... және ... ... мен ... жасауға қызмет
етеді.
Сол уақытта саяси нарықта тұтынушы саяси ұсынысты дәстүрлі тауарды
қажет ететіндей қажет ... ... ... ... ... партиялар
жақсылыққа үміт беретіндіктен ... ... ... ... ... жағдай жасаған табысты қоғамдарда, саяси қызметте
тоқырау байқалады, ол ... ... мен ... ... сияқты тар
шеңберге дейін сығылады. Осылайша саяси маркетингтің мақсаты саяси ... ... ... мен ... ... ... ... басқа мүшелері, тұтынушыларға қатысты айтсақ, біздің
көзқарасымызша дауыс беруге құқылы азаматтармен ғана «нарықты» ... ... ... құқы жоқ ... сайлау учаскілерінде тікелей
белгілене алмаса да, мемлекеттің қызметтің тұтынушылар болып табылады ... ... ... ... ... Сол уақытта олардың потенциалды
электорат ретінде қарастыру керек.
Саяси ... ... ... нарықты міндетті түрде
зерттеуді талап етеді. ... ... ... алу үшін ... әр
түрлі әлеуметтік топтардың барынша тең емес екенің ұмытпау керек. ... ... ... ... көтерме дистрибььютерлер деп
аталатын ... бар – ... ... ... ... ... ... өздері, яғни қоғамдық пікірлерге әсер ... ... ... ... бірі осы ... өз ... ... келісім-шарттарға қол қою үшін
тарату болып табылады.
Саяси өмірді тұтынушылар аяси бір мемлекетпен ғана ... ... ... ашық ... ... ... ... өзекті болып келе
жатыр. Басқа елдердің өкілдері жағынан сенім ... ... ... ... ... және саяси ынтымақтастық түрінде
девиденттерді алу мүмкіндігі пайда болады.
Осылайша біз ... ... ... ... ... отырып, саясаткердің
өзі айырбасына сенімді бола алады деп айта ... ... ... зерттей отырып, келесіні анықтау қажет: неге
саяси ортада ... заңы ... Бұл ... ... ... себебі саяси
партиялар саяси күресті жүргізе отырып, қысқа мерзімді болашақта сайлауда
дауыстардың жоғары санын ... ... және ... жәй ... ... ... мерзімде сатудан жоғары мөлшерде табыс ... ... ... ... белсенді, агрессияшыл жарнамамен
шектелмеу керек. Сапасыз тауарды ... ... ... ... ... ... жеккөрушілікті сезіну мүмкін. Адамгершілік
жоспарда мұндай көңілі қалушылық, үміттің алдануы ... ... ... ... ... топтарын жіктеуге тікелей назар
аударамыз.
1. Елдің дауыс беруге құқы жоқ азаматтар – ең ... және ... ... ... ... ... құқы жоқ азаматтар – үлкен топ ... ... ... ... топ [24, ... ... ... азаматтары мен тұрғындары - өз ... тек ... ғана ... ... топ. ... бөлу кей ... ... бөлуге сәйкес келеді, мысалы: төлейтіндер мен тұтынушыларға
және төлемейтіндер мен тұтынбайтындарға, бірақта нарықтық жағдайға
әсер ... ... ... ... ... мен ... таратудың әр түрлі
каналдардың болуын қарастырады.
Потенциалды клиенттерге біздің лидерлердің бейнелері мен идеяларын
жылжыту жолдарын, азаматтар ... ... ... ... ... ... ... барынша маңызды. Белгілідей, көптеген ... ... ... және ... ... ... отырып
тиімді дистрибьюция жүйелерінің жоқтығынан жүзеге асырмайды, сондай-ақ
саясатта да ... ... ... ... ... дитрибьюциялаудың каналы БАҚ болып
табылады. Бұл жағдайда жарнама каналы тарату каналымен сәйкес келеді ... ... ... ... ... қоғамның ең түсінікті элитасы
болады. Бұндай каналдарға қатысты келесідей PUSH ... ... және ... стратегиялары қолданылады.
PUSH стратегиясы саяси өнімді дитрибьютерлердің барынша тар ортасында
белсенді жарнамалауды қарастырады, өз кезінде көтерме дитрибьютерлер ... ... ... жарнамалайды және сатады, PULL стратегиясы
мәселені екінші жағынан ... ... ... тұтынушыға белсенді
жарнамаланады, бұл «көтерме саудагерлер» жағынан ... ... ... ... стратегияны таңдау нарық пен өнімнің ерекшелігіне
тәуелді. Тек бір ғана заңдылық ... ... өнім ... ... нарық жақсы дамыған сайын, ол барынша жалпы болған сайын PULL
стратегиясының тиімділігі ... ... Жас ... ... ... барынша тиімді аралас стратегияға өтетін PULL
стратегиясы болады.
Саяси өнімді ... ... ...... мен ... ... құқығы. Бұл кезеңде әр түрлі әдістер қолданылады:
электронды ... ... ... ... ... ... жеке маркетингке дейін [26, 23-33].
Саяси маркетингті жүзеге асыруда барынша маңызды кезең ... ... ... Саяси өнімді тұтынушылардың ең маңызды тобы
сайлаушыларды қарастыра отырып, бұл ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысында әр түрлі саяси бағалайтын ... ... ... ... ... ... ... стипендия мен жұмыс алуға
ұмтылады, өз ... ... ... ... ... және құрметті қарым-қатынасты иеленгісі келеді. Нәтижесінде
нарықта тиімді әрекет ету үшін сайлаушылардың ... ... ... жүргізу керек.
Саяси маркетингті жүзеге асыра отырып, табыстың маңызды жағдайы ... ең ... бір ... ... ... ... келтіре алу
қабілеті екенің ұмытпау маңызды. Электронды БАҚ-тың ... ... ие ... ... ... Сол ... ақпараттық технологиялар
саяси идеялар мен бейнелерді таратудың ... ... ... ... демократияландыру, ақпарттық белсенділік пен тұтынудың өсуі
қоғамдық сананы басқарудың құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалау, саяси
және басқа технологиялар әлеуметтік ... ... ... және ... ... тауарлар мен идеяларға сұранысты қалыптастыруға мүдделі
тапсырыс берушілер төлейді. ... ... ... ... сайлауда
берген кезде немесе жарнамалаңған тауарларды сатып алғанда төлейді.
Саяси маркетингтің негізгі категориялары келесілерден құралады:
• Саяси өнім, яғни ең ... ... ... имиджі,
бағдарламалары, плптформалары, басқару стильдері және т.б.
• Саяси нарық – саяси ... мен ... бөлу мен ... ...... ... ... кеңес
берушілер мен сатып алушылар – ... ... ... қатысты жағдайда барынша тиімді келісілген мүдделерді
қамтамасыз етеді;
• Маркетингтік минс (маркетингтік кешен) – ... әр ... ... ... баға ... сату мен иелену
саясаты, қатынас ... ... ... Саяси нарықтың бөлінуі – сіздің өкіліңізге қатысты (немесе
басқада негізде) сайлаушылардың қатынасының қалыптасқан ... ... ... ... ... әсер ету мақсатында
нарықты болу;
• Саяси ... ...... ... ... тауарға қатысты орның анықтау, ... ... ... және ... қажетті сегменттері үшін
оның белгілерінің нақты қалыптасуы [27, 82].
Брендан Брюс ... ... бірі ... ... ... Ол коммуникативтік стратегиясының ... ... ... ... ... ... ... немесе партияның және
т.б.) не үшін ... және оны ... не ... ... отыр соны ... ... [16, 28]. Ал жеке ... фирманың иесі Стив Риккенің
есептеуінше, «Позициялану есте ... бір ... ... осы кампания
жөніндегі идеялардың жиынтығымен ұйғарылған клиенттің жадына ... ... ... ... ... да бір жаңа және ... ... емес, керісінше, жадыда барды, осы уақытқа дейін бардың
орнына жазылғанды байланыстыруға ... ... ... ... [21,
30].
Позиялаудың жарнамалық үлгісі (схемасы) психолигиялық кеністікте бос
қуыстарды іздеуден шыққан. Саясатта стратегияның жекелеген бір ... ... ... ... ... жарнама беру болып келеді.
Жарнамашы Делл Денисон мен Линда Тоби ... ... үш ... ... ... ... пайдасы: сіздің ғана фирмадан зат ... ... ... ... ... ... ... сатып алушылар;
3. мақсатты-бәсекелістер рынокты «қолға түсіруі» мүмкін ... адам [21, ... ... ... позициялану жұртшылықтың негізгі типтеріне
байланысты жүргізіледі. ... ... ... жұмыс істеуге тұра
келетін көпшіліктің негізгі типтерін ... білу ... ... ... ... ... Фрейзер Зейтель жұртшылықтың мындай типтерін
ажыратуды ұсынады:
а) сыртқы және ішкі кандидатпен немесе партиямен ... ... ... ... ... электорат жатады, ішкі – бұл сайлауға
қатысушы партияның ... ... ... және ...... жұртшылық партияға
немесе кандидатқа аса көп дәрежеде көмектесе немесе кедергі келтіре ... ... және ... – бұл ... және ертеңгі сайлаушылар, яғни
оларды аустыра алатындар және т.б. арасындағы айырмашылық;
в) жақтастар, қарсыластар және ...... ... жақтастарына және өзіне қарсылармен қалай жүргізу керектігін
айқындау керек. Себебі саясатта сайлаудың ең ... ... ... ... рөлі ... [21, ... зерттеушілер іс жүзінде нарықты жобалау мен ... ... ... ... ... ... саласында ірі
британдық маман Б. Брюстің пікірі бойынша, позициялау – осы ... ... ... саяси партия) не үшін және кімге керек екенің, кімде-кім оны
таңдауға ... ... ... ... екенің жоғарыда айтып кеткен
болатынбцз,ал енді сауалдардың бастапқысына жауап беру барынша қиын, бірақ
та ... ... ... Саясатта да, бизнесте де имиджмейкерлер
бәріне көп уақыт таңдалған жарнаманың ... ... ... ... ... көп уақыт жұмсайды. Процесс бұл марканың функционалды
және психологиялық артықшылықтарын анықтаудан басталады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, ... ... ... ... ең
алдымен жаңа тауардың имидж мәселесінде негізделеді. Оның мәні сайлаушылар
құпияларын, ... ... ... мен ... ... кеңістігінде тиімді жобалауға саяды. Стратегиялық бағыт балама
ұстаным мен жағдай көрінген ... ... ... ... ... жасауын қамтамасыз етеді [28, 221.352]. Саяси науқан өзара
байланысты ... ... ... ... ... ... және
негізделеді. Табыс кепілі адамдардың сенімділігін туғызатын өзін танытқан
құндылықтарға ... ... ... ме ... ... ... үміткердің стратегиялық жағдайының әлсіреу қаупі бар,
оның сайлауға мүмкіндігі азайады, бұл ... ... ... адам және ... ... ... алып ... көзқарасымызша, стратегиялық бағыт мақсаты бұл науқанда үміткер
не партия иеленетін ұстанымды нақты айқындаудан тұрады. Стратегиялық ... ... төрт ... ... ... кезең өзара байланысты,
келесі кезең алғашқысынан туады және келесі кезеңнін жүзеге ... ... ...... ... ара ... белгілеу.
Белгілідей, саяси науқандар ағымдар шеңберінде жүреді. Ережеге сай, оқиға
қандай үміткер сол ... олар үшін ... ... ... ... ... ... кезең – сайлаушылардың ұнатқанын модельдеуге негізделеді. Бұл
кезең ... ... ... ... анықтауға арналады.
Үміткерлердің қандай белгілері мен ерекшеліктері сайлаушылар үшін ... ... ... ... ... жағдайында бұл әдісті
сайлаушылар партияларды қалай қабылдайтының зерттеумен толтыру керек;
Электораттың ... ... кез ... құбылуы, оның бұл немесе басқа
партияға кетуге электоралдық ... ... ... ... ... кезеңде саяси модельдеудің әр түрлі ... ... ... шешу мақсатында кеңістіктің (көп қырлы, көп сатылы)
үлгілері ... ... ... ... ... қатар
ұқсамайтындары бір-бірінен алыс орналасады. Мұндай модельдеу, сөзсіз,
стратегияны жете зерттеуді жеңілдетеді.
Үшінші ... ... ... ... байланысты. Бұл кезеңнің
мақсаты сайлаушылардың таңдауын анықтамаумен, сайыстық алаңнын ... ... ... ... ... ... кеңістігінің шігі
анықталса, тәжірибені өз ... ... ... ... ... ... кезең науқанның ... ... ... ... ... сайлаушылардың қатысушы бір жағына
әсер ету ... ... жаңа ... кіру ... әр ... ... жиынтығы, үміткер имиджін қалыптастыратын сияқты
өлшемдерді көрсетеді.
Ортақ белгілерге қарамастан, ... ... ... маркетингті дәл
коллекциялық маркетинг сияқты өлшемдерді көрсетеді.
Коллекциялық маркетинг форманың оперативтік және ... ... мен ... ... ... ... ... [30, 37-39].
Бірақ та біздің көзқарасымыз бойынша, бұл ... ... ... ... ... саяси нарықты, құқықтық жүйені, тарихи және
мәдени дәстүр, адамгершілік шектеулерді ... ... ... ... деңгейде тәуелді.
Маркетинг жөніндегі кеңесшілердің саяси процеске ... ... - әсер ету ... олардың технологиясы мен ойлау түріне
бейімделуінде. Алдымен олар ... ... ... ... ... бұл ... байқауымызша, саясатқа
басқа қырынан қарауға мүмкіндік берді. Содан кейін олар өздерінің ... ... ... ... ... енгізе отырып,
тактикалық емес, стратегиялық ойлауға көндірді. Олар жағымсыз жарнама ... ... ... сайлау науқаның жүзеге асырудың жаңа техникасын
қолданды [16, ... бір ... ... ... ... ... ... виртуальды болып табылатын саяси кеңістіктегі ... ... ... ... ... ... қажет ете отырып саяси
коммуникациялар процесінде, билік әрекеттестігінің ... ... ... өте ... ... ... ... әрекеті үкіметтің
құлдырауына әкеліп соқтырмайды. Бұл мүлдем тәуекелсіз стратегия.
Сайлау науқанымен ... ... ... басқа кейінгі
кезде пайда болған жаңа теориялар сайлау институтының дағдарысы ... ... ... ... адамзат тарихы шартты үш кезеңге бөлінетін
А.Тоффлердің ... ... ... ... күні адам ... және ... дамуы арқылы дайындылған ақпаратқа негізделген
«үшінші толқынға» көшу процесінде тұр деп ... ... жаңа ... жаңа тәсілі туады. Ақпараттық төңкеріс саяси биліктің
өзіне қызмет ... ... жаңа ... ... ... ... элементі болып келеді. ... ... ... ... бұл ... саясаттың медияциясы деп атады.
«Үшінші толқынның» технологиялық революциясы биліктің ... ... ... ... біріктіріп, олардың басына коммуникация құралдарын
шығарады» деп есептейді [31].
Оның есептеуінше, саясаттың медиациясы, саяси билікті ... ... ету ... ... ... ... құралдарының көмегімен
саясат тұтыну тауарын айналады. Оны ойын ете отырып, әсемдейді.
А.Силади технологиялық төңкеріс тікелей ... ... алып ... деген қорытындыға келеді. Саясаттың медиациясы
қазіргі саясатты, саяси институттарды: саяси легитимацияның көзін жояды деп
есептейді.
Сайлау ... ... әр ... ... ... ... арттыру үшін ... ... ... ... сайлау
технологияларын сайлау принциптері сақталып отрыған қоғамдағы жеңіске
жетудің амал-тәсілдерінің ... ... ... Сондықтан да
сайлау технологияларының қолданылу шеңбері, сапасы қоғамдығы саяси күштер
арасындағы идеологиялық және басқа да айырмашылықтарға, ... ... ... ... сондай-ақ, қоғамның саяси мәдениетіне
байланысты.
Сондықтан, сайлау технологияларының мақсаты ... дәл ... ... ... ... ... Ал ... өзін ұсынған
жағдайда сайлау компанияларында бірінші орынға «кімді емес» «қалай», ... ... ... ... ... әсер ... ... тәсілдерінің жиынтығы шығады. Мұндай кезеңде ... ... public ...... іске ... А. И. ... саяси
маркетинг «public relations» негізінде бекітілді деп есептейді [19, 5].
Рublic relations соңғы жылдары жағымды ақпараттық ... ... ... ... жүйені ұсынады, және де реципиентке
(ақпаратты алушы) байланысты шынайы және ... ... ... іске ... қамтамасыз етеді. Сондықтан, PR аумағында бірең-
сатаңдаған үгіт пен ... тән ... ... бөлек әдістер
қолданылу мүмкін, бірақ та бұл технологиялар толығымен бұрмалаңған және
жалған ... ... бас ... ... қатар реципиенттің
байланыстырушымен арасындағы кері байланысты болжайды.
Мұндай принципиалды бағыттың арқасында PR технологиялар барлық қызмет
ететін саяси мәселелерді жан-жақты қарастыруға, ... ... ... ... ... ала ... ... әрекеттерді іске асыру
үшін қоғамдығ ауаны қамтамасыз етуге толығымен негізделеді. Бұнымен ... ... ... ... ... ... қалу мен оны жаулап алуға
үлесін қосады.
Соңында мұндай тұрақты мінез-құлық бағытымен ақпараттық ... ... ... ... ... саяси оқиғаларда хабарда болу
үшін тұрақты құндылығын қалыптастыруға жол ... ... мен ... ... көптеген бөгеттер
жойылып, нәтижесінде тұрғын азаматтар белсенді, ізінше саяси процесстердің
шешімдерін қабылдап, іке асыруға ... ... ... принциптерінде анықталып жүзеге асады. Яғни олар
келесіден құралады:
• Ақпараттардың ашық болуы;
• Байланыстырушы мен реципиент арасында өзара пайданың болуы;
... ... ... қоғамға құрметпен қарау.
Кәзіргі кездегі саяси нарықта қолданылған ... ... ... қызмет аумағында бейнеленеді. Ақпараттық нарықта ... ... ... А. Ли деп ... ... ол ХХ ғ. Басында қарым-қатынас
саласы бойынша тәуелсіз экспорт бола тұра, ... ... ... ... ... ... шын ақпаратты ескеру керектігін айтты.
Баспамен жаңа қатынасты құру ... ... ... ... ... есептеле бастады, яғни ақпараттың қажеттіліктермен ... ... ... ... үлес қосылды.
1950-ші ж.ж. мемлекеттік органдар корпорациянын басшылары тұтынушылар
мен тұрғындарға ... ... ашық ... ... ... ... яғни ... қойған сауалдарға жауап беруге бағытталу, өздерінің
бағыттарын түсіндіріп оларды мәдени және философиялық білімнің белгілі бір
жүйесіне тізу ... ж.ж. PR ... ... саясатты жүргізу мен
әлеуметтік экономикалық жағдайдың дамуына жаңа элементтерді еңгізе бастады.
1990-шы ж.ж. PR компьютеризациямен ... ... ... байланысты
белсенді құруға бастады.
Сонымен біз PR-дың түп негізін ақпараттық салаға жатқызамыз. Жоғарыда
PR туралы қысқаша мәлеметтер айтылып кетті, бірақта біз PR ... ... ... ... ... мен мәселелері жайлы естімедік, басты
соны анықтап алғанымыз жөн болар.
«Public ... ... ... шын ... ... терең, кең ұғым болып келедi.
«Рublic relations» жүйесiнде ... ... ... ... ... де “ «public ... ... бағытта қоғамдық
пiкiрдi қалыптастыра алатын өнер және ... деп ... ... ... ... ... ... басылымында «public relations» - ке
келесiдей анықтама ... ... мен ... ... ... ... түсiнушiлiктi жөнге салатын өнер және ғылым”
«Рublic relations» жүйесiнiң мiндетi мен жауапкершiлiк ... ... ... ... ... ... тiптi ... болып
келедi. Нәтижесiнде «public relations» мазмұны мен қызметiне байланысты
операционалды анықтамалар берiледi. Осындай ... бiрi деп ... ... ... ұсынған анықамасын айтуға болады. Бұл анықтама
мамандардын арасында бiр ауыздан кең көлемде мақұлданды. Берiлген анықтама
бойынша “ ... ... ... ... қабылдауы мен түсуiне
қол ... ... ... ... ... және ... сай жеке ... немесе ұйымның iс - ... ... ... ... ... икемделген басқару қызметi ”.
Көптеген зерттеушiлер паблик рилейшнз мәнiң анықтауға көп көңiл
бөлуде. Атақты американ ... Рекс Ф: ... ХХ ... ... ... ... 500 ... сараптай келе, соның
негiзiнде өзiнiң анақтамасын ұсынды. Ол бойынша “ Public relations ұйым ... ... ... пен ... түсiнушiлiктi, өзара
байланысты орнатып құру үшiн; даулы сұрақтарды ... ... ... ... iске ... басшылыққа қоғамдық пiкiрдi зерттеугее
және оған әрекет етуге көмектесу; ... - –ла ... ... ретiнде
көрiну, дамудын тенденцияларын ... ... ... ... ... ғылыми әдiстердi негiзгi құрал түрiнде пайдалану ... ... ... ... ... жылы ... «public ... қоғамы “ Public relations
байланысты ресми хабарламаны” бекiткен. Ол «public ... ... ... ... ... ... Бұл ... аталған
әрекеттiн концептуалдық принципiне қосымша паблик «public ... ... ... ... ... ... ... талпыныс берiлген [32, 13].
“Эфективтi «public relations»” монографиясының авторлары С. Катлип, А.
Сентер мен А. Брум. «Public relations» ... ... ... бұл ... ... ... ... талдап, келесiдей анықтаманы
ұсынды: “ Public ... ... мен ұйым ... ... ... тәуелдi болатын өзара пайдалы байланысты қадағалауға, жүргiзуге
мүмкiндiк беретiн басқару қызметi”.
Сонымен, кәзiргi кезде public relations бойынша ... ... ... ... ... жеке белгiлер мен қоғаммен байланыс
саласындағы мамандардын қызмет ету ... ... ... ... ... ... негiзделiп құрылған. Бұған таң қалмау
керек себебi тәжиребиеде PR кең ауқымды, олар ... ... ... ... ... күнделiктi есебiнде де, үкiметтiң саяси анық
бағыттарындағы ... ... ... ... ... ... бiр тұлға, яғни PR
саласындағы мамандар бойынша ол --- “пиэрмендер” (ағылшын ... ... ... men”). Олар көбiнде ақпарат жұмысымен айналысады. Ал
басқару ұғымы ақпаратты құру мен ... ... Онын бiр ... ... нәтижеге келуге болады “ Public relations - деп ... ... ... ... арқылы мақсаттандырылған керек
қоғамдық пiкiрдi қалыптастыруға таратылған ... ... деп ... ... онда PR ... ... арнайы
жүйе.
Паблик рилейшнз тарихы
Public relations қай уақытта пайда болғанын айту қиын. Оның ... кiм? Ол қай ... ... ... ... ... ... ешкiм жауап
тапаған секiлдi. Public relations адамдарды көндiру талпыныстарында ғана
құралмай, ... ... ол оның ... – құлықтарында әсер етуiнде
құралады. Сондықтан айтуға ... ... мен ... ... ... ... ескi қоғамда өмiр сүру үшiн ... ... ... болды. Ол келiсiмдiлiкке жеке адамдар мен топтар
арасындағы ... ... қол ... Бiрақ бәрiне әйгiлi,
келiсiмге келу тек қана ... ... ... ғана ... сонымен қатар сендiру мен әсер ету ... ... ... ... ... ... ... қазiргi кезде
де public relations ... күшi ... ... ... ... мен ... ... көркем өнердiң
монументтерiнде адамдарға әсер ету бiрiншi ... ... ... ... ... ( живопись) мен ежелгi
жазулар, ескерткiштер - бұлардың бәрiнде өздерiнiң билеушiлерiн ... мәнi дiни ... ... жатыр. Ежелгi өнер мен
әдебиеттерде көсемдер мен қолбасшылардың ерiк - ... ... ... ... халыққа құдай ретiнде ... ... ... ... ... әдiсiнiң бiрi “риторика” ораторлық өнер
қолданылған болатын.
Антиканың ұлы әйгiлi ойшылы ... ... 384-322 ж.ж.) ... аудиторияға сендiру үшiн, ең алдымен оның игi ... ... ... жету ... ... “Риторика” атты әйгiлi трактатында, яғни ең бiрiншi ораторлық
өнердiң ғылыми мәселелерiнде - ... ... ... енгiзедi. Оның мәнi -
оратордың сәттi сөйлеудегi алғышарты ретiнде халықтың ... ... - ... ... басқа әйгiлi ғұламасы: мемлекеттiк және ... ... ... ... ... риторика жайлы
еңбектерiнде ерекше назар ... ... ... ... зертеу үшiн бөлген. Оның ойы бойынша ... ... - ... ... ... ... ... мiнез -
құлқы мен ықпал ету, және де олардың белсендi қызметкерге ... - ... бiлу ... ... [33, 435] ... ... ойшылдары тiлектерiмен ықыласы туралы көп ... Яғни ... олар бұл ... ... ... аудара бастаған
қоғамның пiкiрi жайлы айтылып кеткен. Ежелгi Рим ... ... ... ... мәнi ... ... ... түсiндiрмелер
сияқты көтеген идеялар мен нәтижелердi кездестiруге болады. “vox populi ... del” ... ... – құдайдың дауысы ) атты қанатты сөз римдерден
шыққан.
Кәсiптiң қоғаммен байланысының ... ... ... ... әсерiн қарастыру public relations - тің қазiргi жағдайын және даму
жолын тереңірек түсiнуге көмектеседi. ... ... бойы ... ... ... ... әртүрлi технологиялар мен түрлi
техника түрлерiн өзiне игерiп алуына тарихи талдау ... ... неше ... лозунгтар мен символдық мәндi ... ... ... сол сияқты тарихпен, таңдалған екi басқа да ... ... ... ... Олар мүсiндер мен монеталар б.з.д. IV- ... ... ... кең және ... ... ... мақсаттарда
қолданылған және қазiргi кезде қолданылуда.
Қоғамға инструменталды ... яғни ... ... ... ... ... партияларды қолдау ұйымдары, ... ... ... ... ... ... ... мен жағдайлардың әйгiлiлiгiне, адамзат кең қолданғаны ... ... ... Рublic ... аумағында қазiргi қоғам
қолданып жүргендердiң көбi ... ... ... ... ... сүйенiп өздерiнiң шеберлiктерiн күшейтуде.
Ежелгi Грецияда сөйлесу, айтысу, ... ... ... Ең ... ораторлар лидеррлiкке үмiткерлер ... ... ... ... ... ... ... жарысында көмектесу өтiнiшiмен софистердең (даналыққа ... ... ... ) ... ... Суфистердiң өздерi
белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... дәрiптеген. Мүмкiн сол суфистердiң
уақытысынан бастап ықпал ету, ... ... ... ережелерiн
сақтау және ақылмен пiкiрталасты жүргiзумен тығыз ... ... қоса бұл ... кездегi бiздiң атауымыз бойынша
лоббироватьетудiң ... ... ... ... ... ... ... заң шығарушыға әрекет етуге ұмтылысы.
Халық диологының өнерi. Оның ... ... ... грек
фәлсафасымен ұстазы Сократ атымен байланыстырады. Сократ пен ... ... бiр ... және ... ... диологиялық форма
негiзiнде талқылауда комплекiстi құрды. Ол өзiнiң шәкiрттерiмен белгiлi
бiр ... ... және ... ... ... форманың
негiздiк жиынтығын жасады бұнымен қоса ... ... - ... ... ... Сондай негiздердiң бiрi әрбiр
серiктестiктiң бiр - бiрiнiң алдында теңдiгi; көзқарастардың бiр болмау
мүмкiндiгi және ... әр ... ... ... түсiнуге
немесе өз пiкiрiн басқа жақтың ... ... ... ... өзара байыту. Ежелгi ... ... тең ... ... ретiнде түсiну көңiл
аударуға тұрарлық. Мысалы: ... мен ... ... ... ... тек қана орынды болмау керек, сонымен қатар
басқарушыға да және ... да кең ... ... ... ... ықпал ету техникасының шеберлерi Римдiктер болған,
әсiресе Юлий ... Әр ... ... шығу алдында ол үндеумен театорлық
көрiнiс көрсету арқылы халықтың қолдауына ие болуына ... ... ... ... ... ... қоғамдық ақпарат комитетi ... ... АҚШ ... ... ... қолдау үшiн
халық патриотизiмiн оятуға қол жеткiздi. ХХ ... кең ... ... ... ... бiлу ... ... Рим
уақыттарында құрылған.
Психологиялық соғыстың элементтерi басқа да тарихи ... 1095 жылы папа ... II ... ... ... ... өзiнiң ақпаратық жүйелерi арқылы - ... ... мен ... ... жолдау жiберiлген. Онда бұл қасиеттi
соғысқа қатысу ... ... ... ... ... ... ... Рим папасы сол кездегi христяндарға қасиеттi жерлерге ... ... ... Ол сонымен қатар крест жорығына қатысқандарға тек
күнәларын кешiрумен қоса, бай Шығыстың ”жауларының ...... уәде ... ”қайғымен кедейшiлiкте өмiр сүрiп жатқандар, сол жақта
қуаныш пен ... өмiр ... – деп ... ... 1622 жылы Ватиканда папа Григори 15 ... ... ... “сенiмдi сақтау үшiн көмектесу” және шiркеудi
сақтап қалу атты арнай конрегатцияны ... яғни – ... ... Осы кезден бастап айналымға “насихат” енгiзiлген. Алғашқы
кездерде жағымды мағаналарда айтылып, ... ... ... шiркеу ақпарттандыру ұмтылысын бiлдiретiн. Қазiргi ... ... ... ... ... ... тармақталған ақпарат
пен қуатқа ие.
«Рublic relations»атқаратын қызметi
Басқада қызметтер сияқты PR функционалдық бағыттылыққа ие. Сэм ... ... PR – дың ... бағдарламасын сипаттап береді:
«қоғамның пікірін зерттеу және де оның екі жақтылық қарым – ... ... жан – ... ... алу, өзара қызметке жәрдемдесу, тілектес
қатынастарды құру мен ... ...... жақсарту» [34].
Сәйкес анықтамалардың тізімін жалғастыруға болатын еді, ... мәні ... пе, тек қана ... ... ... байланыстары анық
емес. Оның мұндай түрлі мақсаттарды объективті негіздерінің ... сол ... PR ... ... ... айқындалады: қоғамдық
қатынастардың субъектілері бір-біріне ұқсамайды, оалрдың ... ... көп ... ... PR-дың жетекшілік қызметін табуға
қиындатады.
PR қызметтері ... ... ... ... шешілетін
мәселердің диапазонның, міндеттіліктердің ... ... ... кең ... бірақта онда жетекші қызметті құратын жүйе айқын
белгіленеді – ол дегеніміз басқару қызметі, яғни корпаративті ... ... әсер ... ... мақсатқа басшылық ететін мәселердің
жиынтығы.
PR-дың ерекшілігі қоғамдық қатнастардың тең құқылы субъектілерінің
өзара әректесу шеңберінде басқаруы іске ... ... Дәл осы ... ... қызметті тудырады – бұл ... ... ... ... ... ... да ... тағайындалады және де субъектілердің болашақ
әрекеттестіктері объектитвті ... ... ... ... ... ... және ақпаратпен алмасу сияқты ... ... ... ... ... ... ... өзара қатынасы мен өзара
әрекеті. Бұл элементтер жан-жақты екенін байқау қиынға соқтырмайды, ал ... олар ... ... ... ... ... болып
табылады. Ол PR – агентінің іскер байланысы, PR – компанияларды жоспарлау
немесе ... ... ... ... ... да, ... ... Шын мәнінде болашақ серіктесінде зерттеу қажет, себебі мұндай
танымда сол ... ... да ... ... ... ... ал мұның
негізінде келісім позициясы туады. Басқа жақтан серіктес ақиқаттылықпен PR-
агентінің ... ... ... яғни оның ... ... ... жақтары оның агентігі мен ... ... ... Бұл ... деңгейі - өзара
қарым-қатынастың міндетті шартты болып табылады. Яғни жобаны жүзеге ... ... ... құру екі ... ... ... ... көріну тілегі.
Тек қана өзара түсінушілік базасында ғана өзара әректтілік кез-келген
қылымықтардың жиынтығы, басқарушылық мақсаттарға жету үшін ... ... ... болады. Бұл болмаса, барлық қатынас
жүйесі, мұнымен қоса коммуникативтік қызметтінің өзі ... ... ... ... бәрі сөзсіз PR-да бейнеленеді.
Коммуникативтік қызмет ақпаратықпен байланыста, сонымен ... ... ... оны ... ... ... субъекті ретінде
қарастыруға болады, яғни басқару ... жету үшін ... ... ... номалар мен білімдер қажет.
Ақпараттық қызмет екі құрушы қызметке бөлінеді – сараптамалық пен
болжамалық. Барлық сауалдар аймағындағы ... пен ... ... ... PR – ... ... ... қосылған сауалдарда
мінез – құлық тактикасы мен ақпараттық стратегияның ... ... ... ... ... PR ... ... Басқа жақтан қарағанда ақпараттық қызмет – бұл PR-дың анықталған
сапасы, себебі серіктесінді ... ... емес ... ... ... ... ... тарату мен іздеу екі деңгейде жүреді – уақыттағы
жағдайдан, іс-әрекеттін, жағдайдын ... ... ... ... ... ... ... мен нақты білімнің деңгейі.
PR-дың ұйымдастырушылық әрекетшіл қызметі. PR ... ... ие олар ... ... ... мен ... ... операция операция жүйесі ретінде жұмыс ... ... ... анықталған мақсаттарды ресми мәлімдемейді, сонымен қатар оларға жету
үшін әрекет бағыттарын ұйымдастырады. ... бұл ... ... ... ... өнделген. PR мақсаты – жалпы көріністі шығару үшін
екі жақты қатынасты бекіту немесе ... ... жету мен ... ... пен ... және ... мәлемет беруде негізделеді.
Мұндай өзара әрекеттің масштаптары сапалы қоғаммен байланысты ... ... ... мен ... ... әр түрлі
болуы мүмкін.
PR қызметі институтциоланған. Көптеген PR-агенттіктер, фирмалар, пресс-
орталықтар, пресс-қызметтер, пресс-бюролар бар. Бұл ... ... олар ... ... мәселелерді шешеді.
Ереже бойынша қоғаммен байланыстағы қызметтер бірнеше құрылымдарға ие:
сараптама бөлімі, жоспарлау бөлімі, координациялау ... ... ... ... ... ... болжамдық немесе
ұйымдастырушылық ... ... ал ... үйлестірлуі барлық
ұйымдардың функционалдық қажеттіліктерін жабады.
Егерде PR-ды ... ... ... ... онда ... ... билік органдарында екі бағыттылы – олар ұйымдардың
ішкі және сыртқы құрылымдарында бағытталған. ... ... ... ... жай емес ... көрінеді: бұйрықтарға, жарлықтарға, әмірлерге
сүйенуге тым ... ... ... ол ... себебі ол адамдардың
әрекеттері мен істерін қадағалайды, оларды адамдарды сол ... ... ояту ... ие. ... ... ... өзгертулер,
мемлекеттік қызмет рефармалауы билік органдарын диалмманың алдында қояды.
Не олар уақыттың әсірінде қайта құрылады, не олар ... ... ... ... шешуге мүмкіншілігі болмайды. Соңғы уақытта барлық
республикалық ... ... ... ... баспа-қызметтеріне ие
болуда немесе қоғаммен байланыс бойынша бөлімдермен.
Мемлекеттік билік ... PR ... ... ... ... ... мен ... байланысты орнатып, оны қадағалап кеңейту;
• Қабылданатын шешімдердің мәні жайлы қоғамды ақпараттандыру;
... ... ... Толығымен билік органдары мен лауазымды тұлғалардың қызметтеріне
қоғамдық жауаптарды сараптау;
• Қоғамдық-саяси ... ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру;
• Ұйымның қолайлы имиджін құру.
Көптеген әкімшіліктер PR-ды PR реттенде емес насихаттау, жарнамалау
институты ретінде қарастырады. Басқарушылар мен ... ... мен ... арасындағы тең құқылы екендігі жайлы туралы айту ... Қол ... ... ...... негізделген, ал бұл қызығушылықтар сан.алы түрде болған
кезде ғана мүмкін, барлық қатысушылар ... сол ... мен ... олар ... алады. Саяси мәдениеттін жеткіліксіз даму ... ... ... ... ... ... ... мен
компромистен басым болуы, азаматтар мен билік ... ... ... пен сенімділікке жету мүмкін емес. Сонымен мұндай қоғаммен
байланыс бойынша ... ... ... ... емес. PR-ға
барлық мәсеслелерді шешетін әдіс ... ... ... ... ... ... ... үшін ол өзі анықтаған жағдайды құруды талап етеді, ал
оның көбі жоқ болуда.
PR ұйымдарындағы ... бар ... ... PR қызметінің
құрылымы мемлекеттік билік органдарында бір жақты және дамымаған. Егерде
мысалға, баспа-орталықтар тәртіпті ... ... ... онда ... ... мен ... ... енжарлы қызмет етеді, ал ... олар ... жоқ ... ... ... органдарында PR
қызметі өзгеше, себебі мұнда ... ... ... және ... ... ... етіледі. Егерде кез-келген
тауарлық фирмаларда PR қызметті топтық және ... ... ... ... мен ... көмектессе, онда
мемлекеттік билік органдарында келісім қызығушылығының деңгейі мен масштабы
өзгеше. Мұнда үлкен санды ... ... ... алу қажет,
барлық көзқарастар мен позицияларды жинақтап қорыту. Сонымен қызметтер
өздерінің әрекеттерін басқа бір ... ... бір ... ... ... мен тактикасы беделді, атақ пен сенімді жаулап
алуға негізделген. «PR – тар ауқымдағы технологиялық ... ... ... қосымшасы емес» тей құқылы қоғамдық ... ... ... ... PR ... ... ... аумағына ие.
Қызметтерідің қатарында коммуникативтік қызметтін бөліп көрсет жөн,
себебі бұл аспект PR қызметінде ... ... ... ... ... мүмкіндікті ұсынады. Барлық қызметтерді сараптай отырып
оларды біріктіріп үш ... ... ... ... ... мен пiкiрiн бақылау. Бұл қызмет public ... ... ... ... ... ... мен ... мақсатында iске асырылады. Бұл қызмет күнделiктi сынға
алынып отырады, себебi берiлген жағдайда ұйым ... ... ... ... ... ... көбiнде анық бiр бағыттарда адамдардың
санасы мен әрекетiне манипуляция жасайды;
2. Қоғамға әсерлену, яғни ... ұйым ... ... басқалардын
әрекеттерi мен мәселелерiне сәйкестiрушi бейнесiмен оларға әсерлейдi.
Басқаша айтқанда мұндай жағдайда ұйым қоғамға ... ... ... ... тиымды қатынасқа қол жеткiзу. Яғни қоғам мен ... ... ... және ... ... орнату (соның iшiнде қызмет етушiлер
мен, тұтынушылар мен, жабдықтаушылар мен, ... ... ... Бұл ... ... ... ... болып келедi, бұнымен
қоса аса пайдалы және нәтижелi болып саналады, себебi қоғамның мақсатты
топтары мұнда өзара ...... ... ... ... зерттеушi Джеймс Груниг тәжiрибесiн, қоғам мен ... ... мен ... ... деп ... ... ... тарихи дамуы мен кезеңiнiң модельдерiн ұсынды:
1. Пресс (баспасөз) – делдалдық модель немесе “паблист”
Бұл модель көптен белгiлi. Оның аналогы болып АҚШ – ғы public ... жүйе ... ... ... ... табылады. Бұл ХIХ
ғасырды қамтиды, осы кезде басты ... ... ... ... бар ... ... ... болды. Модельдi қолданудағы
әдеттегi мысал мысал ретiнде коммерциялық ұйымдардың зат ... ... ... болады. Әрине мұндай белсендiлiк бiр жақты
коммуникациямен шектеледi және жұмысы тәуелдi ... ... ... ... үшiн бағытталған әрекет. Мұндай жағдайда
ұйым өзiнiң iс - әрекетi ... ... ... ... Қоғамды ақпараттандыруға бағынышты модель
Рublic relations мамандандырылған қызметкерлерi тұрғылық халыққа нақты
және шын ақпаратпен қамтуға тырысқан кезеңiнде АҚШ (1990 – 1939 ... ... мен ... ... екiншi бағыттын құрылуы кезiнде
бұл модель өзiнiң дамуын тапқан. Ол ... ... ... ... – саяси ұйымдарда, ассоциациялар мен коммерциялық
емес құрылымдарда қолданылуда. Берiлген жағдайларда пиэрмендер “жекелiк
корреспондент” қызметiн атқарады. Олар ... ... ... ... ... яғни жалпы қызығушылықтардың
өкiлдерi болу.
3. Екi жақты асимметриялық ... әдiс ең ... ... мен ... ... ... ... қоғам мен байланыс ұйым мен мекеменiң көз қарасына
көпшiлiк келiсу үшiн қолданылады. Керi байланыс, көбiнде манипуляционды
мақсаттарда қолданылады, яғни ... ... ... ... түрде бұл қатынасты бекiту жолдарын табу. Жоғары дамушы және
жоғары бәсекелес нарықта бұл ... кең ... Яғни ... Екi ... ... ... ... ағым ретiнде қарастырмай, ақпаратты ... ... ... ... ... екi ... өзара келiсiмге жеткен топ
ретiнде ... ... PR ... ... ... ... мен ... мүдделердi табуға көмектесiп ұсыныстар жасайды. Рublic ... ... ... кең әлеуметтiк танымын ынталандыру арқылы қәзiргi
ұйымдардың басшыларына қоғамдағы ... ... ... көмектеседi.
Осы қызметтердi атқара отыра «public relations» ... ... ... және ... саяси және шаруашылық,
қайырымдылық және комерциялық ) ... және ... ... мен ... ... жауапкершiлiгiн сезiндiруге ықпал етедi.
Рublic relations қоғамның барлық өмiр саласында қызмет ... ... ... ... ... ұмтылыстарын бейнелеу, яғни:
барлығына түсiнiктi болу, ... ... ... кең ауқымды
ынтымақтастықта ашық болу. Өзiнiң тәжiребиелiк қызметiнде ... ... осы ... iске ... ... 60 жылдарынан бастап сайлау алдындағы науқанда бұқаралық
ақпарат құралдарына және ... ... ... ... ... – айлалар қалыптаса бастады. Саясаттану тарихында бұл кезеңді «Жаңа
саясат» кезеңі немесе ... ... ... деп ... ... жаңа ... ... зерттеулер арқылы халықтың негізгі
құрамын, мақсат мүдделерін анықтап, үміткердің соған сай ... ... ... ... ... ... жарнамалап, үміткерді
түпкі мақсатына жеткізуге тырысады.
Сайлау технологияларына байланысты негізгі ... ... ... ... және ... басым көпшілігінде «ақ» және
«қара» PR – ға негізделген. «Ақ» және ... PR ... ... ...... ... ... қарсы
қарсыластардың әшкерлеуші технологияларды пайдалануда. Осы мәселеге
байланысты ... ... әр ... ойлар айтылуда. А. Ю. Кошмаров
пен Г. Ц. ... ... ... «ақ» және ... ... ... ... және заңсыз болуы мүмкін. Ал әшкерлеуші материалдарға ... ... ... ... ... ... 70 ... осындай
материалдар құрайды», - деп есептейді. ... ... ... түрі баста кең ... ... ... ... ... партиялар биліктегі партияларды үкіметті басқарған кезін
сынауы, кемшіліктерін көрсетуі және керек кезінде өз ... ... ... ... Ресей жағдайында ол заңға томпақ ... ... ... ... К. В. Киселев мұндай технологияларды
деструктивтік ... деп ... ... ... шартты түрде келесіден құралады:
1. «public relations», PR яғни қоғаммен байланыс ұйымдастыру
2. Үгіт - насихат
3. ... ... ... ... арналары: БАҚ, насихатшылар, жарнама
Шартты деп отырғанымыз бұлардын ... бірі – ... ... бірі ... ... ... ... береді. Бірақ қазіргі
кезде коммуникациялық сайлау технологияларының барлығы бұқаралық – ... ... ... асырылады.
Осы аталған коммуникациялық технологиялардың барлығы да «ақ» және
«қара» түрін пайдалана алады.
Коммуникациялық технологияларды осылай ... ... ... етті.
Біріншіден, коммуникация дегеніміз басқарушы мен басқарылушының
арасындағы ақпарат алмасу. Ақпарат алмасу арналары ресми ... ... және ... ... тағып жүру, сәлемдесу, марштар және ... ... [36, 98 – ... сайлау науқаны барысында қолданылатын маркетинг, саяси
жарнама және имиджмейкерлікті Н. Костенко public ... (PR) ... ... [37], ал С. М. Тучков үгіт – насихатты, ... ... ... ... [38, 83]. Ол Сэм Блектің «PR ... ... шын және ... ... ... қоршаған ортамен
үйлесімге жету үшін ... ... ... ... мен ... анықтамасын қолдайды [34, 211 – 212].
Әдетте PR технологиялары қолданылу шеңбері өте кең. Сэм Блэк ... ... 10 ... пайдалануға болады деп есептейді [32, 10].
Сондықтан да оны ... ... де ... ... бір түрі деп те ... ... PR мен саяси жарнаманың айырмашылығы бар деп есептейді. ... М. ... ... ... ... мен PR – ... жоқ, тек бір ... саяси жарнама ақылы, ал PR тегін деп
есептейді [39, 14]. Г. Почепцов PR – дың ... ... оның ... ... ... ... дейді. Ол PR – дың жарнамадан
айырмашылығын ... ... ... ... ... ... жасау дегеніміз PR тексттерінің өзге де жаңалықтардан
ерекшеленбей баспасөзге тегін еңгізілуі, ал жарнаманың ... ... PR ... ... ... ... нысан емес, контекст ... ... ... жағдайлы тексттер жасау қажет;
• Әңгіме текске контекс жасауда емес, PR – дың ... ... ... PR ... ... коммуникативті орта
қалыптасуы қажет [40, 37].
Қоғаммен байланыстың (PR) сайлау не саяси маркетингтен айырмашылығы
келесідей:
• Маркетинг ... ... ... қандай тауар керектігін анықтайды
• Ал, PR дайын нәрсені өткізуді немесе идеяны жүзеге асыруды ... ... ... біз ... ... ... ... үміткердің
электоратын зерттеп анықтап береді, ал PR болса саяси маркетинг анықтаған
электоратқа үміткер жайлы ... ... ... ... ... сараптамалық орталық. Бірақта
жарнамада қолданылатын зерттеулер, бұл нарықты зерттеуді құрушылардың бірі
болып табылады. ... ... ... екі ... маңызды, олар:
1. Нақты тауар мен қызметте мұқтаждық бар ма? Және де 2. ... бар ... ... тұрғындардын саласында және қандай орауышта олар сұранысқа ие
болады? Маркетинг ... ... ... ең басты тұтынушыларға
бағытталады, бірақ ... ... ... ... ... қызығушылық
таныта алады. Мысалы, дилерлермен, сатушылармен, ... ... де ... ... ... PR жұмысшыларына нарық анализі
үлкен ... ие, ... PR ... ... ... сияқты тұтынушылар
жайлы ақпаратты қарамағына береді.
Барлық маркетинг қызметі public ... – пен ... ... және
де бұған тікелей әсер етеді. Мысалы, бір кездері нарықта қыруға ... жаңа ... ... ... ... компания келесі
түрмен public relations мәселесіне айналып кетті, яғни бұл ... ... ... ... ... әдебиетпен конверттерге
қойылатын) мерзімді баспа сөздерге еңе бастады.
1980–ші жылдары ... пен public ... ... кең ... ... ... PR–дың 500–ге жуық анықтамасы бар екен. 1982 жылы
Америка public relations ... ... ... ... ... ... күрделі плюралистік қоғамымызға тиімді шешім таңдауға және
қызмет ... ... ... әр ... ... мен ... ... түсінушілі болуына үлес қосады. Олар жеке және қоғамдық қызметке алып
келеді» [32, ... ... не үшін ... ... ... қызметі мақсатты топтарды белгілі бір іс-әрекетке ... ... ... іс-әрекетке итермелеу үшін келесідей позицияларға әсер
ету керек:
• Бағалық жүйесіне, ол өз кезегінде
... ... ... ... әсер ... ... қатынастарына әсер етеді
• Қатынастарда пікір қалыптасады
• Пікір іс-әрекетке әсер етеді.
Сонымен бірге, ... ... ... ... (PR) ... зерттеле басталуы және қайсыбірінің жеке ғылым салаларына айналуы
(имиджеология, саяси жарнама) ... ... ... ... ... [41, ... ... PR технологиялардың бірі болып есептелетін имиджеология
тез қарқын алып дамып келе ... ... ... ... ... ... бүкіл науқанның басты мәселесі болып есептеледі. Г. Почепцов АҚШ-тағы
имидждің маңыздылығына байланысты ... ... ... ... ... нақты үміткермен кездесіп отырған жоқ, олар тек оның ... ғана ... ... ... бар күш ... ... салынады.
Үміткердің өзін ауыстырмай-ақ онын керек бейнесі жасалса, сайлаушының ... ... ... ... Бұл жағдайды басқарудың күшейгенің
көрсетеді. Қазіргі телеқоғам қалыптасқан дәуірде ... ... ... ... ... [13, 40]
Имидждің негізгі мақсаты халыққа объектіні әр түрлі ... ... ... да ... үш атқаратын қызметтері ... ... ... қою» [30, 47].
Ал қатынас сайлау технологияларының үгіт-насихат пен ... ... ... жаңа мазмұнға ие болғанына қарамастан көне дәуірден бастау
алған жеңіске жетудің әдістері болып ... ... ... ... ... технологиялары»,
«электораттық формула», ... ... ... ... ... ... ... қоймағандықтығына көңіл бөле
отырып, ұғымдық мәселелердегі бірізділіктің болмауы қай жағдайда мәселенің
қойылуына және ... кері әсер ... атап ... ... да осы күрделі мәселені зерттеуге өз ... ... ... ... және ... ... талдаужасауды және
бұл терминдердің мынадай анықтамаларын тұжырымдауды жөн көрдік.
Сайлау жүйесі дегеніміз әр ... ... ... ... ... ... бір нормалар мен тәжірибе арқылы ... ... ... ... ... және қатынас технологиялардың
жиынтығы деген ... ... Ал ... ... ... ... аралас сайлау жүйесі деп дүргеніміз бұл сайлау
қорытындысын шығару мен парламенттегі орын санын бөлу ... және ... ... бір түрі ... ... ... ... ұғымын
да нормативті сайлау технологиялары ұғымының ... ... ... зерттеушілер технология мен маркетинг ұғымдарын бір ұғым
ретінде ... жүр. ... ... ... ... ... ... сайлау технологияларын қолданар алдында және қолдау
барысында электоратты зерттеу», ал ... ... ...... ... пен ... бір ... нақты субъектінің мақсат-міндеттерін
тиімді және оңтайлы түрде ... ... ... ... ... ... әдістері мен амалдардын жиынтығы».
Ал енді бұрыннан келе жатқан демократиялық дәстүрлері бар және ... ... ... ... ... ... сайлау
технологиясының теориясына шолу жасап көрейік.
Бірінші сайлау науқандары саяси ... ... ... ... зор ... ... жеткізеді. Осы
процесті зерттеу барысында батыста бірқатар ғылыми бағыттар қалыптасты
солардың ішінде ... ... ... ... ... ... ... теориясы. Қазіргі кезде оларды сайлау технологияларын
жасауға кеңінен пайдалануда.
Сайлау ... ... ... ... социологиялық,
әлеуметтік-психологиялық, қатынастық, маркетингтік, қаржылық мәселелерді
қарастырады.
II – бөлім.
Сайлау науқанында саяси маркетинг пен ... ... ... ... ... ... тәжірибелік қолдану
Саясатта сайлау мемлекеттік билік институттарының барлық деңгейінде
қалыптастыру ... ... ... ... ... ұсынады. «Әдетте
сайлаушылар өзімен бір тұтас науқанды көрсетеді, ол келесідей шараларды
құрайды, яғни ... және ... ... ... сайлау комитеттерін
қалыптастыру, үміткерлерді ұсынып оларды тіркеу, сайлау алдында ... ... ... ... ... ... ... бірыңғай үміткер мен
бағдарламаны ұсыну мақсатымен саяси ... ... ... мен ... ... арасында билік үшін күрестін ұшығуы
және ... ... ... ... қолайлы жүргізу үшін мүмкіндік беретін
механизмдерді білу қажеттілігін тудырады. Сайлау ... ... ... ... ... көңіл бөледі, ал ол болса келесідей
түрлермен анықталады:
... ... ... үміткерге қатысты пікірі;
• Сайлау науқаны барысында адамдардың мінез-құлқына әсер ... ... ... ... ... ішкі ... байланысты таңдаулы
сайлаулардың қатынасы;
• Сайлаушылардың ерекшеліктері, оның ... жеке ... ... ... ... ... ... күресін жүргізуін
жеңілдететің «саяси насихаттың жаңа ... ... ... ... болды.
Мұнда ол билік иелерінің субъектілеріне келесідей ... ... ... ... ... байланыс концепциясын дамыту»
2. «нарыққа өзінің идеяларының адекваттылығын анықтау;
Қандай бағытты ұстану керектігін ... ... ... қасиеттері;
ә. нарықтын күтуі;
б. басқа бір үміткерлердің болуы» [43, 102].
Тәжірибе бойынша маркетингтік толық немесе бөлек жинағы ... ... ... ... ... сайлау алдындағы күресті
дайындап оны іске асыруға бағытталған.
Бұл таңғаларлықтай емес, себебі саяси ... ... ... ... ... әлеуметтік қажеттіліктерді жүзеге асыруға,
олардың адекватты мақсаттары әрекет етуші билік ... түп ... ... ... көңілін білдіру жолымен субъектілердің
құзыретін жаңадан бөлу үшін ... ... [44, ... ... саяси ұйымдардың маркетингінің негізгі ұстанушысы
саяси партиялар болып табылады, олар - әлеуметтік топтардың ... ... ... ... ... ... [45, ... ең белсенді болып маркетингтік ... және ... ... ... мемлекет пен әлеуметтік топтар ... ... ... ... ... олар ... науқандарды жүргізуде
және оны ұйымдастыруда қатысып, барлық билік органдарын ... ... ... ... ... ... ... отыра
оларды бұқараның санасына еңгізе бастайды.
Сайлау алдындағы жағдайда, партиялардың идеологиясы мен ... ... ... ... ... ықпал жасау тактикасы мен
стратегиясын анықтап алған жөн. Оның мақсаты ... ... ... тікелей әсер етуіне мүмкіндік беретін қоғамдық қызығушылықты
бірыңғай келтіріп, оны ... ... ... ... ... ұзақ ... саяси қызмет үшін негізін құру.
Саяси маркетингті іске асыру жиынтығы ... ... ... ... ... мұнда сол сияқты
басқарушылық техникалары да пайда болған. ... ... ... ... маркетингісінің дамуымен қатар жүреді. Себебі сайлау постына
үміткердің тұлғасы жалпыға ортақ ... ие. ... ... үміткер өзінің
үміткерлігін ұсыну кезінде партиялық ұйымдардан тәуелсіз болуға ұмтылады.
Олар сайлау алды науқанға ... жеке ... ... ... ... да ХХI ... тенденцияларымен түсіндіріледі – «саясаттың
жекешелендірілуі» адамдар тұлғасыз партиялық бағдарламалардан көрі ... ... ... тән. Бұл ... БАҚ ... ... жағдай болмаған кезде лидерліктің маркетингі қазіргі кездегі
шыңдарға жетпес еді.
Қазіргі замаң саяси ... ... ... ... ... ... тенденцияны келесідей түсіндіріп береді: «партия саяси
қайраткерлермен сайлаушылар ... ... ... ... ... бұл ... ... айырып, партиялық
құрылымдарды тежеді» [47]. Электрондық ... ... ... және
лидерліктің маркетингі кез-келген саяси ... ... ... ... мен ... имидж бен бейнелерді
өткізуге ажыратылмас элементіне айналды.
Саяси конъюктураның көп түрін ескере ... ... ... қаланын, ауданның саяси дәстүрі мен ... ... пен ... ... асыруда бірнеше стратегиялар қолданады.
АҚШ-та, Еуропа мен посткеңестік ... ... ... ... таралған. Маркетингтік жинақта жүз пайыздық өріске ие болған «ұйым-
сайлаушы» атты модель.
Сайлау маркетингіндегі
«ұйым-сайлаушы» атты стратегия
60-шы жылдардың басында саяси маркетингтің концепциясы жаңа ... ... ... ... ... саясатына (1952 ж.
Д. Эизенхауэрдың сайлау алды ... ... рет ... көру әрекеті) келгендер Дж. Роберттің «әрекет ... ... ... ... ... Мұнда зерттеушілер адамның
жүріс-тұрысын тауар жайлы көріністен (адам жайлы) тауар ... ... ... бір ... ... ... ... қадамдардың
жиынтығы. Стратегия негізінде сол ақпараттың саны мен сапасынан маркетинг
субъектілердің тәуелділігі реттеледі, мұның арқасында тауарға ... ... ... ... жету үшін маркетологтар жағдайға
байланысты тұлғаны немесе ... ... ... яғни олар партия
немесе үміткердің бағдарламаларының ... ... ... ... ... ... әсерді объектілерге ұсынатын
сұраныстар қалыптастырылады, жағымды ... ... ... ... ... және ... текстері өнделуде.
«Ұйым-сайлаушы» атты стратегиясы саяси жүріс-тұрысты түсіндіретін ... ... ... 1974 ж. ... президенті болып сайланған В.
Жискар Д' Эстонның ... ... ... ... байланысты еңбек
етушілердің сөз сөйлеудің негізгі қозғаушы мотивы ... ... ... ...» [48]. ... Ривз ... болып теледидарлық жарнаманы
құрушы, 1952 ж. Д. Эизенхауэрдың бейнесімен жұмыс ... ... ... ... дәріханада екі тіс жуғыш тюбик пастасының арасында жалтақтап
тұрған сайлаушыны дауыс беру буткасында елестеймін, сонда ... ... ... ... қалған сортын таңдайды».
Саяси лидердің маркетингі тәжірибелік дамуы 1936 ж. Эрих ... Ол ... ... емес өзгермелі құн жағынан адам ... ... ... ... ... мінез-құлық» ұғымын бірінші рет
шығарған болатын. «Тірі жан тұлғалық нарықта ... ... ал ... өзін ... ретінде адамдарға ұсынуы, оның орауышы қаншалықты
әдемі. Нарықтық ... ...... ... ал ... болу үшін
нарықтық тұлғаларда қалыптасатын барлық жағдайларда ... ... ... ... ... субъектілеріне – саяси лидерлерге,
үміткерлерді сайлау қызметінде тауар ретінде қарастыру, оның «өндірісі»
нарықтағы ... ... тән ... ... реттеледі:
• «тауарлық марка (сол немесе басқада саяси ұйымдармен құрылған үміткер
партиялық рәміз ретінде қарастырылады, яғни бұл ... ... ... ... ... ... Ораушысы (упаковка) «тауардың» үлкен ... ... ... науқанда ораушының ролін сапалы имиджатқарады);
• Имидж (шыңайы бейнелермен ақылды манипуляциялаудың нәтижесі)».
Саяси маркетингтің сайлау науқандағы «Ұйым-сайлаушы» атты стратегиясы
бастапқыдан ... ... ... ... ... ... арқасында нәтижелерге
жету үшін бағытталған. ... ... ... ... сайлаушыларға
потенциалды эффективті әсер ету концепциясы ... ... та ... ұтыс ... ... ... қазіргі кездегі лозунгтар, әдемі
плакаттар мен ... ... ... ... мен жәрдем беруге арналған ... ... ... ... нақты абсолютті жеңіске алып ... ... ... ... сәттілікке жету басты болып келмейді, мұнда
сайлаушыларға керекті бейнені таңдауға ... ... ... үміткер
бейнесінде жақсы көрсетілген, сайлау науқанының дұрыс концепциясының жақсы
өнделуі, оның кезеңдік жоспарлауы . . ... ... ... ... және ... «каскадтық әдіс»
концепциясында іске асырылады – маркетингтік жоспарлак\удың ... іске ... ... ... ... әр кезең алдыңғы
ағымнан шықса», онда «сайлау ... ... ... ... ... болады.
Сайлау маркетингісіндегі
«каскадты әдіс» стратегиясы
жарнама
PR
Директ - маркетинг
Әр нақты үміткерге немесе саяси ұйымға мақсатты ... мен ... ... ... ... ... алды ... кезеңінде
күнделікті мәселелерді шешу үшін жауапты қадамдарға жол ашады. Потенциалды
субъектілердің сайлау алды ... ... ... ... ... ... тұлғалық пен ... ... ... ... ... ... ... болады:
1. Арнайы бір қоғамдық пікірді құруға мүмкіндік беретін шынайы бейнесімен
сәйкес ... ... құру ... ... ... иелері әйгілілікке жетуге бағытталады;
2. Маркетинг субъектілерінің билік иелері өзі жайлы саяси олимпте көрсету
ұмтылысы, тұлғалық қоғамды – саяси беделді көтеру ... ... құру ... сол ... олимпте бекіту;
3. Маркетинг субъектілерінің билік иелері таңдаулы қызметтердің саяси
баспалдақта көтерілуі бойынша болашақ концепциясының өндіруі;
4. Маркетинг ... ... ... ... ... ... мен ... масштабтарымен,
жарнамалық және насихаттау акциялармен қамту ... ... ... жету бағыттары;
Менеджерлер-қатынасшыларға сайлау алды науқандарда саяси ұйымдар мен
үміткерлерге ... ... жету үшін ... ... ... ... бизнес жоспар) қажет. Жалпы бизнес-жоспардың өзінде ... ... ... ... ... негізгі бағыттары
көрсетіледі:
1. Сайлау ... ... ... конъюктуралық жағдайда маркетингтік
субъектілердің дұрыс бағытта болуы.
Істің сәтті болу үшін үміткердің ... ... ... мезгілде қолданылу қажет.
2. Сайлаушының нақты қалауын білу.
Сайлаушы саяси қозғалыстың ... ... оның ... ... тәжірибесін көру қажет.
Әр сайлау алдындағы жарыстың нақты ... ... ... ... ... ... компонеттерін өзіне қосады:
• «Кімнің қызығушылықтары мен қажеттіліктерін үміткер таңдау қызметін
ұсынуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... талдау;
• Таңдап алынған ақпарат тақырыбының негізінде қалыптасуы; науқандардың
бағдарламалары, сайлау алдындағы күрестін тактикасы мен ... ... ... ... ... алды науқанның барлық қадамдарында қоғамдық пікір сауалдарын
қолдану;
• БАҚ пен жарнаманың көмегімен билікке ... ... ... ... ... ... ... жоспарды анық
қалыптастыруда, сайлау алды ... ... ... белсенді
потенциалын ашатын түрлі демографиялық ... ... ... ... ... ... эксперттері, көшелердегі формалды емес
сауалнамалар, фокус-топтар…) әлеуметтік жағынан ... ... бір ... жету үшін бағытталған: ол үміткерлерге маркетингтік
стратегияны құруға көмектесетін ... ... ... ... шыға ... ... зерттеу барысында келесідей мәселелерді
іске асырады:
• «түрлі тұрғындардың қабаттарына әлеуметтік-саяси жағдаймен бағалау;
• әрекет ... ... және ... ... зерттеу;
• тұрғындардың түрлі әлеуметтік топтары үшін өзекті болатын ... ... ... ... ... ... ... таңдау;
• тұрғындардың түрлі әлеуметтік топтардың саяси көңіл-күйін анықтау;
• бағдарламаны дайындау үшін ... ... ... мен ... және ... ... жайлы ақпараттардың
таратылу каналдарын анықтау;
• электораттың ... ... ... ... ... сауалнамалардың нәтижесі келесіні анықтап
білуге көмектеседі:
• «Тұрғындардың электоралды белеңділігін;
• Кандидаттардың рейтінгі, оның танымалдылық дәрежесі;
• Электоралдық ... ... ... ... ... қайнар көздерінің себептерін анықтауға мүмкіндік береді»
[48, 21].
Сонымен маркетинг ... ... тек қана ... ... таңдауын қамтамасыз ету ғана емес, сонымен қоса ... ... сол ... ... сайлау болатын күні) жеңіске жету.
Жарнамаға тікелей сайлау алдындағы «нарықтық әдіс» технологиясы тура
қатынасқа ие, себебі саяси сайлау ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы, сонымен қатар жақсы құрылған
жарнамалық науқан, ... кең ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді бағдарламаларында сияқты ұзақ
мерзімде де қатынасады, бұл ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... АҚШ, Франция және Ұлыбритания
елдерінде сайлаудың басына бірнеше жыл бұрын ... алды ... ... ... ... ... тастамай партиялар өздерінің ұстанымдарымен
сайлаушыларды таныстырады. Бірақта бұнын бәрі буржуазды демократия дамыған
елдерде атқарылады. Онда «тауар» ... ... ... ... ... - ... алады. Ал посткеңестік елдерде лидерлер үлкен
мәнге ие, сол ... ... ... ... маркетингтік мәселелердің
спецификасымен айтылады: маркетингтік ... ... ... ... ... ... бағыттарды өндіру.
Сайлау алдындағы саяси жарнама науқан кезіңде саяси имиджді алға
шығару мен қалыптастыру әдісі ... ... ... ие. ... PR және
директ-маркетинг сияқты ... ... ... толықтыратын
шектерге ие. Сайлау алдындағы жарнама келесідей іске асырылады:
«Саяси карикатура». 1962 ж. Сол ... пен оң ... ... соғыс уақытында бірінші рет АҚШ елінде пайда болды. ... ... ... ... ... ... бұл ... іске
асырылады, тағы байқағаным мұнда саясаткерлердің беделін төмендетуден көрі,
оны көбінде көтеретін.
«Саяси сурет». Сайлаушылардын санасында суреттік ... ... ... ... ... сенім сезімін бере отырып саяси жарнаманың
ажырамас бөлігіне айналды.
«Саяси радиожарнама» Радио ролі ... әсер ету ... ... ... 30-40 ... ... бастады (радио бұл жылдары өте әйгілі болатын). ХIХ-
ғасырдың аяғында радионың ойлап табылуы, ... ... ... өзгертті, енді хабарлар мемлекеттік шекарадаң ... ... алыс ... де ... ... ... ... соғыстын
кезінде радио қоғамды саяси мобильдендіру мен үгіт-насихаттың маңызды және
басты құралы болып табылды[52,31].
Содан бері ақпарат тарfпынан бұқаралық ... ... ... ... бірі – ... ... ... белсенділігімен,
шынайылығымен және өміршең өткірлігімен айырықша мәнге ие болған БАҚ-ның ең
тиімдісі, әрі қолайлысы осы ... Ол кең ... ... отбасына,
әрбір жеке адамға әсер ету қуатымен ерекшеленеді. ... ... ... ... ... және жеделдігімен оқшауланды. Кез-
келген ақпарат, жаңалықтар, күнделікті оқиғалар тізбегі, ең алдымен, ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының сонын
ішінде радиоарналардың саны күрт ... ... ... ... ... ... болатын. Халықаралық Интерньюс агентігінің
деректеріне қарағанда радиожиілікті пайдалану құқығы үшін тендерден ... ... ... ... ... олардың қатары біраз азайды. 1999-
жылы ... аса ... де дәл ... ... ... аталған радиоарналар өз
кезегінде де мемлекеттік жағдайларға ... ... орыс ... ... ... ... ... Бірақ бұл қате
болғанымен үміткерлер ... ... ... ... технологиялардың
бірін қолдануға және бұдан белгілі бір нәтиже алуға кепіл бар.
«Теледидарлық ... ... Бұл ... ... қолайлы және әйгілі
түрі. Мұнда теледидар саясаткер мен тұрғындардың ... ... ... Ең бастысы теледидар не екеніне тоқталсақ жақсы болар еді және де
ол саясаттың саласында қай ... ... ... ... ... болар
еді. 1952-жылы саясатта «телевитдение – ғасырдың бастамасы» деп саналған
болатын. Дегенімен, тедидар үшін оның ... ... ... ... айналуына дейін аз ғана уақыт өтті. Ол тез дамып, тез ... [49, ... ... ... ... ... ... ең үстемдік етушісі
болып саналды. ... ... Дж. ... мен Р. Никсон ... ... ... бола ... Э. ... ... арасында
сауалнама жүргізгеннен кейін, осы теледебаттар Кеннедидің ... ... ... ... ... 1980 жылы ... Р. Рейганның Дж.
Картердің бес пайызға озып шығуға мүмкіндік берген. ... ... Р. ... мен У. Мондейл, 1988-ж. Дж. Буш пен М. Дукакис
арасындағы, 1992-ж Дж. Буш пен Б. ... ... ... да аз ... жоқ. ... теледебаттар сайлау науқанында негізгі құрал ... ... [49, ... ... ... ... кеңістігінің қалыптасуында
теледидардың ролі мен маңызы артып отыр. Статистикалық деректерге ... ... кем ... екі үш ... ... ... ... Яғни бұл уақыт
қоғам мүшесінің ой санасы мен саяси әлеуметтік көзқарастарына ... ... ... отыр деуге болады.
2004-жылдың сәуір айында болған Еуразиялық медиа форум республика
тұрғындары арасында жүргізілген ... ... ... ... ... 57 ... ... міндеті халықты болып жатқан
оқиғалармен хабардар етіп отыру деп ... 20 ... ... ... оны бағалау мен сараптауд
Директ-маркетинг немесе тіке адрестік жіберу, бұл ... да ... ... Ал он бес пайызы БАҚ-тың ... ... - ... ... ... ат салысу деп біледі. Жауап
бергендердің сексен екі ... ... ... бағалайды және газет
бетіндегәі мақала немесе телесюжет дау-дамайлық әрекеттерге итермелеуі
мүмкін десе, он бес ... ... ... ... ... Үш ... ... қиынсытады. Сауалнамаға қатасушылардың көбі ... ... ... ... ... Он алты мен жиырма тоғыз
жас араларындағылардың ... ... елу мен ... ... ... ... журналистер зорлық-зомбылыққа жауапты
болмауы керек дейді. Он ... ... бар ... пайыз жоғары білімді
оналты пайыз сұрағандар да осы ... ... 3-4]. Ал ... ... ... ... жарнамалық технология.
Оның мақсаты – вербалды коммуникацияның арқасында үміткердің пайдасына
сайлаушыларды дауыс беруге көндіру. Тікелей ... ... ... ... апарылатын үйлестірілетін полиграфиялық материалдардың
(парақшалар, буклеттер) қарсы алдынан (фронталды) ... ... ... жіберілген материалдарды алады, сонымен қоса мұнда жынысы, жасы,
маманы, сеьялық дәрежесі, әлеуметтік ... ... ... ... ... мұндай материалдар үш түрге бөлінеді:
1. құттықтаумен алғыс айтатылған ашық хат;
2. лидердің ... ... ... ... ... үміткер мен сайлаушының ... ... ... ... енді ... ... мен директ-маркетинг өздеріңіз байқағандай
сайлау маркетингісінде ... ... ... бұл ... ең негізгі
ролді сайлау ... PR ... ... ... ... ... берілген болтын, енді мұнда біз сайлау науқанында ... ... ... ... ... сайлау науқаны маркетингтік субъектісінін ... ... ... іске ... ... ... (алдын ала
жоспарлап қойған кезесулер, баспа-конференциялар, көпшілік алдында сөз
сөйлеу), яғни ... ... ... ... ... ... мен ... көрі электоратпен «тірі қарым-қатынасты»
құруға мүмкіндік беретін қоғаммен байланыс орнату.
Кәзіргі ... ... ... жайлы қоғамдық пікірдің
кристализациясына ... ... ... ... ... PR кең ... алдында имиджді көрсетілімдерде ажыратылмайтылысқа айналады, себебі
сайлаушы үміткерді жеке тануға мүмкіндік ... ... ... 1978 ж. ... ... ... ... оны
шынайы бейне ретінде қабылдайтын «өзінің» аудиториясынын анық бағытталуында
мұқтаж болды. Ұлыбританияның Консервативті ... ... ... ... ... ... теледидарлық жарнамалардың алдында тізіліп тұру
қажет.
70-80-ші жылдары қоғамның нақты мәселелерін анықтауға ... ... ... ... ... методикалардың арқасында
Батыс елдерінің көпшілік саясаткерлері билікке келген.
Егерде 1968 ж. Үміткер экранның алдында көбінде 48% ... ... ... үздіксіз сөйлеуі 42 секундты құрайтын, 1988 ж. Осы 42 ... ... ... Сол сан 1992 жылға дейін сақталған болатын. Сонда
кәзіргі кезде оның бір минут сөзіне ... ... 6 ... ... ... ... де байқалған. Егерде 1960 ж. Үміткердің үздіксіз
цитатасы 17 жолын алса, 1992 ж. Тек қана 6 ... ... ... журналистермен түсіндіре бастады, ал сайлаушы
бұл түсіндіргіш жүйеге қызығушылық ... ... Бұл ... көз ... ... ... жағдайды қарастыру: сайлауға
дейін және ... ... ... не ... ... бәрі ... әсер ... Т.с.с. сауалдардың арқасында пікір қалыптасады.
ХХ ғ.60 жылдарында сайлау технологиясының зерттеушілері қоғамның қарсыласу
құбылысына ... ... ... ... ... ... іріктеп қабылдайды, яғни олар өздерінің пікірлерімен сәйкес
келетіндерді алып, ал сәйкес келмейтіндерден бас ... ... ... ... ... бұқарасын КСРОН-ның құлауына М. Горбачев кінәлі
емес екендігін көндіру қиын, яғни ол емес Елцин ... ... дем ... алдындағы PR-дың мақсаты сайлау алдындағы ... ... ... ... қарым-қатынас байланысы екі бағытта
құралады:
1. «Осы күннің идеялары» (идей дня) атты анықтамалармен жұмыс ... ... ... ... ... толғандыратын анық бір
сауалнамалардың тематикасын әр күн ... ... ... ... ... жарыстармен БАҚ-ты қамтамасыздандыру (жағдайды
талдау, оқиғалар болған жерлердің ... ... ... ... ... технологиялар, оларды қолайлы қолданудың әлемдік
тәжірибесімен дәлелденген. 1999 ж. Қазақстан Рнспубликасының президенттік
және парламенттік сайлауларында бұл ... ... ... ... ... маркетингтік өркениеттік бірінші тәжірибесінде
қалдырды.
Есімізге алайық ... ... рет ... деңгейде сайлау
маркетингінің әйгі етіп көрсетіліп өтті, бұл дегеніміз кәсіби деңгейдін
жоғары ... ... ... ... ... қажетті
сайлауларды өткізу айналасындағы қалыптасқан қитұртқы жағдайды ескерсек,
сайлау алды технологиялардың жаңа отандық ... ... ... болған саяси сайлау маркетингінің дебюті өтті.
2. Қазақстан ... ... ... кезеңіндегі Public
Relation технологиясының қолданылуы
Қазіргі Қазақстан – үлкен мүмкіндіктері бар ел ғана ... ... ... ... ... ... мемлекетке айналды. Қазақстан
әлемдегі әлемдегі ... ... келе ... он елдің қатарына кірді.
Қоғам өмірінің демократиялық орналасуы Қазақстан Республикасының жалпы
саяси құру мақсаты болуда.
Демократиялық қоғамның табысты ... ... ... ... ... ... саяси шешімді өңдіруде тең құқықа ие болу
керек.
Қазақстан Республикасының президенті Н. Ә. Назарбаев айтып кеткендей:
«Кез ... ... ... – бұл әділетті және еркін ... Дәл осы ... олар ... демократиямызда атқару тиіс... Сайлау бұл
халық өз пікірін білдіретін уақыт, біздің мақсатымыз ... ... ... сайлауларға үлгі ретінде болашақта ұлттық сайлаулар жасауымыз
керек» [52].
Жергілікті ... ... ... ... органдары құру
принципінде шығатын еркін сайлауларды жүргізу жолымен тікелей халық билігін
жүзеге асыру.
Сайлаудың негізгі қызметтері:
• Биліктің ... ... ... Өкілдіктің қатынасын институтциализациялау;
• Қызығушылықтардың бәсекелестігін әділ жолмен занға ... ... ... кезінде азаматтардың саяси қатысуын күшейту;
• Тұлғаның саяси ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Толық мөлшермен еркін сайлаудың келесідей ... ... ... ... мен ... және де ... Сайлау алдын күресте тең мүмкіндіктер;
• Құпия жолмен дауыс беруді қамтамасыз ететің еркін сайлау;
• Демократияға зақым келтіруге мүмкіндік туғыздырмайтың сайлау ... ... ... ... сайлау дегеніміз социомәдени негіздермен әлеуметтік-саяси
жүйемен негізделетің өздерінің ерекшеліктері, ... мен ... ... ... 60 ... ... сайлау алдындағы науқанда бұқаралық
ақпарат құралдарына және ғылым салаларының жетістіктеріне сүйенген жаңа
амал – ... ... ... ... ... бұл кезеңді «Жаңа
саясат» кезеңі немесе сайлау ... ... деп ... Аталған
жаңа технологиялар социологиялық зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... соған сай құрастырылған
имиджін бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... ... тырысады.
Бүгінгі күнде жоғары лауазымды тұлғалардың және билік органдарының
сайланбалылығы ... ... ... бөлігі болып табылады.
Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстан сайлау науқандарын жүргізу
тәжірибесін ... ... ... ... ... ... мен
өткізудің технологияларын түзілдіруде.
Сонымен Қазақстанның ... ... ... ... ... дайындалған деп сеніммен айтуға болады. Бұның
дәлелін біз ... ... 2005 жылы ... президенттік
сайлауында көре аламыз.
Қазақстан тәуелсіз жолға түсуі және одан әрі демократиялық ... бір ... ... яғни ол ... ... ... ... Әбішұлы Назарбаевпен. Орталық Азияның дамушы елдерінің президенті
2005 ж. билікте болғанына он алты жыл ... ж. ... ... ... ... ... 1999 ... бірінші альтернативті сайлауы президенттіктегі бірінші мерзімі болып
саналды. Сол жылдары сенімді жеңісті әрекет ... ... ... ... 2005 жылы ... ... сәйке ол екінші рет дауысққа
түсті. Бұл ... АҚШ ... Дж. Буш ... Н. Ә. ... ... ... ... растап жазған, мұнда ол қосып ... бір ... ... бұл ... және таза ... ... өту ... Мемлекеттік хатшыса Кондолиса Райс, 2005 жылдың 12 ... ... ... ... еліміздің басшысымен кездесіп келесіні байқап
айтқан болатын: «Қазақстан ... ... ... ... ... және де 4-ші ... ... сайлау демократиялық
пен бәсекелестік негізде өтетініне үміттенеде.
Сонымен АҚШ ... ... ... ... ... сайлауы демократиялық дәрежеде өтіп, ТМД ... тап ... ... ... ... ... төрт ... ат
салысты, яғни ол «Ақ жол» партиясының ... ... ... ... ... Жармахан Тұяқбай, «Табиғат» экологиялық
бірлестігінің лидері Мэлс Елеусізов, «Коммунистік ... ... ... пен ... ... ... Н. Ә. ... саяси науқанда ОСК-тің мәлеметтері бойынша 91% ... ... Н. ... ... ж. ... президенттік сайлауды әрекет етуші президенттің жеңіске
келу себебі бұл ... ... ... ... ... ... емес ... қарамастан, мемлекетіміздің тіршілік
деңгейі Орталық Азия елдері ... ... ... Ал ... сайлау
науқанға келетін болсақ мұнда әрине тек қана халықтын тұрмыс-жағдайы
жеңіске әсер еткен жоқ, ... ... ... ... технологиялар
қосқан. Сондағы негізгісі public relations технологиялары. Жоғарыда айтып
кеткендей бұл технология технологиялардың ішінең аустырылмас бөлігі.
Сайлау алды ... ... ... сыртқы атрибуттар алады. Сөйтіп,
әрекет етуші президенттің ... ... ... түсі ... ... ... Сары түс елдің мемлекеттік символикасында бар, сары түс жыл
мерзімдерінің ең әдемі уақытын беинелейді – күз. ... ... ... ... ... ... бас ... мен
кәзіргі өмір тіршілігіне қанағаттандырылғандардың ... ... ... ... қалала көшелерімен ауылдардағы насихатшылар
үстілеріне сары түсті шарф, футболкалар мен курткаларды кйіп ... ... ... сары ... ... Қазақстанның сайлау науқанына
дейін сары түс сайлау технологиясы ретінде басқа елдерде тек оппозицияның
түсі ғана ... ... ... ... түстікгаммаға сүйенуге
қорықпай, нәтижесінде бұндай қабылдаулар шүбәсіз табысқа ие болды.
Назарбаевтін сайлау алды ... ... ... бір ... – бұл ... науқаны. Олар насихат науқаның барлық ... ... ... Бұл ... ... ... ... әрекет ететің президенттің штабын Абай атындағы АМПИ-ның академикі
Садықов басқарған болатын. Штабтардың қызметкерлерімен ... қала ... ... ... мен ... ... ілген, бұл портрет
сары түсті фонда бейнеленіп «Қазақстан – алға! Назарбаев - біздің ... ... ере ... ... Бұл ... ... көптеген қалаларында
ілініп, өте жақсы өмір сүру үшін кімге дауыс беру керектігін айтын тұратын.
Басқада ... де ... ... ... ... ... ... сайлаудың нәтижелерімен қорытындылап айтатын болсақ оладың
насихаттары халықтың ойынан шықпады.
Сайлауда жеңіске жету үшін ... ... ... ... ... қажет. Осы технология мақсатымен Назарбаевтің
сайлау науқаныңдағы штабымен ... ... ... ... ... ... мемлекет басшысын қолдауға митингтер
ұйымдастырылды. Бұның ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев
электораттын алдында басып көпшілік ... ие ... ... Назарбаевтің сайлау науқанының саңғы қадамы үлкен ролге ие
болды, ол шет елдерге сапарлары. Сайлау күні ... ... ... ... түрлі-түсті революция өткен негізгі қаласына (Грузия
мен Украйна) сапар ... ... ... ... қоса Киев пен ... сүйсінген кездесулер қазақстандық негізгі ... ... ғана ... ... алып тастаған халық Шеварнадзе
мен Кучма когортысынан болған адаммен масаттанды. ... ... ... көрі өз ... ... жақсылықтарды жасады. Тбилисиде
шығып сөйлеуінде Н. Назарбаев айтып кеткен табысқа жету ... ... ұзақ және ... ... керек. Назарбаев Грузияның халқысына
арнап сөйлегенімен оның ... ... ... ... ... болатын.
Өзінің соңғы шетел сапарын сарғылт түсті ... ... ... ... Бұл ... үміткерлер арасындағы теледебатпен сәйкес келіп ... орай ... жоқ ... ... ... Назарбаев өзінің сайлау алды жарысында ... оның ... ... ... ... мен ... кездесулер сайлау алды марафонның бөлігі болды.
Қазақстанның БАҚ-ры президент Назарбаевпен қазақстандық ... ... ... алған самбо бойынша әлем чимпионаты сияқты түрлі спорт
кешендерді көруге келгенің кең ауқымды ... ... ... өзі ... ... жас кезінде рим-грек күресімен
шұғылданып бұл сала бойынша бірнеше жеңістерге ... Жас, ... ... құру ... Нұрсұлтан Назарбаевтің сайлау алды штабы қарлы
таулардан шаңғымен сырғанап түсіп бара ... ... жас ... асау
аттың үстіне мінген жайлы кадрларды қолданды. Спортты сайлау ... ... ... ... ... ... АҚШ, Беларусте және де
басқада елдерде үлкен сипатқа ие.
Кез келген сайлау алдындағы ... ең ... ... ... сайлаушылар, әсіресе әйел жағы бағдарлама үшін емес лидер ... ... Осы ... айтылып өткен президентіміздің сайлау науқанында
қолданылған технологиялар 2005-ші жылғы сайлауда жеңіке алып келді деп
толық ... ... ... ... ... жекелік қасиеттері
де үлесін қосты.
Сонымен елімізде 1999 ж. көрі 2005 ж. ... ... ... ... ... ... жетістіктерге жетен.
Қазақстандағы сайлау науқандарында кейінгі уақытта PR технологияның
небір түрлері ... ... ... қоса, PR технологияның әдістерінің
өзі 1999 жылмен салыстырғанда мүлдем өзгеріп кетті.
Жуырда ғана қала ... біз ... ... ... ... ... портреттерін, олардың бағдарламаларының
тезистерін, сондай-ақ автобустарға, ... ... ... әр күн сайын пошта жәшігінен листовколар алып отырдық. Міне ... ... ... ... ... ... даму
процессінде екенін айтады.
Қорытынды
Берiлген жұмысты зерттеу барысында, келесiдей нәтижеге келуге болады.
Қазақстан Республикасында кеше ғана пайда болған саяси маркетинг пен ... ... ... ... ... саласын қамтуда. Батыс
елдерінде бұл екі терминнің байланысы ... ... ... таралды, ал
біздің жас тәуелсіз Республикамызда бұл терминдер 1999 жылы ... ... ... ... ... ... ... жылы өткен президенттік сайлауында тамырын жайған саяси ... ... ... ... ... ... ... табуда.
Тоқсаныншы жылдардың басында басқару мен саясат сауалдарына
жұртшылықтың қызығушылықтары ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда
мемлекеттік қызметті демократизациялау мәселесі айқынсыздыққа алып ... ... ... күрт өзгерген, сайлау ... ... ... ... ... ... бідірсе де
олармен өркениеттік диалогқа шығу жолын таңдады.
ХХI ғасырда саяси маркетинг қоғамның қызығушылықтарының заңдыланған
қолайлы ... ... ... ... ... әсеріне
бағытталған «сыртқы қоршаған ортамен» ақпараттық идеологиялық контактын
вербалды және визуалды аспектілердің үйлесімділігіне инновациялық ... ... ... әдісінің ролінде қолдану. Әрине мұнда
негізгі объектінің ролін қоғам атқарады, ал ... ... ... ... ... айтып кеткендей жұртшылық қазіргі кезде саясат саласына
белсенді қатысуда, ал енді бұл белсенділікті ... үшін ... ... ... ... бұл ... жұмысым мемлекеттік билік органдарымен
азаматтық қоғам арасындағы диалогтын жолдары ... яғни бұл ... ... ... ... ... ... қажеттіліктеріне ашық шағымдануына негіз
болатын ақпараттық революция мен медиативтік виртуалды кеңістіктің ... ... ... институциализациялануының ашылуына үлесін
қосты, ал олардың нарықтық негізі саяси мақсаттарда бейімделе бастады.
Болашақ бастауын ... ... ... ... байланыс – жарнама, public relations, директ-
маркетинг қызметтерін атқарып ХХ ғ. 50-90 ж.ж. ... ... ... реттеу механизмдердің фундаментіне айналды.
Маркетинг объектілеріне әсерлеуіне ақпараттық негіздерінің қол
жетімділік сапасы мен ... ... ... ... ... мен ... билік иеленушілердің дәстүрі мен табиғаты, олардың институционалдық
құрылымдары, қоғамдағы ... және ... ... ... ... түріне
тәуелді маркетингтік байланыстың ұйымдастырушылық эффективтілігін құру. Бұл
саяси маркетингтің мақсаты мен мәселесін ... ... ... каналын анықтауға, потенциалды ... ... ... ... ... ... қатынастың дәстүрлі азығынан шыққан маркетинг, саяси
процесстердің ... ... ... ... ... жаңа ... демократиялық дәуірге алып келді. PR технология –
қоғаммен байланыс, яғни дайын ақпараттық өнiмдi коммуникациялық ... ... ... ... ... ... таратылған
ақпараттық процесстi қалыптастыру деп түсiнетiн болсақ, онда PR ... ... ... Public ... ... ұйымдар үшiн қолайлы
ақпараттық ортаны қалыптастыру ретiнде ... ... ал бұл ... ... ... және ... ... мәселелерiн тиiмдi
жолымен шешуге, оның нарыққа шығып, одан әрi дамуына, тұтынушылар көңiлiн
жаулап алуға, нарықтың ... ... ... да ... мен серiктiк қарым – қатынаста болуына мүмкiндiк бередi.
Демек, public ... о ... ... мен ... ... – қатынастардың ерекше түрi ретiнде көрiнедi.
Мұның өзi қоғаммен жақсы қарым – ... ... ... халық
тұрғысынан, сонымен қатар қоғамдық және де ... ... ... ... көз ... ... ... мен жасалып отыр.
Бұл айтылғандардан бiр жағынан саяси ұйымдар, ал ... ... ... ... саяси public relations-ке - ... ... ... ... ... ... ... саяси public relations бұқараның санасына саяси ұйымдар
немесе мемлекеттiк мекемелердiң ... ... ... ... ... ... ... шешетiн саяси маркетингпен өзара байланыстырып
қарастыру жөн.
Саяси маркетингтің өзіктілігі менің ойымша ... ... ... ... ... ... ХХI ... әсерлесу процесіндегі билік иелерінің ... ... ... ... ... тәсілдерін қолдану аймағының бірінші
орындарын ... ... мен ... алды ... ... ... ... бұқараның қалауындағы идеологияға ... ... әсер ... білу ... ... ұйым мен ... ... маркетингтік қызметі қоғамдық пікірді,
электоралды бұқараның жүріс-тұрысындағы өзгеріс мәселерін, яғни олардың
қажеттілігін, ... ... ... ... ... ... иелерінің қалауларының байланыстарын зерттеуге қолайлы
әдіске айналды. ... және ... ... ... ... ... ... бен рәміздерді, бейнелерді, бағдарлама ... анық бір ... мен ... ... ... бойынша кез-келген саяси науқанның ажырамас бөлігіне айналды.
Әрине бұл әсер ... ... ... бір ... ... ... ... айтсақ дәл сайлау науқанында саяси маркетингтің
толықтырушы бөлігі PR технологиялармен бұл ... іске ... ... public relations-тiң сөзiн ұйымдар үшiн ... ... ... ... ... ... ал бұл ... тауарлар өндiрiсiнде және қызмет көрсету мәселелерiн тиiмдi
жолымен ... оның ... ... одан әрi ... ... ... алуға, нарықтың құрамындағылармен сондай -ақ басқа да мемлекеттiк
мекемелермен серiктiк қарым – қатынаста болуына мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар немесе
мемлекеттiк мекемелердiң образдарын жақсы жағынан танылымды етiп ... ... ... ... ... өзара байланыстырып
қарастыру жөн. Себебі өздерініз байқағандай екеуі бір-бірін толықтырып
тұрады. Бұл ... мен ... ... ... ... ... ... Республикасында 2005 -жылы өткен президенттік сайлауында
сайлау маркетингі сайлау алды науқандардағы қатарда ... ... және ... ... әсер етуі 1999 -жылмен
салыстырғанда қаншалықты жетістікке жеткені ... ... ... ... ... PR ... халықтың қызығушылықтарынан
шықты. Еліміздегі электоралдық сахынасында пайдаланған PR технологиялар
жайлы айтатын ... ... ... сайлау науқандарын ұйымдастыру мен
өткізудің дәстүрлі технологиялардың едәуір өзгеріске ұшырағаның ескерсек
жөн ... ... лас ... да кенінен таралуда, президенттік
сайлау науқаны көрсеткендей, азаматтар әлі ... ... ... нысаны
болуда. Өздерінің мақсаттарына жету үшін бәсекелестері жайлы өсек-аяңнан
бастап, саяси жарнамада манипуляциялық ... ... ... біледі бұл қашан жойылатындығын, бірақта мұнда ... бір зат ... еш ... лас ... ... ... ... ғалым Сэм Блектің айтуынша «PR дегеніміз бұл субъектінің шын ... ... ... қоршаған ортамен үйлесімге жету үшін
пайдаланатын ғылым, өнер, ... мен ... ... ... Республикасының сайлау маркетингі аясында қолданылған PR
технологиялардың әдістері, еліміздің ... ... ... сайлау
технологиялар демократиялық жолмен басқаруға ашықтығын көрсетті, сонымен
қатар Қазақстан Републикасы әлемдік тәжірибесіндегі ... және ... әсер ету ... мен саяси новацияларды ... ... деп ... ... ... ... ... сайлауы
маркетингтің субъектілерінің кең өкілдіктері мен мүмкіндіктерін әйгі етіп
көрсетті, яғни популистік сөз ... ... ... мен ... ... түрі іспен көрсетті.
Болашақта елімізде саяси маркетинг пен PR технологиялар даму жолын
жалғастырады деп ... ... ... соңғы президенттік сайлауда
айтарлықтай жетістіктерге жеткеніне бәріміз куәгер болдық, бұған қоса Ресей
Федерациясында 2-3 наурыз ... «2006 – ... PR ... ... ... ... ... PR орталығының президенті
Наталия Мандрованың байқауы бойынша, кәзіргі кезде барлық ТМД ... тек қана ... пен ... ... ... жетіліп
өздерінің ұлттық PR-форумдарын жүргізуге дайын.
Қазақстан Республикасында ... ... пен PR ... ... үшін ... ... құралдарымен, саяси партиялары мен
және оппозициямен белсенді көтеретін билік ... ... ... шешу керек, ал оның шешімі билік иелерінің ... ... ... ... ... ... Л. Ф. Маркетинг власти // Вестник КазГУ, Алматы, 1999. №2, 124
б., Адилова Л. Ф. ... PR в ... ... ... ... ... сообщество: общество, политика, культура. 1998, №1. ... ... Г. Ж. ... и ... Алматы: Каз. Ун. 1996,
54б., Досанова С. Ж. Қазақстан Республикасының жаңаруы ... ... даму ... // ... ... ... 2005,
№2. 103 б. Платонов С. В. Президентские выборы как дебют политического
маркетинга // ... ... №2. ... ... Г. Ж. ... ... в период формирования
государственности. Дис. докт. полит. наук. – А., 1996. ... Е. К. ... ... ... Казахстана в
контексте политической модернизаций (1990-2000 гг): Авто реф. Дис...
д.п.к., А., 2000 – 54б., Құрманбаева Ш. А. ... ... ... барысында сайлау технологияларының дамуы. с.ғ.д. дис.
А.,2002 – 250б.
3. Кеннеди П. Вступая в ХХI век – М.: Весь мир, 1997. 479б., ... ... П. Что нас ждет в 90-е ... ... 2000 – ... 1992, 415б., Сэм Блек ... рилейшнз. М., 1990., Э.
Бернейз «Институты паблик ... М., 1990., Р, ... ... и мы. М., 1995;
4. Б. Сэм. Практика ПР. М., 1988.
5. Ковлер А. И. ... ... ... М., 1993. Г. ... ... ХХ ... М., 2000, Е. Г. Морозова.
Политический маркетинг в ... ... и ... ... Полит.упр. М., 1996., В. Г.Королько. Осповы
ПР. Рефл-бук. Ваклер. 2002.
6. Платонов С. В. ... ... как ... ... ... ... А., 1999. №1. ... Блажанов Е. А. ПР: приглашение в мир ... ... ... ... М.: ... 1994. 158б.
8. Пугачев В. П. Основы политической науки. М.: Знание, 1995. 215б.
9. Морозова Е. Г. «политический маркетинг в ... ... ...... ... Политияеское упровление.
Москва, 1996 г.
10. Ковлер А. И. Основы политического ... ... ... компаний. М.: Наука, 1993. 49б.
11. Ильясов Ф. Н. Политическии маркетинг или как «продать» вождя. Полис,
1999. №5.
12. ... С. ... ... традиционных культур современности. М.:
Тамерлан, 1999. 62б.
13. ... Г. ... ... или как ... упровлять общественным
мнением. М.: «Центр», 1998, 350б.
14. Платонов С. В. Президентские выборы: плюсы и ... ... // ... А., ... Платовов С. Опыт использования техники маркетингового воздействия на
избирателей // Саясат . 1998. №10. ... ... Б. ... ... // ... Г. Паблик рилейшнз или как
успешно упровлять ... ... М.: ... ... 1998.
352б.
17. Соловьев А. И. Политология: ... ... ... М. 2001, ... ... А. Н. Технология избирательной ... в ... ... // МГУ. ... ... ... 2000. №2. 62-
79б.
19. Ковлер А. И. Избирательные технологии: Российский и ... ... 1995. ... ... С. ... ... А.: ... 1999. 288б.
21. Джабасов А. А. Политические ... ... ... ... осмысления // Вестник МГУ, ... ... 2000. ... Арато А. Концепция гражданского общества: восхождения и упадок и
воссоздание и ... для ... ... // ... ... ... ... Собрание сочинении: в четырех томах – Т.3. – М., 1994. – 345
б.
24. ... Е. Г. ... ... и ... ... ... технологий. – М.: РОССПЭН, 1999. – 273 б.
25. В. ... С. ... ... ... в национальном
мировом развитии // Общественные науки и современность. - №1. 2000. ... ... ... С. Н., ... В. А., ... С. Ф., Мельниченко Л. Н.,
Скоробогатых И. И. Основы предвыборного маркетинга // Маркетинг и
маркетинговые ... в ... - №3. 1998. ... Крылов И. В. Маркетинг. М., 1998. 82 б.
28. Федотова Л. Н. Паблик рилейшнз и общественное мнение. – СПб.: ... -221.352 ... ... С. А., ... Л. И. ... ... ... модернизации. Алматы, 1999.
30. Балгимбаев А. С. Проблемы формирования партийной системы в РК ... ... ... ... ... в ...... 1999. 37-39 бб.
31. Егорова – Гантман Е. Имидж лидера: Психологическое пособие для
политиков. М.: об-о: ... ... 1994, ... Сэм ... ... в ПР – ... н/д: изд. ... 1998, 320б.
33. Цицирон М. Т. РЕЧИ – М.: наука, 1993. 435б.
34. Сэм Блек Паблик рилейшнз. М..1990.
35. ... П. ... ... ... ... // полит. Партии в условиях демократии – Фонд ... ... ... 1995, ... Имидж лидера Психологическое пособие для политиков. Под.ред.д.п.к. Е.
Егоровой – Гантман. Ш.: Николло М. 1994. 310б.
37. ... Н. ... в ... ... ... ... прессы // Полис, 1999.№6. 81-92б.
38. Тучков С. М. Особенности применения ... ПР в ... ... // ... МГУ. ... 12 политические науки
2000. №4. 83-94б.
39. Политическая реклама. М. Николо М. 2002. 280б.
40. Почепцов Г. Коммуникативные ... ХХ ... М. 1999. ... ... Г. Имиджеология: теория и практика. Киев. 1998. 392б.
42. Ковлер А. И. ... ... ... на ... ХХI ... РАН. 1997. ... Иванов В. Н., Матвиенко В. Я., Патрушев И. В., ... ... ... ... ... 1994. ... Пугачев В. П. Осповы политической науки. М.: Знание. 1995. 215б.
45. ... М. ... для ... М.: Прогресс. 1990. 502б.
46. Шлезингер А. Циклы американской истории. М.: Прогресс-академия. 1992.
687б.
47. Ковлер А. И. Партии и ... М.: ... 1984. ... Максимов А. А. Чистые и ... ... ... М.: ... ... К. С. ... в ... науку. М. Логос, 1997.
554б.
50. Засурскии Я. Н. Роль СМИ в обществе // ... МГУ. Сер. ... ... ... Н. Ә. ... ... ... бірлігінде.
Алматы. 1993. 21б.
52. Лысенко В. И. Выборы в представительные органы в новейшей Европе. М.,
Наука, 1994. ... Мак ... Д. ... ... и ... ... к вопросу
о социальной теории структуры и функционирования Медиа // ... ... ... ... в современном мире: методология ... ... ... М. УРССС 2000. 240б.
54. Аристотель. Политика. Сочинеие: в 4-х ... М.: ... ... әдебиеттер тізімі.
Кітаптар:
1. Аристотель. Политика. Сочинеие: в 4-х томах. М.: Мысль, 1984,
т.4.,512б.
2. Назарбаев Н. Ә. ... ... ... ... 1993. 21б.
3. Лысенко В. И. Выборы в ... ... в ... ... ... 1994. 350б.
4. Политическая реклама. М. Николо М. 2002. 280б.
5. ... Г. ... ... ХХ ... М. 1999. ... ... Г. Имиджеология: теория и практика. Киев. 1998. 392б.
7. ... А. И. ... ... Демократия на рубеже ХХI века.
М.:ИГИП РАН. 1997. 108б.
8. Иванов В. Н., ... В. Я., ... И. В., ... ... ... опыт. Киев. 1994. 263б.
9. Пугачев В. П. Осповы политической науки. М.: ... 1995. ... ... М. ... для ... М.: ... 1990. ... Шлезингер А. Циклы американской истории. М.: Прогресс-академия. ... ... А. И. ... и ... М.: ... 1984. 140б.
13. Максимов А. А. ... и ... ... ... М.: ... Гаджиев К. С. Введение в политологическую науку. М. ... ... ... лидера Психологическое пособие для политиков. Под.ред.д.п.к. Е.
Егоровой – Гантман. Ш.: Николло М. 1994. 310б.
16. Егорова – Гантман Е. ... ... ... ... для
политиков. М.: об-о: «Знание» России. 1994, 264б.
17. Сэм Блек. Введение в ПР – Ростов н/д: изд. «Феникс», 1998, ... ... М. Т. РЕЧИ – М.: ... 1993. ... Сэм Блек ... ... М..1990
20. Крылов И. В. Маркетинг. М., 1998. 82 б.
21. Федотова Л. Н. ... ... и ... ... – СПб.: ... -221.352 бб.
22. Дьяченко С. А., Кармазина Л. И. Республика Казахстан: особенности
политической ... ... ... Платон. Собрание сочинении: в четырех томах – Т.3. – М., 1994. – 345
б.
24. ... Е. Г. ... ... и ... ... ... ... – М.: РОССПЭН, 1999. – 273 б.
25. Ковлер А. И. Избирательные технологии: Российский и ... ... 1995. ... Сатыбалдыұлы С. Маркетинг-нарықтану. Оқулық, А.: Білім 1999. 288б.
27. ... А. И. ... ... ... ... М. 2001, ... ... П. Вступая в ХХI век – М.: Весь мир, 1997. 479б., Несбитт Д.,
Эбурдин П. Что нас ждет в 90-е ... ... 2000 – ... 1992, ... Ковлер А. И. Основы политического маркетинга. М., 1993. Г. Г.Почепцов.
Коммуникативные технологии ХХ века. М., 2000, Е. Г. ... ... в ... ... и ... управлении. Полит.упр. М., 1996., В. Г.Королько. Осповы
ПР. Рефл-бук. Ваклер. 2002.
30. Блажанов Е. А. ПР: ... в мир ... ... ... ... М.: ИМА-пресс, 1994. 158б.
31. Пугачев В. П. Основы политической науки. М.: ... 1995. ... ... Е. Г. ... ... в ... компании и
государственно – политическом упровлении» Политияеское упровление.
Москва, 1996 ... ... С. ... ... ... культур современности. М.:
Тамерлан, 1999. 62б.
34. Почепцов Г. Паблик рилейшнз, или как успешно упровлять ... М.: ... 1998, ... ... А. И. Политология: политическая теория, политические
технологии. М. 2001, ... ... Мак ... Д. ... коммуникация и общественный ... ... о ... теории структуры и функционирования Медиа //
Назаров М. М. Массовая ... в ... ... методология
анализа и практика исследовании. М. УРССС 2000. 240б.
2. Засурскии Я. Н. Роль СМИ в обществе // Вестник МГУ. Сер. ... ... ... Н. ... в ... ценностные ориентиры украйнской
политической прессы // Полис, 1999.№6. 81-92б.
4. Тучков С. М. Особенности ... ... ПР в ... ... // Вестник МГУ. Серия 12 политические науки
2000. №4. 83-94б.
5. Радунски П. ... ... ... ... // ... ... в ... демократии – Фонд Конрада
Аденауэра. Санкт Аугустин, 1995, ... ... А. С. ... ... ... системы в РК //
Демократическая модернизация Казахстана: стратегия развития в ХХI
веке. – Алматы, 1999. 37-39 ... В. ... С. ... ... ... в ... ... // Общественные науки и современность. - №1. 2000.
– 29-35 ... ... С. Н., ... В. А., Листовский С. Ф., Мельниченко ... ... И. И. ... ... ... // ... маркетинговые исследования в России. - №3. 1998. 23-33б.
9. Платонов С. В. ... ... ... и минусы избирательных
технологий // Саясат, А., №2.
10. Платовов С. Опыт ... ... ... ... ... // ... . 1998. №10. 91-95б.
11. Брендан Б. Маркетинг власти // Почепцов Г. Паблик рилейшнз или ... ... ... ... М.: ... ... ... Платонов С. В. Президентские выборы как ... ... // ... А., 1999. №1. 13-14б.
Диссертациялар:
1. Ибраева Г. Ж. ... ... в ... ... Дис. ... ... наук. – А., 1996. 419б.,
2. Ертысбаев Е. К. Институтционализация выборной демократии
Казахстана в ... ... ... ... ... реф. ... д.п.к., А., 2000 – 54б.,
3. Құрманбаева Ш. А. ... ... жүйе ... ... ... дамуы. с.ғ.д. дис. А.,2002 –
250б.
-----------------------
Науқанның мақсаты
Маркетингтік науқанның мақсаты
Жалпы бизнес -жоспар
Маркетинг саясатының жоспары
Қарым-қатынас ... ... ... ... АСЫРУ

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Францияның партиялық жүйесі4 бет
Қазақстандық қоғамды модернизациялау жағдайындағы саяси жарнама17 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
ІV Француз Республикасының конституциясы және саяси шиеленістері91 бет
Адам және азамат9 бет
Адам және азаматтың конституциялық және басқа да құқықтары мен бостандықтарына қарсы қылмыстар9 бет
Адам құқықтарын қорғау механизімі49 бет
Ақпараттық технологиялар, интернет және саясат5 бет
Ақш президент сайлау жүйесі, ерекшеліктері10 бет
Бір партия анализі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь