Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың есебi

Жоспар

I Еңбек және еңбек ақы бойынша есеп айырысудың мәнi
1.1Шаруашылықтың техникалық . экономикалық сипаттамасы
1.2 Шаруашылықтың есеп жүргiзу саясаты
1.3 Еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру

II Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың есебi
2.1 Еңбек ақы түрi, жүйесi, нысаны
2.2 Еңбек ақы есептеу тәртiптерi
2.3 Еңбек ақыдан ұсталынатын ұсталымдар
2.4 Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аналитикалық, синтетикалық және жиынтық есебi

III. Еңбекақы бойынша есеп айырысу есебiнiң аудитi
3.1 Аудиттiң мақсаты мен мiндетi
3.2 Еңбек ақы бойынша есеп айырысу есебiне аудит жүргiзу тәртiптерi
3.3 Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың талдауы

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
        
        Жоспар
I Еңбек және еңбек ақы бойынша есеп айырысудың ... ...... ... есеп ... саясаты
1.3 Еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру
II Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың есебi
2.1 Еңбек ақы түрi, жүйесi, ... ... ақы ... ... ... ... ... ұсталымдар
2.4 Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аналитикалық, синтетикалық және
жиынтық есебi
III. Еңбекақы бойынша есеп айырысу есебiнiң аудитi
3.1 Аудиттiң мақсаты мен ... ... ақы ... есеп ... есебiне аудит жүргiзу тәртiптерi
3.3 Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың талдауы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кiрiспе
Нарықтық қатынастық экономикаға көшу ... ... есеп ... ... алатын орны және қажеттiлiгi артуда.
Нарық қатынастары жағдайында ... ... ... ... маңызы ерекше зор.Шаруашылық ұйымдарында бухгалтерлік
есеп жұмысы «Бухгалтерлік есеп туралы»,»Салық және бюджетке төленетін басқа
да ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
жасалған ... есеп ... мен ... ... ... есептерінің типтік шоттар жоспарына сай бекітілген ортақ
принциптер мен ережелері және ... ... ... министрлігінің
бухгалтерлік есеп жөнінде шығарған нұсқаулары мен ережелері ... ... ... ... ... ... ... жүйесі халықаралық бухгалтерлік есеп ... ... ... есептерінiң арасында бухгалтерлiк ... ... ... ... ... орны зор. Бухгалтерлiк
есептiң негiзгi ... ... ... ... ... нақты
тұжырымды мемлекеттiк талапқа сай есептеу жұмысын жүргiзу.
Бухгалтерлік есеп дегеніміз- кәсіпорынның шаруашылық ... ... яғни ... ... ... ... ... отырып,
үздіксіз есептеу.Бухгалтерлік есепте ақшалай ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін жан-жақты
қамти отырып бір өлшем арқылы тұрақты жүйеге ... ... ... ... ... ... экономикалық саясатымен
анықталады.Әрбір қоғамның теориясында анықталған негізгі ... ... ... бір ... ... ... ... іске асуы мүмкін емес.Себебі мемлекеттік даму ... ... ... ... ала отырып жасалады.Онымен ... ... ... ... ... ... арқылы анықтап
отыратын да бухгалтерлік есеп.
Қазіргі ... ... ... халқын жұмыспен қамтамасыз
етуде және өз еңбек күштерімен кәсіппен айналысуға ... ... ... 2005 жылы ... ... Президенті
Н.Ә.Назарбаевтің жолдауында да еңбек етушілердің еңбек жалақысын өсіруге
де көп мән ... ол ... асу үшін ... ... ... 2005 ... 1 ... бастап бюджет саласының
қызметкерлерінің жалақысын 32 ... ... ал 2007 ... ... ... ... көзделген. Сонымен қатар жалақы мемлекеттік ғана ... ... да ... ... ... орай 2005 ... 1 ... ең төменгі жалақы мөлшерін 9 200 теңгеге дейін көтеру көзделген.
Қазақстан Республикасының 1999 жылдың 10 желтоқсанындағы № ... ... ... ... заңы 1999 жылғы 10
желтоқсанындағы сәйкес 2000 жылдың № 494- 1 заңына ... 2000 ... ... күшiне енген. Осы заң азаматтардың Қазақстан Республикасындағы
еңбек бостандығына Конституциялық құқығын iске асыру процесiнде туындайтын
еңбек қатынастарын ... пен ... ... ... Өндiрiлетiн өнiмдермен iстелiнетiн жұмысқа кеткен еңбек пен оған
төленiлетiн еңбекақы мөлшерiн дұрыс анықтау.
2. Еңбек ... ... ... ... ... саны мен ... ... Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшiн еңбекақы қорынан,
қоғамдық тұтыну ... және тағы ... ... ... ... Жұмысшы және қызметкерлермен уақтылы дұрыс есеп айырысу.
6. Өндiрiске жедел басшылық жасау үшiн ... ... ... ... және еңбекақы жайлы статистикалық және бухгалтерлiк қорытынды
есеп беру.
Сонымен қатар еңбек пен еңбекақы есебiн ұйымдастыруды одан әрi ... ... ... ... ... ... мен орындалған жұмыстың көлемiн ... ... ... ... ... қолдану.
2. Еңбек пен өндiрiстi басқарудағы ғылыми жолмен басқарудың типтелген
прогрестiң құрылымын қолдану.
3. Еңбекақы төлеудiң сыйлық беру жүйесiмен ... да ... ... ... ... отырып, дұрыс қолдану.
4. Еңбек пен еңбекақы есептеуде осы күнгi талаптарға сай есептеу ... ... ... ... есеп ... жетiлдiру мен
жеңiлдету.
I. Еңбек және еңбек ақы ... есеп ... ... ... техника-экономикалық сипаттамасы
ЖШС Фуд-Мастер АйсКрим компаниясы Дзержинский атындағы ... ... 2002 жылы ... ... территориясы - 1,82 га,
орналасқан мекен-жайы – Алматы қаласы, Жансүгiров көшесi 284. Компанияның
екi модульдi ... ... ... екi ... ... ... Қолданатын шикiзаттың негiзгi түрi – құрғақ сүт,
майлылығы 25 %, ... сиыр сүтi. ... өнiм – ... ... Пак ... дат ... технологиялары мен құрал-
жабдықтары қолданылады. Кәсiпорынның жұмыс ... ... 260 күн, ... ... ұзақтығы – 8 сағат, күнiне 9 тонна өнiм шығарады.
Кәсiпорын территориясында шикiзат пен ... ... ... бар. Дайын өнiмдi сақтау үшiн көлемi 150 ... ... ... Фуд-Мастер АйсКрим компаниясының қызметiнiң негiзгi ... ... ... жаңа ... мен ... ... арқылы жоғары
сапалы өнiммен қамтамасыз ету. Әр түрлi балмұздақ түрлерiн шығару үшiн ... ... және ... КОМЕТ RS” жабдықтары орнатылған.
Балмұздақты отандық және шетел ... ... ... Оның ... ... шикiзаттар:
- май – “Фуд-Мастер НС” еншiлес компаниясы, Астана қаласы;
- сүт – СПК ... ... ат ... ... ... жеке ... ... ЖШС “МТФ”;
- қант – “Қант орталығы”, Алматы қаласы.
Шетелден келетiн шикiзаттар:
- стабилизатор – DANISE Services a/s (Denmark);
- глазурь - DANISE Services a/s ... ... - DANISE Services a/s ... джем - DANISE Services a/s ... құрғақталынған сүт майы – Corman a/s (EEC);
- орау қабы – ... ... or ... ... үшiн ... - ... ... компаниясының қаржы жағдайын талдау.
Компанияның қаржы ... ... үшiн 2003 ж ... балансын
қарастырайық. Ол №1 кестеде келтiрiлген.
Кесте №1
ЖШС Фуд-Мастер АйсКрим компаниясының 2004 ж. баланс активтерi(мың т)
|№ |Көрсеткiштер |Жыл басы |Жыл соңы ... (+,-) | % |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|1 ... ... | | | | |
| ... iшiнде: |13359 |439089 |425730 |89 ... мерз ... | 11245 | 390258 | 379013 | 46 |
| ... iшiнде: | | | | |
| | % | 96,6 | 91,1 | -5,5 | |
| ... ... | 11245 | 390258 | 492974 | 46 |
| | % | 96,6 | 91,1 | -5,5 | |
| ... ... | | | | |
|2 ... ... | 2114 | 48831 | 46717 | 23 |
| ... ... | | | | |
| | % | 3,4 | 8,9 | +5,5 | |
| ... ... 100 | 19000 | 18900 | 90 |
| | % | 0,16 | 3,4 | +3,24 | |
| ... өнiм | 248 | 21440 | 21192 | 86 |
| | % | 0,39 | 3,9 | +3,51 | |
| ... | 1556 | 1000 | -556 | -64 |
| | % | 2,5 | 0,18 | -2,32 | |
| ... қар. | 210 | 7391 | 7181 | 35 |
| | % | 0,35 | 1,42 | +1,07 | ... ... құрамының өсу динамикасы мен құрылымының талдауы
компанияның ... ... ... және ... өсу немесе кему
көлемiн анықтайды. Активтердi талдау барысында ... ... ... ... мен ... ... ... Кестедегi мәлiметтер
бойынша активтердiң көлемi артқан, бұл компанияның жұмысына оң сипаттама
бередi. Баланс ... 425730 мың ... ... 89 пайызға артқан. Соның
iшiнде өндiрiстiк қорлардың үлесi жоғары 18900 мың теңге немесе 90 ... ... ... ... ... ... де 21192 мың ... ... ... ... ұзақ ... актив, яғни негiзгi құралдардың үлесi 379013
мың теңге немесе 46 пайызға артқан; ... ... 556 мың ... 64 ... ... және ... ... сомасы 7181 мың теңгеге
немесе 35 пайызға артқан. Компанияның жалпы ... ... ... оң ... ... ... компанияның дебеторлық қарыздары артып,
ақша-қаражаттары кемiген, бұл компанияның қызмет етуiне керi әсерiн тигiзуi
мүмкiн, сондықтан ... ... ... ... болу ... анықтап,
қарыздарды жуық арада қайтару жолдарын қарастыруы керек.
Келесi есептейтiн көрсеткiш бұл мобильдiлiк коэффициентi, оның ... ... ... жыл басында ... жыл ... Яғни ... ... 0,06 артқан. Бұл компанияның
өз жұмысын үздiксiз жүргiзуге мүмкiншiлiгiнiң бар екендiгiн ... ... ... ... мобильдi құралдарының құрамы
мен құрылымы, өсу динамикасы мен кему ... Ол үшiн ... ... ... құралдар мәлiметтерi берiлген.
Кесте №2( жалғасы келесі бетте)
Фуд-Мастер АйсКрим компаниясының 2004 ж мобильдi құралдары
(мың ... ... |Жыл басы |Жыл соңы ... (+,-) | % |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|1 ... ... | 2114 | 48831 | 46717 | 23 |
| ... ... | | | | |
| | % | 100 | 100 | | |
| ... ... 100 | 19000 | 18900 | 90 |
| | % | 0,05 | 39 | + 38,95 | |
| ... өнiм | 248 | 21440 | 21192 | 86 |
| | % | 12 | 44 | + 32 | |
| ... | 1556 | 1000 | -556 | -64 |
| | % | 74 | 0,02 | -73,98 | |
| ... қар. | 210 | 7391 | 7181 | 35 |
| | % | 10 | 15 | +5 | ... ... ... құралдардың 23 пайызға, яғни 46717 мың
теңгеге ... ... ... iшiнде материалдық қорлардың үлесiнiң
90 пайызға (18900 мың т), дайын өнiмнiң 86 ... (21192 мың т) ... ... 64 пайызға (556 мың т) кемiгендiгiн және
дебеторлық қарыздардың 35 пайызға (7181 мың т) ... ... ... ... ... ... ... компания қызметiне оң әсерiн
тигiзгенiмен, дайын өнiмнiң және дебеторлық қарыздың ... мен ... ... керi әсерiн тигiзедi. Өйткенi дайын өнiмнiң артуы
компанияда материалдық айналым ... ... ... өнiмнiң
сатылмай қоймада шамадан артық мөлшерде тұрғандығын көрсетедi, бұл сауда
бөлiмiнiң қызметкерлерiнiң өз қызметтерiн дұрыс ... ... ... ... ... ... ... директорының дебеторлық
қарыздармен жұмыс iстемейтiндiгiн көрсетедi. Ақша-қаражаттарының кемуiн бұл
ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... ... ... маңызды көрсеткiштердiң бiрi - авансталған
капиталды талдау. Ол үшiн төмендегi ... ... ... (кесте
№3- келесі бетте).
Кесте №3
Фуд-Мастер АйсКрим компаниясының 2004 ж авансталған капиталының құрамы ... ... ... |Жыл басы |Жыл соңы ... | % |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|1 ... Кап. | | | | |
| ... ... |100184 |174800 |+74616 |74 |
| | % | 100 | 100 | - | - ... капит. | 97600 | 97600 | - | - |
| | % | 97,4 | 55,8 | -41,6 | ... кап | 2584 | 77200 | +74616 | 74 |
| | % | 2,6 | 44,2 | +41,6 | ... ... ... ... АйсКрим компаниясының
авансталған капиталының құрамы мынадай болып келген: жалпы авансталған
капиталының көлемi есептi ... ... 74616 мың ... ... ... артқан. Соның iшiнде
Меншiк капиталының үлесi жыл басында 97,4 ... ... жыл ... 55,8
пайызды құрап, 41,6 пайызға кемiген. Керiсiнше тартылған капитал 74616 мың
теңгеге, яғни 74 ... ... ... авансталған капиталдағы үлесi
41,6 пайызға артқан. Қазақстанның бухгалтерлiк есеп ... ... ... ... 50%-дан кем болмауы тиiс, яғни компанияның ... ... ... ... 55,8%-ды құрап отыр, ол компания қызметiне
оң сипаттама бередi.
Келесi зерттелетiн көрсеткiштер – ... ... ... коэффициентi:
жыл басында 0,9=97600/101299;
Жыл соңында 0,2=97600/446702;
Тәуелдiлiк коэффициентi:
Жыл басында 0,02=2584/100184;
Жыл соңында 0,4=77200/174800;
Қаржыландыру коэффициентi:
Жыл басында: 37,7=97600/2584;
Жыл ... ... ... мен ... ... ... ... басында: 0,03=2584/97600;
Жыл соңында: 0,8=77200/97600.
Компанияның тәуелсiздiк коэффициентi жыл басында 0,9 болып, ... 0,2-ге ... ... бұл коэффициенттiң мөлшерi 0,05-тен ... ... Бұл ... ... жағдайының төмендегенiн көрсетедi.
Тәуелдiлiк коэффициентi жыл басында 0,02 тең болып, жыл соңында 0,4 ... ... ... мәнi 0,5 кем ... бұл ... көрсеткiш.
Компания қаржылық жағынан тәуелсiз, бiрақ бұл коэффициенттiң тез өсiп ... ... үшiн ... ... табылады.
Қаржыландыру коэффициентi жыл басында 37,7 болса, жыл соңында 1,3 тең
болған. Халықаралық тәжiрибе бойынша бұл ... мәнi 1-ден ... ... мүлкiнiң басым бөлiгi өз қаражаттарынан құрылғандығын
көрсетедi.
Тартылған капитал мен меншiк капиталының қатынас ... ... ... 0,03, жыл ... 0,8 тең ... Осы коэффициенттiң мәнi 1-ден
кем болса компания үшiн тиiмдi болып ... ... ... ... ... ... ... екендiгiн көруге болады.
Келесi зерттелетiн көрсеткiштер баланс өтiмдiлiк көрсеткiштерi: абсолюттiк
өтiмдiлiк, аралық ... ... ... ... ... кестеде берiлген.
Кесте №4
Фуд-Мастер АйсКрим компаниясының өтiмдiлiк көрсеткiштерi(жалғасы келесі
бетте)
|№ |Көрсеткiштер |Жыл басы |Жыл соңы ... |
|1 ... ... | | | |
| ... ... |2114 |48831 |+46717 ... | | | |
| ... салымдар |1556 |1000 |-556 ... ... және | | | |
| ... ... |210 |7391 |+7181 ... мат ... |348 |40440 |+40092 |
|2 ... мерз ... |4462 |175960 |+171498 ... ... ... | | |
| |, ... |1722 |167787 |+166062 ... ... |1490 |6435 |+4945 ... да ... мiнд |1250 |1738 |+498 |
|3 ... ... | | | ... ... |0,348 |0,005 |-0,343 |
| |1.1/2 | | | ... ... | | | |
| ... |0,395 |0,047 |-0,348 ... өтiмд-к | | | |
| ... |0,473 |0,277 |-0,196 ... ... компанияның ... ... ... ... ... ... ... коэффициентi 0,5-
тен кем болмауы керек, яғни кәсiпорынның мiндеттемлерiн 10 күн ... жаба алу ... ... ... ... ... ... 0,05 тең, бұл өте төмен көрсеткiш, яғни ол ... ... ... ... өтей ... ... коэффициент
жабдықтаушылар мен мердiгерлер үшiн қажет.
Аралық өтiмдiлiк ... жыл ... 0,047 тең ... ... мәнi 0,7-0,8 кем ... ... Компанияның аралық өтiмдiлiк
коэффициентiн зерттеу банктер үшiн қажет, бiрақ талданып отырған компания
өз мiндеттемелерiн бiр ай ... ... жабу ... ... өтiмдiлiк коэффициентiнiң мәнi есептеу нәтижесiнде жыл соңында 0,277
тең болған, жалпы бұл ... 2-ден кем ... ... ... өтiмдiлiк
коэффициентiн зерттеу компания акционерлерi үшiн қажет, бiрақ талданып
отырған ... бұл ... де ... ... бере ... ... ... аталған коэффициенттердiң төмендеу себептерiн,
оларға әсер ... ... ... ... ... жолдарын
қарастыруы керек.
1.2 Шаруашылықтың есеп жүргiзу саясаты
ЖШС Фуд-Мастер ... ... есеп ... және есеп ... ... ... мен қаржы есеп жүйесi келесi нормативтi заң
актiлерiне сәйкес жүргiзiледi:
- ҚР Президентiнiң 26.12.95ж. (01.01.04ж ... ... ... ... есеп және ... есеп туралы” Жарлығы;
- ҚР Бухгалтерлiк есептiң Ұлттық ... ... ... есеп
стандарттары (15.11.95ж);
- Бухгалтерлiк есептiң типтiк шот жоспары 01.01.04ж;
- Халықаралық бухгалтерлiк есеп саясаты;
- ... есеп ... ... құралдар.
Бухгалтерлiк есеп және салық салу есептеу қағидасымен ... ... мен ... ... есепте пайда болған немесе түскен
мерзiмiнде көрсетiлiп, қаржы ... ... ...... ... ... есебiн орталық бухгалтерия
жүргiзедi. Орталық бухгалтерияның ... ... үш ... және екi
оператор, кассир бар: бас бухгалтер, еңбек ақы есебiн жүргiзушi бухгалтер,
қалған екi оператор мен ... ... стол ... ... ... ... Компьютерлiк бағдарламалары жүйелендiрiлген және 1с-7.7
және 1с-торговля бағдарламасымен қамтамасыз етiлген. Бухгалтерлiк ... ... ... ... ... ... есепте
болып жатқан жаңалықтарды жiбермей, бағдарламаларды үнемi жаңартып отыратын
программист мамандары бар. Бухгалтерия қызметкерлерi нарық талабына сай ... ... ... ... ... отырады. Қазiргi
кезде олардың алдында тұрған ең үлкен мақсаты – қаржы есебiнiң халықаралық
стандарттарына 2005 жылдан бастап ... ... ... ... ... және ... есеп ... асыру үшiн ЖШС Фуд-Мастер АйсКрим компаниясында касса құрылған.
Касса ... сай ... ... жеке ... ... ... үшiн сигнализациямен, жанбайтын сейфпен, арнайы ... ... ... ... ... ... ... түскен ақша-
қаражаттарының сақталуына және кәсiпорынға қасақана ... ... ... ... орындауының нәтижесiнде келтiрiлген зияндары үшiн
толық жауап ... Ол үшiн ... ... ... ... ... ... жеке толық материалдық жауапкершiлiгi жайлы келiсiм-шарт
жасалады.
Негiзгi кiрiс касса құжаты түбiршегi бар ... ... ... ... ордер түбiршегi кассаға ақша ... ... үшiн ... ... ... ... берiлген ақшаны шығыс касса ордерiмен
рәсiмдейдi. Аталған ордерлердiң ... ... ... мен кассирдiң
есебiне енгiзiледi.
Касса операциялар есебi 451 “Ұлттық валютадағы кассадағы ақша” шотының
дебетi мен ... ... ... ... ... есебi.
Тауарлы материалды қорларға:
Шикiзат қоры, материалдар, жартылай фабрикаттар, қосалқы бөлшектер,
өндiрiсте, жұмысты, ... ... үшiн ... ... да ... өнiм – ... қызметi нәтижесiндегi сатуға арналған
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерi мен олардың өндiрiстегi қолдану мақсатына қарай
сыныпталады. Өндiрiстiк қорларды ... ... ... ... ... ... алынған шикiзаттар, отын, ыдыс және ыдыстық материалдар,
қосалқы бөлшектер, құрылыс материалдары және т.с.с. деп бөлiнедi.
Тауарлы материалдық қорлардың қоймалардағы есебi.
Фуд-Мастер ... ... ... ... ... ... ... меңгерушiлерi жүргiзедi. Қойма меңгерушiлерi материалды
жауапты тұлға болып табылады. Қоймашылар ... бас ... ... ... есебiнiң мәлiметтерi карточкалардан алғашқы
құжаттарға жазылып, бухгалтерияға ... ... ... ... ... қолданылып, келесi айдың 1 күнiнен кешiкпей берiледi.
Дайын өнiм есебi.
Дайын өнiм құрамына ... ... ... ... ... ... және ... стандарттарға сәйкес дайын
өнiмдерi жатады.
Дайын өнiм есебiнiң объектiсi – балмұздақ өнiмi ... ... өнiм ... ... ... 221-222 шоттар негiзiнде жүргiзiледi.
Дайын өнiм кәсiпорынның айналым құралдарының құрамына ... ... есеп ... ... ... ... ... құнымен
көрсетiледi. Дайын өнiмнiң ... ... құны ... ... ... және ... ақы есебi.
1. Атқаратын шаруашылық қызметтерiне байланысты ЖШС Фуд-Мастер АйсКрим
компаниясының қызметкерлерi келесi санаттарға бөлiнедi:
1. басқарушы ... ... ... ... төмендегi мәлiметтердi өзi жасап, бекiтедi:
1. жұмысшылардың жеке топтарына еңбек ақы төлеу нысаны;
2. жұмысшылар қызметiнiң деңгейi;
3. құрылған ережелер негiзiнде ... ... беру ... ... ... ... мен жұмысшыларға разряд тағайындау.
Компания қызметкерлерiне қажет болған жағдайда ... ... ... ... демалыстар бередi. Компанияның қызметкерлерi
мен ... оқу ... ... ... ... төлеу
мүмкiншiлiктерi бар.
Негiзгi құралдар есебi.
Компанияға негiзгi құралдар өндiрiстiк ғимарттарды салу, машиналар,
жабдықтарды, көлiк құралдарын ... алу, ... ... ... өз
күшiмен жасау нәтижесiнде келiп түсуi мүмкiн.
Негiзгi құралдар есебi компанияда 23 “Субъектiнiң ... және ... есеп ... ... ... құралдар бастапқы құны бойынша кiрiске алынады. Бастапқы ... ... ... ... ... ... капиталды салымдар нәтижесiнде, объектiнiң жойылуы нәтижесiнде
негiзгi құралдардың пайдалы қызмет ету ... ... ... кемидi.
Амортизация жаңа негiзгi құралдар жұмысқа орнатылған мерзiмнен келесi айдың
1 күнiнен бастап ... және ... ... ... қызмет ету
мерзiмi тоқтатылғаннан кейiн келесi айдың 1 күнiнен бастап амортизация
есептелу тоқтатылады.
Сату ... ... мен ... рәсiмдеу.
Өнiмдi сатумен байланысты шығындар есебiн жүргiзу үшiн 811 ... ... сату ... шоты ... Бұл ... ... ... түрлерi жинақталады: өнiмдi сату шығындары, жеткiзу,
тасымалдау, комиссиондық төлемдер, делдалдық ... үшiн ... ... ... ... ... ... сатуда қолданылатын
негiзгi құралдардың амортизациялары, жарнама және т.с.с. ... ... ... ... ... және ... ... болып
бөлiнедi. Көтерме сауда дайын өнiмдердi iрi ... ... ... ... ... ... және Алматы облысы бойынша
сауда жүйелерi арқылы сатуда қолданылады.
Дайын өнiмдi компания ... ... ... әр ... ... баға – ... сатып алушыларға сатылатын дайын өнiм ... баға ... ... ... ... және сату ... баға – ... данамен немесе ұсақ партиялармен сатылатын
баға. Бөлшек баға ... ... баға мен ... ... ... баға – ... мен сатып алушы арасындағы келiсiлген баға.
Дистрибьюторлық баға – ... өз ... үшiн ... ... мен ... өзiндiк құнының калькуляциясы.
Өндiрiс шығындарының есебiн компания 7-шi Бухгалтерлiк ... ... ... осы Есеп ... ... ... ... жүргiзу үшiн 9 “Өндiрiстiк шыҒындар есебi” шоттар
бөлiмi қолданылады.
Өнiмнiң, жұмыстың, қызметтiң ... ... ... ... ... ... ... элементтерi бойынша жiктеледi:
- материалдық шығындар;
- еңбек ақы ... ... ... ... ... амортизация шығындары;
- басқа да шығындар.
Материалдық шығындар (901,921 шоттар). Материалдық ... ... ... ... сатып алынған шикiзаттар мен
материалдар құны ... ... ... алу ... (қосылған құн салығынсыз),
үстеме бағалардан, комиссиондық сыйақылардан, тауар биржасына, сыртқы
экономикалық ... ... ... төлемдерден, көлiк
шығындарынан, сақтау, жеткiзу ... ... ... ұйым ... ... кеден төлемдерi шығындарынан тұрады.
Еңбек ақы төлеу шығындары 902, 922 шоттар бойынша жүргiзiледi. Еңбек
ақы ... ... ... ... еңбек ақы шығындары,
қызметкерлерге, жұмысшыларға өндiрiстiк жетiстiктерi үшiн ... ... да ... ... бағалардың өсуi мен табыстардың
индексациялануына байланысты қосымша төлемдер жатады. Еңбек ақы шығындары
сол төленген есептi ... ... сол ... ... ... ... ... еңбек ақылары 902 “Өндiрiстiк
қызметкерлердiң еңбек ... ... ... ... ... ... ... есептеу 922 “Көмекшi өндiрiс қызметкерлерiнiң
еңбек ақылары” шоты арқылы ... ... ... ... (903, 923). ... ... ... әр түрлi
әлеуметтiк аударымдар жатады.
Амортизациялық аударымдар 934 өндiрiстiк шотында жүргiзiледi.
Амортизация ... ... ... ... әдiс ... есептелiп
жүргiзiледi.
Басқа да шығындар (904,924). Бұл шығындарға кадрлердi дайындау,
жұмысқа қабылдауды ұйымдастыру, ... емес ... ... ... ... жатады.
Жалға алынған негiзгi құралдарды жөндеуге кеткен шығындар есептi
мерзiмде шығындардың ... ... ... ... ... – 930 шот. Өндiрiстi басқару мен қызмет етуге байланысты
үстеме шығындар кәсiпорынның ... ... ... ... және өнiмнiң
өзiндiк құнына бөлiну жолымен енедi.
Үстеме шығындарға:
- кәсiпорынды материалдық қорлармен, соның iшiнде отынмен, электр қуатымен
және т.с.с. ... ету ... ... ... ... ... жағдайында ұстау шығындары;
- коммуналдық қызмет;
- электр қуаты;
- өндiрiстiк қызметпен ... iс – ... ... ... ... шығындары:
- жалпы және әкiмшiлiк шығындар;
- тауарлы материалдық қорларды сатып алу шығындары;
- бекiтiлген шектен жоғары iс-сапар ... 821 ... ... ... ... ... – телеграф, телефон шығындары;
- кеңес қызметтерiн төлеу;
- сот шығындары;
- бюджетке төлемдер бойынша айыппұлдар мен пенялар;
- офис шығындары;
- жарнама шығындары;
- ... ... және ... ... мiндеттi төлемдер.
Компанияның қаржы есебi.
Компанияның мемлекеттiк органдарға тапсыратын қаржы есебiнiң ... ... ... ... ... ... жайлы есеп;
- ақша-қаражаттарының қозғалысы жайлы есеп;
- түсiнiктеме хат.
Шаруашылық операциялар бағаланып, операциялар бойынша есептер ҚР-ң ұлттық
валютасында – теңгемен операция ... ... ҚР ... ... жүргiзiлiп, өлшем бiрлiгi – мың теңге.
Шетел валютасында жүзеге асырылған операциялар сол операция болған күнi ... ... ... ... ... есептеледi.
Компанияның бас бухгалтерi немесе арнайы тағайындалған тұлға қаржылық
есептi мерзiмiнде мемлекеттiк органдарға тапсыруға жауапты болып ... есеп ҚР ... ... есеп және ... есеп
туралы” Жарлығының ((26.12.95ж) 01.01.03ж толықтырулар мен өзгерiстер), ҚР
Бухгалтерлiк есеп стандарттарының, Бухгалтерлiк есеп ... ... және ... есеп ... ... есептi жергiлiктi статисика агенттiгiне және мемлекеттiк басқару
органдарына жылына бiр рет тапсырып отырады.
1.3. ... ақы ... есеп ... ұйымдастыру
Шаруашылық қызметiнiң процесiнде жұмысқа қабылдау және жұмыстан шығару
нәтижесiнде қызметкерлердiң саны өзгередi, ... ... ... ... ... ... есебiн кадрлар бөлiмi
(кадрлар жөнiндегi инспектор немесе басшы осыған өкiлеттi етiп қойған басқа
бiр адам ) ... ол ... ... және оның ... ... ... және оның өзгеру себептерiн,
жынысын, жас мөлшерiн, категорияларын, кәсiптерiн, ... ... ... ... ... ... және ... белгiлерiн
есепке алады.
Жұмыс берушi жұмысқа қабылдаған кезде (заңды ... жеке ... мен ... ... ... ... ... тiкелей
жеке еңбек келiсiм-шарттарын жасайды.
Жеке еңбек келiсiм-шарты – жұмыс берушi мен ... ... ... ... онда ... орны,келiсiм-шарттың мерзiмi, еңбек
тәртiбiнiң жағдайы, демалысы, жалақысы, ... ... ... ... сұрақтар қарастырылады.
Әдетте, жалақысының деңгейiн жұмыс берушi белгiлейдi және ол жеке
еңбек келiсiмшартында ... ... ... ... ... ... ... белгiлi мерзiмге;
- белгiлi бiр жұмыс орнына, белгiлi уақытқа;
- еңбеккерлер жоқ ... ... оның ... уақытша атқаруға.
Заңда келiсiм-шарттың максимальды және минимальды мерзiмi белгiленбеуi
мүмкiн. Егер де жеке еңбек келiсiм-шартында мерзiмi айтылмаса, онда ... ... ... ... ... Жеке ... ... данада жазбаша түрде жасалады және оған екi жақ та қол қояды. Оның
бiр ... ... ... ... берiледi. Еңбеккер өз қызметiне
келiсiм-шартта көрсетiлген күннен ... ... онда оның ... ... күнi ... еңбек келiсiм-шартын жасау үшiн жұмыс берушi жұмыскерден
(қызметкерден) еңбек ... жеке ... жеке ... ... ... ... туралы құжатын талап етуге
құқылы. Жеке еңбек келiсiм-шарты не қол қойылған соң, жұмыс ... ... ... ... ... «Жұмысқа қабылдау туралы (№Т-1
нысанындағы) бұйрықпен (өкiммен)» құжаттайды; кадрлар бөлiмiнiң бастығы
немесе ... ... ... адам бұрыштама қойылған бұйрықтың
(өкiмнiң) жобасы қажеттi жағдайларда келссөз жүргiзуге жолдама және
жұмыс ... ... үшiн ... ... жiберетiн
рұқсат қағаз болып табылады. Құрылымдық бөлiмше бастығы ... ... ... ... туралы тұжырым жасайды: бұйрық (өкiм)
жобасының сыртқы жағында жалданушының қандай ... ... ... сынақ мерзiмiнiң ... да ... ... ... ... ... ... көрiнiс
нәтижелерi, техникалық қауiпсiздiк, өрттiң алдын алу шараларының
минимумы бойынша нұсқаулар ... ... және ... да ... сыртқы жағына соғылады (немесе жазылады). Жұмысқа алу ... ... ... кәсiпкердiң айлық жалақысы белгiленiп, бос
тұрған қызмет орны және штат кестесi ... ... ... ... ... басшысы қол қойған бұйрық (өкiм) қызметтерге
хабарланып, одан ... ... ... ... ... ... ... (өкiмнiң) негiзiнде жеке карточкасын толтырады, жұмысқа
қабылданғаны туралы ... ... ... ... ал ... шот ... немесе соған сәйкес құжат жасайды.
Барлық категориядағы қызметкерлерге, оның ... ... ... орта бiлiмi бар мамандарға және училищелердi, ... бiлiм ... ... т.б. ... жас ... да
«Жеке карточка» толтырылады.
Жұмысқа қабылдануы, басқа бiр тұрақты ... ... ... ... ... бұйрықтың (өкiмнiң) негiзiнде еңбек
кiтапшасына енгiзiлетiн әрбiр жазбаны ... сол ... ... карточканың тиiстi жерлерiне қол ... ... ... не ... берушiде, не қызметкерлердiң өзiнде
сақталуы мүмкiн.
Жеке еңбек келiсiм-шартына және ... ... ... ... жыл ... және басқа түрлердегi демалыстарды
құжаттау үшiн «Демалыс беру туралы бұйрық (өкiм)» қолданылады. Екi ... ... бiрi ... ... қалады, екiншiсi бухгалтерияға
берiледi. Оған құрылымдық бөлiмшенiң бастығы (мастерi) мен кәсiпорын
басшысы қол ... ... беру ... ... ... ... ... қызметкерлердiң жеке карточкасына белгiлер соғады, ал
бухгалтерия демалыс үшiн тиесiлi ... ... ... келiсiм-шартынан басқа жұмыс берушi қызметкерлермен
азаматтық-хұқықтық келiсiм-шарт жасауына ... Олар жеке бiр ... ... үшiн ... ... ... қызметкер
белгiлi бiр тапсырманы орындаған кезде сол ... iшкi ... бiр ... ... ... ... ауыстырғанда
“Басқа жұмысқа ауыстыру туралы бұйрығы(өкiмi)”(№Т-5 нысанындағы) жазылады.
Оны кадрлар бөлiмiнiң қызметкерi бiр дана етiп толтырады. Бұйрыққа ... жаңа ... ... ... қол қояды. Басқа жұмысқа ауыстыру туралы
бұйрықтың негiзiнде кадрлар бөлiмi жеке карточкаға, еңбек кiтапшасына ... ... ... соғады. Үлгiнiң сыртқы жағына ... ... орны ... ... ... тапсырылмаған мүлiктiк-
материалдық және басқадай бағалы заттар туралы белгiлер қойылады.
Жыл сайын берiлетiн кезектi демалыстар мен басқа да ... ... №Т-6 ... ... беру туралы бұйрық” ... ... ... екi данада толтырылып, бiрiншiсi кадрлар бөлiмiнде қалып,
екiншiсi бухгалтерияға тапсырылады. Бұйрыққа мекеме басшысы мен құрылымдық
бөлiмше басшысы ... ... ... ... ... ... ... қызметкердiң жеке карточкасына кезектi демалыс берiлгендiгiне
байланысты белгi ... ... ... өз ... ... ... жұмыстан шығарғанда “Еңбек шартының тоқтатылуы туралы
бұйрықі” (№Т-8 ... ... Оны ... ... ... ... екi дана етiп ... Бiрi кадрлар бөлiмiнде
қалдырылады, ал екiншiсi бухгалтерияға берiледi. Оған құрылымдық бөлiмшенiң
бастығы ... ... ... ... ... Бұйрықтың негiзiнде
кәсiпорынның бухгалтериясы қызметкермен есеп айырысады. ... өз ... ... ... бет ... арыз ... мен ... жұмыс уақытының белгiленген кестесiн
сақтап жүруiн бақылау, ... ... ... ... ... алу, ... ... есеп айырысу, сондай-ақ еңбек жөнiнде статистикалық ... үшiн ... ... ... ... жұмыс iстеп жүргендердiң барлық
категорияларының жұмыс ... ... ... ... ... бар адам бiр дана етiп жасайды, олар тиiсiнше құжатталған ... ... ... ... ... туралы және басқа қалыпты
жұмыс жағдайынан ауытқушылықтар жөнiнде дұрыс толтырылған құжаттар (жұмысқа
жарамсыздық парағы, мемлекеттiк немесе ... ... ... ... т.б.) ... ғана табельге белгi қойылады. Жұмыс
уақытын пайдалану есебi ... ... ... ... ... тiркеу әдiсiмен немесе тек ауытқуларын (келмегендердi,
кешiккендердi т.б.) тiркеу әдiсiмен жүзеге асырылады.
Кәсiпорындарда ... ... ... ... №Т-12 нысаны, жұмыс уақытын пайдалануды есепке алуға және есептiк
деректердi өңдеудiң механикалық әдiсi негiзiнде жалақыны ... ... №Т-13 ... жалақыны есептеусiз жұмыс уақытын пайдалану есептерiн
есепке алуға арналған. ... бiр ... ... ... тұлғамен
толтырылып, бухгалтерияға тапсырылады. Жұмысқа келмеген немесе толық жұмыс
iстемеген күндерi немесе басқа да ... ... ... ... ... ... арнайы рәсiмделген нысандар негiзiнде қойылады.
- №Т-14 нысаны, тұрақты айлық кесiмдi жалақысы немесе қойылымы бар
қызметкердiң ... ... ... ... ... – бұл жұмыс жасаушылардың санаттары бойынша қызметкерлер
тiзiмi. ... ... және одан ... ... ... жеке құрамды есепке алу жөнiндегi құжаттардың негiзiнде жасайды.
Табель күн сайын жұмыс күнi аяқталған бойда мына екi ... ... – әдiс. ... ... ... жұмыс сағаты қойылады. Жұмысқа келмеу
әрiптермен немесе сандармен қойылады.
2 – әдiс. Бағандарға тек жұмысқа келмеу ... ... Ал ... ... ұяшықтары бос қалады. Табельдi ... ... үшiн ... үш ... ... ... өтелген уақыт (жұмыс күнi iшiндегi жұмыс ... ... тыс ... ... және ... ... ... Жұмыспен өтелмеген, бiрақ төленген уақыт (ауырған күндер, демалыс,
жасөспiрiмдердiң жеңiлдiк сағаттары, нәрестелердi тамақтандыруға арналған
үзiлiс);
3. Жұмыспен ... ... ... (бос ... қызметкерлердiң
кiнәсi бойынша тұрып қалу, кешiгу, жұмыстан ерте кетiп қалу ).
Жұмыс уақыты есебiнiң табельдерi деректердi автоматты ... ... ... ... ... ... ... компьютерлiк техника құралдарының ... ... ... ... жататындар: кәсiпорынның құрылымдық бөлiмшлерi, цех,
қызметкердiң тегi, аты, әкесiнiң аты, кәсiбi, қызмет орны,табельдiк ... ... ... ... ... ... қабылданған технологиясына
сәйкес өзгередi. Бiрақ мұндай үлгiде жұмыс уақытын пайдалану есебi көрiнiс
табатындай етiп ... ... ... iстеген немесе жұмыс iстемеген
уақытын белгiлеу үшiн мынадай шартты белгiлер қолданылады:
(жалғасы келесі бетте)
| №| | код |
| ... ... | |
| | ... ... |
|1 | 2 | 3 | 4 ... ... ... күндерi | я | 01 ... ... ... сағаттары | н | 02 ... ... ... сағаттары | вч | 03 ... ... тыс ... ... | | |
| |- ... ... үшiн | с | 05 |
| |- ... ... үшiн | сп | 06 ... ... қызметкердiң толық | | |
| ... ... ... |ц |07 ... |Қызмет бабындағы iс-сапарлары | | |
| | |к |10 ... |Жыл ... ... | от | 14 ... ... ... ... | б | 17 |
| | | | ... ... ... және бала | | |
| ... ... ... |р |18 |
| ... | | ... ... ... болған | | |
| ... ... ... |п |20 ... ... ... ... | | |
| ... кiдiрiстер |в |21 ... ... ... ... ... уақтылы басталуына және аяқталуына, жұмыс күнi iшiнде жұмыс
уақытының пайдаланылуына бақылау жасауды кәсiпорын басшысы жүзеге асырады.
Бақылау әдiстерi:
1. Карточкалық, ... ... ... ... табельдiк жетондар мен маркiлердi пайдалану арқылы;
3. Өткiзу, мұндай кезде кiрiп-шығуға рұқсат қағаз беру ... ... және ... ... ... ... бастығының рапорттары мен табельдiк
ведомостерiн пайдалану арқылы;
5. Бақылау - өткiзу қағаздарының көмегiмен.
Бiтiру жұмысына арқау ... алып ... ... ... бақылау әдiсiмен жүргiзiледi. Мысалы, таңертең жұмысқа
келгенде ... ... ... әр ... карточкасын
көрсетедi. Сол арқылы жұмыскердiң келген және кеткен уақыты компьютердегi
табельге келiп түседi.
Техникалық нормалау, яғни ... ... ... ... ... ... ескерiлiп, жалақының тарифтiк жүйесi арқылы
жүзеге асатын жұмыс уақытының шығындар нормасын ... ... ... ... элементi болып табылады. Осы сетканың және разряд ... ... ... ... ставкалар мен лауазымдық
кесiмдi жалақылар тарифтiк келiсiмдер мен ұжымдық шарттарды жасауға ... ... ... ... сол ... ... белгiленген ең төменгi ... ... ... ... ... ... ретiнде анықталады.
II. Еңбекақы бойынша есеп айырысудың есебi
2.1. Еңбекақы түрi, жүйесi, нысаны
Еңбек ... ... ... – бұл ... үшiн ... оны ... – шартында және қызмет нұсқауында белгiленген ... ... ... жұмысы үшiн алады.
Еңбек тиiмдiлiгiн арттырудың әртүрлi ынталандыру жолдары бар, ... ... ... кепiлдiк төлемдерi. Жұмыс берушi нақты жағдайын
ескере отырып, ... ақы ... ...... ... әзiрлей алады,
сондай-ақ онда еңбеккерлердiң категориясын, жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ереже жұмыс берушiге
еңбек тәртiбiн ұйымдастыру мен ... ...... ... үшiн Қана ... ол шығыстар мен ұсталымдарды негiздеу үшiн де қажет. Төлем ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Бұл жағдайда жұмыс берушiнiң белгiлеген жалақысының деңгейi ... ең ... ... ... ... ... ... екi түрге бөлiнедi:
- негiзгi;
- қосымша.
Негiзгi – бұл қызметкерлерге нақты жұмыспен өтеген ... ... ... мен ... ... саны мен сапасы үшiн
белгiленген бағалаулар мен ... ... ... ... Оның
құрамына:
- жұмыс iстеген уақытына тарифтiк ставкалар, қызметақы, кесiмдi
бағалаулар немесе ... ... ... ... жалақы;
- қызметпен өткерген жылдар үшiн үстеме;
- жұмыс жағдайының өзгеруiне байланысты кесiмдi ақы ... ... ... ... ... ... және ... сыйақылар және сыйақы берудiң бекiтiлген
тәртiбiне сәйкес төленген сыйақылар, қосымшалар;
- мерзiмнен тыс уақыттағы жұмыс үшiн ... ... ... ... үшiн ... ақы;
- жұмысшының кiнәсi жоқ тұрып қалуға төлемдер.
Қосымша – бұл қызметкердiң кәсiпорында жұмыс ... ... ... ... ... есептелетiн жалақы. Қосымша
жалақының құрамына ... ... ... аналардың жұмысындағы үзiлiс уақытына төлем;
- жасөспiрiмдердiң жеңiлдiк сағаттарына төлем;
- мемлекеттiк және қоғамдық мiндеттемелердi орындауға жұмсалған жұмыс
уақытына төлем;
- ... және ... ... ... ... пайдаланылмаған демалыс үшiн өтемақы;
- шыққанда берiлетiн жәрдем ақы.
Фуд-Мастерде еңбек ақыны ұймдастырудың екi негiзгi нысаны пайдаланылады
– кесiмдi (өнiм ... ... ақы ... және ... (iстеген күнiне қарай
төлеу). Компанияның жалпы қызметкерлерiнiң саны – 140 адамды құрайды.
Мерзiмдi еңбек ақысы деп, нақты ... ... үшiн ... ... ... тарифтiк мөлшерлемесi бойынша еңбеккерлерге есептелетiн
жалақының нысанын атайды. Мерзiмдiк еңбек ақының нысаны жай – ... ...... ... ... ... мерзiмдiк еңбек
ақыны жалпы және әкiмшiлiк ... ... ... ... ақының
сомасы 30 262 342 теңге немесе компанияның ... ... ... ақы ... құрайды. Бұл компанияда мерзiмдiк еңбек ақыны жалпы және әкiмшiлiк
бөлiмiнiң қызметкерлерi алады.
Жай мерзiмдiлiк жүйесiнiң кезiнде ... ... ... ... ... ... уақыт бойынша еңбеккерлерге еңбек ақы есептейдi. Ендi
осы жүйеге сандық және ... ... үшiн ... ... ...... ... болып табылады.
Кесiмдi еңбек ақы төлеген кезде алдын-ала белгiленiп қойған деңгейде
әзiрленген өнiмнiң немесе орындалған ... ... ... ... ткм, килограмм т.б.). кесiмдi еңбек ақы нысаны келесiдей еңбек ақы
жүйесiне бөлiнедi:
Тiкелей кесiмдi еңбек ақы жүйесi әрбiр өнiм ... ... ... ... белгiленедi;
Кесiмдi – сыйақылық – бұл қосымша ... ... ... ... ... ... ғана ... – прогрессивтi (үдемелi) еңбек ақы төлемi. Еңбек төлемiнiң
бұл жүйесi ... ... ... артық өндiргенi үшiн
көтермелеу ретiнде пайдаланылады. Норма мөлшерiнде ... өнiм ... ... ... ... бағалар бойынша есептейдi, ал нормадан
асыра дайындалған өнiм үшiн үдемелi (прогрессивтi) бағалар ... ... ... ақы ... Мұнда қосалқы және басқа ... ... ... ... ... ... ... негiзгi
жұмысшылардың төлем-ақысына шаққандағы пайызымен анықталады;
Еңбек ақы төлемiнiң аккордтық жүйесi. Бұл жүйеде жұмысшылардың еңбек
төлемi ... ... ... жұмыс көлемiнiң (уақытының, өндiрiм
нормаларының) ... және ... ала ... жұмыстың тұтастай
орындалуына белгiленген жалпы кесiмдiк бағасы бойынша анықтайды. ... бұл ... ... бөлек топтары немесе бригадалардың бөлек
ұжымдары үшiн еңбек өнiмдiлiгiн арттыруда және ... ... ... олардың материалдық ынталылығын күшейтуге ықпал ету
үшiн ... ... ... ... мөлшерiн қолданыстағы
нормаланған тапсырмалар (уақыт нормалары, өнiмдер) мен бағалар негiзiнде
белгiлейдi, ал олар ... ... – онда ол осы ... ... ... жүрген, нормативтiк тапсырмалар мен баға бойынша ... ... бұл ... ... ... тапсырманы мерзiмiнен бұрын
орындағаны үшiн сыйақы беру тәртiбi белгiленуi мүмкiн.
Фуд-Мастер ... ... ... ... ... ... балмұздақ шығаратын екi үлкен аппарат бар,
әрқайсысы күнiне норма бойынша 9 тонна өнiм шығаруы ... Әр ... ... ... ... ... ... Яғни шығарған өнiмiне қарай 15
адамның еңбек ақысы есептелiнедi. Жалпы ... ... ақы ... 25 779 ... ... 46% ... ... төлеуге жұмсалады.
Болашақта өндiрiстi кешендi ... ... ... ... мамандықтардың жетiлуi, еңбек төлемiнде нақты
сараланудың кемуi кесiмдi жүйенiң қолданыс ... ... ал ... ... ... мерзiмдiлiк-сыйақылы жүйелерiне алмастыруы
мүмкiн.
Ынталандыру сипаттағы төлемдер. Өндiрiс тиiмдiлiгiн және орындалатын
жұмысьың сапасын ... ... ... ... мүддесiн
күшейту үшiн сыйлық пен марапаттау жүйесiн енгiзу керек, ал ол жыл ... ... және ... да көрсеткiштер бойынша берiлуi мүмкiн.
Сыйлық еңбеккерлердiң жеткен жетiстiгi үщiн ақшалай қолдап дем беру
және оның одан әрi өсу ... ... ... ... ... үстеме төлем ретiнде берiлуi мүмкiн.
Жұмысшыларға жұмыстың негiзгi нәтижелерi үшiн сыйлық беру ... ... ... ... ... өнiмдiлiгiне, өнiм сапасының
арттырылуына және өндiрiстiң соңғы нәтижелерiнiң ... ... ... мөлшерлерi iстеген жұмыстарының маңыздылығы мен
күрделiлiгiне қарай жұмысшылардың кәсiптерi мен топтары бойынша ... ... ... ... ... ұжымының жұмыс нәтижелерi үшiн
төленетiн қаражат мөлшерiнде бригаданың әрбiр ... ... ... қосқан нақты үлесiн, еңбек тәртiбi мен iшкi ... ... ... отырып, сыйлықтардың мөлшерiн анықтауға хұқылы. Сыйлық,
әдетте, айлық жұмыс ... ... ... ... ... және қызметкерлерге сыйлық беру. Бұл
категорияларға сыйлық кәсiпорын шаруашылық қызметiнiң негiзгi нәтижелерi
үшiн берiледi. ... ... : ... ... ... ... жұмысының нәтижелерi үшiн; басқару ...... ... ... қызметiнiң
қорытындыларын немесе жекелеген еңбек көрсеткiштерiн ескере отырып,
бүтiндей ... ... ... ... үшiн; ... қызметкерлерiне осы бөлiмшелердiң жұмыс ... ... ... жазу үшiн ... аппаратының басшы қызметкерлерiне
бухгалтерлiк және ... ... ... сондай-ақ жедел есеп
пен лабораториялық бақылау ... ... ... ... ... қызметiнiң қызметкерлерiне бухгалтерлiк есептердiң, жедел есептiң
және ... ... ... ... болып табылады. Сонымен
қатар, олардың моральдық факторлары да ескерiледi.
Еңбек жағдайының өзгерген кезiнде ... ... ... Бiрнеше
қызметтi қатарынан атқарған ... ... ... аясы ... уақытша келмегендердiң (қатысушылардың) ... ... ... ... жасалады. Егер олар бiр ұйымның шеңберiнде жұмыс iстейтiн
болса және ... ... ... ... ... болса,
еңбеккерлердi негiзгi мiндетiнен босатпай, оларға қосымша мiндеттемелер
жүктеледi. Оның мөлшерi жұмыс ... ... ... ... ... ... ... айлығының бiр айдағы айлығынан пайыздық
мөлшерлемесi алынады). Егер де ... ... ... мiндетiн
атқарса, онда олардың айлықтарының айырмасы алынады (бiрақ бұл ... ... ... ... мен ... ... ... және айлығындағы
айырмаға ынталандыру төлемi жасалмайды. Егер ол ... ... ... ол ... жұмысқа келмеген болып саналмайды.
Түнгi уақыттаҚы жұмыс үшiн еңбек ақы. ... ... ... 22 ... ... 6-ға ... ... Бүкiл жұмысының 50%-тейi түнгi алмасуға
келсе, онда ол түнгi уақытта жұмыс iстеген ... ... ... ... ... ... деңгейiнде қосымша еңбек ақы
төлемi жасалады.
Нормадан артық жұмыс iстегенi үшiн ... ақы. ... ... ... үшiн ... ... мөлшерлеменiң деңгейiнде қосымша төлем
жасалады. Кез келген жұмыс ... ... 40 ... ... ... ... Ал жеке және ... келiсiм-шартта бұл одан да төмен ... ... Егер де ... бiр ... алты ... 7 ... iстейтiн күн етiп бекiтсе, онда оның жұмыс уақытының ұзақтығы – 40
сағатқа тең болады, ал егер де ... 6 ... ... онда ол ... тең болады, ал егер де күндiгi 5 сағатқа тең ... онда ол ... ... Ендi осы ... ... ... iстегенi, нормадан
артық iстегенi болып табылады.
Демалыс және мереке күндерiндегi жұмыс iстегенi үшiн жасалатын төлемi.
Егер қызметкер өзiне ... ... ... ... ... ... екi апта ... басқа бiр демалыс күнi берiлуге тиiс. Егер кәсiпорын
әкiмшiлiгiнiң оған қосымша демалыс беруге ... ... ... ... бұл күн үшiн екi есе ... мерзiмдiк жұмысшыларға және
айлық ақы алатын қызметкерлерге ... ... ... ... екi есе ... ... ақы төленедi.
Мерекелiк күндерде жұмыс iстегенi үшiн жұмысшыларға екi еселенген
кесiмдi ... ... ... сағаттық не күндiк төлем мөлшерiнен
төленетiн жұмысшыларға сағаттық не ... ... ... екi ... ... ақы ... қызметкерлерге мерекелiк күнi, жұмыс iстегенi
үшiн айлығының шегiнде, сағаттық не ... ... ... екi ... ... ақы төленедi.
Тоқтаусыз жұмыс iстейтiн ұйымдарда ... ... ... ... ... ... есебiн ынталандыру кезiнде
демалыс пен ... ... ... уақыты айлық жұмыс ... ... ... ... ... ақы. Жеке және ... ... ауа райы ауыр жағдаймен, қара жұмыспен, қауiптi және денсаулығына
зиян келтiретiн ... ... ... ... жұмыстарға
жергiлiктi жерде қосымша еңбек ақы белгiленуi мүмкiн. Қара ... ... ... зиян ... ... жұмыс орнын аттестациялаудың
көмегiмен және ... ... ... ... ... анықталады. Ал интенсивтiк еңбек ақы салалық және салааралық
нормативтердiң ... ... ... орын алған тоқтауларды төлеу жеке және ұжымдық келiсiм-
шарттарда анықталады. Егер де тоқтатулар еңбеккерлердiң кiнәсiнен болмаса,
онда сол ... ... тура ... ... ... ... басқа да түрлерiн жасауға хұқысы бар. Мысалға, тегiн сүт, тамақ
өнiмдерiн, тамақтандыру, витамин препараттарын беру, денсаулығы төмендеуiне
байланысты орташа ... ... ... ... беру тағы ... ... ... шығыстары дайын өнiмнiң өзiндiк құнына қосылады.
Сонымен қоса, ... ... жеке не ... ... әдiс бойынша да еңбек ақы төлеудi қарастырады. Олар мерзiмдi де,
кесiмдi де болуы мүмкiн. Олардың ... ... ала ... ... жүредi. Вахталық әдiсте еңбек ақы төлеудiң негiзiнде – бiр күндiк
мөлшерлемесi алынады және сол сомадан үстеме ... ... ... ... ... ... пайдаланылады. Егер де еңбеккер жұмыс
орнына өз күшiмен барса, онда оған жұмыс берушi ... ... ... ... ... ол ... себептермен дәлелденсе).
Негiзгi және қосымша жалақылар жалақы қорын құрады. Жалақы ... ... ... ... ... үстемелер, қосымша
ақылар, заңға сәйкес қызметкердiң жұмыс жасамаған уақытына есептелген ақша
сомаларын қоса алғанда, ақшалай немесе ... ... ... жеке
әлеуметтiк жеңiлдiктер қосылады.
Еңбек бойынша статистикалық есеп жасаған ... ... ... ... есеп ... ... төлем құжаттарында көрсетiлген ақша
қаражаттары көрсетiлуi тиiс. Бұл жағдайда ... ... яғни ... ... ... ... ұсталымдар мен басқа да төлемдер
төленбегендегi сомалары көрсетiледi.
Шет ел валютасында есептелген жалақы есепке сол ... ... ... ... ақша ... шаққандағы шет ел валютасының
бағамымен енгiзiледi.
Есептелген әр жылдық, әр жылдық қосымша және ... ... ... айда ... тек сол айға ... ... ... сомалары. Ал келесi айға есептелген демалыс сомалары сәйкесiнше
келесi айдың есебiнде көрсетiледi.
Еңбек ақымен натуралды ... есеп ... ... сол ... ... қалыптасқан нарық бағасымен есептеп, ... ... ... ақы қоры ... ... орындалу көлемiне сәйкес
жұмсалуы керек және еңбек өнiмдiлiгi еңбек ақы өсiмiнен алда болуы керек.
Бухгалтерия, ... ... ... және ... ақы ... ... өнiмдiлiк нормаларының, кесiмдi ... ... ... ... мен ... төлемдердi дұрыс пайдалануды жүзеге
асырулары керек. Еңбекақы қорын пайдалануға ... ... ... iшкi және ... аудиторларға жүктелген.
Қызметкердiң жұмысқа қабылдану мерзiмiне қарай былайша бөлiнедi:
* тұрақты – жұмысының аяқталу мерзiмi көрсетiлмеген;
* уақытша – 2 ай шамасындағы мерзiмге;
* ...... ... ... ... (6 айдан
аспайды).
Ұлттық Статистикалық Агенттiктiң 19.12.96 ж. №50 қаулысымен бекiтiлген
жалдау бойынша жұмыс ... саны мен ... ... ... ... ... ... қызметiне
қатысуына қарай персонал:
- өнеркәсiптiк-өндiрiстiк;
- өнеркәсiптiк ... ... ... ... ... ... және ... емес
персонал деп бөледi. ... ... ... ... ... және ... деп бөледi. Қызметкерлер өз
кезегiнде басшылар, мамандар және басқа қызметкерлер болып ... ... ... қатысуына қарай негiзгi және көмекшi деп
бөледi.
2.2. Еңбек ақы ... ... ... еңбек ақыларға келесiдей төлем түрлерi жатады:
- жұмыс iстелген уақытқа, орындалған жұмыс үшiн ... ... ... ... ... ... дәрежесi окладтары,
орташа жалақы немесе таза табыстан бөлiктерi бойынша есептелген,
бiрақ кәсiпорынның қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... ынталандырушы сипатындағы төлемдер: тарифтiк ставкалар мен окладтарға
қосымшалар (iскерлiк бiлiктiлiк үшiн, квалификациялық сыныптары үшiн
және т.б.);
- жұмыс стажы, үздiксiз қызмет ... ... үшiн ... төлемдер;
- өндiрiстегi жетiстiктерi үшiн сыйақылар;
- бiр жылдық жұмыс нәтижесi бойынша ... ... ... қосымша төлемдер;
- компенсациялық сипаттағы жұмыс жағдайы мен ... ... ... ... коэффициенттерге, сусыз жерлердегi
жұмыстарды орындағаны үшiн және т.б. ... ... ... бойынша төлемдер;
- Түнгi уақыттағы жұмыс iстегенi үшiн төлемдер;
- Мереке және демалыс ... ... ... үшiн ... ... ... орнында жоқ қызметкердiң жұмысын орындағаны үшiн ... ... ... ... ... және ... берушiнiң есебiнен төленетiн жәрдем ақы. Демалыс ақысын төлеу.
Заң жүзiнде еңбеккерлердiң орташа жалақысын ... ... ... төлемi), олардың заңмен арнайы есептеу тәртiбi ... ... ... және ... зиянды есептеу кезiнде
және олардың еңбек мiндеттемесiн орындау кезiнде) кезде:
- ұйымдар жойылған жағдайда жеке еңбек ... ... ... ... ... саны қысқарған кезiнде, босанғандарға
компенсация есептеу үшiн;
- үш ... ... ... ... ... еңбеккерлердi армияға
шақырғанда;
- пайдаланбаған демалыс үшiн компенсациялық төлем ... ... ... ... ... ... ... барған уақытына төлем жасау үшiн;
- шарасыз (яғни, еңбеккерлердiң кiнәсiнен емес) уақытына төлем жасау
кезiнде;
- басқа да әлеуметтiк төлемдер ... ... ... – бұл ... бiр ... кезеңiнде еңбеккерлердiң
жалақысынан алынған орташа жалақының деңгейi (сағатқа, күнге, айға, жылға).
Оны есептеу үшiн он екi ... ... және сол ... тиесiлi
төлемдер алынады. Бұл кезеңдi есептiк кезеңнiң ұзақтығы деп те атайды.
Орташа жалақы белгiлi бiр құбылыстармен байланысты жағдайларды есептеу
үшiн ... ... ... ... ... ... ... үшiн, екiқабат және бала табуына байланысты жәрдемақыны есептеу
үшiн, жұмысқа уақытша ... үшiн және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңымен
белгiленген мереке күндерi, есептеу кезiнде есепке ... ... ... Жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... бiрлестiк күнi
9 мамыр ... ... ... ... ... күнi
25 қазан ... ... ... ... ... ... демалыс күндерiмен сәйкес келген жағдайда ... ... күнi ... ... орташа жалақысын есептеу үшiн орташа күндiк, не орташа
сағаттық жалақысы алынады. Орташа еңбек ақыны есептеу ... ... ... әрi ... сипатқа ие сыйлықты, ... және ... да ... ... ... ... есептiк кезеңдегi нақты iстеген уақытынан да анықталуы
мүмкiн. ... ... ... ... екi жолы бар, оның ... кезеңдегi он екi айдағы еңбекақы алынса, ал ... сол ... ... ... күнi үшiн ... ... алынады.
Егер де еңбеккерлер бiр жылдан аз жұмыс iстесе, онда жалақысы нақты
iстеген уақытынан анықталады.
Егер де ... ұзақ ... ... ... ... ... ... көп), онда орташа жалақы минималды есептiк көрсеткiштен алынады, бұл
жағдай еңбеккерлердiң екiқабат және бала табуына, сондай-ақ балаға ... ... да ... ... ... ... мүмкiн.
Орташа жалақыны есептеген кезде мына төлемдер есепке алнбайды:
- жыл сайынғы еңбек ... үшiн ... ... ... ... ... екiқабат және бала ... ... ... ... ... жәрдем ақылар;
- денсаулықты жақсартатын шараларға берiлген жәрдемақылар;
- қызмет бабы бойынша iс сапарға берiлген ... және ... ... ... мен ... ... дала ... шұғылданатын еңбеккерлердiң алатын үлестерi;
- басқа ... ... бабы ... ауысқан кезде алынатын
компенсация:
- тараптардың келiсiмi бойынша,өндiрiстiк мақсат үшiн жеке транспорт
пайдаланған ... ... ... ... ... ... аяқ киiмдер, алғашқы медициналық көмектер,
сабын, сүт, т.б. ... ... ... ... бiр ... берiлетiн мақтау сыйлығы;
- жалақыны кешiктiрiп төлегенi үшiн жұмыс берушiнiң еңбеккерлерге
төлеген өсiмi;
- еңбеккерлердiң мамандығын көтеру үшiн ... ... ... ... және ... да ... ... орындарды алғаны үшiн
төленетiн ақшалай наградалар.
Сыйлықты және басқа да ынталандырушы сипаттағы ... ... ... ... ... алынған жалақысы емес, тоқсандық, жарты жылдық,
жылдық табыстары алынады, сондай-ақ материалдық мақтау ... ... ... ... ... ал айлық сыйлықтар – сол ... ... де ... және ... да ... ... ... кезде еңбеккерлердiң жалақысы толық болмаса, онда оның деңгейi
толық болған тоқсандарына пропорциональды ... ... ... барлық жағдайда, тек пайдаланбаған демалысы үшiн
төленетiн компенсация мен демалыс ақыдан басқа есептiк кезеңде есептелген
жалақының ... ... ... ... алты күндiк немесе ... ... ... күнi ... ... ... ... да орташа күндiк жалақы сияқты анықталады.
Уақытша жарамсыз кундерiне төленетiн төлем. Жұмыс берушi №731 ... 1999 жылы ... ... ... ... ... есебiнен әлеуметтiк қамтамасыз ету бойынша жәрдем ақыны төлеу мен
тағайындау туралы” ... ... ... ... уақытша жарамсыз
күндерi бойынша әлеуметтiк жәрдем ақыны ... ... ... ... ... ... ауруы бойынша;
- жұмыста мертiгуi және кәсiби сырқаты үшiн;
- тұрмыстық жарақат;
- екiқабат және босану.
Уақытша еңбекке жарамсыз күндерiне еңбеккерлердiң ... ... ... бiрi ... ... жағдайда оларға қараумен және басқа да
жағдайлармен байланысты жәрдемақы тағайындалып, содан соң төленедi.
Еңбекке уақытша ... ... ... ... ... ал ... қамтамасыз ету бойынша жәрдем ақыны төлеудiң негiзi болып
табылады, ал егер де ... ... ... онда оның ... берiледi.
Еңбекке уақытша жарамсыз парағы бойынша төленетiн жәрдемақы бiрiншi ... ... ... ... ... ... эксперттiк
комиссияның (МӘЭК) мүгедектiк белгiлеуiне дейiн төленедi.
Еңбекке уақытша жарамсыз мерзiм бойынша берiлетiн жәрдем ... ... ... ... ... ... ... зақымына;
- сот шешiмi бойынша анықталған, мәжбүрлiк түрде емделген уақытына;
- алкогольдiң, ... улы ... ... ... ... ... жарамсыз мерзiм бойынша берiлетiн жәрдем
ақыны есептеу орташа айлық жалақыдан алынады, бiрақ орташа айлық ... ... ... ... ... ... керек. Жерлеуге, бала туған кезде
берiлетiн жәрдемақы жергiлiктi бюджеттiң есебiнен ... оның ... ... жыл үшiн ... ... ... және босану бойынша, сондай-ақ әйелдер босанатын ... ... ... ... ... берiлетiн жәрдемақы,
екiқабат және ... ... ... ... барысында, баланың туған
күнiнен бастап 56 күн өткенше төленедi, ... ол 10 МЕК ... ... Ал
жұмыс iстеп жүрген әйелдерге 126 күнге жәрдем ақы төленедi, егер де ... және одан да көп ... ... онда ... ақы 140 ... ... екiқабат әйелдер, балалары үш жасқа ... ... ... ... болады, бiрақ ол кезең төленбейдi. Егер ... үш ... ... тағы да бiр бала көтерсе, онда оған аталған демалыс
бiткеннен соң, оның ... ... ... ... еңбек шартын бұзу. Жұмыс берушi келесi себептер бойынша ... ... ... ... ... ... мөлшерiнде компенсация
төлеуi тиiс:
- заңды тұлға жойылған ... ... ... өз ... ... кезде;
- еңбеккерлердiң штатын немесе санын қысқартқан кезде;
- үш күннiң iшiнде ұсынған ... ... ... ... ... шыққанда төленетiн төлем. Белгiленген тәртiп бойынша, ... ... ... ... ... және ... шарты бойынша әрбiр жұмыс
iстеушi төленетiн демалысқа шығуға хұқылы. Еңбек демалысына ... ... хұқы бар, ... ... жеке ... ... ... да.
Еңбек демалысының ұзақтығы әр түрлi болады, егер де еңбеккер бiрiншi
жыл жұмыс iстеп жатса, онда оған ... 12 ай ... соң ... ... ... мереке күндерi қосылмайды, яғни еңбеккерлердiң
демалыс күнi 24 ... ... тең ... ... ол ... 1 ... ... болса, онда қызметкер 25 күн демалуына болады.
Демалысқа шығу кезiнде оның ... ала ... ... ... ... аванс ретiнде келесi қызмет категориясына бөлiнедi:
- Ұлы Отан соғысына қатысушыларға;
- орта және бастауыш оқу орындарының мұғалiмдерiне, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... берiлген жолдамасы бар
еңбеккерлерге;
Еңбек демалысы аванс ретiнде берiлетiн ... ... ... ... стажын есептеудiң тәртiбi “Еңбек және әлеуметтiк қорғау” заңының
61 бабына ... ... ал ол ... ... ... енгiзедi:
- есептi жылдың барысында нақты iстеген уақыты;
- заңсыз жұмыстан шығарылған, жұмыссыз жүрген күндерi;
- уақытша жұмысқа жарамсыз, яғни емдеуде жүрген ... ... ... ... ... ... ... бiрақ ол
кезде мамандығын көтеруге немесе қайта ... ... ... ... ... ... және ... дәлелденсе, мемлекеттiк
мiндеттеменi орындаса, онда олар стажға кiредi.
Сондай-ақ қызмет бабымен iс ... ... ... ... уақытының
қысқартылған тәртiбiмен жұмыс iстеген кездерi, яғни жыл ... ... ... ... ... ... ... еңбекақыны есептеуде келесiлер есепке алынбайды:
- кезектi және қосымша ... ... ... демалыс үшiн
ақшалай компенсация;
- жұмысшының кiнәсiнсiз тұрып қалулар үшiн ... ... ... ... ... үшiн ... әскери қызметке шақырылуы;
- кәсiпорынның ... ... жоқ ... ... еңбек ақылары және т.б.
Жоғарыда аталған төлемдерге жұмсалатын қаржылар төлем құжаттары және
шарт бойынша есептелген ... ... ... ... ... ұсталымдар
Жұмыс берушi еңбеккерлердiң жалақысынан әрекет етiп тұрған заңға сәйкес
әртүрлi ұсталымдар ... ... ... ... ... сәйкес жұмысшы-қызметкерлердiң
еңбекақысынан тек заңмен белгiленген ұсталымдарды ... ... ... ... ... ... ұстауға болатын
ұсталымдар:
- Жинақталатын зейнетақы қорына аударылатын сома – ... ... ... ... ... ... Заң, сот ... үкiм қағаздары бойынша ұсталымдар(алимент және
айыппұл және тағы басқалар)
- Әр түрлi жарналар.
- Дербестiк ... ... ... ... ... ... жеке басын,жанұя мүшелерін ,мүлкін және тағы басқаларын
сақтандыруға байланысты жарна ... ... ... ... ... төлемдер, аванстар.
- Банкiден алынатын несиелер үшiн ұсталымдар.
- ... ... ... ... үшiн ... Қызметкердің жазбаша өтініші бойынша өзі ... ... ... меншігіндегі үйде тұрғаны үшін төленетін төлемдер
және балабақшаға балалары үшін төлемдер
Соңғы 01.01.2004ж. салық кодексi ... кез ... ... ... ... қорына жарна және жеке ... ... ... Осы салық
кодексі бойынша салық салынатын табыстарына мынадай ставкалар бойынша салық
салынуға тиіс:
-15 еселенген жылдық есептік ... ... ... ... 5 ... ... ... 40 еселенген жылдық есептік көрсеткішке дейін
-15 еселенген жылдық есептік көрсеткіштен ... ... + одан ... 8 %
-40 еселенгеннен бастап 200 еселенген жылдық есептік көрсеткішке ... ... ... есептік көрсеткіштен салық сомасы + одан асатын
сомадан 13 %
-200 еселенгеннен бастап 600 ... ... ... ... -200
еселенген жылдық көрсеткіштен салық сомасы +одан асатын сомадан 15 %
-600 еселенген жылдық есептік көрсеткіштен ... және одан ... ... ... ... ... сомасы + одан асатын сомадан 20 %
Салық агенттері жеке табыс ... ... ... ... ... ... жер бойынша есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15-нен
кешіктірмей табыс етеді.
Төлем көзінен ... жеке ... ... ... зейнетақы қорларына
міндетті зейнетақы жарналары бюджетпен есеп айырысуды ... ... ... ... ... мынадай тәртіппен жүргізеді:
1.ағымдағы салық кезеңінің 1 қаңтарынан 1 қазанына дейінгі кезең үшін
есептелген сомалар 20 қазаннан кешіктірілмейтін ... ... ... мен 31 ... ... кезең үшін есептелген сомалар
есепті кезеңнен кейінгі салық кезеңінің 20 ... ... ... ақы ... екi рет ... аванс және соңғы айлық.
Компанияның жұмыскерлерi еңбек ... ... ... ... ... ... ... комитетiне тоқсан сайын бiр рет жалпы еңбек
қоры жайлы және ұсталынған табыс салығы ... ... ... ... есеп ... отырады. Жылдың аяғында әрбiр жеке тұлғаның төленген
табысы туралы, ұсталынған табыс салығы және ... ... ... тiзiм ... ... ... заң сот ... үкiм қағаздары бойынша
ұсталымдар: алимент, ... ... ... ... ... ... мөлшерiнiң пайызы, мерзiмi, аударылу түрi және ... ... ... ... ... үкiм ... ... қайтарып бередi. Егер үкiм қағазы бойынша жұмыста жоқ адамға және
мүмкiншiлiгi жоқ ... ... ... ... 2005 жылғы «Неке және
отбасы туралы»заңына ... сот ... ... алынатын алименттің
мөлшері ай-сайын мынадай мөлшерде :1 ...... ... және ... кірісінің- төрттен бірін ,2 балаға – үштен бірін, 3 және одан да ... – тең ... ... ... ... ... сот тараптардың материалдық немесе отбасылық
жағдайларын және назар ... өзге де ... ... ... ... ... мүмкін.Нотариат куәләндірген алимент төлеу туралы
келісімнің негізінде алимент осындай келісімнің және ... ... ... ... ... сома ... ... міндетті адам
жалақысының және өзге де кірісінің 50 % -нан асқан
жағдайда да ұсталып қалуы ... ... жеке ... ... ... Дт 681,682- Кт ... ... беретін сомасы және басқалар бойынша ... Дт 681- Кт ... ... өтеу есебіне ,есеп беретін, сондай-ақ
қызметкерге-қарыз алушыға берілген ... ... ... ... Дт
681- Кт 333,727.
Мүлік және ұйым қызметкерлерін сақтандыруға байланысты шығыстарды
есептеуде Дт 811,821,938- Кт 687.
Төлеуге ... ... ... ... ... Дт 821-Кт 687.
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы Еңбек туралы»
Заңының 79 ... ... ... қалу ... ... ... ұстап қалу сот шешімі ... ... ... заң ... ... жүргізіледі.Қызметкердің жалақысын бір немесе бірнеше
атқарушы құжаттар бойынша өндіріп алған ... оның ... ... 50
% сақталуға тиіс.
Қазіргі кезеңде қызметкерлердің банкіден ипотекаға ... үй ... ... ... банкісінен ипотека алу үшін ... ... ұзақ ... ... ,Тұранәлем банкісінде жалақы
мөлшері ... ... кем ... ... ғана ... ... ... банкісінен 10 жылға 50000$
сомасында ипотека алғанда қойылатын талаптар мен төленетін сомалар ... | ... құны |50000$ ... ... |7500$ ... ... |42500$ ... ... |120 ай ... ... |14% ... ... ... |660$ ... сома |79200$ |
| | ... | ... тарифі бойынша мүлікті бағалау |3000 т |
|1 ... ... ... 0,499%төленетін өмір сақтандыру жарнасына |234$ |
|1 жылға- несие сомасынан 0,275%төленетін мүлік ... ... ... өшіру үшін пластикалы карта жасауға |700т ... ... ... ... тіркелу |2400т ... ... | ... ... комиссия үшін: |213$ ... ... ... ... -1% | ... ... несие алғанда - 0,5% | ... ... ... ... ... т |298$ |
| | ... ... өз еркiмен әртүрлi партияларға ... ... ... ... ұйым ... әр ... қорларға жарналар
жатады.
Дербестiк сақтандыру: әлеуметтiк сақтандыру, медициналық сақтандыру,
мүлiктiк сақтандыру ... ... ... ... есеп айырысудың аналитикалық, синтетикалық және
жиынтық есебi
Қызметкерлермен еңбек ақысының төлемi бойынша есеп айырысу ... ... ... ... ... есеп ... шотында жүргiзiледi. Бұл
пассивтiк шот.
Еңбек ақыны есептегенде 681 шоты ... де, мына ... - шоты ... құрылыс” күрделi құрылыспен шұғылданатын және
сонда жұмыс iстейтiн қызметкерлердiң еңбек төлемiнiң сомаларына;
811 – шоты ... ... ... сату ... өнiм ... ... мен қызмет көрсетулердi жүзеге асырумен
шұғылданатын қызметкерлерге есептелген еңбек төлемiнiң сомаларына;
821 – шоты “Жалпы және ... ... ... ... ...... қызметкерлерiне есептелген еңбек төлемiнiң
сомаларына;
902 – шоты ... ... ... ... ... ... ... еңбек төлемiнiң сомаларына;
922 – шоты “Қызметкерлердiң еңбек ... ... ... ... ... ... сомаларына.
932 – шоты”Қызметкерлердiң еңбек ақысы” цехтағы қызметкерлерге
есептелген төлемiнiң сомаларына.
Басшылықтағы ... есеп ... ... ... есеп айырысу үшiн 682 “Басшылықтағы тұлғалардың қарызы” шоты
арналған, онда ... ... ... ... ... мен
төрағасы; бақылау кеңесiнiң мүшесi және ревизиондық комиссияның мүшесi және
т.б. басшылықтағы адамдарға есептелген еңбек ... ... 821 ... ... де, 682 – шоты ... ал оны төлеген кезде 682 –
шоты дебеттелiп, 451 – шоты ... ... ... ... тарату. 681 –
шотының кредитiнен, басқа шоттардың дебетiне ... ... есеп ... ... сәйкес баптарына
жазылуы керек, яғни талдамалық есеп талап етiледi. Бұл мақсаттар үшiн “
Жалақыны ... “ деп ... ... ... ... оған
жазбаларды бастапқы құжаттардан түсiредi.
Жалақыны тарату 681,682 шоттарының кредитiнен мына ... ... ... сондай-ақ, жалақы “Материалдар” шотына,
“Болашақ кезеңнiң шығыстарына” ... ... яғни ... ... де , 681 шоты кредиттеледi.
Демалыс ақысын төлеуге ... ... ... ... ... есеп айырысу есебi 685”Еңбеккерлерге демалыс ... ... ... ... ... ақысын төлеудiң резервтерi).
Бұндай резервтердi құру оларды өндiрiс ... ... және ... ... етудiң жолы болып табылады.
Резервке аударудың ... ... ... ... ұзақтылығына
байланысты болып келедi. Резервтi құру кезiнде 685 шоты кредиттелiп, мына
шоттар ... ... Ал, ... ... ... шот ... 681,682 шоттары кредиттеледi.
Өндiрiм мен еңбек төлемiнiң ... ... өнiм саны ... пен ... жарамсыз өнiм туралы уақытында және дәл ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақы
төлемiнiң мөлшерiн дұрыс және ... ... ... ... мен ... ... шала өнiмдердiң санына сәйкестiгiн
бақылауға;өндiрiстегi ... , ... және ... қадағалап отыру қажет.
Өндiрiс технологиясы мен оны ұйымдастыруға, еңбек ... ... өнiм ... ... есеп пен ... ... деңгейiне қарай бастапқы құжаттар есебi мен үлгiсiнiң ... ... ... Әр ... ... ... мен ... төлемi
есебiнiң ұйымдастырылуын қарастырайық.
Жаппай-толассыз өндiрiсте және еңбектi брнигадалық ... өнiм ... мен ... ... ... ... соңғы
операциялардан кейiн өнiмдi қабылдап алудан бастап жүргiзiледi. Бригаданың
әрбiр ... өнiм ... ... ... ... ... өндiрiм
туралы айлық рапортта көрсетiледi. Жұмысшыға еңбек ... оның ... ... ... ... Бұл мақсаттар үшiн төмендегi өнiм
рапорттары мен ведомостарын қолданады.
Бригаданың ... ... ... өндiрiлетiн өнiмнiң белгiлi бiр
түрiне жазылады, оның бiр данасына өңделуi бойынша баға ... Ай ... ... ... ... ... – соңғы операциялардан қабылданған
өңделген тетiктер ретiнде рапортта күн сайын ... ... ... ... ... ... өнiм, жұмыс iстеген уақыты және
жұмысшылардың ... – осы ... ... ... есептелуiне негiз бола
алады.
Өндiрiс туралы рапортты (жинақтау рапортын) жаппай өндiрiсте әр ... ... ... ... жұмыстарды iстеуге келгенде бiр немесе
бiрнеше жұмысшының өндiрiмi мен еңбек төлемiнiң есебi үшiн ... ... ... ай бойы бiр ... ... iстеген бiр топ
жұмысшыға жазады. Өндiрiм есебiнiң ведомосын ай ... ... ... бiр топ ... жазады.
Металлургиялық және химиялық өнеркәсiпте бiр не бiрнеше ... ... ... ... ... өндiрiмi есебiнiң тiзiмдемесiн
қолданады; тау-кен өнеркәсiбiнде iстелген ... ... ... ... өндiрiм және еңбек төлемi есебiн бiр сменадағы
өндiрiм рапортымен сәйкес келетiн етiп, ... ... ... жөн. Егер ... ... ... бiр ... аспайтын болса,
бiр рапортпен шектелуге болады. Маршруттық парақты тетiктердiң топтарына
(партияларына) жазады, ол ... ... ... ... ... өтетiн топ тетiктерiмен бiрге iлесiп жүредi. Бұл ... мен ... ... дұрыс есеп жүргiзiп, бақылау жасап тыруға
септiгiн тигiзедi. Бiр ... ... ... ... ... ... ... арналған және еңбек төлемiн есептеуге негiз болып
табылады. Маршруттық парақтардың деректерi бойынша ... ... ... ... тетiктердiң қозғалысын жедел есептеп
отыруға және өндiрiм мен еңбек ... ... ... ... Ол ... ... ... тобына iлесiп отырады.
Маршруттық парақтың жұмысшыларға еңбек ... ... бiр ... ... ... сақтап, жұмысшылардың ... және ... ... ... ... ... ретiнде қолданады.
Жеке және ұсақ сериялық өндiрiсте өндiрiм мен еңбек төлемiнiң есебi
кесiмдi жұмысқа жасалған нарядында ... ... ... ... ... ... ... одан да ұзағырақ (бiр айға
дейiнгi) мерзiмге жазады. Оны жазуға учаскенiң ... ... мен ... ... негiз болады.
Өндiрiсте байқалған жарамсыз өнiмге “Жарамсыз өнiм туралы ... ... ... ... өнiм ... ... ... Егер
жарамсыз өнiмдi бұған жазықсыз жұмысшы жөндесе, онда оларға әдеттегiдей
наряд жазылады да, оған ... ... ... ... ... басылады.
Еңбек жағдайының өзгеруiнен туындаған ... ... ... ... ... ... ... қосымша төлем парағын
немесе ерекшелiк ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа жасалатын нарядтар толтырады. Парақтарда өндiрiм туралы
негiзгi нарядтың немесе рапорттың нөмiрiне сiлтеме жасап, ... ... бiр ... жеке ... не ... жазады. Кәсiпорында жұмыстың
тоқтап қалу және ... болу ... ... ... ... ... ... табелiмен бiрге кәсiпорынның бухгалтериясына берiледi.
Қосымша төлемдер туралы ... ... ... ... қажеттi шаралар қабылдау үшiн цех ... ... ... ... мiндеттi.
Мерзiмiнен тыс жұмыстар есебiн мерзiмiнен тыс жұмыс iстеген ... тыс ... ... ... ... үшiн ... ... уақытының есебi кiдiрiстер есебiнiң парақтары негiзiнеде
жүзеге асырылады, оларда кiдiрiс ... ... және ... ... ... және ... ... басқа да мәлiметтерiн (тегiн, атын,
әкесiнiң атын, разрядын, табельдiк нөмiрiн) көрсетедi. Параққа мастер мен
цех ... қол ... ... ... құжаттардың деректерi еңбек төлемiн
есептеу жөнiндегi есеп айырысу-төлемнiң тiзiмдемесiн жасауға негiз болады.
Есеп айырысу-төлем тiзiмдемесiнiң ... ... ... ... ... мен ... ... есебi жөнiндегi құжаттарды тексерiледi
де, тек содан соң өңдеуге жiберiледi.
Әрбiр жұмысшыға бiр ай iшiнде ... ... ... Бiр айлық
жалақыны есептеу үшiн жалақы есебiнiң жинақ карточкасы қолданылады. Онда
қызметкердiң тегi, аты, ... аты, ... ... цех, ... ... күнi мен номерi, сағаттық нормасы, ... ... ... ... сомасы, төлемдердiң басқа да түрлерi көрсетiледi.
Карточка деректерiн есеп ... ... ... үшiн ... жүргiзу компьютерлендiрiлген жағдайда жинақ ... ... есеп ... ... де, ... бiр
ғана жұмыс күнiнде жасалады.
Еңбек төлемi бойынша есеп айырысу әртүрлi кәсiпорындарда мынадай
құжаттарда: есеп ... ... оны ... ... ... үшiн де ... есеп айырысу тiзiмдемесiнде және жеке толтырылған
төлем тiзiмдемесiнде; әрбiр ... ... ... ... ... есеп
айырысуларында (бөлек парақтарда); жыл бойы пайдаланатын кiтапқа тiгiлген
есеп айырысуы тiзiмдемелерiнде жүргiзiледi.
Есеп айырысу-төлем ...... ... есептелген еңбек
төлемiнiң барлық түрi және жұмыс iстеп жүргендерге берiлетiн басқа да
төлемдер ... күшi бар ... ... ... ... ... жинақталған. Оны еңбек төлем жөнiндегi есеп айырысу деректерi
негiзiнде жасайды. ... ... ... аттарын, әкелерiнiң
аттарын, олардың табельдiк ... мен ... ... ... айлық ақыларын көрсетедi. Оған кәсiпорын басшысы мен бухгалтер ... ... ... ... ... ... ... мерзiмнен тыс т.б. төлемдердiң есептелген сомалары енгiзiледi.
“Ұсталынды және ... ... ... ... ... ... сомасы,
сондай-ақ атқару қағаздары бойынша ұсталымдардың ... ... ... үшiн ... алынған сомалар, еңбек төлемiнiң есебiне
кiретiн аванс және ... ... ... ... ... ... ... Айдың аяғында тiзiмдемеге әрбiр жұмысшыға тиiстi
сомасын шығарады.
333 “Жұмыскерлер мен ... да ... ... ...... тиiстi тұлғалардан ұсталынған сомалар; жетiспеушiлiктер; ... ... ... алынған тауарлар т.б. көрсетiледi.
Қызметкерлерге аванс ретiнде өткен ай үшiн түпкiлiктi есеп ... ... ... ... ... 451 ж„не 441 шоттарының
кредитiнен 681 және 682 ... ... ... ай үшiн ... есеп ... ... және қазiргi ай үшiн
берiлетiн аванс ретiндегi еңбек ... ... ... ... ол ... ... тиiстi сома, берiлуге тиiстi (3 күндiк)
мерзiмi көрсетiледi. Оған ... мен ... ... ... деп ... қол ... ... Бекiтiлгеннен кейiн тiзмдемеде төлем
жасау үшiн кассаға берiледi. Үш ... ... ... ... (кәсiпорын оны сақтауға алады).
Берiлмеген жалақы сомаларын кассир ... ... да, оны ... ... ... өткiзедi.
Жұмысшылар мен қызметшiлердiң қолдарында есеп айырысу кiтапшасы ... ол ... ... iстеп жүрген адам туралы мәлiметтерден басқа,
ай сайын есептелген еңбек ... ... ... ... шегерiмдерi, алуға тиесiлi сомалары көрсетiледi, сондай-ақ
оларды кәсiпорын қызметкерлерiне қайтару уақыты ... ... ... ... бейнеленедi.
Есеп компьютерленген жағдайда, есеп ... ... ... ... ... ... есеп айырысу-төлеу тiзiмдемелерiнiң жазылған
көшiрмелерiн салып қояды, яғни ол аталған жұмыстарды жүргiзудiң ... ... күшi бар ... ... ... ... ұжымдық шартпен
бекiтiлген мерзiмдерде, айына екi рет бередi. Онда айдың ... ... ... ... бойынша аванстық және аванссыз тәртiптер ... Есеп ... ... тәртiбiнде жұмысшылар мен қызметшiлерге
жоспарлы аванс ... ... есеп ... ... ... екiншi
жартысында еңбек ақы төлемiн жасайды. Аванс мөлшерiн ұжымдық шарт ... ... пен ... ... ... алайда аванс жұмысшының
жұмыс уақыты есебiнiң табелiнен алынған ... ... ... ... ... төлем мөлшерi бойынша қойылған еңбек төлемiнен кем болмауы тиiс.
Есеп айырысудың аванссыз түрiнде жоспарлы ... ... ... бiрiншi
жартысы үшiн нақты өндiрiлген өнiм (орындалған жұмыс) бойынша немесе нақты
iстелiнген ... ... ... ... ... ... ... Есеп
айырысудың бiрiншi түрiнiң жұмысы аздау, сондықтан оны кәсiпорын жиi
қолданады.
Ағымдағы ... ... ... бойынша есеп айырысу үшiн және жұмыс iстеп
жүрген адамның өткен кезеңдердегi жалақысы туралы ... алу ... ... ... “Дербес шот” немесе “Бет есеп” толтырады.
Дербес шот немесе бет есебi ... ... ... ... туралы
мәлiметтер, өндiрiмдер мен орындалған жұмыстардың және төлемнiң әр алуан
түрлерiне арналған құжаттардың ... ... ... ... төлемi бойынша есеп айырысу жөнiндегi
деректердiң жиынтығы. Әрбiр кәсiпорында ай сайын бiрнеше есеп ... ... ... және ... көрсететiн қызметтерi
бойынша) жасалады, оларды жинақтап ... ... Бұл ... еңбек ақысының төлемi ... есеп ... ... ... деп ... әзiрлiк кестесiн пайдаланады. Онда
қызметкерлермен есеп айырысу бойынша ай бойындағы қалдықтары; есептелген,
есепке ... және ... ... ... айдың аяғындағы
берешегi, (кәсiпорынның, қызметкердiң) қалдықтары көрсетiледi. 681 және 682
шоттары бойынша Бас ... ... ... алу; мемлекеттiк
әлеуметтiк сақтандыру және қамсыздандыру т.б. қаражаттар есебiнен ... ... ... еңбек төлемiнен алынатын ұсталымдар бойынша
қорытынды деректердi алу; депоненттелген жалақыны дер ... әрi ... ... ... ... жеке табыс салығы бойынша есеп берудi
жасау; мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру орындарына және зейнетақы ... ... ... отыратын әлеуметтiк сақтандыру мен қамсыздандыруға
бөлiнетiн ... ... есеп ... ... ... бойынша
декларациясын алу үшiн жинақ есебi пайдаланады.
Сонымен еңбек ақымен есеп айырысу әртүрлi кәсiпорындарда келесiдей
құжаттарда ... Т-2 ... жеке ... Т-12, Т-12а
нысанындағы жұмыс уақыты есебi табелi, Т-49 ... ... ... ... ... есеп ... ведомосi, Т-51 нысанындағы есеп айырысу
ведомосi және Т-53 нысанындағы жеке ... ... ... ... Т-54 нысанындағы жеке беттер, жыл бойы қолданатын кiтап ретiнде
құрастырылған есеп ... ... Т-17, Т-17а ... өнiм өндiру рапорты, Т-29 нысанындағы өнiм өндiру есебiнiң
ведомосi, Т-23, Т-23а ... ... ... Т-41, Т-41а ... ... жеке ... ... салығын ұстау кестесi, құрылымдық
кесте, шығындардың бағыттары бойынша еңбек ақының бөлiнуi, ... ақы ... ... ... есеп ... ... аудитi
3.1. Аудиттiң мақсаты мен мiндетi
1993 жылы 18 қазанда ... ... ... ... ... ... заң қабылдады, 1998 жылы 20 қарашада № ... ... ... қызмет туралы” келесi ... оған 2002 жылы 1 ... ... өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзiлдi. Бұл заң Қазақстан ... ... ... ... жеке ... аудиторлар мен аудиторлық ұйымдар арасындағы аудиторлық
қызметтi жүзеге асыруға байланысты пайда ... ... ... Сонымен қатар халықаралық аудиторлық нормаларға сай ... ... пәнi – ... ... ... ... болып
табылады. Бұл шаруашылық операциялар төмендегi шаруашылық қызмет түрлерiн
құрайды:
- операциондық – субъектiнiң тауарлы материалдық қорларды ... ... ... ... алу қызметi;
- қаржылық – субъектiнiң меншiк ... мен ... ... мен ... ... бағытталған шаруашылық қызметi
(акцияларды шығару және сатып алу, заимдар мен ... ... ...... ұзақ ... ... сату және сатып
алу, несиелер алу және қайтаруға байланысты қызметi.
Қаржылық есеп ... ...... ... ... маңызды
бекiтiлген талаптарға сай жасалғандығын тексеру.
Сонымен қатар аудитор келесi қызметтердi жүзеге асыруға ... ... ... тексеру, кәспорынмен жасалған келiсiм-шартқа байланысты
басқа да ... ... ... ... ... келтiру, кеңес беру,
мұғалiмдiк қызметпен айналысу.
Кез келген объектiге ... ... ... ... тәуекелдiлiк пайда
болады. Аудитордың мақсаты аудиторлық ... мен ... ... бағалау, оны мүмкiндiгiнше төмен деңгейге жеткiзу.
Аудиторлық тәуекел – ... ... ... ... ... жiберiлген қателiктердiң субъективтi ... ... ... ... ... ... – қаржылық есептi аудиторға көрсеткен кездегi ... ... ... жiберген қателерi;
Iшкi бақылау тәуекелi – аудит ... ... ... есеп ... жiберген қателерi мен оны уақытында жоймаған
iшкi бақылау жүйесiнiң ... ...... ... ... ... ... бiрақ
тексерушi аудитор таба алмаған қателер.
Аудиторлық қызмет бекiтiлген аудиторлық қағидаларға сәйкес жүргiзiлуi
тиiс, аудиттiң ... ... ... ... ... құпиялылық.
Аудиторлық қызметтi жүзеге асыруда аудит келесi қызметтердi атқарады:
1. Эксперттiк – кәсiпорынның ... ... ... ... мен iшкi ... жағдайын жаппай тексеру;
2. Аналитикалық – қаржылық есеп экспертизасын тексерудей болып ... ...... ... ... ... банк iсi, хұқық және
бағалау т.с.с. сұрақтарына ... ... ... ... ...... ... түрлерiн көрсетедi: субъектiнiң
бухгалтерлiк есебiн ... мен ... ... ... ... есептi құрастыру, заңды және жеке тұлғаларға
салық Декларацияларын жасау, ... есеп ... ... ... сот алдында субъект мүддесiн қорғау және т.б.
заңды қызметтер.
Аудит ... ... ... ұйым және Аудиторлық палата.
Аудитор – Iскерлiк комиссиямен аттестацияланған, “аудитор” деген
куәлiгi бар, ... ... ... ... жеке мөрi бар жеке тұлға.
Аудиторлық ұйым – аудиторлық қызметтi жүзеге асыруға бағытталған кез
келген ... ... ... ... мемлекеттiк
кәсiпорыннан басқа) нысанда құрылған коммерциялық ұйым.
Аудиторлар палатасы – коммерциялық ... ... ... ... және ... қаржыландырудағы ұйым.
Аудиторлық қорытынды сапасы қолданылған аудиторлық ... Олар ... ... ... ... ... талдау;
3. құжаттық тексеру;
4. нақты бақылау;
5. техникалық бақылау.
Бақылау объектiлерiн ... ... ... ... ... ... ... нәтижесiнде есептiң әлсiз жерлерi байқалып,
аудитор ... ... сол ... ... ... келесiдей
түрлерi бар: хронометражды, анкеталық сұрау, интервью, бақылау және тест.
Аудит ... ... ... жүргiзiледi, ол мына құжаттармен
бекiтiледi: ... ... ... және ... ... – бұл қатаң ұйымдастырылған ... оның ... ... ... ... ... ... , аудиторлық
тексерудi жүргiзу қызметтерi болады.
Аудиттiң кезеңдерi:
1. аудиттелетiн субъектiмен танысу;
2. аудиттi жоспарлау;
3. аудит
4. ... ... ... қорытынды есеп.
1 – кезең. Аудиттелетiн субъектiмен танысу:
- келiсiм-шартты жасау және мiндеттеме-хатты рәсiмдеу;
- арнайы әдебиеттердi және ... ... ... ... ... маркетингтi, материалды-техникалық
базаны, iскерлiк активтiлiгiн зерттеу;
- аудиттiң ақпараттық базасын құру.
2 – кезең. ... ... ... №7 ... стандартына сәйкес
жүргiзiледi. Жоспарлау дегенiмiз аудит жұргiзу мерзiмiне , ... ... ... ... ол ... жоспары мен бағдарламасында жалпы
көрсетiледi.
3 – кезең. Аудит кезеңiнде аудит жүргiзу тематикасына байланысты аудит
жүргiзу ... ... ... ... сақтау таба алмау тәуекелдiгiн
минимизациялайды.
“Аудит” кезеңiндегi жұмыстар нәтижесi аудитордың жұмыс ... ... ... ... ... ... – кезең. Аудиторлық қорытынды есеп № 5 “Қаржылық есеп ... ... деп ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Аудиттiң екi түрi бар: iшкi және сыртқы.
Iшкi ... iшкi ... ... ... элементi болып
табылады. Iшкi аудит басқарушылық бақылаудың маңызды бөлiгi болып ... ... ... – шаруашылық субъектiнiң экономикалық, есеп саясатын
эксперттi бағалау, iшкi бақылау қызметiн бағалау. Iшкi ... ... ... ... үшiн ... Ал оны ... регламент-
құжаттары – Iшкi аудит туралы ереже, iшкi аудит қызметiнiң құрылымдық
бөлiмшелерi ... ... ... ... әдiстемелерi, iшкi аудит
нормалары мен стандарттары, әдiстемелiк құралдар болып табылады.
Iшкi аудит қызметтерi:
1. ... ... ... ... ... ... ақпараттардың нақтылығын тексеру;
2. ақпараттарды өңдеу мен iшкi бақылау жүйесiнiң ... ... ... басқарушылық ақпарат жүйесiмен ... ... ... ... активтердiң сақталуына бөлшектi бақылау жүргiзiп ... ... ... ... сапасына да бақылау жүргiзедi. Бақылау
сипатынан басқа iшкi аудит ... ... ... ... стратегия жасаумен, маркетингтiк зерттеулер жүргiзумен,
басқарушылық ... ... ... iшкi ... ... қызметiнiң құрылымдық бөлiмi болып табылмайды. Iшкi
аудиттiң қызмет етуiнiң негiзгi шарты - бұл ... ... ... - басқарумен келiсiлген нақты бекiтiлген
хұқықтары мен ... ... ... ... директорға есептiлiгi
(қаржылық директорға есептiлiгi ... ... ... ... ... қаржылық және өндiрiстiк қызмет, компьютерлiк
жүйе. Жалпы iшкi аудитордың мiндеттерi бухгалтерлiк есептiң құжаттарының
дұрыс ... ... ғана ... ол ... тәртiптiң
орындалуын, бұйрықтар мен басқа да ... ... ... ... ... ... жұмысын ұйымдастырып,
кәсiпорынның жағдайын жақсарту мақсатында ... ... ... ... қатар шаруашылық операцияларды бақылауды
жүзеге асыруға байланысты жалпы жоспар құрып, бұл жоспар сату ... пен ... ... ... стандартты нормативтi
шығындардан, пайда жобаларынан және т.б. ... ... ... ... ... ... ... шығындарды нормативтi және сметалық
шығындармен салыстырып, бөлiмшелердiң қызмет нәтижелерi мен ... ... ... ... отырады. Iшкi аудит үшiн кәсiпорын өзi жауап
бередi. Iшкi аудит ... мен ... ... ... ... мен оның ... ... әсер етедi.
Iшкi аудиттiң қызмет ету құрылымы келесi ... ... ... ... ... ақша ресурстарының,
салықтардың, салық салудың және сыртқы қаржы есебiнiң тиiмдi ... ... ... ... ... мен ревизиялары. Негiзгi аудиторлық
бiрлiгi аудиторлық топ ... ... ол ... ... келедi және
тексеру мақсатына қарай өзгерiп отырады. Бұл әдiс қызметкерлердiң жұмысын
жақсартады.
Iшкi ... ... ... ... ... бiрi – ... және қамтамасыз етілуі. Аудиторлық ... ... ... ... ... болады. Бұл кәсiпорынның өзiне
де байланысты, яғни орташа еңбек ақы – орташа мамандар + қызметтiң ...... ... ... өсiрудi құптамайды, соған орай бiлiктi
мамандарды кәсiпорынға тарту мүмкiн емес.
Iшкi аудит қаржылық ... бас ... ... қатар оның
филиалдары мен еншiлес серiктерiнде де ... ... ... Iшкi ... ... осы ... қаржылық тұрақтылығын сақтауға үлесiн
қосады. Iшкi аудит өз жұмысын атқару ... тек қана ... ... ... ... ... ... асуы Iшкi аудит туралы ереженiң
дұрыс, нақты, шаруашылық субъектiнiң ... ... ... ... Iшкi ... ережесi – iшкi аудит қызметi мен субъект басшысының
хұқықтары мен мiндеттерi көрсетiлген өзiнше бiр ... ... Бұл ... ... ... мүдделi қызметкерлерi,
бiрiншiден, экономика мен қаржы директоры, ревизиялық комиссияның басшысы
мен бас бухгалтерi. Бұл ... ... ... ... немесе
акционерлiк қоғамның басшылығы немесе акционерлер кеңесi бекiтедi.
Iшкi аудит қызметi шаруашылық ... ... ... банктермен, сақтандыру компанияларымен және жеке тұлғалармен
есеп айырысу жағдайын бақылап, дебиторлық ... мен ... ... ... ... бақылау жасайды.
Сыртқы аудиторлық тексерiс кезiнде кәсiпорынның есебiн тексеруде
табылған қателердi ... ... iшкi ... ... өздерiнiң
ұсыныстарын айтуға, кеңес беруге, талқылауға қатыса алады.
Сонымен, iшкi аудит қызметi кәсiпорынның барлық қызметiн бақылай ... ... ... ... цех ... ... ... барлығын бiлуге мiндеттi, сонымен қатар кәсiпорынның
экономикалық нормативтiк ... ... ... мен ... технологиясын
бiлуге мiндетi.
Iшкi тексерiс кезiнде қызмет етушi заңдылықтардың талаптарын орындамау
мен нормативтердi көрсеткiштерден ауытқулардың себептерiн ... ... ... ... және ... факторлерi, оның
жетiспеушiлiктерi мен жалпы кәсiпорын ... және оның ... ... ... Аудиттiң мiндеттемелерiн талдау
кезiндегi негiзгi мiндеттерiнiң бiрi – ... және ... ақы ... есептегi ұйымдастырылуы мен ... ... ... есеп ... дұрыстығын тексеру болып табылады.
Сонымен iшкi аудит кәсiпорын жұмысын дұрыс, тиiмдi атқаруы үшiн ... ... ... ... ... бағалауына, алынған
ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... жоспарлауға, жобалауға мүмкiншiлiк бередi; тексеру барысында
табылған кемшiлiктер мен ... ... ... ... жою ... ... өз ұсыныстарын жасайды. Яғни
iшкi аудит қызметiнiң ... ... үшiн өте зор ... ... ... дұрыс жолға қоюылуы кәсiпорынның басшылығына, ондағы қызмет атқарушы
мамандардың бiлiктiлiгiне ... ... ... ақы ... есеп айырысу есебiне
аудит жүргiзу тәртiптерi
Аудитор баланстың басқа да ... ... ... ... ... есеп ... машина жазбалардағы, Бас ... ... ... ... ... ... жүргiзуге тиiстi. Бұл баптың ... ... ... ... ... ... тексерудi талап ететiн маңызды элементi
– жұмысшылармен еңбек ақы бойынша есеп айырысулар, яғни ... ... ... ... ақы ... ... ... Жұмыскерлермен есеп айырысудың аудитiнiң мiндетi – еңбек және
жалақы есебiн ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ еңбек ақы бойынша есеп ... ... есеп ... ... нормалық құжаттардың
талаптарына жауап ... ... ... ... ... есеп жүргiзу саясатында қаралған еңбек ақы есептеу, есеп
айырысу тәртiптерiмен танысқаннан кейiн еңбек ақы ... есеп ... ... ... шараларын толық қамтитындай етiп ... ... ... ... заң ... баптарында қаралған жалақы төлеудiң
есебiнiң жүргiзiлу тәртiптерiнiң сақталуын тексередi;
2. Бастапқы құжаттардың түп ... ... ... ... және төлеу
бойынша нормативтiк-хұқықтық актiлерге сәйкестiгiн тексеруi керек;
3. Мерзiмдiк және ... ... ... ... ... ... ... тексеру;
4. Шаруашылықтың қолданыстағы есептеу жүйесi бойынша жұмыс көлемiне,
iстеген уақытына қарай сыйақы ... ... және ... ... жұмысқа қабiлетсiздiгi бойынша жәрдемақы және әр түрлi
қосымша ақы есептеудiң дұрыстығын;
6. Жалақыдан ұсталатын ұсталымдардың ... ... ... ... ... Еңбек ақы төлеу және есептеу бойынша операцияларға жасалған шоттардың
корреспондецияларының дұрыстығын тексеру;
9. Шаруашылықтың жұмысшылармен еңбек ақы ... есеп ... ... ... ... ... келтiру бойынша
ұсыныстар жасау.
Кейбiр жағдайда жұмысшылармен еңбек ақы бойынша, есеп ... ... ... есеп мәлiметтерi синтетикалық есеп ... ... ... жиi кездеседi. Бұны осы шот бойынша ... ... ... ... ... салыстыру жолымен анықтайды.
Шот бойынша мәлiметтерiнiң аналитикалық есеппен сәйкессiздiк ... ... оның ... анықтап, кеткен кемшiлiктердi қалпына
келтiруi бойынша өзiнiң ұсыныстарын беруге мiндеттi.
Еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ... ... iшкi ... және ... ... ... зерттеу үшiн тест жүргiзу
арқылы толықтай түсу керек. Аудиторға тест ... ... ... ақы ... ... есеп ... талдауға бухгалтерлiк есеп жүйесiне
және iшкi бақылаудың жағдайы туралы қорытынды жасауға мүмкiндiк бередi.
Еңбек ақы төлеу ... есеп ... ... ... аудитор
анықтауға мiндеттi:
1. Шаруашылықта еңбек ақы төлеудiң қандай түрлерi және ... ... ... ақы төлеу ұжымдық және жеке еңбек ... iшкi ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың тiзiмдемесi және
орташа тiзiмдерiнiң құрамын;
4. Еңбек ақы төлеу ... ... есеп ... есептеудiң
дұрыс жүргiзгендiгiн;
5. Осы учаскенiң бухгалтерi қандай нормативтiк құжаттарды басшылыққа
алып ... оның ... ... және ... ... маңызды iстерiнiң бiрi – әр түрлi жағдайға байланысты ... ... ... мен ... ... iшiнара тексеру
жүргiзу болып табылады:
1.Кесiмдi, мерзiмдi тарифтiк қойлымдар жалақы бойынша ... ... ... ... ақы төлеу кезiнде шаруашылықтың
қызметкерлерiнiң, ... ... ... қаралған жалақы
мөлшерiнiң сақталуын, ... ... ... ... ақы ... тарифтiк қойылымдардың дұрыс қолдануын тексеру қажет. Ал
кесiмдi кезiнде қолданған шаралардың және ... ... ... ... ... көрсеткiштерiнiң дұрыстығын, еңбек ақы есептелген жұмыс
көлемiнiң қанша, нақты орындалғандығын, ... ... ... өнiмнiң оның санына сәйкестiгiн тексеруi қажет.
2. Шаруашылықта қолданып ... ... ... жүйесi бойынша кесiмдi
және мерзiмдi жұмысшыларға есептелген сыйақының ... ... және ... ... ... түрде қабылданған рұқсаттың бар
болуын талап етедi.
3. Жұмыстың қалыпты жағдайдан ауытқуына ... ... ... үшiн, ... тыс ... ... үшiн, жұмысшының кiнәсiнен
болмаған өндiрiстегi уақытша ... ... үшiн, ауыр және ... үшiн, демалыс және мереке күндердегi ... үшiн және ... ... қосымша ақының дұрыстығы.
Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есе айырысуды ... ... ... ... ... нормативтiк құжаттарға сәйкес дұрыс
толтырылғандығын тексеру керек. Алғашқы құжаттарды тексеру кезiнде аудитор
жұмыс ... ... ... мен ... көңiлiн аударуы қажет. Ол үшiн
нарядтарды берiлуi күндерi бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... жеке ... ... ... ... ... шаруашылық субъектiнiң тiзiмдiк
құрамында жоқ тұлғаларға және аз уақыт жұмыс iстеген тұлғаларға, ақауларға
және төмен ... ... ... ... ... жазылған
нарядтарды зерттейдi.
Алғашқы құжаттар мен есеп айырысу-төлем ... ... ... мен ... ... ... ... аударып
және еңбектi төлеудiң кесiмдi, тарифтiк ставкалар мен окладтарының дұрыс
есептелгендiгiн тексередi.
Қызметкерлер мен ... ақы ... есеп ... ... ... ... ... ұсталымдардың дұрыстығын тексеру болып табылады. Арнайы
заңдарға сәйкес жұмысшылардың еңбек ақыларының келесiдей ... ... ... ... ... материалдық жетiспеушiлiктер
қайтару, орындаушы құжаттар бойынша ұсталымдар, өнiмнiң ақаулары үшiн ... ... ... барысында:
- мерзiмiнде алынбаған еңбек ақының депоненттiк ... ... ... ... ... және ... етiлмеген
депоненттiк қарыздың табыс құрамына жатқызылғандығын;
- жұмысты біріктіріп атқару ... ... ... күшi бар ... қаралған жұмыс орындамаған уақытына төлемдердiң,
уақытша еңбекке жарамсыздығы бойынша төлемдердiң дұрыс есептелгенiн;
- шығындардың еңбек ақы қорына ... ... жеке ... өнiмнiң (жұмыстың, қызметтiң) өзiндiк құнына ... ... ақы қоры ... ... ... дұрыс жасалғандығын;
- синтетикалық және аналитикалық есептерiнiң, ... ... ... мен ... есеп ... дұрыс
толтырылғандығын анықтайды.
Еңбек ақы бойынша есеп ... ... ... ... ... ... қарастыруы тиiс:
- сақтандыру төлемдерiн есептеу үшiн еңбек ақы қорын ... ... ... ... және ... ... есептелген қосымша төлемдердiң, зейнетақы қорларының аударулардың
негiздiлiгi мен ... ... ... ... ... және ... операцияларының
дұрыс көрсетiлгендiгiн;
- №10 журнал-ордер мен Бас ... ... және ... ... ... тыс салаларға әр түрлi аударымдар туралы есеп нысандарының
уақтылы және ... ... ... ... берi жыл сайын аудит жүргiзiлiп
отырады. Аудит “ЦентрАудит” компаниясымен жасалған келiсiм-шарт бойынша
жүргiзiледi. Жүргiзiлген аудит нәтижесiнде компанияның ... жыл ... ... кемшiлiктер минимизацияланып, ... ... ақы ... iшкi ... ... тест төмендегiдей болып келедi:
1. Кәсiпорынның барлық жұмыскерлерi еңбек ақыларын касса арқылы алады
ма?
2. Бас ... ... ақы ... ... мен ... жиынтығын
тексередi ме?
3. Еңбек ақыны есептеушi бухгалтердiң кезектi ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақымен
салыстырады ма?
5. Еңбек ақыны ... ... ... ... ... ... жұмыстан шығарылған жұмыскерлердiң тiзiмi өткiзiледi
ме?
7. Еңбек ақыны төлеудiң ... ... ... жеке
iстерiмен салыстырылады ма?
8. Еңбек ақыны төлеу ведомостерiн оны ... ... ... ма?
9. Депоненттелген еңбек ақы шотына берiлмеген еңбек ақы мерзiмiнде
аударылады ма?
10. Бухгалтер ... ... ... ... ... ақымен” салыстырады ма?
11. Бухгалтерияға жаңадан ... ... ... ... ... Есеп айырысу-төлем ведомостерi номерленген бе?
13. Барлық еңбек ақы ... ... ... ... бе?
14. Еңбек ақы ұсталымдары туралы өкiмдер сақталған ба?
15. Ведомостерге оны жасаған тұлғалар белгiлерiн қояды ма?
16. Iшкi бақылаушылар еңбек ақының ... ... ... ... мәлiметтерi, орындалған жұмыстар көлемi уақыт шығыстары
есебi мәлiметтерiмен және есептелген еңбек ақымен салыстырылады ма?
18. Еңбек ақы ұсталымдары мен шығындар ... ... ... ... тыс ... ... ... есептелген еңбек
ақымен салыстырылады ма?
20. Бухгалтер еңбек ақы есебiнiң ... ... және ... ... ... ... Iшкi бақылау қызметi аналитикалық есеп мәлiметтерiнiң синтетикалық
есеп ... ... ... ме?
22. 681 шот бойынша Бас кiтап пен №10 ... ... ... есеп ... арасында ауытқушылықтар болды ма?
23. Табылған аналитикалық есеп пен синтетикалық есеп мәлiметтерiнiң
арасындағы ауытқуларды iшкi ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысудың талдауы
Кәсiпорынның жұмысшыларының құрамын зерттеу бiрнеше ... ... Оның ... екi мәселенi анықтап көрсетуге болады.
Бiрiншiсi жұмысшылардың құрамымен байланысты, ал екiншiсi ... ... ... ... ... Осыдан туатын сұрақ: жоғарыда
аталғандарды кәсiпорында жұмыс iстеушiлердiң сандық ... ... ма? ... ... кәсiпорынның персоналы ұғымына тек еңбек
шартымен жұмыс атқарып жүрген жұмысшыларды жатқызады. Бұл ... ... ... кәсiпорынның жұмысшыларының сандық құрамына барлық жұмыс атқарушы
персонал жатады, оның ... ... ... ... ... ... ... да кiредi.
Көбiнесе соңғы аталған ұғым дұрысырақ болып табылады:
Кәсiпорынның өндiрiстiк мүмкiншiлiгiн бағалау ... ... ... ... ... ... ... мәселе – кәсiпорында белгiлi бiр ... ... ... ... және ... емес жұмыс уақытында жұмыс iстеушi ... ... ... ... ... ... қандай модель бойынша?
Жақсы модельдiң мәнi – еңбектiң ... ... ... жұмыс
iстеушiлердiң сандық құрамын есепке алу. Егер ... ... ... құрылымының өзгерiсi елеусiз және ... емес ... бар ... саны да аз ... ... шамамен келесi формуланы
қолдануға болады:
(Бастапқы сандық құрылым + Соңғы сандық құрылым)
Сандық өзгеру динамикасының кестесi
| |қызметi |2003 |2004 ... ... |
|1 |Бас ... | 1 | 1 | - | - |
|2 ... директор | 1 | 1 | - | - |
|3 ... ... | 1 | 1 | - | - |
|4 ... | 4 | 6 | 2 | 150 |
|5 ... | 7 | 9 | 2 | 150 |
|6 ... | 1 | 1 | - | - |
|7 ... | 35 | 42 | 7 | 120 |
|8 ... | 75 | 74 | -1 | 98 |
|9 ... ... | 5 | 5 | - | - ... ... | 130 | 140 | 10 | 108 ... жұмыскерлерiнiң құрамында екi жылда аса үлкен ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерия
қызметкерлерi мен сауда бөлiмiнiң қызметкерлерi көбейген. Сонымен ... саны +10 ... ... 8 ... артқан.
Жұмысшылардың жалпы сандық құрылымы жұмысшылардың сандық құрамының
толық үғымына сәйкес келедi: барлық жұмысшылардың ... ... ... ... да және ... ... iстеушiлер де.
Жұмысшылардың тiзiмдiк құрамы, яғни персоналдың тiзiмдiк кiтабына
енушiлер жатады. Ол жалпы ... ... ... ұзақ мерзiмдi
демалыстағы жұмысшылар мен ... ... ... ... алып
тастағанға тең.
Жұмысшылардың сандық құрамы жұмысшылардың тiзiмдiк құрамынан ... ... жоқ ... ... алып тастағанға тең.
Жұмысқа қатысудағы сандық құрамы кәсiпорынның жұмысшыларының санынан
көтерiсшiлер санын алып тастағанға тең. Ал ... ... ... ... деп ... Бұл көрсеткiш кәсiпорынның көлемi мен
қуаттылығын көрсетедi.
Кәсiпорында жұмыс iстеушiлердi сипаттайтын бiрнеше аспектiлерiн
көрсетуге ... ... ...... ... ... құрылымын зерттеу олардың мiнез-құлықтарын түсiну қажет.
Жас құрылымының талдауы – ... жас ... ... ... ... жаңа ... күшiн алу мәселелерi пайда болады.
Жұмысқа жасы үлкен адамдар массасын ... ... ... ... ... ... ... құрылымына талдау.
Персоналдық құрылым бойынша талдау төмендегi категориялар бойынша бөлiнедi:
- өндiрiстегi жоғары квалификациялық жұмысшылар;
- өндiрiс саласындағы немесе ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар бiлiктiлiгi;
- автоматталынған, механизацияланған операциялар ... ... ... ... ... анықтау үшiн керек:
- күрделi, көп профильдi жұмыстар;
- нақты ... ... жай ... ... ... ... келесi қызметтердi бөлу үшiн қажет:
- функционалды немесе техникалық қызметтер ... – бас ... ... ... ... ... әкiмшiлiк (әкiмшiлiк кеңес);
- бақылау (бақылау кеңесi).
Бұл мәлiметтер жұмысшылар квалификациясының орындалатын ... ... ... ... жоғары немесе керiсiнше төмен
бiлiктiлiгiн ... ... ... ... ... қатарына жатады. Компания құрылтайшылары жеке тұлғалар болып
табылады. ... ... үш ... ... ...... екi орынбасары: қаржы директоры және сауда ... ... ...... ... ... бақылау,
бөлу, бухгалтерия аппаратының жұмысын бақылау, несие алу және банктермен
байланыс ... ... ... ... ... ... ... директорының мiндеттерi – қоймадағы шикiзат есебiн, дайын өнiм
есебiн, дайын өнiмдi ... ... ... есеп ... ... ... ... ету, сауда бөлiмiнiң қауiпсiздiгi үшiн
жауап бередi.
Жұмыс орындарының тұрақтылығының талдауы.
Соңғы кезде ... ... ... ... ... Бұл ... ... дағдарысқа ұшырауымен байланысты болып
келедi:
Кәсiпорын жұмыс орындарын ... ... ... өзгерiстерге кәсiпорынның икемдi ... ... ... ... ... өсiру туралы талаптарының азаюы үшiн.
Қозғалмалы және тұрақсыз жұмыс ... ... ... жұмыс,
яғни стажерлық жұмыстар, келiсiм-шарт бойынша ... ... ... ... ... келiсiм-шарттарының орташа ... ... ...... жұмысшылар санын барлық жұмысшылар
санына қатынасы.
Персоналдың = ... ... ... тұрақтылығы жұмысшылардың жалпы саны
Бұл көрсеткiштiң артуы жалданушы ... үшiн оң ... ... ал ... басшылары үшiн терiс көрсеткiш болып табылады. Ал Фуд-
Мастер Айс-Крим комапаниясының қызметкерлерiнiң барлығы тұрақты ... бұл ... ... ... құрылымының динамикасының талдауы.
Кәсіпорын жұмыстағыларының санының динамикасының коэффициентi төмендегi
формуланың көмегiмен анықталады:
Жұмыстан ... ... ... ... сандық құрылымы
Фуд-Мастер Айс-Крим компаниясы бойынша бұл коэффициенттiң мәнi төмендегiдей
болып келедi:
(1/140)*100=0,7
Яғни 2004 жылғы мәлiмет бойынша, жұмыстан шыққан ... саны тек ... ... ал барлық жұмысшылар саны 140-қа тең. ... ... ... ... 0,7-ге тең ... ... ... себептерi болуы мүмкiн:
- табиғи кему (өлiм салдары);
- коллективтi және жеке жұмыстан шығулар;
- зейнетке ... ... ... ... қатар кәсiпорын жұмысшыларының еңбекақыларының өсу динамикасын
немесе кему тенденциясын талдауға ... ... ... ... ... Айс-Крим компаниясының қызметкерлерiнiң еңбек ... ... ... өсу динамикасын зерттелуi 5 кестеде көрсетiлген:
Кесте №5
Фуд-Мастер Айс-Крим компаниясының 2002-2004ж.ж. қызметкерлер ... ... ... |2002 |2004 ... ... |
|1 ... Г.Н. |22 000 |25 000 |+3000 | 113 |
|2 ... А.П. |15 000 |19 000 |+4000 | 127 |
|3 ... П.А. |25 500 |29 000 |+3500 | 114 |
|4 ... К.А. |23 000 |25 000 |+2000 | 109 |
|5 ... Д.Е. |15 000 |17 000 |+2000 | 109 |
|6 ... Е.Е. |33 000 |35 000 |+2000 | 109 |
|7 ... В.А. |37 000 |39 000 |+2000 | 109 |
|8 ... М.М. |35 000 |39 000 |+4000 | 127 |
|9 ... И.Ю. |25 000 |27 000 |+2000 | 109 ... ... |230 500 |255 000 |+24 500 | 111 ... ... ... ... ... ... ... +24 500 теңгеге немесе 11-пайызға ... Оның ... А.П. мен ... М.М. ... ... +4 000 ... 27 ... артқан және Кротов П.А. қызметкерiнiң жалақысы +3 500
теңгеге немесе 14 ... ... Ал ... ... жалақылары тек
+2 000 теңгеге немесе 9 пайызға ... ... ... ... ... тек бiр бөлiгiғана көрсетiлген, жалпы
кәсiпорын бойынша өндiрiс қызметкерлерiнен ... ... ... ... ... 2002 жылы ... ... саны 65-ке тең
болған, ал 2004 жылға дейiн олардың саны 74-ке ... ал ... ... ... 15 000 ... тең. ... ұлғаюына байланысты басқа
қызметкерлерiнiң мiндеттерi артып, сәйкесiнше олардың ... да ... яғни 5 546 744 ... ... Өндiрiстiк жұмысшылардың саны 9 –
ға артқандықтан, ... ... ... ақы қоры 135 000 ... 2,6 ... артқан. Себебi: 2002 жылы жалпы еңбек ақы ... 360 000 ... ... 2004 жылы ол 56 041 744 ... ... жалпы еңбек ақы қоры 11 ... яғни 5 681 744 ... ... ... жалақының маңыздылығына қарамастан
жалақыны өсiру жағына келгенде қарапайым ... ... мен ... ... ... өсiмi ... ... келедi.
Жалақының өсуiнiң басым бөлiгi ... ... ... ... ... ... ал ... қауiпсiздiк
жұмысшыларының үлесiне төмен болып келедi. Бұл ... ... ... ... ... директоры мiндеттi түрде бұл мәселенi
зерттеп, қажеттi шаралар қолдануы керек.
Жалпы кәсiпорын қызметкерлерiнiң еңбек ақылары ... ... ... ... сәйкес деп айтуға болады.
Қорытынды
Зерттеудің нәтижесінде көз жеткізгендей шаруашылықта бухгалтерлік
есеп стандарттары мен ... ... ... ... ... 1С-
7.7 және сауда бағдарламасымен компьютерлік жүйеге көшірілген. Жұмыс құрамы
140 адам, оның ... 9 ... ... , 131
жұмысшылар.Кәсіпорынның жалпы еңбек қоры ... ... ... ... 11%-ға артқан. Әкімшілік қызметкерлерінің жалақысы 9% -ға артқан.
Жұмысшылардың еңбек ақы қоры 135 000 теңгеге , яғни ... ... ... ... әсер ... ... ... әлі де болса төмен
екендігін көрсетеді.Президенттің жолдауына байланысты бұл мәселелерді қайта
қарауды талап ... ЭЕМ- нiң ... ... ... ... ... ... 90 – жылдардан бастап есептеу орталығынан, жүйенi
автоматтандыру бөлiмдерiнен тiкелей бухгалтердiң ... ... ... ... ... кәсіпорындарға арналған талдау мүмкіндіктері
мол кешендік ... ... ... ... ... Бухгалтерия,Алтын және тағы басқалары.
Кез- келген кәсiпорында бухгалтерлiк есептi автоматтандыру, онда
бухгалтерлiк программалар ... ... ... сөз. ... ... ... және ашық ... болуы керек. Алайда
осындай программалар кәсіпорынның барлық ... ... ... ... ... ... олар ... икемге келтіру үшін үлкен
резервпен жасалады және ... ... ... ... қосымша мүмкіндіктер береді.Осыған байланысты программалық
кешенді нақты жұмыс жағдайына бейімдеу қажеттілігі ... ... ... есеп ... аудитінің міндеті
күшіндегі еңбек және жалақы есебін ... ... және ... ... ... еңбекақы бойынша
жүргізіліп отырған есеп айырысудың нормалар мен ... ... ... ... ... болып табылады.
Аудитор шаруашылықтың есеп жүргізу саясатында қаралған еңбекақы ... ... ... ... ... ... ақы ... есеп айырысуға
аудиторлық тексеру жүргізудің шараларын толық қамтитындай етіп мынадай
мазмұнда бағдарлама ... ... ... ... ... ... ... және төлеу бойынша нормативтік құқықтың ... ... және ... ... ... ... ... есептеудің
негізділігін тексеру
-Сыйақы есептеу жүйесі бойынша сыйақы есептеудің дұрыстылығын ... ... ... ... ... ... ... және есептеу ... ... ... ... тексеру
-Шаруашылықтың жұмысшылармен еңбекақы төлеу бойынша есеп ... ... ... ... ... ... бойынша ұсыныстар
жасау
Еңбекақы төлеу бойынша қарыздары туралы ақпараттарды жинақтау үшін 681
“Жұмысшылармен еңбекақы төлеу ... есеп ... ... барысында тексеру жұмысы бухгалтерлiк есеп кестесiнiң алатын
орны ерекше. Себебi, есеп көрсеткiштерi сол есеп кестелерi ... ... ... ... ... есеп ... ... жасауға,
оперативтiк анализ жасауға, әр жүйедегi ... ... ... ... тиiмдi есеп құралы болады.
Ақша операциясының бухгалтерлiк құжаттары ... ... онда қате ... ... ондай құжаттарда түзету жасауға
болмайды.
Дипломдық жұмыста қараған мәселелелерге сәйкес жеке ... ... ... ... ... жұмыс уақыты, демалыс уақыты,
жалақы және еңбекті нормалау, қызметкерлерге кепілдіктер беру мен ... , жеке ... ... тараптарының материалдық жауапкершілігі ,
қызметкерлерді көтермелеу және жазалау шаралары, ... ... ... «Еңбек туралы» Заңымен бекітілген . Бұл заңның 97бабында
«Еңбек ... ... ... бойынша немесе сот тәртібімен қаралады.
Еңбек даулары соттарда қарау тәртібі ... ... ... ... бап. ... ... құқықтық қатынастарынан туындайтын
талаптар ... ... ... жағдайда олар мемлекет кірісіне сот
шығындарын төлеуден босатылады.
Қолданылған әдебиеттер:
1 ... ... ... ... Заң.Алматы –
2005ж.
2.”Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы” Заң.
2002 жылғы 26 маусым
3.”Аудиторлық қызмет туралы” Заң.(2003 ... ... ... 2004ж- ... және отбасы туралы” Заң.Алматы-2005ж
5.Стандарты бухгалтерского учета. 2005г- Алматы.
6.Салық кодексi. Алматы -2005ж.
7.Бухгалтерлiк есептiң стандарттары және ... ... ... ... ... Ө. Қ, Сағындықов Е. Н., ... А., ... Ү. С., ... Б. И. ... -2004ж “А ... учет на предприятии. Алматы -2003ж. Экономика.
10.Кәсiпорындағы бухгалтерлiк есеп. В. К. Радостовец., Т. ... В. В. ... О. И. ... ... ... ... ... Алматы
12.Кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау. К. Ш. Дүйсенбаев., Э. Т.
Төлегенов.,Ж.Т.Жұмағалиева. Алматы –
2001 ж.
13..Бухгалтерлiк есеп ... Б. ... З. М. ... ... ... ... Аудиттiң теориясы: А. А. Сәтмырзаев, Б. Е. Укашев. 1998ж.
Алматы “Ұлағат” ... ... Қ. К. ... З. М. ... Н. А.
Құдайбергенов, А. Ә. ... ... ... 2001ж.
16.Бухгалтерлiк есеп прициптерi: Қ. К. Кеуліммжаев, З. М. Әжiбаева,
Н. А. Құдайбергенов. Алматы. ... ... ... ... Айс Крим компаниясы 2002 жылдан бастап жұмыс істей
бастады. Негізінен сүт ... ... ... ... ... саны 140 адам. Оның ... 9 ... 131 ... ... ... ... ... қаласы мен ... ... ... ... бухгалтерлік есептің типтік
шоттары жоспары бойынша жүргізіліп түгелдей компьютерлік жүйеге көшірілген.
Есеп ... 1 С- 7.7 және ... ... ... ... ... қызметкерлері мен компания басшылығы арасында еңбек
келісім-шарты жасалып, тарифтік ... ... ... және кесімді
еңбекақы нысандары бойынша ... ... ... ... 2004 ... ... ... нәтижесі бойынша аудиторлық
тексеру жүргізілмеген. Өйткені ... ... ... жүргізетін
ұйымдардың қатарына жатпайды.
Қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... және өз ... күштерімен кәсіппен айналысуға көптеген
заңдастырылған ... ... ... 2005 жылы ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтің жолдауында да еңбек етушілердің
еңбек жалақысын өсіруге де көп мән ... ол ... асу үшін ... ... ... ... және ... кәсіпорындарымен
қатар меншік, меншіктің басқа түрлеріндегі ұйымдарға да еңбекақыны ... ... ... ... қоры ... ... ... 5 681 144
теңгеге артқан, яғни 11 пайызға, ал әкімшілік ... 9 ... 2,6 ... ... ... еңбекақысының өсу қарқыны әкімшілік
қызметкерлермен салыстырғанда әлі де ... ... ... ... ... ... бұл мәселені қайта қарауды қажет етеді.
Компания басқа облыстардан филиалдар ашу бағдарламасын жүзеге асыру
үстінде жұмыстар ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек ақы бойынша есеп айырысудың аудиті32 бет
Қызметкерлер мен еңбек ақы бойынша есеп айырысудың есебі мен аудиті52 бет
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
Еңбек ақы бойынша есеп айырысулардың есебі мен талдауы94 бет
Еңбекке ақы төлеу бойынша есеп айырысу есебін ұйымдастыру71 бет
Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу37 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Қолма-қол ақшасыз есеп айырылысу нышандары23 бет
Қолма-қолсыз есеп айырысу34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь