Қиын балалар туралы түсінік

Қазіргі кездегі педагогикалық өзекті және күрделі мәселелердің бірі – «қиын балалар» мәселесі. Соңғы уақыттағы статистика мәліметтеріне сүйенсек, оқушылар арасындағы нашақорлық, алкогольді пайдалану, адам өлтіру, ұрлық сияқты жағымсыз іс-әрекеттері жылдан-жылға күрт өсуде. Осыған байланысты коғамдық ақпарат құралдарында мақалалар жазылып, педагогикалық ғылыми-зерттеулер жүргізіліп жатсада, «қиын бала» мәселесі әліде күн тәртібінен түспей кледі. «Қиын бала» мәселесі, ХХ ғасырдың 20-30 жылдарында «Мінез-құлықтағы қиындық және қиын балалар» ұғымында ғана, ғылыми тұрғыда зерттеу өрісіне енбеді, бірақ, әрдайым социолог, психолог, юрист, дәрігер, педагог мамандарының зейінін өзіне үнемі аударып отырды, сөйтіп, өткен ғасырдың орта шенінен бастап арнайы педагогикалық, психологиялық, әлеуметтік ғылыми-зерттеулердің нысанасына айналды. Қиын балалардың жеке ерекшеліктерін, қоғамдық, әлеуметтік өмір жағдайымен, тәрбиелік факторлардың өзара әрекеттестігімен біртұтастықта алғашқы болып кешенді зерттеген П.П.Блонский (1936) болды. Зерттедің негізгі мақсаты – қиын балалардың мінез-құлық тарихын мектеп, отбасы арқылы ашып көрсете отырып, қиын балалардың өмірін анықтау. Сонымен қатар, қиын балаларға мұғалімнің қатынасы арқылы «қиын оқушы» терминін нақтылау еді. Блонский П.П.: «Қиын бала, бұл ең алдымен кәдімгі бала, оған табиғи қарапайым тұқымқуалаушылық тән. Айырмашылығы, ол педагогикалық қараусыз қалған. Сондықтан, оны дені сау қараусыз қалған бала ретінде тәрбиелеу керек» деп нұсқаулы ой қорытады. Психолог Л.С.Выготский «Қиын балалық шақтың педагогикалық клиникасы және дамудың диагностикасы» еңбегінде: «Жеке адамның күйзелісімен күресу, оның себептерін жою жолымен ғана емес, сонымен бірге адамды жөнге салудың белсенді жолымен, білім бірлігімен, дамуына жағдай жасау арқылы да нәтижеге жетуге болады» деп тұжырымдай отырып, «қиындықты тәрбие арқылы түзетудің», осы қайшылықпен күресудің нақты жолын анықтап берді. Қазіргі уақытта балалар мінез-құлқының бұзылу себеп-салдары
Пайдаланған әдебиеттер:

Степанов В.Г. Психология трудных школьников. -М,: Академия, 2004.
Баженов В.Г., Баженова В.П.. Психолого-педагогическая диагностика и коррекция девиантного поведения школьников. - Тараз, 2003.
Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім-тәрбиесі. - Алматы, 1994.
4. Кон И.С. Социология личности. – М., 1993.
5. Нұсқабаев О. Мектеп – жас ұрпақты әлеуметтендіру институты. – Алматы: Қазақстан, 1997.
        
        Қиын балалар туралы түсінік    
    Қазіргі кездегі педагогикалық өзекті және күрделі мәселелердің
бірі – «қиын ... ... ... ... статистика мәліметтеріне
сүйенсек, оқушылар арасындағы нашақорлық, алкогольді пайдалану, ... ... ... жағымсыз іс-әрекеттері жылдан-жылға күрт өсуде. Осыған
байланысты коғамдық ақпарат құралдарында ... ... ... ... ... ... бала» мәселесі әліде күн
тәртібінен түспей кледі.  «Қиын бала» ... ХХ ... ... ... ... және қиын ... ұғымында ғана,
ғылыми тұрғыда зерттеу өрісіне енбеді, бірақ, ... ... ... ... ... ... зейінін өзіне үнемі аударып отырды,
сөйтіп, өткен ғасырдың орта ... ... ... ... әлеуметтік ғылыми-зерттеулердің нысанасына ... ... жеке ... ... ... өмір ... факторлардың өзара әрекеттестігімен біртұтастықта алғашқы болып
кешенді зерттеген П.П.Блонский (1936) болды. Зерттедің ... ... ... ... ... ... ... отбасы арқылы ашып көрсете
отырып, қиын балалардың өмірін анықтау. Сонымен ... қиын ... ... арқылы «қиын оқушы» терминін ... еді. ... ... ... бұл ең ... ... бала, оған табиғи қарапайым
тұқымқуалаушылық тән. Айырмашылығы, ол педагогикалық қараусыз ... оны дені сау ... ... бала ... тәрбиелеу керек» деп
нұсқаулы ой қорытады. Психолог Л.С.Выготский «Қиын ... ... ... және ... ... ... ... күйзелісімен күресу, оның себептерін жою жолымен ғана емес, сонымен
бірге адамды ... ... ... ... ... ... ... жасау арқылы да нәтижеге жетуге болады» деп ... ... ... ... ... осы ... күресудің нақты жолын
анықтап берді.  Қазіргі уақытта балалар мінез-құлқының бұзылу себеп-салдары
әлеуметтік-психологиялық және педагогикалық (М.А.Алемаскин, ... ... т.б.), ... ... ... Г.Е.Сухарев т.б.), криминологиялық (М.М.Бабаев, К.Е.Легошев,
В.Н.Кудрявцев т.б.) ... ... Қиын ... ... ... ... еңбектері аса құнды. Соның ішінде мектеп
оқушыларын қазақтың ... ... ... ... ... ... педагог-ғалымдар: Қ.Жарықбаев, С.Қалиев,
Ж..Наурызбай, Қ.Бөлеев, Қ..Қожахметова, Ж.Намазбаева, Ә.Қамақ, Н.Көшеров
т.б. еңбектерінде ... ... ... ... Г.Аңламасованың ғылыми-педагогикалық еңбектерінің мазмұны
аса құнды. «Қиын ... ... ... айта ... оның ... түрлері мен себептеріне тоқталған жөн. Жалпы, баланың қиын
тәрбиеленуі, қоғамда ... ... мен ... ... ... ... «deviatio» тыңдамау, ауытқу деген мағынаны береді) деп
атайды. Соған орай көптеген әдебиеттерде ... ... ... орнына
«девиантты» термині өте жиі кездеседі. Жалпы, ... ... ... «ауытқыған мінез-құлық» түсініктері синонимдер
болып табылады да, қай ... ... та, қиын бала ... ... ұғым
екенін білеміз. Девиация бірнеше ... ... ... ... криминалды мінез-құлық. Девиантты мінез-құлық - әлеуметтік нормалар
мен ережелерге сәйкес келмейтін мінез-құлықты айтады. Ол ауытқыған ... бір ... ... ... бұл типті «антидисциплиналық» деп те
атайды. Девиантты мінез-құлықтың көрсеткіштеріне:агрессия, демонстрация,
оқудан, еңбектен бет ... ... ... ... ... қоғамға жат
қылықтар, жыныстық жат мінез-құлық, суицид т.б. жатады. Девиацияның екінші
түрі - делинквентті ... Ол заң ... ... ... ... ... Агрессивті-зорлаушылық мінез-құлық. Бұл жеке тұлғаға
көрсетілетін дөрекілік, төбелес, ... ... ... іс-
әрекеттерде көрініс береді.
    2. Ашкөздік мінез-құлық (корыстное поведение): майда ұрлықтар,
қорқытып-үркіту, автокөлік ұрлау т.б. ... ... ... жат ... ... сату және ... мінез-құлық заң бұзушылық болып табылады. Балалар сот
үкімі ... ... ... ... ... ... ... формалары әлеуметтік патология болып табылады:
алкоголизм, токсикомания, нашақорлық, жезөкшелік, ... заң ... ... Олар ... қоғамға, айналадағы адамдарға және ең бірінші
өздеріне үлкен зиян ... ... ... ... ... ... пайда болу факторларын түрліше түсіндіреді.
Біріншілері оларды екі үлкен ... ішкі және ... ... деп ... ... бөлмей:  
жанұяда берекенің болмауы;
ата-ананың «ерекше» қамқорлығы;
тәрбие берудегі кемшіліктер;
өмірде кездесетін қиыншылықтар мен күйзелістерді жеңе ... ... ... ... адамдармен, құрбыларымен
жарасымды қатынасқа түсе ... ... ... ... бере ... өз бетінше шешім қабылдай
алмау, сынаушылық ойды дамыта алмау;
психоактивті заттарды жиі ... ... ... ... психологиялық көмек көрсету қызметінің нашар дамуы;
балалар мен жасөспірімдердің бос уақытының проблемалары,- ... ... ... ... бес ... бөліп қарастырады.
    1. Биологиялық факторлар – баланың әлеуметтік ... ... ... және ... жағымсыз ерекшеліктер. Оларға
мыналар жатады:
    - ұрпақтан-ұрпаққа берілетін немесе ананың жүкті болғанда дұрыс
тамақтанбауы, арақ-шарап, ... ... ... ... тартуы,
ананың физикалық, психикалық т.б. ... ... ... ... ... ... ... есту, көру кемшіліктері, жүйке
жүйесінің зақымдауынан пайда болған денедегі кемшіліктер.
    - психофизиологиялық факторлар: ... күш, ... ... ... адам ... кері әсер ... ... химиялық құрамы, соматикалық, аллергиялық, ... ... ... ... ... жаңа ... физиологиялық факторлар: сөйлеу дефекттері, адам бойындағы
соматикалық кемшіліктер. Бұлардың бәрі ... ... ... ... ... ... ... тудырады, ал балалар болса,
өзіндік ... мен ... ... байланысты, құрбы-құрдастары арасында,
ұжымда еркін сезіне алмайды, қатынасы бұзылады.
    2. Психологиялық факторлар. Бұған баладағы психопатологиялар мен
мінездегі ... ... ... болуы т.б. жатады. Бұл ... ... ... ... т.б. көрінеді.
Акцентуациялық сипаттағы мінезді балалар өте ашушаң, дөрекі болады. ... ... ... ... сонымен қоса, арнайы
ұйымдастырылған тәрбиелік ... ... ... ... ... ... ... психикалық қасиеттері, тұлғалық және мінездегі
ерекшеліктері қалыптасып, дамып отырады. Бала даму ... ... ... немесе керісінше бейімделмей, ... ... ... ... ... ... ықыласы жетіспесе, онда,
ол ата-анасынан шеттеніп кетеді. ... - ... ... ... ... бұзылуы, сезімдік (эмоциалық) тепе-теңсіздік
және суықтық, ашуланшақтық, ... ... және ... ... ... ... ... болуына жол ашады. Егер,
балада адамгершілік құндылықтар қалыптаспаса, онда, ол  ... ... ... т.б. ... ... ... тұрады.
    3. Әлеуметтік-педагогикалық факторлар. Олар мектептік, отбасылық,
қоғамдық тәрбиедегі ... ... ... ... ... Мұндай балалар көбінесе мектепке ... үйге ... оқу ... және бағаларға парықсыз қарайтындар.
Бұның бәрі баланың ... ... ... ... ... ... қалыптасуы мынадай сатылардан өтеді:
оқудағы декомпенсация – баланың жалпы мектепке деген қызығушылығы
жоғары, бірақ бір ... ... ... ... ... тап ... бейімсіздік (дезадаптация) – бала ... ... оның ... ... ... ... ... бұзылып, сабақтан қалуы көбейеді немесе мектептен біртіндеп қол
үзе бастайды;
әлеуметтік бейімсіздік – баланың ... ... ... ... жойылады, асоциалдық топтармен ... ... ... ...... ... ... жағдайдың өте төмен
болуы, балаларды да өз ортасындағы әлеуметтік ... ... ... ... жасы ... ... істей алмайды, содан барып олар
қылмысты іс-әрекеттрмен айналыса бастайды.
    Баланың психоәлеуметтік дамуындағы ... ... - ... ... ... асоциалды мінез-құлықты
қалыптастыратын отбасы қатынасының бірнеше жағымсыз стилдері бар:
дисгармонды стиль - бір ... ... ... ... тілектерін
орындайды, үлкен қамқорлық жасайды, екінші жағынан конфликті жағдайларға
баланы ... ... ...... емес отбасындағы, ажырасу кезіндегі,
ата-ана мен балалар бөлек тұрған жағдайдағы тәлім-тәрбиелік кемшіліктерден
туындайды;
асоциалды стиль - ата-ананың арақ ішуі, нашақор ... ... ... ... өмір сүру ... отбасылық қаттыгездік,
зорлаушылық жатады.
    
Пайдаланған әдебиеттер: 
    
Степанов В.Г. Психология ... ... -М,: ... ... В.Г., ... В.П.. ... ... и
коррекция девиантного поведения школьников. - Тараз, 2003.
Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім-тәрбиесі. - ... ... 4.   Кон И.С. ... личности. – М., 1993.
5.  Нұсқабаев О. Мектеп – жас ұрпақты әлеуметтендіру институты. –
Алматы:    ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыруда кездесетін қиындықтарды шешу жолдары29 бет
Бастауыш сыныптағы қиын балалар тәрбиесі14 бет
Бұрғылау сұйығын дұрыс пайдаланбаудан немесе технологиялық қасиеттерді бұзудан пайда болатын қиындықтар35 бет
Еуропалық одақтың кеңеюі: жетістіктері мен қиыншылықтары26 бет
Жанұямен танысқанда алған пікірлерді талдау. Жанұямен қарым-қатнаста жеткен жетістіктерді және қиыншылықтарды талдау3 бет
Индустрияландыруға бағыт алудағы қиыншылықтар.5 бет
Кәсіпкерліктің даму жолындағы қиындықтарды жеңу және шетелдік тәжірибе15 бет
Мінезі қиын бала20 бет
Отбасындағы әлеуметтік психологиялық жағдайдың қиын балалардың шығуына психологиялық әсері68 бет
Тәрбиесі қиын оқушыларға жүргізілетін психопрофилактикалық жұмыс13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь