Ғылым және оның қоғам өміріндегі рөлі

Ғылым және оның қоғам өміріндегі рөлі
Ғылым анықтамасының мәселелері
Ғылымның, философияның және діннің арацатынасы
Ғылым қурылымы, атқаратын функциялары
Ғылымға қойылатын критерийлер
        
        Ғылым және оның қоғам өміріндегі рөлі
Ғылым анықтамасының мәселелері
Ғылымның, философияның және діннің арацатынасы
Ғылым қурылымы, атқаратын функциялары
Ғылымға қойылатын критерийлер
ҒЫЛЫМ АНЫҚТАМАСЫНЫҢ ... ... даму ... барысында қоршаған әлемді танып-білудің және игерудің бірнеше тәсілдерін ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Ғылым -- қоғамның рухани мәдениетінің ... ... ... ... Адамзат дамуының белгілі бір кезеңінде ғылым дами келе, қоғамдық сананың дербес формасына айналады. Себебі, қоғамдағы сан-салалы мәселелер көп жағдайда ... ... ... ... ... орны мен ... түсіну осы уақытқа дейін аяқталмаған күрделі процесс. Бұл процесс қиыншылықтар мен қайшылықтардың, талас-тартыстың, күмәнді сұрақтардың, көптеген жаңа ... ... ... ерекшеленеді. XX ғасырдың 20-шы жылдарында ғана ғылымның мәні мен ... оның даму және ... ... ... ... қатар, ғылымның білім жүйесі, әрі ерекше әлеуметтік институт ... даму ... ... ... атты жаңа пән пайда болды.
Ең алдымен, ғылымтанушылардың назар аударған мәселесі -- латынша сөзінің этимологиясы ... оның ... ... ... Ал кез ... ... ғылым емес екендігі белгілі. Білім -- адамзаттың әр қилы ... ету ... ... өмірден, саясаттан, экономикадан, өнерден тағы басқа жағдайлардан алынады. Ғылым -- тәжірибе жүзінде анықталған нақты дәлелдемелер мен ... ... ... ... ... білім әлемін жасайды. Бул әлемнің субъективті элементі болып саналатын адамзатқа, оның игілікті бағдарына ... ғана рөл ... (бул үшін ... ... дін бар). ... ... ... отырып, мәдениеттің бұл құрамдас бөліктері табиғат пен адамзат арасында байланыстырушы ... ... ... ФИЛОСОФИЯНЫҢ ЖӘНЕ ДІННІҢ АРАҚАТЫНАСЫ
Тарихта мәдениеттің бір сферасының екіншісіне зиянын тигізе ... ... ... ... ... көп. Ең ... бул орта ғасыр мен Жаңа уақыттағы ғылымның, философияның және діннің арақатынасына байланысты. Ортағасырлық ғылым діннің билігінде болғандықтан, ... ... ... ... ... ... бірнеше қадам артқа шегінгені белгілі. Тек қана XIX ғасырда жаратылыстанудың жетістіктеріне байланысты ғылым адамзат пен қоғам дүниетанымында, ... ие ... ... ... мен ... ... осы ... дейін басылмаған дау-дамай басталды, олардың әр қайсысы шындықты ... ... ... ие ... ... ... ешбір шектеусіз барлық сүрақтарға жауап беріп, адамзатты жарқын болашаққа бастауды мақсат етті. Әдетте мұндай болашақ ғылым мен техниканың ... ... ... ... пен ... білдіретін. XX ғасырдың басындағы адамзаттың көп бөлігіне ... ... ... ... ... ... мундай көзқарас бұқара халық тұрмақ саясаткерлерге де, тіпті ойшылдарға да (философтар, жазушылар, ... ... боп қала ... XX ... ... ... мен ... аз бөлігі бүл жолдың апатқа бас-тайтынын ашық айтты. Бұл XX ғасырдың ортасында атом қаруын жасау экологиялық апаттың ... ... ... ... ... ... қалдықтары -- ғылымның жалғыз ғана құтқарушы екендігіне сену -- осы ... ... ... ... ... қойнауынан дамып, позитивизм философиясында дамыған бундай көзқарас XX ... ... ... ... және ... пәндерден жаратылыстану ғылымдарының жетістіктерін асыра мақтап көрсетуге көшті. Осы сенім планетаның қазіргі жағдайына, термоядролық апат ... ең ... -- ... ... және ... көрсеткіштерінің төмендеуіне, технократтық психологияның күшеюіне әкеп соқтырды.
Сөз жоқ, ғылым -- адамзат мәдениетінің орасан зор ... ... ... Ол ... ... ... жеңілдетіп, тәуелсіз етеді және материалдық, рухани байлықтың негізіне айналады.
Ғылым адамзат мәдениетінің бір сферасы ғана, оның өз ерек-шеліктері мен мақсаттары бар, ... ... ... ... ... ... Ал ғылым жеке өзі адамзат өркениетінің ең жоғарғы құндылығы бола алмайды, ол -- тек ... өмір ... әр ... мәселелерді шешетін бір құрал ғана. Қалыпты, үйлесімді қоғамда ғылымға да, өнерге де, философияға да, дінге де, ... ... ... да ... ... бір уақытта орын табылады.
Жоғарыда айтылған жағдайларға байланысты біз ғылымға нақты ... бере ... -- ... ... объективті білім жиынтығы болып саналатын адамзат мәдениетінің бір бөлігі. Бул түсініктің мазмунына ... ... ... алу ... мен ... ... тәжірибелік өмірінде қолдануының түрлері мен механизмдері кіреді.
ҒЫЛЫМНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... қоғам және адамзатты қамтиды. Соған байланысты обьективті жаратылыстың осы үш элементіне білімнің үш сферасы нақты қарастырылады.
Жаратылыс сферасына және ... ... ... ... ... ғылыми білімнің үш бағытын анықтауға болады: жаратылыстану- табиғат туралы білім жүйесі, қоғамтану -- қоғамдық ... ... мен ... ... білім жиынтығы, сонымен қатар адам-затты ойлау қабілеті бар жанды зат ретінде қарастыратын ... ... ... ... ... ... жиынтығы жаратылыстану арқылы қалыптасады. Оның қүрылымы табиғат логикасының нақты көрінісі іспетті. ... ... ... ... ... зор және әр алуан.
Мұнда заттар мен олардың қүрылысы, заттардың ... мен ... ... ... мен ... тірі материя мен тіршілік, Жер және Космос туралы білім жүйесі ... ... осы ... ... ... ... бағыттары бастау алады
Денелер, олардың қозғалысы, олардың әр түрлі деңгейлердегі пайда болу ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады. Іргелі сипаты бойынша олар жаратылыстанудың негізіне ... және ... да ... ... ... ... олардың қасиеттері, айналымдары мен қосылыстары химиялық білім жүйесінде көрініс табады. Физикалық білім жүйесімен көбірек байланысты болғандықтан, аралық пәндердің тобы -- ... ... ... ... т.б. пайда болды.
Биологиялық білімдер тіршілік туралы білім ... ... ... ... ... ... мен ... пайда болған бар-лық ағзалар. Биологиялық білімнің негізіне зат, ... ... ... ... ... Жоғарыда айтылғандай мунда да аралық пәндер, атап айтқанда, биофизика, биохимия т.б. дамиды.
Жер Күн жүйесіне енетін бір планета ... ... ... ... пәні ... табылады. Олар біздің планетамыздың қурылысы мен дамуын зерттейді. Басқа ғылымдар тобымен бірлесу арқылы геохимия, геофизика, палеонтология сияқты жаңа ... ... ... ертеден бері дамыған, сонымен қатар ғылымдағы жаңа бағыттардың да қатарына жататын білім жүйелелерінің бір тобы-космологиялық білімдер, олардың зерттеу пэні -- ... ... ... -- ... ... ... мен ... зерттейді.
Ғылыми білімнің тағы бір іргелі бағыты -- қоғамтану. Оның пәні болып қоғамдық қубылыстар мен ... ... ... ... ... қоғамдық ғылымдар қоғамдық байланыстар мен цатынастардың жеке түрлері мен барлық жиынтығы туралы білім бе-реді.
Өзінің сипаты бойынша қоғам ... ... ... сан ... олар ... үш ... бойынша топтастырылған: зерттеу пәні қоғам болып табылатын әлеуметтік бағыт; халықтың еңбегін, ... ... ... ... ... ... және ... негізделген қоғамдық қатынастарды зерттейтін экономикалық бағыт; сонымен бірге мемлекеттік-құқықтық құрылымдарды және қоғамдық жүйелердегі қатынастарды пәні ретінде қарастыратын ... ... ... ... ... іргелі бағытын адам және оның ойлау жағдайы ... ... жүйе ... ... ... ... ... көптеген ғылым салалары арқылы зерттеледі. Ондай ғылым салаларына -- гуманитарлық ғылымдар ... ... тағы ... және ... ... ... ... бағыттармен қатар, ғылымның өзін зер-ттейтін ғылыми салаларды жеке топқа жатқызуға болады. ... бұл ... XX ... 20-шы ... ... ... және бұл өз ... ғылымның адамзат өміріндегі рөлі мен маңызын анықтай ... ... ... ... ... ... ... өз бетінше, тез дамып келе жатқан ғылыми пән болып саналады.
Ғылым, білімнің қурылысын анықтай келе біз ... ... ... бере алатындай мүмкіндікке жеттік. Сонымен, ғылым дегеніміз -- ... ... ... ... ... ... және қолдану барысында қоғамның тікелей тәжірибелік күшіне айналған объективті шындықтың динамикалық жүйесі.
Ғылыми-білімнің құрылымымен ғылым атқаратын функциялар тығыз байланысты. Олар ... ... -- ... объектілері мен табиғат құбылыстарының мәнін ашып, түсіндіру;
2) жүйелеу -- жиналған фактілік материалдарды сурыптап, бір ... ... ... -- қоршаған жағдайдың байланыстары мен қасиеттерін сипаттап ... ... ... -- дәл ... ... жүріп жатқан процестердің даму дәрежесін есепке ала отырып, болашаққа болжам жасау;
5) қорытынды жасау -- ... ... ... ... ... ... ... және болашақта күтілетін процестерді есепке ала отырып, ғылыми негізде қорытынды жасау;
6) жаңалық ашу -- табиғаттың жаңа заңдарын ашу, жаңа ... ... ... ... ... беру -- алған білімді өндірісте, әлеуметтік басқаруда және тағы басқа салаларда қолдану мүмкіндігі;
8) ... -- ... ... ... ... ... байланыстыру.
Адамзат өз тарихында сипаты бойынша сан алуан білімдерді жи-нақтады, ғылыми білім -- сол ... тек бір ... ғана ... ... ... ... қойылатын критерийлерді білу өте қажет.
ҒЫЛЫМҒА ҚОЙЫЛАТЫН КРИТЕРИЙЛЕР
Ғылымилықтың ең басты критерийі -- жүйелілік. Ғылыми ... әр ... ... бір жүйе ... ... бүл ... өзіндік басталу принципі, іргелі түсініктері болады. Сонымен бірге бул ... ... ... үшін зор ... бар тәжірибелік фактілер, экспери-менттер, тәжірибелік қорытындылар мен ұсыныстар енеді.
Ғылымға қойылатын тағы бір критерий -- онымен айналысатын (қоғамда) бір ... ... ... және ... ... мен ... ... үшінші критерийі -- ғылыми танымның мақсаты. Яғни, мақсатсыз ғылым дамуы мүмкін емес, ғылымның нәтижесі адам-зат игілігіне айналуы шарт.
Тағы бір ... ... -- ... ... ... әр түрлі (әдістемелерін) тәсілдерін өзгерте отырып, ең тиімді жолын ... ... ... ... ... -- ... ... әдістемесін қолдану және ғылымды математикаландыру. Бұл белгілер жаңа уақытта пайда болды және ... ... ... ғылымға жаңа сипаттар әкелді.

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Ғылыми таным3 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Отбасы-адам өміріндегі жетістіктің психологиясында тұлғааралық қарым-қатынастың қалыптасуы51 бет
Философия тарихындағы адам өміріндегі достықтың орны30 бет
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет
Адам өміріндегі достықтың мәні4 бет
Адам өміріндегі саясаттың ролі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь