Халықаралық құқықта құқықбұзушылық жасаған жеке тұлғалардың жауапкершілігін халықаралық-құқықтық реттеу

КІРІСПЕ

1 ТАРАУ. ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАР ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІГІН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
1.1 Жеке тұлға . халықаралық құқықтағы қылмыстық жауапкершіліктің субьектісі ретінде
1.2 Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстар үшін жауапкершілік интитутының қалыптасуы мен даму тарихы
1.3 Жеке тұлғаларды халықаралық қылмыстары үшін қылмыстық жауапкершілікке тартудың заңды және фактілік негіздері
1.4 Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстары туралы істерге әмбебап юрисдикция қағидасын қолдану

2 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚҰҚЫҚТА ҚҰҚЫҚБҰЗУШЫЛЫҚ ЖАСАҒАН ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
2.1 Халықаралық құқықта құқықбұзушылық жасаған жеке тұлғалардың жауапкершілігін халықаралық.құқықтық реттеу генезисі
2.1 Әскери қылмыстар жасаған жеке тұлғаларды қылмыстық жауапкершілікке тарту қағидалары
2.3 Жеке тұлғалардың қылмыстық құқық бұзғаны үшін 1998 ж Халықаралық қылмыстық сотының Рим статуты бойынша жауапкершілігі

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
Дипломдық жұмыстың өзектілігі. Халықаралық қылмыстық құқық бұзушылық үшін жеке тұлғалардың жауапкершілік институты, оларды жүзеге асыру механизмі осы құқық саласын ... ... ... ... және ... ... Қазіргі таңда халықаралық қылмыстық құқықты бұзғаны үшін қылмыстық ... ... және ... ... ... ... ететін жүйе ретінде, оның негізінде халықаралық құқық пен ұлттық имплементацияланған заңнаманың нормалары жатыр. Әскери қылмыстар жасағаны үшін индивидтердің қылмыстық ... ... ... ... және осы ... ... ... өзара тығыз байланысты.
Халықаралық қылмыстық құқықты бұзғаны үшін жеке тұлғалардың ... ... ... үшін ... ... ... ... емес, белгілі бір тәртіпке тыйым салу және ұлттық заңнамаларға сәйкес осы тәріздес құқық бұзушылықтар үшін ... түсу ... ... ... халықаралық шарттарда бекіді. Дегенмен, бұл үлгі жаңылысқа әкелді және әскери қылмыскерлерді қылмыстық жауапкершілікке тарту міндетін орындай алмады, нәтжесінде ... ... ... ... ... әкеп ... ... соттарды құру процесі 1993 жылдан басталды. Осы жылы БҰҰ ... ... ... ... ... ... ... құрды. Кейін осы тәріздес Руанда бойынша ad hoc трибунал пайда болды, Косовода, Шығыс Тиморда, Сьерра-Леонада және Камбоджада интернационалдық трибуналдар ... ... 1998 жылы Рим ... ... 2002 жылы ... ... Ол ... қылмыстар жасағаны үшін айыптылардың ізіне түсу үшін тұрақты сот органы - Халықаралық қылмыстық сотты құрды. [1]
Халықаралық қылмыстық ... ... ... айыпты тұлғаларды жазалауға арналған қылмыстық заңнаманы әрекетке енгізу бойынша міндеттемелер мемлекетішілік сипаттағы шаралар жинағының орталығы болады. Осы міндеттерді ... ... ... көптеген мемлекеттер халықаралық қылмыстық құқыққа сәйкестендіру мақсатында ұлттық қылмыстық заңнамаларын жетілдіруде тиісті ... ... Бұл ... ... Мемлекеттер Достастығына мүше-мемлекеттердің қылмыстық заңнамаларының реформалау аясында белсенділік танытуда.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... үшін халықаралық құқықтың индивидтерге қандай көлемде жауапкершілік жүктейтінін ... ... ... ... ... ретінде халықаралық қылмыстық жауапкершілікті бұзғаны үшін индивидтердің қылмыстық ... ... ... ... ... ... пәні ... халықаралық қылмыстық құқықты бұзғаны үшін индивидтердің қылмыстық жауапкершілігінің ... ... ... ... пен зерттеудің пәні келесідей тапсырмаларды шешуді болжайды:
- түсінігіне қандай ... ... ... индивидтердің халықаралық қылмыстық құқықты бұзғаны үшін жауапкершілік институтының генезисін зерттеу;
- қандай халықаралық қылмыстық құқық бұзушылықтар халықаралық дәрежеде жеке жауапкершілікке әкеп ... ... ... әкеп ... ...
Зерттеудің методологиялық және әдістемелік негізін танымның диалектикалық әдісі, оның ішінде жалпы ... және ... әдіс ... ... барысында жалпы құқық теориясына және ғылыми таным аумағындағы мәліметтер, жұмыстық теориялық негізі қылмыстық іс ... ... ... қызметі ережелері қолданылды. Сонымен қатар, логико-теориялық, тарихи, салыстырмалы-құқықтық және республикалық құқықтық ... ... ... ... теориялық негізі. Жеке тұлғалардың қылмыстық жауапкершілік ... ... ... көптеген ғалымдардың ғылыми зерттеулері, еңбектері арналған. Осы еңбектер дипломдық жұмыстың теоретикалық негізін құрады. Дипломдық жұмыс жазу барысында ізденуші халықаралық қылмыстық ... ... ... ... бойынша және халықаралық қылмыстық құқық бойынша ғылыми әдебиеттерді қолданды. Осы ... ... ... Л.К. ... М.В. Кудайбергенов, В.Ю. Калугин, Ағыбаев, Алауханов, Н.М. Боголюбов, С.М. Әпенов, А.Я. ... И.И. ... И.И. ... В.И. Кузнецов, Ж. Пикте, И.О. Тиунов, Г.К. Дмитрева, И.Н. ... Е.В. ... Ю.М. ... В.Н. Русинова, И.П. Сафиуллина және т.б. ғалымдардың жұмыстары қолданылды. Сонымен қатар 1949 ж Женева конвенциялары мен оған 1977 ж Қосымша ... ... ... ... Рим статуты, Халықаралық қылмыстық трибуналдардың Жарғылары, БҰҰ Резолюциялары, ҚР ... және т.б ... ... қоланылды.
Сонымен қатар, дипломдық жұмыс Рим статутының ережелерін талдауға негізделеді. Бұрынғы Югославия мен Руанда бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналдың ... ... БҰҰ ... ... ... қоса ... ... ұлттық заңнамасына талдау жасалынады. Автор бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналының Тадич ісі бойынша, С. ... ісі ... ... А. ... ісі ... ... ... шешімдерін негізге алады.
Зерттеу жұмысының құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыс құрылымы кіріспеден, екі тараудан, жеті ... ... ... әдебиеттердің тізімінен тұрады.
1 ТАРАУ. ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАР ҮШІН ... ... ... Жеке ... - ... ... қылмыстық жауапкершіліктің субьектісі ретінде
Халықаралық шарттарға сәйкес жеке тұлғаға берiлетiн құқықтар көлемiнiң ... және ... ... ... ... ол ... ... субъектiсiнiң бiрi болды. Көпке дейiн халықаралық - құқықтық әдебиеттерде индивидтiң құқық ... ... ... ... Ал ... ... ... ғылыми әдебиеттерде индивидтiң халықаралық құқық субъектiлiгi жоққа шығарылды (мысалы, А. П. Мовчан, С. В. Черниченконың еңбектерiнде). ХХ жүз жылдықтың 80-шi ... ... ... ... ... субьектілігінің жеке элементтерiн мойындайтын отандық еңбектер алғаш рет жариялана бастады. ... ... ... ... ... ... ... аз-кем мойындайтын. Қоғамның халықаралық өмiрiндегi объективтi өзгерiстер қазiргi заманғы халықаралық құқықтағы тұлғаның құқық субъектiлiгi ... ... ... алып ... [2]
Индивидтер халықаралық құқықтың шектелген құқық субъектiлiгi бар субъектiсi екендiгiн айтып өткен жөн, өйткенi оның ... ... ... мен қағидаларын құруға қатысу құқығы жоқ. Алайда, халықаралық-құқықтық нормаларды қолданудың ... ... ... мен мiндеттерiнiң көлемiн кеңейтiп жатыр. Тиiсiнше - халықаралық қатынастарда жеке ... рөлi де ... ... бiз ... және ... ... ... теңдей қолданатынымызды айтып кетсек, себебi, жеке ... - бұл ... - ... ... ... ... бар ... болса; индивид - бұл жеке адам, жеке өмiр ... тiрi ... ... құқық нормалары халықаралық құқықтың негiзгi субъектiлерi болатын мемлекеттердің арасындағы өзара ... ... ... ол ... орындауы үшін адрестеледi. Мұнан басқа, жеке тұлғаның құқықтық жағдайына әсер ете отырып, аталған құқықтық нормалар мемлекеттi ... ... бiр ... ... ... мiндеттейдi. Қазіргі жағдайларда индивидтің халықаралық органдарға жолдану мүмкіндiгi жоқ ... ... ... ... ... ... ... құқық индивидтердiң құқықтарын бұзған жағдайларды қарастыру іс-жосығын айқындайды. Онымен адам құқықтары жөнiндегi Комитетi, нәсiлдiк кемсiтушiлiктi жою ... ... ... ... ... және еркiн қамауға алу бойынша жұмыс тобы айналысады. [3]
Индивидтердің ... ... ... мақсатында БҰҰ шеңберiнде қосымша институттар құрылуда. Мысалы, 1996 жылдың 20 желтоқсанындағы Бас Ассамблеяның 48/141 ... ... ... ... ... ... және ... бойынша Жоғарғы Комиссар қызметi құрылды. Бiрiншi Жоғарғы Комиссар жұмысына 1994 жылдың 5 сәуiрiнде кiрiстi. 1997 жылы оның отставкаға шығуына байланысты Мери ... жаңа ... ... ... тағайындалды. БҰҰ-ның бұл лауазымды тұлғасына адам құқықтары жөнiндегi қызметтiң негiзгi жауапкершiлiгi жүктелген. Жоғарғы Комиссардың өкiлеттiгi адамның барлық құқықтарын ... және оны ... ... ... қолдаудан тұрады. [4]
Сөйтiп, индивидтің халықаралық құқық субъектiлiгiн үзiлдi-кесiлдi жоққа шығару қазiргi кезде ескiрдi деуге болады. Халықаралық қатынастарды гуманизациялау адамның құқықтары мен ... ... ету ... жеке ... ... рөлiн таниды. Бүгiнгi таңдағы халықаралық қатынастарда индивидтердің ... ... ... ... ... ... жақтайтын кез-келген мемлекеттің адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуi басым орында ... ... ... ... ... ... ... - өзiнiң азаматтары, шет ел азаматтары және азаматтығы жоқ тұлғаларды жатқызады. Халықтың осы топтарының заңнамада бекiтiлу дәрежесiне ... адам ... ... ... ұлттық стандарттардың халықаралық стандарттарға қаншалықты сәйкес келетiнiне қарай халықаралық құқықсубьектіліктің нақтылы жайын да айтуға ... ... ... адам құқықтарын қорғау жөнiнде әр түрлі бағыттағы процестердiң жүрiп жатқанына куәмiз. Бiр жағынан алғанда осыдан аз ... ... ... де ... оқып жатқандары туралы, қазiргi кездегi сөз сөйлеулерi туралы армандай да ... ... ... ... нақ осы ... ... көзқарастармен пiкiр алмасу жетпей жатқан сияқты. ХХ ғасырдың тарихынан белгiлi болғанындай ... ... жеке ... ... ... ... ... бойынша жеке құқықтан кез келген барлық құқық, ... ... ... ... та ... алады. Алайда, ұжымдық құқықтан жеке құқық, жеке адам құқығы шыға ... Бұл мән ... адам ... ... ... тұру қағидасын жүзеге асырғанда ескеру қажет. Бұл жалпыға мәлiм, көпшiлiк қабылдаған көзқарас екенiмен келiсу керек. Бiздiң барлығымыз мұнымен келiсемiз, ... ... ... жеке ... ... ... сақтағанда ғана тиiмдi болатынымен де келiсемiз. Бұл БҰҰ Жарғысында бекiтiлген және ол ... ... ... ... ... Дмитриевич Сахаров айтып өткен болатын. Бұл жазылған ақиқат секiлдi. Десек те, бұл туралы дәл қазiр, бiз құқықтық мемлекет құру жолында ... ... еске сала ... ... ... ... мен ... құқығының ара қатынасы мәселелерiнде гармониялық үйлесiм қажет, бiрде-бiреуiнiң бiрiнен-бiрiнiң ... жол ... ... ... тезистi талқылауды арандату мақсатында бұл мәселеде халықаралық - құқықтық құжаттарға сүйенуге болмайтынын айтып өткiмiз ... ... ... ұжымдық құқықтар мен жеке тұлғаның құқықтары арасындағы ара қатынас мәселесiнде ... ... ... ... ... ...
Адам құқықтарының халықтар мен ұлттар құқықтарынан басым тұруын қалай түсiндiруге ... Адам ... ... ... ... қалай жасауға болады?... деген мәселелерде бiз шешiм табуға қиналамыз. Адам құқықтары проблемаларында жалпы адамзаттық құндылықтарға негiзделген жалпы критерийлер мен ... ... ... ... күрделi мәселелердi қарастырғанда, бiз барлық ... ... ... ... саяси, құқықтық, экономикалық мүмкіндіктерiн есептегенде ғана мүмкін болатынын ескеруiмiз қажет. [3]
Тұлғаның мәртебесi мәселесiндегi ұлттық заңнама ... ... ... ... ... Конституциясының II бөлiмiмен; 1991 жылдың 20 желтоқсанындағы ... ... ... Президенттiң" шет ел азаматтарының құқықтық жағдайы туралы" 1995 жылғы 19 маусымдағы заң күші бар жарлығымен; шет ел мемлекеттерiнiң екi ... және ... ... ... ... ... айта ... бiр мәселе, халықаралық нормаларға ұлттық стандарттың сәйкес келу мәселелерiнде тәуелсiз, жас ... ... және ... ... ... Мұны айтып отырған себебiмiз, біздің мемлекетiмiз, өкiнiшке орай, жеке тұлғаның құқықтарын қорғау ... ... ... ... ... және ... қосылған жоқ. [7]
Қазақстанда мемлекеттiлiктiң алғашқы қалыптасу сатыларында ... ... қызу ... ... Біздің қоғамда екi азаматтықтың болуы мемлекеттiк - құқықтық институтқа сәйкес келмейдi. Басқа мемлекеттердің азаматтығын мойындау конституциялық нормаларда көрсетiлмеген. 1995 жылы ... ... ... ... ... өзгерiстер енгiзiлген кезде, 1995 жылдың 20 қаңтарында "Ресей Федерациясына тұрақты тұруға келген Қазақстан Республикасы ... ... ... және Қазақстан Республикасына тұрақты тұруға келген Ресей Федерациясы азаматтарының азаматтық ... ... ... ... ... Ресей Федерациясымен бiрге қол қойылды. Бiр жыл өткен соң, Қазақстан Республикасы Тәуелсiз Мемлекеттер Достастығына қатысушы-мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... Конвенцияны ратификациялады.
Индивидтердің халықаралық құқық субъектiлiгi мәселелерiн қолданудың келесi бiр ... ... ... сот ... ... онда индивидтер Нюрнберг және Токия трибуналдары бекiткен тәртiппен жауапкершiлiкке тартылады. Индивидтердің халықаралық сот ... ... ... 1907 ... 18 ... ... ... сот құру туралы Конвенцияда қарастырылғанын атап айтқанымыз жөн болар. Аталмыш Конвенция ратификацияланбады, ал шақырылатын халықаралық сот сол күйде ... ... ... сот ... ... құқығын беру туралы мәселенi дұрыс шешу адам құқықтарын халықаралық қорғау ... ... ... ... ... жауапкершiлiк институты теориясында жауапкершiлiктiң екi түрі бар: ... және ... ... ... ... ... заң шығарушы және сот органдары арқылы жауапкершiлiгi көзделген. Салыстырмалы жауапкершiлiкте халықаралық қатынастарға мемлекет атынан түсетiн ... ... ... ... Бұл жағдайда мемлекет жауапкершiлiгiн жүзеге асыру мемлекет өкiлдерiне ... ... ... ... ... мүмкін. Теориялық көзқарас жағынан алғанда индивидтердің қылмыстық жауапкершiлiк институтының дербестiгi жайлы айтуға болар едi. Алайда, индивидтің ... ... ... процесiнде оның мемлекетпен байланысты екендiгi сөзсiз, атап айтқанда ол, қылмыскерге қатысты билiктi қолдану мүмкіндiгi. Қазіргі таңда, индивидтің ... ... ... ... ... ... көпшiлiк мойындаған мәселе болып есептеледi. Сонымен бiрге, осыған байланысты әртүрлі көзқарастардың барын да айту ... ... ... ... қылмыс жасауы арқылы халықаралық құқық нормалары мен ... ... ... ... ... өз ... халықаралық құқық нормалары мен қағидаларын тiкелей мемлекет арқылы бұзады. Мұнан ... жеке ... ... ... ... ... үшін жауапкершiлiгi тек қана ұлттық қылмыстың ... ... ғана ... ... құқықтағы тұлғаның мәртебесiн сараптауды халықаралық қылмыстық процесс саласында одан әрi жалғастырамыз. Халықаралық ... ... ... нормалары бейбiтшiлiкке және адамзат қауiпсiздiгiне қарсы қылмыстар туралы Кодекс Жобасында, Халықаралық қылмыстық полиция ұйымы - ... ... ... ең ... стандарт ережелерiнде, кәмелетке толмағандарға қатысты сот әдiлдiгiн жүзеге асыруға қатысты 1985 ... ... ... ... қараудың 1995 жылғы Ең төменгі стандарт ережелерiнде, өлiм жазасына кесiлгендердiң құқығын қорғауды кепiлдейтiн 1984 жылғы ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің қылмыскердi ұлттық сотқа беруi немесе басқа мемлекетке қылмыстық қудалауды жүзеге ... үшін беру ... ... пен қауiпсiздiкке қарсы қылмыс жасаған тұлғаларға ескеру мерзiмiн қолданбау; ... ... сот ... ... және т.б. қарастырылған. [10]Бiрiккен Ұлттар Ұйымы мемлекеттердің қылмыстар бойынша сот әдiлдiгiн атқаруға өзара көмектесу шаралары туралы, ... беру ... үлгі шарт ... ... ... ... ... қатысты халықаралық ынтымақтастық қағидаларын әскери қылмыстар мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасаған кiнәлi тұлғаларды беру және жазалауды айқындады.
Тараудың басында ... ... ... туралы мәселенi қозғаған болатынбыз. Соңғы айтылған тезис біздің ... ... ... ... ... ... бере алады. Азаматтық адамға оның тұлғасын мойындауға кепiл берерi ... ... ... азаматтық адамның қоғамдағы материалдық және рухани жағдайын көрсетедi. Азаматтықтың реттелмеген мәселелерi саяси қайшылықтар мен дауларды туындатады, халықаралық-құқықтық ... ... ... ... мәселерге шешiмдер табылған. Мәселен, Халықаралық Стандартқа сәйкес, мемлекет осы мемлекеттің аумағында дүниеге келген кез-келген тұлғаға азаматтық ... ... ... да бiр ... ... ұлты, этникалық тобы, дiни және саяси сенiмдерi үшін ... ... жол ... Тұлғаның мәртебесiне қатысты конституциялық ережелер адам ... ... ... ... толықтай сәйкес келедi. Дегенмен, мұның жеткiлiксiз екенiн де айту керек. Демократиялық, құқықтық мемлекетке ұмтылатын кез-келген мемлекет өзiне жүктелген мiндеттемелердi орындауы үшін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің ең Жоғарғы жаза - өлiм ... бас ... ... ... ... өлiм ... мораторий жариялағаны белгiлi. 1998 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Қылмыстық кодекстiң 49 бабы өлiм ... ең ... жаза деп ... Егер бiз ... өлiм жазасын кәмелетке толмағандар мен екiқабат әйелдерге ... ал ... ... жаңа ... ату ... кәмелетке толмағандарға, екiқабат әйелдерге тағайындалмайды; сондай-ақ еркектерге соттың үкiмi шыққан кезде 65 жасқа толған жағдайда бұл жаза ... ... ... ... ... жағдайда өлiм жазасынан бас тартып, оның орнын өмiр бойы бас бостандығынан айыру жазасымен ауыстыра алмай отыр. [12]
Немесе тағы бiр ... ... ... ең ... ... ережелерiнде соттаушыларды қамауда ұстаудың ең аз алаңы біздің жәй адамдарға берiлетiн ... ... ҚР IIМ ... ... ... басшысы, оның департаментiнiң бiр сотталушысы асырауға бекiтiлген 130 теңгенiң орнына 15 теңге алатынын айтып өттi. (Қазақстандағы адам құқықтары ... 1998 ... ... ... проблемада барлық азаматтардың құқықтарының теңдiгiн мемлекеттің нақты мүмкіндіктерiн ескере отырып айқындау дұрыс болар деп есептеймiз.
Тұлғаның халықаралық ... ... ... ... бiз қазақстандық тәжiрибедегi әйелдер мен балалар мәртебесi мәселелерiн де сөз етсек. Кейінгi кездерде әйел адам ... ... ... ... ... ... ... мен объектiсiне айналуда. Әйел адамның қызметi жалпы сипат алуда. Бiрақ бiз бұл ... бәрi ... ... ... ... сипатқа ғана ие екенiн ... ... ... объективтi қоғамдық жағдайының өзгергенi шамалы. Мұны кәсiби қызметпен айналысудан, әйелдiң саяси өмiрге қатысуынан, оның отбасылық мәртебесiнiң айқындалуынан көре аламыз. [13]
Қазақстан ... ... ... ... оң нәтижелерге жете қойған жоқ. Мәселен, мемлекеттiк құрылымдардағы әйелдер саны 5 - 6 % ... ал ... ... ... айналысатын әйелдер деңгейi ерлерге қарағанда екi есе аз, дегенмен ... бiлiм ... 8 - 10 % ... ... жұмыссыздардың 70 %-ын әйелдер құрап отыр. Жоғарыда аталған цифрлер біздің қоғамда әйелдер мәртебесiне жете ... ... ... ... Әйел ... әрқашан отбасының, балалар мен жастардың проблемаларымен бiрге жүретiнi белгiлi. Әйелдер ... ... ... ... ... ... әйел және ... саясат проблемалары бойынша Кеңес деп аталады. Президенттiң "Әйел және Қазақстан балалары" атты бағдарламасы да аяқталған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... сексизмдер бар екендiгi, яғни, тек ерлерге байланысты құрылғаны белгiлi болды. Неке және отбасы туралы Кодексте әйелдер мен еркектер теңдiгi ... ... ... ... ... ескi ... жарамсыздығы көрсетiлген. Отбасы заңнамасында сондай-ақ ең төменгi неке жасы бекiтiлген, неке шарты институты некеге ... ... ... ... ал ... ... Сондай-ақ неке шартының талаптары тек мүлiктiк қатынастарға байланысты. Өкiнiшке орай, заңнамада ресми тiркелмеген азаматтық некелердi реттеу мәселелерi қарастырылмаған. ... ... ... ... әйелдерге қатысты өлiм жазасын қолданбау, жазаны өтеудiң түрлі ... ... ... заңнама нормаларына сәйкес, 53 бапта - екiқабат күйде қылмыс жасау - ... ... ... ... ... ... Егер де ... әйелге қарсы бiле тұра қылмыс жасалса, онда бұл кiнәнi ауырлататын мән-жайға жатады. Еңбек заңнамасында ... мен ... ... ... төлеуде теңсiздiктер бар. Жалпы жұмыссыздық жағдайында әйелдер еңбегiн қорғау жөнiндегi көптеген заңдар әрекетсiз күйде.
Өмiрдiң ... ... ... құқығын бекiту мақсатында ұлттық заңнамаларды жетiлдiрудiң объективтi қажеттiлiгi туындап отыр. Әр түрлі салалардағы әйелдер құқығын реттейтiн ... ... заң ... ... ... ... ... жұмыстағы әйелдер мен балалар мәселелерi бойынша мемлекеттiк негiздердi айқындау керек. 147]
Осыған байланысты әйел мәртебесі мәселелері жөніндегі қазақстандық ... ... ... деп ... ... Қол ... ... қатысты жыныстық күштеу көрсететiн лауазымды тұлғаларды әкiмшiлiк және ... ... ... ... ... ... Әйел құқығын қорғау мәселелерiндегi халықаралық ынтымақтасық белсендiлiгiн арттыру;
- жұмысқа қабылдағанда әйелдер мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің заңнамаларында белгiленгенiдей;
- Әйелдерге балаларының саны мен жалақысының көлемiне қарамастан жәрдемақы беру институтын қайта қалпына келтiрудi қамтамасыз ету;
- ... ... ... ... кемсiтушiлiк жiберген жұмыс берушiлердің жауапкершiлiк шараларын бекiту;
- мемлекеттiк басқару саласына әйелдердi тарту мәселесiне мемлекеттің ... ... ... арттырудың объективтi қажеттiлiгi пiсiп жетiлдi;
- Әйел ... ... ... заң қабылдау қажет;
- адам құқықтары мәселесiнде әйелдердiң бiлiмiн көтеруге кешендi-ағарту ... ... ету. ... ... ... ... ... 1997 жылғы 5 наурыздағы мемлекеттiк саясат тұжырымдамасының "Әйелдерге қатысты күш ... ... атты ... ... күш ... кең ... нысандарына бiрге тұруға мәжбүрлеу және жезөкшелiк, зорлау, тұрмыстық жағдайда кiсi өлтiру, маскүнемдік, нашақорлық, садизмге ... кiсi ... ... ... мен ... ... ... жатқызылған. Күш қолданумен күрестегi әлемдiк тәжiрибеден, ең ... шара ... ... ... екенi белгiлi болды. Бұл қайталануы мүмкін күш көрсетудi қысқартудың ең ... ... ... ... ... тыс, үй ... күш қолдану, ерлi-зайыптық зорлау сияқты түсiнiктер енгiзудiң объективтi қажеттiлiгi туындауда. Аталған ... ... аз ... ... жоқ. ... ... ... ұсыныстарды мемлекеттің дереу қарап, шешім қабылдау мүмкіндiгi жоқ. Бұл, біздің көзқарасымыз бойынша жiтi ... ... ... ... [15]
Қазақстан Республикасының неке және отбасы заңнамасында 1998 жылы енгiзiлген өзгерiстер халықаралық құқықтың ұлттық құқықтан басымдығының ... ... ... ... ... 1989 ... Бала құқығы туралы Конвенцияны ратификациялады. Бұл Адам құқықтарын қорғау жөнiндегi алғашқы ратификацияланған халықаралық-құқықтық актi екендiгiн айту ... ... та ... ... ... ... халықаралық стандарттарға сәйкестендiру үшін аттай төрт жыл керек болды. Мысалы, бүгiнгi ... ... ... ... бала асырап алуға рұқсат бередi, ал бұрын оған тыйым салынған кезде мемлекеттің балаларды ұрлаумен байланысты проблемалары ... ... едi. ... қатар, 1993 жылғы "балаларды қорғау және мемлекетаралық бала асырап ... ... ... ... Гаага конвенциясын ратификациялау қажеттiлiгi туындады. Қазақстан Республикасындағы халықаралық бала асырап алудағы сот ... ... және iс ... ... қиыншылықтарға кездесуде. Тұлғаның өмiр сүру құқығын жүзеге асыру шеңберiнде, атап айтқанда, жасанды ұрықтандыруды ... мен ... ... ... жаңа неке және ... ... халықаралық стандартты қолданды. Заңды әкелiк институтына арналған конституциялық нормаларды ары қарай жекелеп шешу мәселесi қарастырылған. [8]
Адам құқықтарын зерттеу халықаралық ... ... ... бағыты мен қазiргi таңдағы тиiмдiлiгi болып табылады. Аталған саланың жеткiлiктi бай нормативтiк базасы ... ... осы ... бiр ... ... ... өтуге тырыстық. Мұнда, айтып өтетiн бiр мәселе, бiрiншiден, нормативтiк актiлердiң көпшiлiгi жеке ... ... ... ... ... тән; ... олардың қолданылу және орындалу тиiмдiлiгi жеткiлiксiз; үшіншiден, олардың орындалуын бақылау тетігін жетiлдiру қажет. ... ... ... ... ... проблемасы күннен күнге халықаралық сипат алып келе жатыр.
1.2 Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстар үшін жауапкершілік интитутының ... мен даму ... ... ... тек қана соғыс құқығының емес, жалпы халықаралық құқық ғылымының қалыптасуына үлкен септігін тигізген голланд заңгері Гуго ... ... жж) ... ... [18]. 1625 жылы ... ... атақты еңбегінде ол испандық Ф. Витторио мен Ф. Суарес, итальяндық А. Джентили, француз Ж. ... және тағы ... ... ... ... мен ... ... тәжірибені жүйелендіріп ортақтастырған болатын. Олар соғыс заңдары мен дәстүрлерін, сонымен қатар соғыс кезіндегі жеке ... ... ... ... ... мен ... үшін жазалауды қалыптастырған болатын.
Гуго Гроций соғыс концепциясын ұстанған болатын. Өз кезегінде Г. Гроций ... ... үшін ... ... ... ... ... мен дәстүрлерін ұстануды тоқтатады деген ойды теріске шығарғандардың алғашқысы болды. Дегенмен ол Ф. ... ... ... ... ... ... аяушылығынан тәуелді жау ретінде қарады. Соған қарамастан Гроций жеңіске жету үшін қажетті шектен асқан зорлық ақталуы мүмкін ... ... ... және ... әскери қажеттілік жол бергендіктен тірі қалулары керек екенін мәлімдеген. . ... Гуго ... ... сылтау мен түсінік соғысушы тараптардың қару қолдануға жүгінуін тудырады, бірақ ол соңысушы тараптарға соңыс ережелерін сақтау ... ... ... ... ... ... ... бірі. Голланд ғалымының еңбектеріндегі ережелерінде көзқарастың екі түрлі болуына қарамастан XV-XVIII ғасырдың соғыс дәстүрлерінің мазмұнының айтарлықтай дәрежесін анықтауға негіз ... ... ... ... қылмыстар жасағаны туралы істер бойынша алғашқы ұлттық сот істері ... ... және осы ... ... дәрежеде реттеуге ұмтылыс пайда болады. Алғашқы сот талқылауы Жоғарғы Рейндегі Брайзах қамалы қаласының губернаторы Петер фон Хагенбах процесі саналады. Хагенбах адам ... ... және ... мен ... ... ... билігінде қалу үшін жалшыларға ер адамдарды үйлерінде өлтіруге ... ... қоса ... ... да ... ... үшін айыпталды. Хагенбах қорғаудың аргументі ретінде осындай бұйрықтарды орындаудың себебі және оның берген бұйрықтарын орындаудан бас тарта ... ... Осы ... ... жеке өзі өткен уақытпен құптап және бекіткен болатын. Сот бұл аргументтерді орынсыз деп тауып, фон Хагенбахтың кінәсі дәлелденген деп ... ... ... ... ол өлім ... кесілді. Олардың қазіргі түсінігінде барлық жасалғандарды әскери қылмыстар ретінде квалификациялау қиын [4].
Осыған орай 1644 жылы Англияда қарастырылған L'Estrange ісі де ... таса ... Сол ... ... ... прокурор сотта айыптау негізделуі керек екенін айтқан болатын.
Соғыс заңдары мен дәстүрлерін бқзғаны үшін жауапкершлілікті ұлттық ... ... ... ... 1386 ... ... королі Ричард ІІ шығарған әскерді басқару туралы Жарғысында көрініс тапты. Осы құжатқа ... ... ... ... және өлім ... ... қарусыз діни сенушілерге және әйелдерге қатысты зорлық көрсетуге, үйлерді өртеу және шіркеулерді ... ... ... ... ... ... 1526 жылы Фердинанд Венгерскиймен, 1570 жылы император Максимилианмен, 1621 жылы Швеция королі Густаво ІІ ... ... ... ...
Орталық және Шығыс Европа мемлекеттерінде құқықтың дамуы үшін Ұлы княждық ... ... ... ... ие ... Оның ... 1529 жылдағы Статуттан бастап тарауы қосылған. Бұл тарау соғыс ... ... ... ... ... ... қызмет етушілермен жасалған қылмыстар жасағаны үшін жауапкершілікті орнатады.
1588 жылғы Статуттың ІІ параграфының 18 бабына ... ... ... кезінде немесе әскери әрекеттер орнына барар жолда не қайтар жолда жүзеге ... ... ... ... ... ... ($ ІІ ... (ІІ 25-бап) және тағы басқалары қылмыс ретінде саналды. Статутқа сәйкес ... ... ... ... ... істелген әрекеттің нәтижесі ескерілді. Мысалы, өлім, зорлық, жарақат келтірумен байланысты шляхеттік үйлерге шабуыл жасағаны үшін тиісті штрафтарды төлеумен қатар өлім ... ... дәл ... тек мүлкіне зиян келтірумен байланысты шабуыл жасау келтірілген зиянның орнын толтыру ... ... ... ... ... ... походтар кезінде әскери қызметшілер азаматтық тұрғындардан орнатылған такса () бойынша алуға құқығы болды. Жарғыны бұзғаны үшін қылмыстық ... ... 1529 ... ... ... - , 1566 ... және 1588 ... сатут бойынша келтірілген зиянның орнын екі есе қайтару [19].
Осыған ұқсас ... ... ... ... Ортағасырда Азия мемлекеттерінде де орын алды. 1339 жылы жапон императоры Годайго көтерілісті басуға әскер жібере отырып, бас қолбасшыға тек қана ... ... ... ғана ... ғана ... ал ... көмегіне мұқтаж кінәсіздерді және тонауға тыйым салынғандарға тиіспеуді бұйырған болатын [4].
XVII-XVIII ғғ. Соғысты гуманизациялаудың жаңа сатысы басталды. ... ... ... ... ... себебі әскер барлық қажеттіліктермен қамтамасыз етілді, ал тонауға ... ... ... ала ... қолбасшыларымен бекітілетін келісім құрбандарға қатысты қатынас шартын анықтайды. Осыған мысал ретінде 1785 ... Ұлы ... пен ... Франклин арасындағы достық пен бейбітшілік туралы Шартты келтіруге болады. ... ... екі ... ... жағдайында блокада қолданбау керек және қарсыластардың азаматтық тұлғаларына белгіленген уақыт ішінде елден кетуге мүмкіндік беруі тиіс [20]. 1758 жылы ... ... Э. ... ... мен ... ... ... айтты; ол соғыс заңдарын бұзған, бірақ ұжымдық жазалауға қатыспағандарды жазалау қажеттілігімен келісті.
1879 жылы халықаралық құқық ... ... ... ... ... Г. Муанье әр елдің соғыс заңдары мен дәстүрлерінің құрылысы мен жарғыларының дәрежесі туралы баяндамасында алғаш рет халықаралық ... ... ... ... ... ... жаңа ... енгізуді ұсынды. Бұл ережелер осы конвенцияны бұзушыларды қатаң жазалауға байланысты болған еді. Осы сессияның ... ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдады. 1880 жылы қыркүйекте Оксфордта Халықаралық құқық Институтының сессиясында жаяу әскер ... ... ... Басқарма қабылданған болатын (әдетте ол Оксфорд басқармасы деп те аталады). Бұл соғыс заңдарының сол ... ... ... алға ... ... ... Бұл ... заңды маңазға ие болмағанмен, халықаралық құқықтың осы саласының ресми ... ... ... ... Сонымен қатар 1899 жылғы мен 1907 жылғы Гаага конвенцияларының және 1864 ... ... ... қайта қарастыру мазмұндарына да әсері болды.[21]
Осы кезеңде алғаш халықаралық сот мекемесін құру қажеттілігінің ғылыми негізі туынайды. Бұл ... ... ... мен ... ... тұлғаларға қатысты істерді қарастыруды қамтамасыз етуге бағытталған. Халықаралық Қызыл Кретс Комитетінің негізін қалаушыларының бірі, оның Президенті Маунье 1870 жылғы франко-прустік ... ... ... атты ... ... мен қорытындылары туралы жазды. Еңбектің негізгі қорытындысы халықаралық құқықты қолдану аясы мен оның қағидаларын білу дәрежесі комбатанттардың аса ... ... ... ... бола ... ... байланысты Г. Муанье Конвенцияны бұзу фактісін тергеу үшін және осындай бұзушылықтар орын алған жағдайда жазалау ... ... ету үшін ... ... мекеме құру туралы ұсыныс жасады [17]. Сонымен қоса Муанье 1872 жылы 3 ... ХҚКК ... ... ... ... сот құру ... жобасын ұсынды.
Бұл жоба жарақаттанған жауынгерлерге көмек көрсетудегі халықаралық бюллетеньде Г. Муаньенің бап түріндегі ретінде басылымға шығарылды. Ол он ... ... ... Сот ... ... ететін, екі мемлекет арасында соғыс болған жағдайда автоматты түрде іске қосылатын ұйым болады ... ... ... ... ... ... ... аясындағы атақты мамандар арасында үлкен талқылауға салынды, ... ... ... ... ... құқықтың нормаларына айналды. Бірақ, Г. Муаньенің 1864 жылғы ... ... ... ... алу және ... үшін ... сот мекемесін құру туралы ұсынысы сол кезде мемлекеттер тарапынан қолдау таппады. Кейін осы ұсыныс 1998 жылғы Халықаралық ... ... Рим ... ... ... [4]. ... рет ... құқығын бұзғаны үшін жауапкершіліктің халықаралық жүйесін құрудың тәжірибелік мүмкіндіктері Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қолға алынды. 1918 ... 11 ... ... ... жауапкершілігін орнату үшін Одақтық комиссия (бұл термин сол ... ... ... ... ... 1919 ж 28 маусымындағы Версаль бейбіт шартында Кайзер Вильгельм ІІ мен ... да ... ... ... қылмыс жасағаны үшін кінәлі тұлғаларды жауапкершілікке тарту ұсынылды және әскери қылмыскерлерді жазалау үшін ұлттық және халықаралық соттар құру туралы ... ... ... орай, аталған ұсыныстар жүзеге аспады: кайзер Голландияда жасырынып, Голландия оны беруден бас тартты, ал қалған сот іздеріне түскен әскери ... не ... не тек ... ... ... ғана жазаланды.
Соғыс заңдары мен дәстүрлерін бұзғаны үшін жазалау және ... ... ... ... ... айналдыру, сонымен қоса соғыс құқығын бұзған жеке тұлғалардың ... де ... ... ... ... ... соғыстан кейін пайда болды. 1941 ж 25 қарашадағы КСРО-ның НКИД ноталарында, 1942 ж 6 қаңтардан және 27 сәуірден кеңестік үкімет ... ... Жеке ... ... ... ... ережелер Мәскеулік (1943ж), Крым (1945 ж.) және Потсдамдік (1945 ж.) конференция шешімдерінде қалыптасып және бекітілді. ... АҚШ және ... шет ... ... ... ... ... германия қарулы күштерінің басып алған елдерінде көрсеткен айуандық, адам ... және өлім ... ... ... офицерлері, солдаттары және гитлерлік партия мүшелері делінген. 1945 ж 11 ақпанда Крым конференциясының шешімдерінде оның ... ... өз ... алды; Потсдам конференциясының шешімдерінде мемлекеттердің әскери қылмыскерлерді және қамау және сотқа беру міндеттемесі жүктелді [23]. ... ... ... ... ... ... нормалар басты неміс және жапон әскери қылмыскерлерін соттау үшін Халықаралық әскери трибуналдар ... мен ... ... Кеңес Социалистік Республика Одағы, Америка Құрама Штаттары мен Біріккен Ұлыбритания Корольдігі мен Солтүстік ... ... және ... ... уақытша үкіметтері арасындағы Келісімге қосылған Халықаралық әскери трибунал Жарғысының 6-бабына сәйкес 1945 ж 8 тамыздағы европа елдері осіндегі басты әскери ... ... және ... ... түсу ... ... ... ережелерді орнатты:
[8].
Жоғарыда аталған қылмыстардың кез келгенін жасауға бағытталған қастандық немесе жалпы жоспарды жүзеге асыруға немесе құруға қатысқан ... ... ... ... ... ... ... тарағанын атап айту керек. Олар осындай жоспарды жүзеге асыру мақсатындағы кез келген ... ... ... ... үшін жауапкершілікте болды.
Сотқа 24 басты әскери қылмыскерлер берілді. Істі тыңдау 1945 ж 20 ... ... 1946 ж 1 ... дейін, яғни үкім шыққанға дейін жалғасты. Осы аралықта Трибуналда 403 ашық ... ... 3 ... жуық іс ... ... 200-ге жуық ... жауап алынды (тағы бірнеше жүздеген куәгерлер Трибуналдың ... ... ... алынды).
Басты неміс әскери қылмыскерлеріне арналған Халықаралық әскери трибуналдың үкімінде соғыс заңдары мен дәстүрлерін бұза отырып агрессия жасағаны үшін жеке ... ... ... бекітілді. Неміс әскери қылмыскерлерін мемлекеттік акт доктринасы арқылы қорғау мүмкіндігі теріске ... ... тек ... ... ... жол ... ... трибуналының үкімінде жеке тұлғалардың жауапкершілігі мәселесі бойынша:
[8].
Екінші дүниежүзілік соғыс барысында жапон милитаристері (олардың ... ... ... ... ... ... аса ауыр қылмыстар жасады. Осыған байланысты Потсдам конференциясының шешімдерінде жапон әскери қылмыскерлерін жазалау туралы да ... ... 1945 ... ... Мәскеуде өткен КСРО, АҚШ және Ұлыбритания шет істер министрлернің Жапонияның жойылғаннан кейінгі ... ... үшін ... ... мен ... кеңестің ұйымдастырылуы мен компетенциясы туралы келісімге қол жеткізілді (оған Қытай да қосылды). Қиыршығыс комиссиясының қаулысында жапон әскери ... ... ... және ... ... ... Одақтық үкіметтер арасындағы келіссөздерден кейін 1946 ж 19 қаңтарда одақтық державалардың басты басшысы Қиыр ... үшін ... ... ... ... Осы ... ... трибуналының Жарғысынан айырмашылығы Токийстік халықаралық трибунал Жарғысының 5-бабында әскери қылмыстар соғыс заңдары мен дәстүрлерін бұзу ретінде ... онда ... ... ... ... Ал Нюрнберг халықаралық трибуналының 6-бабында барлық әскери қылмыс ... ... ... болатын.
Сотқа 28 Жапон басқарушы мемлекеттік қайраткерлері берілді (премьер-министр, министрлер, ... ... ... ... ... 20 айпталушыға қатысты айыптау үкімі шығарылды [3].
Нюрнберг және Токийсиік процестер ... ... әрі ... ... үшін үлкен мағынаға ие болды. Бұл трибуналдардың қызметі соғыс заңдары мен дәстүрлерін бұзуды бұлтартпаудың аралас ... ... ... ... ... ... және Токионың соттық тәжірибесі халықаралық сот органдарымен жеке ... ... ... ... ... көрсетті, сонымен қатар мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың қағидалар мен нормаларды халықаралық-құқықтық актілерде бекіту процесіне себепші болды [4]. ... ... мен ... территориясындағы қақтығыс кезінде адам өлімінің тым көп мөлшерде ... және ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықты бұзғаны үшін жеке тұлғалардың қылмыстық жауапкершілік институтының дамуын интенсификациялады. Осыдан халықаралық қаумдастықтың ad hoc халықаралық сот органының ... ... ... және ... ... ... ... құру перспективасына себепші болды.
1993 ж 22 ақпанда Біріккен Ұлттар ... ... ... ... Югославия территориясында халықаралық қылмыстық құқық бұзушылық фактісі бойынша халықаралық қылмыстық сот құру қажеттілігі туралы шешім қабылдады (808 резолюция). 1993 ж 25 ... БҰҰ ... ... 827 ... 1991 ... бастап бұрынғы Югославия территориясында жасалған халықаралық қылмыстық құқық ... үшін ... жеке ... ... ... түсу үшін ... трибунал құрды және оның жарғысын бекітті. Жарғыда халықаралық құқыққа сәйкес жазаланатын әрекеттер туралы ... ... ... ... бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық трибунал Жарғысының 2-5-баптарында осы сот органының юрисдикциясына жататын түрлі ... атап ... ... ... 1949 ... ... коныенциясының қауіпті бұзушылықтарына арналған және осындай бұзушылықтарды жасау туралы бұйрық беретін немесе орындайтын тұлғалардың ізіне түсуге Трибуналға өкілеттілік береді. Ал 3 бап ... ... ... мен ... ... қоса отырып Трибуналдың юрисдикциясын кеңейтті.
5 бап қарулы қақтығыстар кезінде азаматтық тұлғаларға қарсы жасалған қылмыстарға кінәлі тұлғалардың ... ... ... ... асыруға Трибкналға өкілеттілік береді (халықаралық немесе ұлттық ... Жеке ... ... аясы ... 7-бабында жазылған. Жауапкершілікті кез келген тұлға тартылды. Өкілетті қызметтегі тұлғалардың(мемлекет ... ... ... ... ... ... туралы мәселе шешімі, сонымен қатар үкімет немесе басшының бұйрығының салдары ... ... ... ... негізінде жарғыда қарастырылады [4].
1994 ж 8 қарашада ... ... 955 ... ... ... орын ... геноцид және басқа халықаралық қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін жауапты тұлғалардың соттық ізіне түсу үшін ... ... ... ... Бұл ... 1994 ж 1 қаңтарынан 31 желтоқсанына дейін орын алған көрші мемлекеттің территориясында геноцид немесе басқа да халықаралық ... ... ... үшін ... азаматтарын да жауапкершілікке тартты. Руанда үшін Трибунал халықаралық сипатта емес қарулы қақтығыстар барысында жасалған қылмыстарды қарастыру үшін құрылғандықтан, сонымен қатар оның ... ... ала ... ... халықаралық қылмыстық құқық өзге көлемге ие болды [27]. Руанда ... ... ... ... ... ... тізімін анықтау кезінде, бірінші орынға геноцид, содан кейін адамзатқа қарсы қылмыстар, және ең соңында барлығына ортақ 1949 ж Женева ... ... мен ІІ ... ... ... ... жасалынды.
Ad hoc халықаралық трибунал қызметі кейбір сәтсіздіктер мен қиындықтарға қарамастан бірқатар елдердің ... ... ... әрі ... ... және ... құқықтың қалыптасуына үлкен септігін тигізді. Батыс европа мемлекеттерінде өткен тұлғаларға қатысты процестер (мысалы, ФГР-де қарастырылған Джайич ісі, Автриядағы Цветкович ісі, ... ... ісі, ... руандалық Фульгенс және Мусем, серб Грабеза ісі, Бельгиядағы кейбір руандалықтардың ісі және т.б.) ... ... ... негізінде әскери қылмыскерлердің ізіне түсуде ұлттық соттардың қатысу тәжірибесін ғана ... ... ... ... халықаралық емес сипаттағы қарулы қақтығыстар кезінде жасалған халықаралық қылмыстық құқық ... ... ... ... ... әрі ... дамуына қарқын берді және оларға әмбебап юрисдикция қағидасы әрекетін таратты ... ... ... ... шешу үшін ұлттық заңнаманың алғашқы мысалы ретінде 1993 ж 16 маусымнан осы конвенцияға 1949 ж Женева конвенциясы мен І және ІІ ... ... ... ... туралы белгия заңы саналады).
Жеке тұлғалардың қылмыстық жауапкершілігін туындататын қылмыстар ... ... мен ... басқа Рим статуты бөлек жалпы қағидаларды талдап текмереді. Мысалы, І Қосымша ... 86 және ... ... ... ... ... яғни өз қоластындағылардың заңсыз әрекеттеріне қатысты басшының әрекетсіздігі қылмысты деп танылды.
Қазіргі таңда халықаралық ... ... ... үшін жеке тұлғалардың қылмыстық жауапкершілігі өзіндік жеке бір ... ... ... Жеке ... халықаралық қылмыстары үшін қылмыстық жауапкершілікке тартудың заңды және фактілік негіздері
Халықаралық құқық бұзушылық үшін қылмыстық жауапкершілікті енгізу, яғни осы ... ... ... ... бойынша жеке тұлғалардың жауапкершілік институтын дамытудың нәтижесі болып табылады. Jus gentium ... ... ... және дамыған классикалық халықаралық құқық тек мемлекетаралық және ... ... ... ... ... реттеді; кейінірек халықаралық құқық субъектілері арасында халықаралық ұйымдар пайда болды. Жеке тұлғалар халықаралық құқықтың субъектісі ретінде қарастырылмады және ... ... ... ... ... ... бақылауында болды [18]. Ұзақ уақыт бойын халықаралық құқықта жеке тұлғалардың жағдайы туралы жалғыз ережеден ауытқу қарақшылық болды. Қарақшылар hostes humani generis - ... ... ... деп ... және ... ... мемлекеттері қарақшылардың азаматтығына және олардың құрбандарына қарамастан кінәлілерді ... және ... ... ... ... қатар халықаралық құқық жеке тұлғаларға қылмыстық тәртіпті бұзудан ұлттық заңнама арқылы емес, тікелей міндеттеме жүктеді. Қарақшылықтың ... ... ... ... ... ... ... өз қылмыстарын қандай да бір мемлекеттің территориясынан тыс - ашық ... ... атап өту ... ... ... ... үшін жауапкершілікті реттеумен халықаралық құқықтың айналысқаны орынды [21].
XIX ғасырдың аяғында басталған және XX ғасырдағы екі ... ... ... ... ... ... қақтығыстар әкеп соққан ауыр салдардың тоқтамай өсуі халықаралық құқықты жеке тұлғаларға бас ... ... ... ... жеке ... ... және бүкіл халықаралық қауымдастықтың қарсылығын тудырған әрекеттер жасағаны үшін жауапкершілікті жүктейтін халықаралық құқық нормалары пайда болды. Екіншіден, ... адам ... ... ... ... ие ... құқық бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілік институтының толық түсінігінің мәні осы ... ... ... ... ... Мұндай сараптаманың басында қарулы қақтығыс құрбандарын қорғау біздін ... ... ... ... ... ұзақ ... ие ... ескерте кету керек [22]. Яғни тиісті ережелер халықаралық дәрежеде кодификацияланған жоқ және ... ... - ... ... келді. Жазылған халықаралық құқықтың пайда болуын Анри ... ... ... 1864 ... ... ... ... бойынша соғысушы тараптардың гуманды тәртібінің ережелері халықаралық шарттардың мазмұнына ене бастады.
XIX ғасырдың екінші жартысынан ... яғни ... ... ... ... кодификацияға ұшыраған сәттен бастап халықаралық құқық нормаларын бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілік концепциясының дамуы байқалды. Бұл тарихи процесті төрт ... саты ... ... ... Оларға: жеке тұлғаларды қылмыстық жауапкершілікке тартудың Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі мүмкіндіктер; ... ... ... дүниежүзілік соғыстан кейін жазалау; халықаралық құқықты Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ... және ... ... ... үшін ... жауапкершілікті халықаралық дәрежеде институционализациялау жатады [25].
Ең алғашқы көптеген мемлекеттер үшін міндетті соғысушылардың ... ... ... 1864-1907 жж. Халықаралық конвенцияларды кодификацияланды. Бұл кезде мүше мемлекеттер осы конвенциялардың нормаларын бұзғаны үшін жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... қойған жоқ. Халықаралық шарттар белгілі бір тәртіп ережелерін сақтауды ... ... ... ... әрекеттерді жариялады, бірақ осы нормаларды бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тарту мүмкіндігі туралы ешқандай ереже болмады. Мемлекеттер конвенцияда бекітілген ... ... ... ... ... жүктеді [12]. Осыған орай, халықаралық шарттарда жауапкершілік туралы ... ... ... бұл ... ... ... ... классикалық түсінігіне толығымен сәйкестендіріліп мемлекеттің жауапкершіліг ретінде қарастырылды.
Ең алғашқы жазылған халықаралық құқықтың қайнар көздері мемлекеттерге ... және осы ... ... үшін ... ... ... Pacta sunt servanda ... қағиданың әрекет етуі конвенцияда арнайы айтылғанмен тең құықбұзушылық үшін халықаралық ... ... ... ... ... сақтауға міндеттеуі тиіс болды. Осы міндеттемені орындау үшін мемлекеттер өз әскерлеріне осы нормаларды бұзбауды бұйыруы тиіс болатын. Дегенмен конвенцияларда ... осы ... жеке ... ... қалай қамтамасыз етуі тиіс екені нақты айтылмаған, яғни ... ... мен ... ... ... енгізуінде болды [13].
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін халықаралық құқық бұзғаны үшін жеке тұлғалардың қылмыстық жауапкершілігі 1919 ж ... ... ... ... ... және Версаль бейбіт шартының екі бабында өзінің арнайы нормативтік бекітіліміне ие болды. Осы Шарттың 227-бабы Вильгель ІІ императорын ... ... ... ... ... процесті жүргізу үшін жеңімпаз-елдердің (Франция, Англия, Италия, Жапония, АҚШ) өкілдерінен тұратын ерекше сот құру керек ... ... ... ІІ ... ... ... ... басқа Версаль бейбіт шартының 228-бабы мүше мемлекеттерді соғыс заңдары мен дәстүрлерін бұзған неміз азаматтарын өз әскери трибуналдарының алдында қылмыстық жауапкершілікке ... ... ие ... ... жеке ... жауапкершілікке тарту тырысушылықтары сәтті болмады. Біріншіден, Германия өз қол ... тек ... ... ... ... туралы келісімге қол жеткізді. Екіншіден, Лейпциг қаласында өткен осындай процесс барысында әскертің тым аз мөлшеріне ғана ... ... ... Осы процестердің тиімділігінің күмәнділігіне қарамастан халықаралық құқық бұзғаны үшін жеке тұлғаларды ... ... ... ... қадамы болды.
1929 ж халықаралық құқық нормаларын жаңадан кодификациялау жүргізілді: ... ... ... аурулар мен жаралылардың хал-ахуалын жақсарту туралы Женева конвенциясы қабылданды. Осы конвенцияларда ... ... ... ... қабылдау немесе заңшығарушы билік органдарына осы конвенцияларды бұзушылықты бұлтартпау үшін қажетті шаралар енгізуді ұсыну міндеті бекітілді [14]. Яғни ... ... ... ... үшін ... жеке ... ... жауапкершілігі көзделді. Осылайша халықаралық құқықта қылмыстық жауапкершілік деп ... ... ... ... ... ... ... пайда болу қажеттілігі халықаралық құқықпен жазылвп, ал жауапкершілік туралы ережелернің нормативтік жүзеге асуын ұлттық құқықта табуы керек.
Халықаралық ... ... ... ... қатар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Ұлттық лига шегінде, сонымен қатар Халықаралық құқық ассоциацисы мен Қылмыстық құқықтың халықаралық ассоциациясы шегінде халықаралық ... сот ... ... болған. Бұл 1937 жылы Халықаралық қылмыс сотын құру туралы Конвенциясының ... ... ... ... бұл ... ... енбеді.
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін халықаралық құқық конвенцияны сақтаудың ... ... ... ... жеке ... жасалатын халықаралық құқық бұзушылықтарды бұлтартпау үшін ұлттық қылмыстық ... ... ... ... жол ... Бірақ осы кезең аралығында халықаралық құқық бұзушылықтар туралы істерді қарастыруға өкілетті халықаралық орган болмады. Яғни тікелей халықаралық қылмыстық ... ... ... ... ... ... арналған сот процестері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінен бастап жүргізіле ... ... ... ... болсақ, Ұлы Дүниежүзілік Соғыс кезеңінің басында гитлерліктерге қатысты бір де бір сот ... ... тек 1943 ... ... ... ... арнайы шығарылған төтенше нормативтік құқықтық актілер негізінде айыпты адамдар жауапкершілікке тартыла бастады [15].
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін соғыс кезінде жасалған ... ... ... ... көптеген сот процестері жүргізілді. Барлық осы процестерді үш ... ... ... ... ... ... және ... процестер құрайды. 1945 жылы 8 тамызда европа ... ... ... ... ... жазалау мен соттық ізіне түсу туралы Келісімге қол ... ... ... ... бұл ... ... ... Халықаралық әскери трибунал Жарғысы қабылданды. Бұл Жарғыда қылмыстық жауапкершілікті көздейтін халықаралық қылмыстар тізімі болды. Қылмыстың мұндай тізіміне ... ... ... ... ... және адамзатқа қарсы қылмыстар жатқызылды [21]. Басты әскери қылмыскерлерге қарсы процестер 1945 жылдың 14 қарашасынан бастап, 1946 жылдың 1 ... ... ... ... ... төрт айыпталушының ішінен он тоғызы айыпты деп танылып, оның он екісі өлім ... ... Қиыр ... үшін ... ... қылмыстық процесс 1946 жылдың 3 мамырынан бастап 1948 жылдың 12 қарашасы аралығында өтті [16]. Токийстік трибунал ... ... ... ... болған жиырма сегіз мемлекеттік қызметкерлер берілді. Айыптау үкімі жиырма адамға қатысты шығарылды, олардың жетеуі өлім ... ... ... ... №10 Бақылау Кеңесінің заңына сәйкес жүргізілген процестер жатады. 1945 жылдың 20 ... төрт ... ... Бақылау Кеңесі бұл заңды Нюрнбергтегі Халықаралық әскери трибуналдың қызметін толықтыру мақсатында қабылдады және белгілі бір ... ... ... жоқ жеке ... ... жауапкершілікке тарту үшін әсер ету зоналарында құрылған соттарды ... ... ... әсер ету ... әр төрт ... ... соттауға өкілетті болды және оларға сот талқылауы үшін тиісті трибуналдар құруы тиіс болды. Жапонияда ... ... ... болмады. Дегенмен одақтастардың әскери комиссиясы 1945 жылдан бастап 1951 жыл аралығында тоғыз жүз жиырма қылмыскерлерді өлім ... ... үш ... ... түрмеге қамауға үкім шығарды [16].
Ал үшінші топқа, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қылмыс жасаған әскери қылмыскерлерге ... ... сот ... жатқызылды. Мұндай процестер Австралия, Бельгия, Венгрия, Голландия, Греция, Дания, Италия, ... ... ... ... Франция, Чехословакия, Югославия және басқа да мемлекеттерде жүргізілді.
Егер әсер ету зоналарында құрылған трибуналдар, сонымен қатар түрлі мемлекеттердің ұлттық ... ... ... ... сәйкес жауапкершілікке тартса, Нюрнберг және Токийстік әскери трибуналдар ... рет жеке ... ... ... ... ... негізінде тартты. Жеке тұлғаларды қылмыстық жауапкершілікке тартудың заңдылығы деген пікірге негізделді [17].
Нюрнберг процесін жүргізу кезінде жазылған халықаралық құқық ... ... ... ... ... қылмыстар сияқты қылмыстарды қамтымады. Әсери қылмыстың нақты құрамы агрессия қылмыстары мен адамзатқа ... ... ... 1899 ж және 1907 ж Гаага конвенциялары мен 1929 ж Женева конвенциясында бекітілген әрекетті ... ... ... салу ... ... ... ... орын тапты. Соған қарамастан агрессия қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстармен қатар трибуналдың әскери қылмыс үшін ізге түсу nullum crimen, nulla peona sine lege ... ... ... ... ... сұрақ туындады: nullum crimen, nulla peona sine lege ... ... ... бір тыйымдарды халықаралық дәрежеде бекіте отырып жеке тұлғаларды қылмыстық жауапкершілікке халықаралық дәрежеде тарту жеткілікті ме? Бұның жауабы ... ... тиіс еді: бұл ... ... ... ... салушы нормалардың болуымен қатар халықаралық құқықтың жалпыға танымал нормасы ретінде ... ... үшін жеке ... ... жауапкершілігі болуы қажет [4].
Нюрнберг процесі кезінде осы мәселені шешуде анықтылықтың болмау салдарынан айыптаушылардың қорғаушылары пайдаланды. Олардың қорғауындағы адамдарды ... ... ... nullum crimen, nulla peona sine lege ... ... жүзеге асатынын айтып, ex post facto әрекеттерін криминализациялауды ұсынады. Бұл қарсылықтар Нюрнберг трибуналымен жоққа ... ... [26]. ... ... оның ... Я. Броунли, әскери қылмыстар категориясы Екінші дүниежүзілік соғыс басында кәдімгі халықаралық құқықтың нормасы болғанымен келісті және nullum crimen sine lege ... ... ... [28]. ... ... ... ... халықаралық құқық ғалымдары тарапынан қолдау таппады: А.Г. Кибельниковтың пікірінше, әскери қылмыскерлерді Нюрнберг трибуналымен қылмыстық жауапкершілікке тарту nullum crimen, nulla sine lege ... ... ... ... ... [29]. Өз кезегінде А.Н. Трайнин керісінше Нюрнберг трибуналының Жарғысы мен Келісімдері индивидтерді қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін жеткілікті құқықтық негіз ... және ... ... ... жоқ, себебі ұлттық құқықтың нормалары мен қағидаларын халықаралық құқыққа тасымалдауға жол берілмейді [30].
Nullum crimen, nulla peona sine lege ... ... ... ... ... ... ретінде әрекет етеді. Бірақ оның әрекет етуіне халықаралық құқықтық тәртіп әсер етпей қоймайды. Өз кезегінде халықаралық құқықта бұл ... ... ... ... ... ... ... сілтемесіз жазалау мен қылмыс жоқ деген мағынада талқылануы дұрыс емес. Мұндай қайнар көздерге халықаралық шарттар да, халықаралық дәстүрлер де ... ... ... ... ... ... қатар, құқыққа қарсы әрекеттің қылмыстылығы туралы норманы да ... ... Бұл ... де ... құқықтың ерекшелігі көрінеді: тиісті халықаралық-құқықтық норманың тыйым салынған әрекетті баяндайтыны және оны бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершіліктің туындайтынына нұсқау жасайтыны жеткілікті. Яғни ... ... ... ... ... ... туралы мәселені шешуге әсер етпеуі тиіс. Сондықтан қағидасын қатаң сақтау және заңға кері күш бермеу қағидасы нацистік қылмыскерлердің ... ... әкеп ... еді ... ... ... ... көрсетілген дәлелдемелермен келісуге болады [31].
Бірақ Нюрнберг және Токийстік процестерді жүргізу нәтижесінде ... ... ... құқықты бұзғаны үшін индивидтердің қылмыстық жауапкершілігінің халықаралық институты бекіді деген тұжырым жасауға бола ма? Индивидуалды қылмыстық жауапкершілік ... мен ... ... ... трибуналдың Жарғысында анықталды, бірақ ол барлық мемлекеттердің тарапынан қол қойылмағандықтан, халықаралық құқықтың әмбебап нормасының пайда болғаны туралы айту үшін ... осы ... шарт ... ... ... ... ... халықаралық шарттпен расталса, не болмаса көпшілік мемлекетпен қол қойылса немесе халықаралық дәстүрге айналса ... ... ... ие ... еді. ... ... ... 1946 жылы 11 желтоқсанда қабылданған БҰҰ Бас Ассамблеясының 95(1) Резолюциясында жазбаша бекітілді, яғни тек ұсынушылық сипаттағы ... ... 1947 жылы 21 ... Бас ... ... ... бекітілген қағидаларды қисынға келтіріп, оларды Адамзаттың қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... ... халықаралық құқық Комиссиясына өкілеттілік берді [32]. Түпкілікті редакцияда бұл Кодекс 1996 жылы комиссиямен қабылданып, әлі күнге дейін тек жоба ... ... ... ... ... көп ... бойын халықаралық құқықтың жазылған әмбебап қайнар көзі ретінде бекітілмеді. ... ... ... ... ... ... ... қағидасының халықаралық дәстүр ретінде әрекет ету мүмкіндігін шектемейді. Халықаралық дәстүр тек opinion juris негізінде ғана пайда ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Сонымен бірге Нюрнбергтік және Токийстік процестерден ... ... ... ... ... ... ... мен Руанда бойынша ad hoc трибуналдарды құрумен қайта қолданылды. Кейбір авторлар осыған сәйкес Нюрнеберг қағидалары халықаралық дәстүр статусына ие бола ... деп ... ... Н.А. ... . ... кері ... тәжірибесінің болмауы, яғни мемлекеттердің басты әскери қылмыскерлерге қатысты іс жүргізу кезінде қалыптасқан қағидаларды халықаралық ... ... ... ... ... 1945 ... Нюрнберг Жарғысының 6-бабындағы әлемге қарсы қылмыстар, әскери қылмыстар мен адамзатқа қарсы қылмыстар үшін индивидтерің қылмыстық жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... уақыт өте жалпы алықаралық құқықтың әдетіне айналды [26].
1.4 Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстары туралы ... ... ... ... қолдану
Бiрiншi дүниежүзiлiк соғыс аяқталғаннан кейiн, герман милитаристерiнiң ауыр әскери қылмыстарына байланысты жеке тұлғалардың жауапкершiлiгi туралы мәселе ... ... ... ... ... державалар бұрынғы герман императоры Вильгелм II-ге > термині; англо-саксондық құқық жүйесіндегі елдерде - термині және т.б. ... ... ... ... ... ережелердің өздері мемлекеттердің көпшілігінің заңнамаларына тән.
Рим статутының 31 бабына сәйкес тұлға жауапкершілікке тартылмайды, егер олар ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сан есім10 бет
Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік туралы4 бет
Құқықбұзушылықтың түсінігі және белгілері, оның әлеуметтік және құқықтық негізі7 бет
Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігінің рөлі8 бет
Жеке тұлғалардың азаматтық құқықтық субъектілігі9 бет
Жеке тұлғалардың мүлік салығы42 бет
Жеке тұлғалардың мүліктеріне салынатын салық төлемдерін есепке алудың ақпараттық жүйесі37 бет
Жеке тұлғалардың табыстарына салық салу ерекшеліктері86 бет
Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстар үшін жауапкершілігі47 бет
Жеке тұлғалардың экономикалық және әлеуметтік құқықтары мен бостандықтары16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь