Қазақстан Республикасы инвестициялық іс – әрекетін бағалау

КІРІСПЕ

І ИНВЕСТИЦИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инвестициялардың мазмұны, ұғымы және оның жіктелуі
1.2 Инвестициялардың экономикалық мәні


ІІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ІС . ӘРЕКЕТІҢ БАҒАЛАУ
2.1 Өндірістің инвестициялық мәселелерін талдау
2.2 Ұлттық экономиканы инвестициялаудың мәселелері

ІІІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫНЫҢ ІС.ӘРЕКЕТІНІҢ ДАМУЫНЫҢ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
3.1 Экономиканың өнімді өндеу секторын инвестициялаудың бағыттары...
3.2 Ұлттық экономиканың иновациялық даму жолындағы іс.әрекетін жетілдіру

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
        
        Инвестицияны бағалаудың қаржылық-экономикалық модельдері
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................
І ИНВЕСТИЦИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ...............................
1.1 Инвестициялардың мазмұны, ұғымы және оның
жіктелуі...................
1.2 ... ... ... ... ... ІС – ӘРЕКЕТІҢ
БАҒАЛАУ.....................................................................
...................
2.1 Өндірістің инвестициялық мәселелерін
талдау.......................................
2.2 Ұлттық экономиканы инвестициялаудың
мәселелері...........................
ІІІ ... ... ... іс-әрекетінің дамуының
перспективалары...................................
3.1 Экономиканың өнімді өндеу секторын инвестициялаудың бағыттары...
3.2 Ұлттық экономиканың иновациялық даму жолындағы іс-әрекетін
жетілдіру...................................................................
..............................................
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
..................................
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
...
КІРІСПЕ
Инвестиция — экономиканы ... ... және ... ... ... ... ... енгізуді,
инфрақұлымды дамытуды көздейтін басты фактор.
Қазақстан Республикасының ... ... ... саласын
инвестициялық тұрғысынан қолдауға бағытталған. Республикада инвестициялық
жобаларды жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... Республикасының экономикасын көтеруде және оны одан әрі
дамытуда шетелдік инвесторлардың атқарар ролі зор. ... ... алу ... кәсіпкерлік қызметтің объектілеріне инвесторлар салып
отырған мүліктік құндылықтар және оған қоса ... ... ... ... құқығы да кіреді.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексіне ... ... ... ... егер ... шаруашылық серіктестігіне
қатысуын қайта басқару күшіне оның жарғы капиталы немесе олардың арасында
қатысты шарт ... ... ... ... шешімді анықтау мүмкіндігі осындай
серіктестікті қабылдауда, тәуелді акционерлік ... ... ... ... ... ... серіктестік, яғни басқа заңды тұлға.
Әсеріне түскен шарт жасау күші және де ... ... ... пен ... ... ... ... немесе кіші екенін анықтауға
мүмкіндік береді.
Инвестициялардың экономикадағы рөлі мен орны ... ... ішкі ... жағдайына тікелей түрде әсер етеді, жаңа жұмыс
орындарын қалыптастырады, басқару мен маркетинттің жаңа формаларының ... ... ... ... ... ... құрылымын өзгертеді.
Инвестициялық процесті басқару Қазақстан экономикалық дамуының тарихи
тәжірибесін, ... ... ... ... ... ... ... құру кезеңінде республика
дамуының ... ... мен ... оның сапалық жағдайы бірталай төмендеді
және нақты, потенциалды мүмкіндіктері әлемдік ... ... Бұл ... ... ... алға ... болмады. Қазақстан
жақсы тұрмыс жағдайының көптеген негізгі көрсеткіштері бойынша бұрынғы КСРО
елдері үшін орташадан ... ... ... ... ... ... қарқыны мен өнімнің көптеген түрлерінің сапасы біршама артта қалды.
Әлемдік деңгейге жабдықтың тек ... ғана ... ... ... ... ... шығыны әлемдік көрсеткіштерден шамамен 2-
3 және одан да көп есе артық болды.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... тікелей шетел инвестицияларын тарту деңгейі бойынша
Орталық және Шығыс Еуропа елдерінін, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыратын және ұзақ
мерзімге несие ... ... ... ... ... қоғамдардың акцияларынан құрылған инвестициялық қорлар ... ... ... ... ... ... ... салалары мен
кәсіпорындарына капиталдың құйылуына жағдай ... ... ... үшін ішкі және ... инвестициялар
жағдайында белгілі бір тәуекелділікпен байланысты ... ... ... ... ... ... және олардың епті
әрекеттерімен, есеп пен бақылау жұмысын ұйымдастыруымен, валютаның ... ... ... орта ... және ... ... ... қиындылықтарымен осы сияқты мәселелерімен байланысты
болып келеді. ... ... ... ... және ... ... болатынын ескерген абзал. Қаржылық
инвестициялар техникалық-экономикалық есептеулер ... соң және ... ... ... ... ... ... барып,
жүзеге асырылады. Осы жағдайда ғана нарықтық қарым-қатынастар жағдайындағы
тәуекелділіктер төмендеуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында ... 2005 ... 18 ... ... дейді:
«Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару ... ... ішкі ... екі есе ... бірлесіп тағы да бір Қазақстан
орнататындай межеге жақындадық. Біз ... ... ... ... ... ... түпкілікті реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа мерзімнің
ішінде нарықтық реформаларды жүргізе ... ... ... жасауға
қол жеткіздік. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... осыдан он жыл бұрын жан басына шаққандағы жалпы ішкі өніміміз
жеті жүз ... сәл ғана ... 2004 ... соңында ол екі мың жеті жүз
долларға жетті, ендеше биылғы жылы біздің жан басына шаққандағы жалпы ... енді үш мың ... ... ... ... бар.
Қазақстан қазіргі әлемде. Біздің сыртқы саясаттағы басымдықтарымыз.
Біздің басымдықтарымыз өзгеріссіз күйінде қалады. Бұл — XXI ... ... ... қабілетті әрі ұзақ мерзімді ұлттық мүдделерді
қамтамасыз етуге бағытталған, белсенді, жан-жақты және үйлесімді сыртқы
саясат.
Ресей, Қытай, АҚШ, ... ... ... ... басым
бағыттар болып қала береді. Азия мен Таяу Шығыстың ... ... ... зор ... ... ... ... ету және ел ... ... ... ... ... ... алдында осы
мемлекеттермен арадағы ... ... және ... ... ... міндеті түр.
Осыдан бір ай бұрын Мәскеуде қол қойылған Қазақстан мен ... ... ... туралы шарттың тарихи маңызы зор.
Тарихымызда ... рет біз ... ... ... ... заң
жүзінде рәсімделген мемлекеттік шекараға ие болдық.
Осылайша біз ... ... ... бойы 14 мың километрден асатын
шекараны толығымен ... қол ... Бұл ... ... ... ... асыруға қолайлы жағдай туғызатын Ұлттық
кауіпсіздігіміздің маңызды кепілі.
Біз стратегиялық тұрғыдан Қазақстанның мүдделері толығымен ескерілген
жағдайда Бүкіләлемдік Сауда ... ... ... ... ... ... Ұйымына, ТМД, ЕурАзЭҚ-ті реформалауға,
БЭК-ті құру жөніндегі жұмыстарға да ерекше мән береді.
Біздің еліміз үшін барлық бағыттар бойынша ... ... ... ... ... ... қала ... 2009 жылы осы ұйымға төрағалық етуге
біздің кандидатурамыздың ұсынылуына барынша ... ... ... ... қатар осы мақсаттарға қол жеткізуді көздейді.
Қазақстанның әлемде ... ... бар әрі ... ... ... ... ... ретінде қабылданатынын да
естен шығармағанымыз абзал. Бұл мәртебені ... және ... ... ... нығайту үшін қосымша күш-жігер жұмсауымыз керек».
1 Инвестицияны ситуациялық талдау әдістері және ... ... ... ... ... ...... стратегияның маңызды элементі. ... ... ... кезеңінде, ішкі қаржыландырудың мүмкіндіктері
жетіспеуде, сондықтан да сыртқы капиталды тарту және ... ... ... орын алуда. Республика экономикасын дамыту тек мемлекет жағынан
ғана ... ... ... сыртқы инвестициялық өзгерістермен де ... ... ... ... негізгі капиталды қайта құру
процесінің төменгі деңгейімен сипатталады. Негізгі капиталдың істен шығуы
инвестициялық ... ... ал ... ... ... және құрылымдық өзгерістермен толықтырылмай
кәсіпорын, өндіріс қызметтерінің жүзеге асуы екіталай. ... да ... ... ... қол ... үшін ... пайдалану мен бәсекеге
қабілетті өнімдер шығару ... бой ... ... ... ... ... ... етететін жобаларды іске асыруға
бағытталған инвестициялар көлемін ... ... ... ... мақсаты - тартылған қаражаттарды тиімді пайдалану және ... ... ... ал ... - ... және ... көп керек
ететін салаларға инвестициялар тарту.
Бүгінгі танда ... ... ... ... көзі
ретінде инвестициялық ресурстарды тиімді пайдалану өзекті мәселелердің бірі
болып отыр. Инвестициялық ... ақша ... ... барлық
экономикалық қайнар көздері жатады. Олар елдегі өнеркәсіп, кәсіпорындарының
қызметінің жүруіне, экономиканың барлық ... ... ... ... ... ресурстарының жетіспеушілігіне байланысты мемлекеттің
экономикалық ... ... ... ... ... және ... ... қалыптастыру басты бағыт болуда. Экономикаға
шетел ... ... ... ауыл ... және өзге де
салалардағы инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар өндірістік аппаратты жаңа ғылыми-
технологиялық негізде қайта ... ... және ... ... ... ... жетістіктерге инвестицияны экономикаға ұтымды тарта
білгенде және тартылған инвестицияны тиімді ... ... ... ... ... болады. Еліміздің Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында шетел инвестицияларын тарту ... ұзақ ... ... ... ... тыс ... /1,178 бет/.
Инвестиция жалпы ұлттық өнім өндірісіне жұмсалатын табыстардың маңызды
бөлігін құрайтын жаңа ... ... және ... да ... енгізумен байланысты өндірісті кеңейту және жұмыс жағдайын
жақсарту мақсатында жұмсалатын ... ... ... ... ... қатар өнеркәсіптің жаңа салаларының негізін құрап,
олардың дамуына ... ... ... ... ... ... жаңа өнеркәсіптік бағыт жаңа салалдардың дамуының шешуші факторы
және қозғаушы күші болуы ықтимал. ... ... ... ... ... жалпы әлеуметтік-экономикалық өсуіне,
тұрғындардың өмір сүру сапасының ... ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге әлеуметтік қажетті
шығындарды ... ... ... ... құрылуы жұмыссыздық
деңгейінің төмендеуіне ықпал етеді, сондай-ақ инвестор кейбір әлеуметтік
шығындарды өз мойнына ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар жұмыс орындарын құру, жұмыссыздықтың азаюы
жанама түрде психикалық ... ... ... ... ... ... септігін тигізеді. Инвестицияны тарту артта ... ... ... ... ... ... ... басты назарды инвестицияның сапасына
бөлу қажет деп санайды. ... ... ... ... шарты болып республикадағы соңғы ... ... ... ... ... ... бай ... капиталды қажет
ететін кен өндіру, қайта өндеу кәсіпорындарына базисті ресурстар жинайтын
жаңа ... ... ... жағдайлар жасалды. Ресурс ... ... ... ... енгізу ғылымды қажет ететін
өнеркәсіпті және жоғары технологияны ... ... ... ... ... ақпаратты жаңартып қайта құрып, жаңа өндіріс
пен кәсіпорындардың құрылуын қамтамасыз етеді. Сол себепті шетел капиталын
ынталандыру және ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Нәтижесінде шетел инвестициясын мақсатты бағытталған әсері Қазақстанда
құрылымдық саясат экономикалық, энергетикалық және ... ... ... ... сонымен қатар минералды шикізат ресрстарын
пайдаланумен байланысты ... ... ... ... ... ... бағытталды. Бай минералды шикізат ресурстарын
қолданумен байланысты өнеркәсіптің құрылымы жақсарды.
Қазіргі таңда өндіріс пен ... ... ... ... және
оларды инвестициялауда әлі де көптеген кемшіліктер байқалады. ... ... ... ... кәсіпорында инвестициялық қиындықтарды жену
құралдары мен жаңа жолдарды іздеу және қаржылай ресурстармен ... ... ... ... бұл ... шешу бюджет
есебінен қаржыландыру үлесінің өсуімен және қайырымдылықпен (меценат)
байланысты.
Қызмет көрсету сфераларындағы ... ... ол сол ... ... айқын көрнеді. Мысалы, байланыс және көлік
кәспорындарының ... ... ... үшін үнемі қаралды
жаңарту, қызметті жетілдіру, жаңа қызметті игеру, персоналды ... ... ... табу ... ... ... ... байланыс және
көлік кәсіпорындары бәсекелестік қабілеттілігін ... ... ... ... ... кеңейту көбінесе инвестицияны жұмылдыруына
байланысты болады. Егер ... ... ... ... ... ... мақсатты пайдалану жүзеге асқан жағдайда, ол еліміздегі
халықтың әл-ауқатын, әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартудың бір кезі
болатыны ... ... ... ... ... ... барлық жақтарымен жанасуда. Әсіресе, инвестицияның білім, ғылым,
денсаулық, т.б. ... ... ... зор. ... пен ... ... ... жағдайын жақсарту - экономиканы дамытудың негізгі
мақсаты.
Өндіріс пен әлеуметтік салаларды ... ... ... - ... ... ... тек қана ... және
интеллектуалдық мүмкіншіліктерді құлдыратып қана ... ол ... ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімнің өсуіне тек қана білім жүйесі ... үлес ... ал ... ... ... ... ... гүлденуін қамтамасыз ететіні белгілі жәйт /2,89 бет/.
Инвестицияның жоғарғы қарқынмен дамуының халықтың әл-аухатына тікелей
әсері мол. ... да ... ... ... ... дамытуға
бағытталған инвестицияларды тартуды қолға алуда. Бұл мәселеде, яғни
экономиканың әлеуметтік ... ... ... ролі ерекше.
Инвестиция - бұл шығын жиынтығы, өнеркәсіп, құрылыс, ауыл шаруашылық
кәсіпорындардағы экономика саласындағы күрделі ... ... ... ... ... ... - кәсіпорын кірісі мен проценті.
Инвестиция көздері болып жаңа құрылған құн немесе басқаша ... таза ... ... ... ... оны ... ... қаржыландыру) шотында және саудалық капитал рыногында
(таратылынды ... ... ... көзі амортизациялық аударым
болып табылатын негізгі ... ... ... ... ... ... алу ... бойынша қаржы
инвестиция мен нақты инвестиция болып екіге бөлінеді.
Қаржы инвестиция - бұл ... ... ... ... ... - ... негізгі капиталына және материалдық-
өндірістік қорлар өсіміне жұмсау.
Технологиялық құрылым инвестициясы ... мен ... ... ... ... мен оның ... ... анықталады.
Қаржы инвестициясы келесі категорияларда иелену мерзіміне ... ... ... несие – 1 жылға дейін иелену;
- ұзақ мерзімді ... - ... ... 1 ... ... ... (жер, үй) ... субъект бұл инвестицияны ұзақ
мерзімді несиеге жатқызады.
Қаржылық инвестицияны сатып ... ... ол оны сату ... ... ... ... ... шығын (делдалдық сыйақы мен банктік қызмет көрсету
сый ақысы) құны ... ... құны ... ... алуға проценттер, дивиденттер,
сатып алғанға дейінгі уақыт есебі, есепте сатып алу құны көрсетіледі;
Сатып алу құны мен құнды-құнды ... ... өтеу ... ... ... ... ... өтейді.
Қысқа мерзімді инвестиция бухгалтерлік баланста есептелінеді: ағымдағы
құны, сатып алу құны мен ... ... ... баға ... қысқа мерзімді қаржы инвестициясы сатып алу құны мен ... ... құны ... ... құнының анықтығы немесе
толығымен жиынтық қаржының негізінде ... ... ... негізінде
есептелінсе.
Кіріс немесе шығын қысқа мерзімді қаржы инвестициясының ағымдағы құны
өзгерісінен алынған есеп беру мерзімінде беріледі, олар ... ... ... ... қаржы инвестициясы бухгалтерлік баланста: қайта бағалау
есебінің құны, сатып алу мен ... ... ... ... ... ... қаржы инвестициясын қайта бағалау үшін қайта бағалау
дүркінділігі мен ұзақ ... ... бір ... ... ... ... қаржы инвестициясынын қайта бағалау сомасына меншік
капиталын көбейтуге қатысты. Инвестиция құнын төмендетуге сол ... ... ... енгізіледі. Бағалауға дейінгі сомасы жоқтығынан
(жетіспеушілігінен) және сол инвестиция құны шығынға ... ... ... ... ... ... ... меншік капиталының
кебеюіне қатысты. Ұзақ мерзімді қаржы ... ... ... әр ... ... ... және есептеледі.
Инвесторланған субъектісі инвестордың үлес мөлшері мен қауіптің ... ... ... ... ... ... ... шығуында сатудан алынған кіріспен
баланстық құн, шығынды шегеру ... ... ... ... ... кіріске кірмеді.
Ұзақ мерзімді қаржы инвестициясын қысқа мерзімдіге ... егер ... ... ... ... ... алу мен ағымдағы
құнының арзан бағасы болса, ұзақ мерзімді қаржы инвестициясы сатып алу мен
баланстық ... ... ... ... Егер ... ерте ... онда (қайта бағалау сомасы кіріс немесе бөлінбеген кіріс) оларды
қайта бағалау аудару сомасы кезінде есептен шығарылуы керек;
- баланстық сома, егер ... ... ... ... ағымдағы құн
бойынша есептелсе.
Қайта бағалаудың ерте енгізілген сомасы бұл ... ... ... ... ұзақ мерзімді категорияға қысқа ... ... ... ... алу мен ... құны ... баға ... ағымдағы құн, егер олар ертедегі осы құн бойынша көрсетілсе.
Кіріске: қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді қаржы инвестициясы ... ... мен ... ... ... түріндегі
инвестициядағы кіріс, қысқа мерзімді қаржы инвестициясы шегерілініп шыққан
қаржы нәтижесі кіреді.
Инвестицияның ... ... ... ... өскен жағдайда
артады.
Инвестициялар - ... ... ... ... және ... ... ... факторы.
Шетел инвестициялары - бұл мүліктік инвестицияның барлық түрі және
олар құқылы болу, сонымен ... алу ... ... қызметіндегі
объект инвесторлармен салынған меншік./3,104 бет/
Қазақстан Республикасының шетел инвесторлары ретінде: шетелдік ... ... ... азаматтығы жоқ тұлға, шетелде тұрақты жері бар ... ... ... ... ... ... ... алады.
ҚР территориясында:
- шетел кәсіпорындары - шетел қатысуымен жасалған кәсіпорын, ҚР
заңдарына ... ... ... ... ... ... кәсіпорын - шетел қатысуымен ... ... ... ... мүлік бөлігі (акция, үлес) жартысы шетел инвесторына
жататын.
Шетел инвестицияларының есебі синтетикалық шотта ішкі ... ... ... ... ... инвестициясына есеп беру, тәуелді және бірлесіп бақыланған
шаруашылық ... ... 14 ... ... жүргізіледі, оған қоса келесі
синтетикалық шоттар: 141 "Еншілес серіктестерді инвестициялау", ... ... ... 143 ... ... ... инвестициялау", 144 "Басқа инвестициялар".
Берілген өнімнің шоттары бірлесіп бақыланатын ... ... ... ... ... жарнасы мен акцияларындағы инвестициялық
қозғалыс пен ақпараттын болуының бір ... ... ... ... күрделі болып табылады. Аналитикалық есеп
инвестицияланған (және оның ... ... және онын ... ... есебінде келесі әдістер қолданылады:
Үлес қосу әдісі - әдіс есебі, тәуелді шаруашылық серіктестігінін таза
активтер өзгерісіндегі инвестор үлесінің ... ... ... оның
саласы кейінгі өсуі (кему) сатып алу құны ... ... ... мезеті
көрсетілетін инвестициялар.
Кіріс сияқты қаржы - шаруашылық қызмет қорытындысы туралы есеп беруі
тәуелді шаруашылық серіктестігі таза ... ... ... ... ... ... мен таза ... үлесі тең болған жағдайда ғана тәуелді
шаруашылық серіктестігінің таза ... өз ... ... ... ... инвестор пайда болады.
Құн әдісі - есептеу әдісі, инвестицияны сатып алу мезетінде сатып алу
құнын бейнелеу. Инвестициядағы кіріс ... ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестігінің таза кіріс ... ... ... ... ... ... инвесторлар қаржылық-
шаруашылық қызметі шешімі туралы есеп беруін ... ... алу құн ... бойынша есептеледі, инвестицияланған
кәсіпорын ұзақ мерзімді шектеу шарты бойынша ... ... ... ... беру қабілетін біршама төмендетеді.
Күрделі шектеулер қоятын себептер санына келесілер қатысты дивиденттер
үлестірме саясатына араластыру болатын ... да бір ... ... ... ... ... өз ... шетелде (жүргізіледі)
жүргізе алады, өйткені шетелде дивиденттерді аударуға шектеу қойылған. ... ... тез ... кете ... ... қатар, кәсіпорынның шаруашылық
қызметінің пайда болуына саяси (обстановка) жағдайына ... тұра ... ... ... ... ... төлеуді шектеу күші бой
көрсете алады.
Тәуелді шаруашылық серіктестігі шоғырландырма қаржы есептемесі үлес
қосу әдісі бойынша; ... ... ... ұзақ ... ... ... қозғалуы бойынша есептеледі. Екінші жағдайда олар құн әдісі
бойынша есептелуі ... ... есеп ұзақ ... ... ... ... ... есептелуі керек, ал тәуелді шаруашылық серіктестігі бастапқы
мерзімдегі тәуелді шаруашылық серіктестігіне қатысты емес.
Бөлек қаржы ... ... ... өз ... шаруашылық серіктестігі сияқты ақпарат көрсету керек.
Шоғырландырма қаржы есептемесі инвестордың қаржы есептемесін құрмайды,
сондықтан ... үлес қосу ... мен құн ... ... алу құны мен ... есеп құны ... ұзақ мерзімді есеп бойынша саяси есепті қабылдауға
қатысты сатып алу мен ... құн ... ... бойынша есептелінеді./4, 97
бет/
Қаржы инвестициясы есебі. Қаржы инвестиция есебі 40 бөлім Қаржы
инвестициясы ... ... ... оған ... ... ... 403 ... кіреді.
401-403 шоттар активті, күрделі, негізгі. Дебет бойынша бұл ... ... мен ... қаржы жұмсау қалдықтары, инвестициянын өсуі бойынша
операциялар, ал кредит ... ... ... кему ... ... шоты бойынша аналитикалық есеп түрлері: түрі мен
объекті инвестициясы жүргізіледі.
401 шоты ... ... ... банк және тағы ... ... ... ... сала есептелінеді.
Акция - бұл құнды қағаз, дивиденд түрінде оның иесінің ... ... ... ... ... қоғам капиталына белгілі бір ... ... ... алу ... ... ... ... 401 Акция және ... 671 Өнім ... ... есеп ... 687 ... 641 Еншілес серіктестік борышы,
642 Тәуелді серіктестік борышы, 643 Бірлесіп бақыланатын заңды тұлғаларға
борышы және сатып алынған ... ... алу құны ... ... шотта Облигациялар сатып алу құны ... ... ... құнды
қағаздар мен мемлекеттік және жергілікті заемдар проценттік облигацияларда
қаржы инвестициясы қозғалысы мен ... ... - бұл ... ... ... оның ... ... құнын
өтеуге міндеттемесін растайтын құнды қағаз. Облигацияның келесі түрлерін
бөледі: мемлекеттік және жеке ... ... ... ... мен ... ... және ... проценттік және процентсіз,
еркін айналатын және айналым шеңбері ... ... ... ... ... ... фирмалық
мазмұндама мен (орналасқан жері) эмитент (ақша шығарушы) орналасқан жері
(мемлекет, кәсіпорын, ұйым, облигация ... ... ... ... ... ... аты ... қысқа жазба) және облигация (сатып алушы)
ұсынушыға жазылды деген; атау құны, процент мөлшері, өтеу құны мен ... ... орны мен ... ... алу кезінде дебеттік ... 402 ... ... ... 687, 431, 441, ... ... алу ... екіге бөлінеді:
1. Атауға қарағанда құны үлкен
2. Атауға қарағанда құны аз.
Нақты мен атау құны ... ... ... ... ... өтеу ... жақындағанда нақты құн мен атаулы құн
облигациялары тең болуы ... 69 ... ... алу ... ... ... құн ... Егер
сатып алу құны мен олардың номиналды жоғары құнды бағасы ұқсас, онда әрбір
есептеген ... ... ... кездегі мен нақтылы құн арасындағы есептеп
шығару ... ... Бұл ... келесі шоттарда бейне табады:
Депозиттік сертификат - депозитті алуда салымшының куәландыру құқығы,
ақшалай ... ... салу ... ... ... ... ... банк салымшысы мен делдалдарға біраз процентті
жоғалту арқылы сатуға болады. Депозиттік сертификаттың экономикалық мәні ол
рыноктың ... және ... ... ... ретінде
қолданылады.
Депозиттер - банкке бос ақша қаражатын ... ... ... ету ... ... ... бөледі.
Бона - бұл бөлек мекеме мен кәсіпорын, мемлекеттік қазынашылық
шығарған ... ... ... ... алу мен сату ... ... мүмкін. Олар жасанды ақшалар ролін орындайды.
Қазыналық вексельдер - бұл мемлекеттің ... ... ... ... ... ... купонын алмайды.
Қазынашылық ноталар - қазынашылық эмиссия тәртібі шығарған ақшаның
алуан түрі.
Ұсынылған заемдар - белгілі бір ... ... ... ... ... немесе қысқа мерзімді заем.
403 шот бойынша аналитикалық есептін корреспонденцияланған шоты
төменде көрсетілген:
Аналитикалық есеп 403 шот ... ... ... ... ... есеп ... пайда болады.
Инвестицияны түгендеу мен қайта бағалау, есептемеде ... ... ... және ... ... нақты ұзақ
мерзімді және қысқа мерзімді инвестиция ... ... ... ... ... ... облигациялар, чектер,
вексельдер, коносаменттер, заңға сәйкес шығарылған құнды қағаздар) ... ... ... ... ... шын құны белгіленеді; кұнды
қағаздарды сақтау; құнды қағаз бойынша кіріс ... ... ... ... ... ... ... түгендеу бір мезгілде
міндеттемелік түгендеумен жүргізіледі.
Құнды қағаздарды түгендеу бөлек эмитент ... ... ... ... ... ... өтім құны мен жалпы сомасы арқылы
жүргізіледі. Әр ... ... ... ... ... (реестр,
кітап) тексеріледі. Құндылықтар мен ... ... ... ... түгендеу.
Қаржы инвестициясы бейнелеуінен қорытынды инвестиция табады.
Түгендеу кезінде банкротқа ... ... ... ... шығуы мүмкін.
Инвестицияны қайта бағалау. Ұзақ мерзімді қаржы инвестициясын қайта
бағалау үшін қайта бағалау дүркінділігін анықтап алу ... және де ... ... бір ... ... бағалау керек.
Ұзақ мерзімді бағалауға дейінгі сала өз капиталынын өсуіне қатысты
болады. Сол бір ... ... ... ... жоқтығынан
(жетіспеушілігінен) оның төмендетілген құны шығынға қатысты болады.
Ұзақ мерзімді ... ... құны ... ... ... осы ... баланстық құны қайта қаралуы керек. Бұндай ... әр ... ... ... және ... Инвесторланған
субъектідегі инвестор үлесі мөлшері мен қауіптілігі ... ... ... ... ... қайта бағалау ... ... ... ... ашу есептемесі. Шаруашылық субъектінің қаржы есептемесін
ашу керек: баланстық құн, кіріс.
Кіріске ... ... ашу: ... ... дивиденд, шығыс пен
кіріс.
Инвестициялар деп өнеркәсіптің, құрылыстың, ауыл шаруашылығының және
экономиканың басқа да салаларынын кәсіпорындарына капитал ... ... ... ... ... Инвестициялық қызметтің мақсаты —
түпкі нәтижесінде кәсіпкерліктен табыс немесе процент алу болып табылады.
Инвестицияның көзі болып жаңадан қалыптасқан (құрылған) құн ... ... ... бөлігі саналады. Кәсіпкерлер (кәсіпорындар) оны
өзінің табысының (таратылған) қаражаттарының есебінен ... ... ... ... ... көзі болып кәсіпорынның меншігінде
қалған ... ... ... ... көп ... ... көптеген критерийлерін алдын ала айқындайды.
Қаржылық инвестиция өзінің ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Инвестиция өзінің арналымы немесе алынған мақсаты бойынша: қаржылық
және нақты болып бөлінеді.
Нақты инвестициялар — бұл ... ... ... ... қорын өсіруге салынатын салымдар.
Қаржылық инвестициялар — бұл ... ... алу ... ... ... пайыздар, роялтилер, дивидендтер және жалға
ақысы), ... ... ... ... ... басқа да олжалар
(мысалға, коммерциялық мәміленің нәтижесі). Сондай-ақ, ... ... ... ... ... де жатады. Қаржылық
инвестицияның бір түрі болып бағалы (құнды) қағаздар да саналады. ... ... ... екі топқа бөлінеді — ақшалай және күрделі
(капиталды) болып. ... ... ... ... ... ... ... етіп рәсімделеді. Бұл ... ... ... Оларға:
вексельдер, депозиттер және жинақ сертификаттар жатады. Осы бағалы қағаздар
бойынша табыс бір мәртелік сипатқа ие болады және олар ... ... ... ... ... ... алудың есебінен қалыптасады. Ақшалай
бағалы қағаздар, әдетте, қысқа мерзімге (бір жылдан ... ... ... ... ... ... үшін, оның капиталын
(қорын) құрастыру ... ... ... ... қағаздар құқығы бойынша кімге жататындығы туралы ... үшін олар ... ... ... ... ... — құқықтарын орындау үшін, бірақ олардың
иелерін теңестіруді (идентификациялауды) талап етпейді, ұстаушылардың атына
тіркеу жасалынбайды. ... ... ... куәландыратын құқығын басқа
адамға қарапайым жолымен қолына береді.
— атаулы бағалы қағаздар — белгілі бір адамның атына ... ... ... ... ... қойылған талапты жеңілдету үшін
белгіленген тәртіппен басқа ... ... ... бағалы қағаздар
бойынша құқық беретін адам соған сәйкес келетін талаптардың орындалуы емес,
ондағы тиесілі талаптың заңды еместігіне ... ... ... бағалы қағаз — ол ең алғашында иемденушінің атына немесе
оның бұйрығы бойынша жазылады. Бұл онда ... ... ... ... ... ... сақтайтындай етіп
индоссаментке жазып береді. Индоссамент өзінде құқықтың ... ... ... ... оның ... асуына да жауап береді. Бағалы қағаздардан
алынатын табысқа қатысты оларды борыштық және ... етіп ... ... ... ... (проценттерді) төлеуді және
негізгі қарыздың негізгі сомасын ... ... ... ... өз
міндетіне алады. Бұл кімнің эмитенті екендігіне ... оған ... ... ... ... қағаздар эмитент активтерінің бір ... ... ... ... ... ... типтеріндегі акциялары
тұтастай жатады.
Бағалы қағаздар эмитенттік сипаты ... ... ... ... Банктің борышкерлік міндеттемелері), муниципалдық (жергілікті атқару
органдарының борышкерлік міндеттемелері) және ... ... ... ... ... қалыптастыру немесе қаржылық-
шаруашылық қызметін жүргізу үшін қажет қаражатты ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Мәмілеге байланысты шығарылатын бағалы қағаздар: фондылық (акциялар,
облигациялар) және саудалық ... ... ... коносаменттер,
кепілдік міндеттемелер, т.б.) болып белінді.
Фондылық бағалы қағаздар көптеп ... ... және олар қор ... ... ... бағалы қағаздар коммерциялық бағытка ие: олар негізінен сауда
операциялары бойынша есеп айырысуға және ... орын ... ... көрсетуге арналған./7, 151 бет/
Нарықтағы айналыс ерекшеліктеріне байланысты бағалы қағаздарды
нарықтық ... және ... емес ... емес) етіп бөлу
мүмкін.
Нарықта болатын бағалы қағаздар биржалық немесе биржалық емес айналым
шеңберінде нарықта екінші рет ... ... және ... алынуы мүмкін. Олар
сатылғаннан кейін эмитентке мерзімінен бұрын ұсынылмайды.
Нарықтық емес бағалы қағаздар бір ... ... ... еркін көше
алмайды, яғни екінші рет айналысқа ... ... ... ... оларды шығару көзінде сатылмайды деген шарт қойылса, онда оларды
тек ... өзі ғана ... ... ... ... ... ... да бөлініп көрсетілуі мүмкін. Мысалға, жабық АҚ ... ... және сату ... бойынша шектелген акциялардың қатарына жатады.
Бағалы қағаздар әрекет ... ... ... ақша нарығының бағалы
қағаздарыжәне капиталдық бағалы қағаздары болып бөлінеді.
Ақша нарығы дегеніміз — қысқа мерзімді бағалы қағаздардың ... ... ... және ол ... ... бір белігі. Қысқа мерзімді
бағалы қағаздардың әрекет ету мерзімі — бір ... ... бір ... ... мүмкін. Айналыстағы бағалы қағаздар, әдетте, ... ... ... ... өйткені қарыз берушілердің төлем қабілеттілігі
жоғары болса ғана шығарылады. Ақша нарығының бағалы ... ... ... ... ... ... жатады.
Бағалы қағаздар нарықтық капиталдар ретінде бір жылдан астам мерзімге
ұсынылады. Бұл борышкерлік, сондай-ақ инвестициялық бағалы қағаздар ... ... ... ролі бойынша: негізгі (акциялар мен
облигациялар), көмекші ... ... ... т.б.) және
негізгі бағалы қағаздардың алыну мен сатылу құқығын куәландыратын ... ... ... ... ... опциондар, қаржылық фьючерстер,
сатып алу құқығының артықшылығы).
Бағалы ... ... ... ... ... мен мақсатына сәйкес
басқа да белгілері бойынша (құжатты және құжатсыз, кері қайтарылатын және
кайтарылмайтын, тұрақты деңгейде және әр ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында жұмыс істей жүріп салымдарды
тараптандырудың (диверсификациялаудың) принципін ұстануы ... ... ... әр ... ... ... керек. Бұл салымдардың
тәуекелділігін азайту үшін қажет. Мысалы, инвестор өзінің барлық ақшаларын
бір компанияның ... ... ... Бұл жағдайда ол акция курсының
нарықтық ауытқуына толық тәуелді болады. Егер ... ... ... ... ... ... онда ... табысы
неғұрлым аз ауытқитын біршама компаниялардың акциясына тәуелді болады. Егер
инвестор әр тараптандыру ... ... ... ... ол ... ... ... деп аталатын бағалы қағаздардың
жиынтығымен ... ... ... ... объектілері ретінде әртүрлі
бағалы қағаздар: акциялар, ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігі ақша түрінде ұсынылуы мүмкін. Қоржындағы
қағаздардың көлемі де әр түрлі ... ... ... ... ... ол ... немесе залал әкелуі мүмкін және тап сондай
тәуекелділіктің де сол және басқа да ... ие. ... ... ... тізбесін де, көлемін де инвестор өзгерте алады.
Қоржынды құрастыру кезінде инвестор келесі ... ... ... ... ... ... ... мерзімін, бағалы қағаздар
типін.
Инвестор ... ... ... ... бір типтерді
қалыптастырады. Келесі типтерін бөліп көрсету қабылданған: ... тип ... ... ... тип — табыс қоржыны.
Қоржынның бірінші типінің мақсаты өсімді ... ... ... алу есебінен емес, бағалы қағаздардың бағамдық ... ... алу ... ... Бұл ... ... басым бөлігін
акция құрайды. Күтілетін капитал ... және ... ... ... ... ... ортасынан, таш да басқа қоржынның
түрлерін, атап айткаңда: агрессивті, ... және ... ... бөліп
көрсетуге болады. Агрессивті есім қоржындары капиталдың максималды ... Бұл ... ... тәуекелділікпен байланысты екенін көрсетеді,
бірақ эмитент-кәсіпорындардың қолайлы дамуы көзінде ол үлкен табыс әкелуі
мүмкін. ... бұл ... ... тез ... жас ... керсетілуі мүмкін. Консервативтік қоржынның өсімі негізінен
ірі, жақсы белгілі және тұрақты компаниялардың ... ... ... тәу ... де аса ... ... Қоржынның орташа өсімінде
агрессивті қоржынға да, ... ... да тән ... болады. Оның құрамына сенімді кәсіпорындармен қоса ... жас ... да ... ... ... ... жеткілікті
жоғары табысқа және тәуекелдің орташа деңгейін ұстауына ... ... ... ... ... ... ... табыс алу
болып табылады. Қоржынның бұл типі тәуекел ... ... ала ... ... ... ... және онда тәуекелділіктің деңгейі нольге
тең болады. Қоржындардың аталған типін инвестициялау ... ... ... ... қағаздар алынады. Оның құрамына енетін қорлардың
инструменттеріне байланысты ... ... ... ... және
облигациялар болып бөлінеді. Конверттелетін (айырбасталынатын) ... ... және ... ... ... қоржын оны
құрайтын бағалы қағаздардың есебінен нарық коньюктурасы мүмкіндік беретін
болса, онда оларға жай ... өзі де, ... ... ... ... жағдайда, қоржын инвестициясы тек тәуекелділік төмен болған көзінде
ғана ... ... ... нарығының қоржындары (портфелі) капиталды толық сақтау мақсатынан
тұрады. Оның құрамыңа ақшалай қаражат пен тез сатылатын активтер ... де ... ... ... ... бағамын көрсетсе, онда ол шетелдік
валютаға айырбасталуы мүмкін. Сөйтіп, салынған капитал ... ... өз ... ... ... қоржындары облигациялардың
есебінен ... және ... ... ... ... табыс
әкеледі.
Қоржындардың өсуіне қоржынға енген құрылымдардың өзгерісі ... әсет ... ... ... ... құрамға және құрылымға ие.
Қоржын қызмет етуінің уақытына байланысты мерзімі шектелген ... ... ... ... ... ... тек ... табуға талпында жасап қана қоймай,
алдына-ала уақыты белгіленген кезеңнің шегінде ... ... ... ... шектелмеген коржынның уакыты шектеліп белгіленбейді.
Мүмкіндігінше толықтырылатын, қайтарып алынатын және ... ... ... ... ... ... салынған ақша
қаражаттарының есебінен емес, сыртқы ... ... ... ... ... ... алынатын қоржындар бастапқы салынған
қаражаттардың бір бөлігін қайтарып алуға жол ... ... ... ... ... ... ... кезең бойына тұрақты көлемін
сақтайды.
Инвестиция — экономиканы дамудың ... және ... ... ... ... ... ... дамытуды көздейтін басты фактор.
Инвестициялардың мақсаты жаңа технологияларды, алдыңғы қатарлы
техниканы және ноу-хауды ... ішкі ... ... ... ... және қолайлы қызмет көрсету; отандық ... ... ... және ... ... ... және ... өңдірістерді дамыту, Қазақстан Республикасының шикізат кездерін
тиімді және кешенді ... ... ... ... пен ... ... жаңа ... орындарын құру; жергілікті мамандардың
үздіксіз оқу жүйесін енгізу, олардың біліктілік ... ... ... ... ... ету; ... табиғат ортасын жақсарту болып
табылады.
Шетелдік инвестициялар Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларының
жарлық ... ... ... ондағы қабылданатын шешімдерге өз
үлестерін және құқықтарын қорғауына болады./9, №12/
1.2 Инвестициялардың түрі және ... ... ... ... ... ... "Инвестициялар"
түсінігі - көп қырлы құбылыс, оның бірнеше мағыналық түрлері бар:
- ең алдымен, инвестициялау ... сөз ... ... жөнінде айтылады. Оларды енгізу арқылы өндірістік процесс
жүзеге асырылады;
- соңғы кездері бағалы қағаздарды, ... ... алу ... ... ... ... шектеуші сипатта болады, өйткені кең мағынада
алғанда, ол әр алуан текті операциялардың ... ... бар ... ... ... ... осы процестің әлеуметтік-экономикалық ... ... ... дамуын қамтамасыз ететін белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... қолданылады. Бұл
мағынада, халықаралық экономикалық ... ... ... капитал қозғалысы динамикалық категория қызметін атқарады.
Халықаралық капитал өз қозғалысында әр түрлі факторлармен және ... әр ... ... ... ... ... ... пайда алу
ерекше орын алады, ол әр алуан формада болуы ... ... ... ... ... ... және жер өсімі.
Әлемдік аренада капитал әр түрлі институционалдық инвесторлар арқылы
екі формада болады:
- кәсіпкерлік капшпал;
- ... ... ... өзі ... шаруашылығының кез келген саласына
салынуы мүмкін, ол мына ... ... ... ... ... ... қор құндылықттарын саптып алу және сату; шетелдерде
өздерінін кәсіпорындарын сату, төл компаниялар мен филиалдарды ... ... ... құру және ... ... бағалы қағаздарды немесе мүлікті меншіктену құқығының
болуына байланысты ерекшеленеді. Барлық жағдайларда ... ... ... ... ... дәрежесі айқындалған.
Бақылау қызметін жүзеге асырудың толықтығы ... ... ... ... ... ... ... (портфельдік) инвестициялар. Тікелей
инвестициялар шетелдік кәсіпорындарды тікелей басқаруға құқық береді және
инвестор өндірісті ... ... ... қатысады.
Екінші жағдайда, шетелдік кәсіпорындарды бақылау құқығы едәуір
тарылады және оның ... ... ... ... ... алумен
шектеледі. Тікелей және портфельдік шетелдік инвестицияларды шектеудің
маңызды әдістемелік мәні бар, алайда ... ... ... ... ... ... ... төмендегі белгілерде айқын көрініс
тапқан: қолданылу мерзімі бойынша портфельдік инвестициялар уақытша болып
есептеледі және ... ... ... Ал ... инвестициялар
экономиканың дамуын қаржыландыруға ұзақ мерзімде әсер етеді.
Табыс алу ауқымы бойынша, портфельдік инвестициялар банктік ... ... ... ... ... алу мақсатын көздейді. Тікелей
инвестициялар инвесторға табыс ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік пайда, қызметтердің барлық бағыттары
бойынша фирманы ... ... ... ... ... (сауда,
инвестициялау, қаржыландыру, кооперация, ғылыми-техникалық қызмет көрсету).
Елдің ұлттық ... ... ... ... ... меншік
шетелдік инвестор полюсіне қарай ығысуын туындатады. ... ... ... ... ... аяғында болды.
Бұл әлемдегі миграцияланатын капиталдың теңбе-тең күшеюі арқылы жүріп
отырды. Жиынтық капитал 1995 жылы 1258 млрд. долларға жетті, ол 1990 ... ... 3 есе көп ... ал ... ... ... тікелей инвестициялар едәуір ұлғайды. Оның деңгейі
1995 жылы 325 млрд. долларға жетті, яғни ... ... 3,5 ... ... ... ... ресурстардың ағымын
екі себеп ынталандырады: жекелеген елдердің дамуының біркелкі еместігі және
индустриалдық елдердің жедел өсуі. ... ... ... ... саламен салыстырғанда әлемдік сауданың жедел өсуіне ықпал етті.
Осылайша, 1990-1995 жылдары әлемдік экспорт 1,5 есеге өсті, өзгеріссіз
бағалар ... ол ... өсу ... 2-3 есе көп болды. Шетелдік
тікелей инвестициялардың сомасының ұлғаюы ... ... ... ... ... зор ... етті, ал тармақталған жүйесі 250 мың
филиалдан тұратын 40 мың трансұлттық корпорациялар ... ... ... ... ... ... ішкі фирмалық жеткізулерді құрады.
Дамыған елдердің инвестициялық саясатының ерекшеліктері: Ғылыми-
техникалық революция ... ... ... ... ықпал етуші
факторларды дамыту белсенді түрде жүргізілуде. 60 - 80-жылдары өндіріс ... ... ... ... ... өте жоғары қарқынмен дамыды.
Мысалы, егер 1960 жылы тікелей шетелдік инвестициялар көлемі 66 ... ... онда ... олар 8 ... өсті. Бұл жиырма жылдық кезең дамыған
елдер экономикасын инвестициялауға дамушы елдер экономикасынан шығатын
шетел ... ... ... ... ... 306 ... ... күресті қатаң жүргізудің негізі болып табылады. Осы
мезетте жаңа халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жүріп жатты. Бұл құбылыс сөзсіз, ... ... және ... ... ... ... ... қозғалысының тарихында аталған кезең былайда
ерекшеленеді, яғни капиталды шетке шығарудағы күштердің ... ... ... ... ... үшін төмендегідей мысал келтіруге
болады:
Екінші дүние жүзілік соғыстың ... ... ... ... ... оның үлесінде жалпы көлемнің 40%-тен астамы болды, ал АҚШ
үлесі 20%-тен аз ғана ... 1960 ... ... ... арақатынасы
сәйкесінше 20% және 55% болды.
АҚШ-тың алдыңғы қатарлы рөлі 60-жылдардың ортасына дейін байқалды,
бірақ та осы ... ... ... ... ... барлық түрлері
едәуір көп болды.
Сонымен бірге, соғыстан кейінгі жылдары АҚШ-тың ... ... ... ... және жеке меншік саудалық капитал
экспортында АҚШ елеулі үлес алады және олар көп жағдайда ... ... ... Бұл ... ... сол ... ... ықпал ету
орбитасын енгізу.
Сөзсіз түрде мынаны атап өту керек, яғни шетелдік жеке ... ірі ... бірі ... тікелей шетел инвестициялары
қарастырылды. Бұл кезде статистикалық мәліметтер көрсеткендей, кәсіпорындар
мен тікелей объектілердің акцияларының ... ... ... ... ... ... американдық корпорацияларға, бәсекелестерге қарағанда өте жоғары
көрсеткіштерге ие болуға мүмкіндік береді, ал ... ... ... ... ... балансындағы пассивтің белгілі бір үлесінің орнын
толтырады және ... ... ... ... ресурстарды
толықтырады.
Енгізілген американдық капитал ... ... ... ... мынандай санын тұтынады, яғни оның шамасы ... ... ... ... ... капиталды шетке шығарудан мынандай экономикалық тиімділік ... ... ... ... ... ... ... нарықтағы
тауарлар қозғалысы 5 есеге көп болады.
Біздің ойымызша, шетелдегі американдық кәсіпорындар кешенін АҚШ-тың
екінші экономикасы деп ... өте ... ... ... ... ... елдер үкіметінің басқару және ынталандыру тәжірибесінің
жеткіліксіздігі ықпал етеді.
Импорттық капиталды қабылдау, сонымен ... ... ... ... ... ... ... мынаған ықпал етті, яғни
американдық капитал халық шаруашылығының ... ... ... ... ... Батыс Еуропадағы АҚШ-тың тікелей инвестицияларының
аймақтық кесіндісі барлық инвестициялардың 40%-не жуық ... Осы ... ... ... ... бар, ... ... жоғары
деңгейі бар және қолайлы инвестициялық климаты бар өнімді өткізудін сыйымды
нарықтарын іздестіреді.
Американдық капиталды ... ... ... ... сан ... ауыл ... ... жасау, химия, дәрі-дәрмек, мұнай
химиясы, әскери өнеркәсіптік салалары.
Әлемдік аренада 60-жылдардың ... ... ... ... ол төмендегі сәттермен анықталды.
Көптеген дамыған елдерде энергия ресурстары болмады да, белгілі бір
шикізаттық тәуелділікте ... ... ... ... ... бағамының
төмендеуі орын алды, батыс - еуропалық және жапондық кәсіпорындардың
мүмкіндігін ... ... ол ... аренада американдық капиталдың
жағдайының нашарлауына әкеліп соқты.
70-жылдардың басына қарай көптеген американдық өндірістер ... өз ... ... және ... ортасына қарай АҚШ-тың
тікелей инвестицияларының өсу қарқыны ... және ... ... ... ... ... айта ... жайт, американдық капитал ... ... ... елдер экономикасы ЖИЕ және мұнайды экспорттаушы
мемлекеттер тобын туындатты, ... өз ... ... ... ... бар.
Капиталдың күшті экспортерларының бірі ретінде Жапония ерекше орын
алады, ол ... ... ... ұзақ ... ... ... ... 60-жылдары тікелей инвестициялардағы Жапонияның үлесі 0,5%-ті құраса,
1985 жылы ол ... ... ... ... өз капиталын орналастырудың негізгі
аймақтары - бірінші ретте дамушы елдер, ... ... ЖИЕ ... ... ... әлемдегі оның үлесінің ... атап ... 75 ... жылы Жапония мен АҚШ-тың тікелей инвестициялары 10 млрд.
доллардан асты, ол ... ... 1/4-не тең, ... ... ... ... қарқыны "АҚШ - Жапония - Батыс Еуропа" үшбұрышында
өткір ... ... ... қарай тікелей инвестициялар 725 млрд. $-ға жетті,
қазіргі кезде Жапония ... өте ... ... бола отырып, шетел
тауарларына "ашық есіктер" ... ... ... ... ... ... ... даму моделіне АҚШ-қа әскери тәуелділігі жағдайыңда
жетті, АҚШ пен Батыс Еуропаның ықпалы әсерінен ... ... ... ... жылғы жапондық мысал, ауыл шаруашылығы, мұнай және ... ... ... ... ... ... салуды көрсетіп
отыр. Экспансия құралдарының күрделі байланысуында ТҮК өзінің енгізілу
аймағын едәуір ... Бұл ... ... ... ... ... капиталдың ағылып келуіндегі түбегейлі өзгеріс 1984 жылы
болды, яғни осы кезде АҚШ-тың күшті ықпалымен шетелдің қаржылық ... үшін ... ... ... ... ... ... импорты
және ұзақ мерзімдік капиталдың экспорты ырықтандырылды.
Капиталдың әлемдік ... ... ... ... ... ... ... отыр, оған үш масштабты фактор ықпал етті:
- екінші дүние жүзілік ... ... ... Франция, Голландия және Бельгия капиталы ұмтылатын Азия
мен Африка территориясында отарлау режимінің болуы;
- Батыс Еуропа интеграциясының күшеюі.
Соғыстың ... және ... ету ... ... ... ... күрделі өзгерістерді туындатты.
Еуропалық Одақ елдеріндегі сыртқы ... ... ... еуропалық компаниялардын елеулі қаржылық ресурстарының, сонымен
бірге долларлық резервтердің үлкен ... ... ... ... бастап Еуропаның өнеркәсіптік ... ... ... ... ... берді. Олар
өнімнің техникалық деңгейі, ғылыми ... өсуі ... ... ... ... ... ... бірге Жапонияның экономикасы басымды бағыт болып
табылады. Дегенмен, Еуропа терең энергетикалық және шикізаттық тәуелділікте
бола ... өз ... ... ... дүние елдерінің қазба
өнеркәсібін сақтауы тиіс.
Соғыстан кейінгі Еуропада елдердің дамуы әр түрлі ... ... топ ... алда ... ... Франция, Бельгия сияқты
елдер дамудың жоғары қарқыны бар ... ... ... ... ... ... мәжбүр болды.
Соғыстан кейін, күйреген Германияға 1948 жылы дамыған ... кіру үшін 10 ... ... ... ... Германдық капиталды
талқылау нәтижесі, егер 1946 жылы оның бастапқы деңгейі нөлдік капиталмен
анықталса, ал 1985 жылы ... ... ... ол ірі ... 4 - орынға көтерілгенін көрсетті.
Капиталдың салынған жері бойынша Швейцария мен ... ... ... ... - 90-жылдарда Канада елеулі инвестор болып отыр, ол шетел
инвестициялары ағымының ... мен ... ... Оның ... бірі ... ... канадалық банктер өз кәсіпорындарына
және капиталды қабылдайтын елдер кәсіпорындарына несиелік қызмет көрсетеді.
Көптеген ... ... ... ... канадалық капиталдың
қатысуы айқын көрсетілген.
Осылайша, әлемнің саяси картасының басым бөлігі Жапония, Батыс ... ... ... ... ... ... толықтырылған.
Осы елдердің банктік жүйелері шетелдегі тармақталған жүйені тормен орап
тастады. Тармақталған жүйенің едәуір бөлігі ... ... ... дамуының қазіргі тандағы кезеңінің ерекшелігі мынада: яғни
банктік институттар ... ... бір ... ... ... ... араб елдерінің қаржы институттары ерекше рөлде.
Бәсекедегі маңызды рөлді 1978 жылғы АҚШ-тың федералдық заңы ойнады.
Мынаны зор сенімділікпен атап өтуге болады, яғни осы ... ... ... ... ... ... тенденциясын күшейте отырып,
бәсекелестік ... жаңа ... ... 97 ... ... ... ... қатар, Азия-Тынық мұхиты
(АТМ), Шығыс Еуропа, ТМД ... де ... бір ... ... ... ... жүзеге асырғандарын айырықша атап өткен
жөн./12,97 бет/
Кесте 1-Дамыған елдердсгі капиталдың халықаралық қозғалысының
құрылымы (млдр.$)
|Елдер |1987 ж |1991 ж |1993 ж |
| ... ... ... ... ... |
| ... |кіруі |шығуы ... ... ... | |100,0 |100,0 ... | | | ... қаржылар | |5,0 |10,0 ... ... | | | ... ... |100,0 |3,5 |3,2 ... ... |38,9 |10 |6,8 ... тыс қаржылардың |59,4 |0,4 |- ... | | | ... мен ... өз | | | ... | |92,3 |49,4 ... қурылыс салушылар |1,7 |1,2 |2,0 ... ел ... |- |1,5 |38,6 ... ... ... ... инвестициялардың көлемінде бюджеттік
қаржылардың үлесі жылдан-жылға төмендеуде. Егер бұл көрсеткіш 1990 ... ... тең ... 1995 жылы — 5,0 ... ал 2000 жылы -10,0 ... ... мен ұйымдардың қаржыларының үлесі, ... ... 49,4% ... отыр. Он жыл ішінде жеке құрылыс ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметін реттеуде шетел инвестицияларын
тарту мен ... ... ... рөл ... Кестедегі көрсеткіштерге
жүгінсек, олардың үлесі 1995 жылғы 1,5 ... 2000 жыпы 38,6 ... ... ... ... ... ... АҚШ, Ұлыбритания,
Оңтүстік Корея т.б. алып отыр. Айта кететін бір ... ... ... ұйымдастырушылық-құқықтық және ... жиі ... ... шаруашылығының салалық және ... ... ... т.б. ... ... және ... ... үшін инвестициялық қызметтің, оның
ішінде шетелдік инвестицияларды тартудың негізгі қағидаларының тұрақты
болуы өте ... ... ... ... қызметтің экономикалық
және әлеуметтік қағидасы негізгі болып саналады. Осы ... ...... инвестициялық жобаның жоғары ... ... мен ... ... берудің қолайлы жағдайларымен,
жоғары бәсекелестігімен ерекшеленуі.
Шетел инвестицияларын тартудың тағы бір негізгі ...... ... екі ... да ... ... ... тәжірибе
көрсеткендей, біржақты табыс алуды қуалау тек ... ... ... ... ... екі ... ұтылып
қалуы мүмкін.
Біздің жағдайымызда, шетелдік инвестициялық қорларды ... ... ... ... ... және экологиялық қауіпсіздігін
сақтау және ... ... ... ... ... ... негізін құрайтын кәсіпорындарды шетелдік ... ... ... елде ... ... ... ... толық қолдауға
болмас. Практика көрсеткендей, олардың ... ... ... ... және ... мүдделерімізді, әсіресе ... ... ... жоқ. Және де, ... ... ... өндіруші салаларына көңіл бөлуде, ол республика халық
шаруашылығы құрылымының ... ... ... әсіресе Қазақстанның
басқа елдер алдында ауыл шаруашылық өнімдеріне тәуелділігін қалыптастырады.
Сондықтан, шетелдік ... ... ... асырылатын
инвестициялық жобалар, тұтынуға дайын сапалы өнімдер шығару негізінде,
елдің экспорттық мүміндіктерін жоғарылату және ... ... ... ... бағалануы тиіс. Түптеп келгенде, республика ... ... таза ... ... ... шикізат
өнімдерін беретін салалардың даму полигонына айналдырмау керек./28, 180
бет/
Маңызды қағидалардың бірі — ... ... ... мен
инвестициялық жобалардың ашық, жариялылық негізде болуы. Инвестициялық
жобалардың негізгі көрсеткіштері және жүзеге ... ... ... алдын ала белгілі болуы шарт. Және де қоғамдық ... ... ... Бұл ... сөз мемлекеттік құпияны құрайтын
нысандар туралы болып ... ... ... ... ... дұрыс басқару үшін қажет болса,
шетелдік инвестицияларды тарту формалары нақты ... ... ... қолайлысын тандап алу үшін қажет. Тікелей инвестициялау — шетел
инвестицияларын тартудың тиімді және ... түрі ... ... ... және ... сфераға бағытталуымен ерекшеленеді. Ол
халықаралық ... және ... ... ... ... ... біріккен кәсіпорындар құру негізінде ... ... ... ... ... Қабылдаушы елдерде жаңа
құрылыс, болмаса жекешелендіру (жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды сатып
алу) негізінде шетелдік ... құру - осы ... бір ... ... ... ... бұл формасы халық шаруашылығының
аумақтық, салалық құрылымын ... ... оның ... бағытын жою
және экономика мен өнеркәсіптің негізгі салаласын ... ... үшін ... ... ... өндіргіш қондырғыларды және ... ... ... алу ... ... ... жұмыс түрлерін
атқару жөнінде келісім жасау сияқты ... ... ... ... емес формасы да қолданылуда. Бұндай лизинттік келісімдер
қабылдаушы жақ үшін ... және ... ... ғана ... сонымен
қатар ғылыми-техникалық үрдісті жеделдетуге мүмкіндік береді.
Несиелер мен займдар да ... ... ... ... ... ... олар ... кезеңнің қарыздарын ұлғайтады. ... ... ... ... ... өз ... ... 2-3 есе қымбатқа түсуі мүмкін.
Шетелдік инвестицияларды тартудың келесі бір формасы — ... Бұл ... ... алу ... реті мен ... ... концессияға алушының қоршаған ... ... және ... пайдалану жөнінде міндеттемелері, жергілікті жұмыс күшін
пайдалану жағдайлары және т.б. көрсетіледі. Егер ... ... ... ... ... ... болса, онда қабылдушы елге экономикалық
тәуелсіздігінен айрылу қаупі туындайды.
Жоғарыда келтірілген кестеде көрсетілгендей, мемлекеттің инвестициялық
жобаларды бағалауы ғана ... ... ... шетелдік инвестицияларды тарту
формаларын таңдауы да стратегиялық мақсаттар мен жоспарлардың ... ... ... ... ... мен ... пайдалану —
ұзақ мерзімдік стратегиялық мақсаттарды жүзеге асырудың тактикалық жолдары
екендігін көрсетеді. Осы стратегияға ... ... ... бойынша
тартылатын шетел инвестициялары көбінесе төменгі екі бағытта пайдаланылуы
тиіс: а) алдымен — капиталды, ... ...... ... соң — ғылымды
көп керек ететін салаларды дамыту; ә) шетелдік инвесторлардың қаржыларын
экономиканың жеке ... ... ... 163 ... инвесторлардың қызметі мен тартылған инвестициялық қорларды
тиімді пайдалануға ұйымдық-құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ішкі ... т.б. ... ... ... мемлекет жоғарыда айтылған
мәселелерді дұрыс шеше алады. Әзірге, осы ... ... ... жиі өзгертілуіне, инвестициялық ... ... ... ... ... басқару органдарының тізімі мен
құзырының жиі өзгертілуіне, билік құрылымдарының сыбайлас жемқорлығына т.б.
байланысты шетелдік ... ... ... ... ... ... біржақты пайда көздеуге мәжбүр.
Сол себептен, біздің ойымызша, мемлекеттің инвестициялық қызметінің
негізгі бағыттары ... ... ... ... ... кепілдік беретін құқықтық, қаржылық,
сақтандырушылық т.б. механизмдерді жетілдіру;
- олардың инвестициялық келісімдерде көрсетілген міндеттемелерін ... ... ... ... мен ... ... ... үшін
инвестицияларды тартудың ор түрлі әдістері мен жолдарын кеңінен қолдану;
- ... және ... ... ... ... ... ... экспорттық әлуетті жоғарылатуға қаржы жүмсауын
ынталандыратын механизмдерді ... және іс ... ... ... ... ... және экономикалық жағынан артта
қалған аудандардың (қалалардың) дамуына ... ... ... ... ... ... ... беру;
- экономиканың аграрлық және инфрақұрылымдық салаларына ... ... және жеке ... ... қаржы-
бюджеттік, салықтық, несиелік т.б қолдау жасау.
Жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... ... саналады, олардың нақты құрамы экономика дамуының тиісті
кезеңіне сәйкес жүргізілетін мемлекеттің ... ... ... ... және оның ... ... ... Мемлекеттің
құрылымдық саясатын іске асырудың ... ... ... Осы ... ... ... ... талдап-зерттейтін болсақ, онда
төмендегідей зандылықтардың қалыптасқанын байқаймыз:
- мемлекеттік күрделі қаржы келемінің, әсіресе, өндірістік сфераға ... ... және ... ... жіберілуіне байланысты, жалпы күрделі
қаржы көлемінде өтелімдік төлемдер үлесінің азаюы;
- құрылыс өндірісінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... тозу деңгейінің жоғарылауы;
- экономиканы нарықтық қатынастарға бейімдеу реформалары тыңғылықты
зерттеусіз, асығыс жүргізілуі себебінен ... ... ... құрылыс объектілерінде аяқталмаған өндіріс көлемінің өте жоғары
болуы;
- халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... шетелдік инвестицияларды тарту
мен ынталандырудың нормативтік-құқықтық негіздерінің тұрақсыз және әлсіз
болуы./30,№5/
Жоғарыда ... ... жою ... мемлекеттің қазіргі
инвестициялық саясатын қалыптастыру мен жүзеге асыру ... ... ... Сөз, біріншіден, инвестициялық қорларды тек ... ... ... ғана ... ... ... экономикалық тәуелсіздігінің негізі болып саналатын халық
шаруашылығының басыңқы бағыттарын дамытуға жұмылдыруда болып ... осы ... ... асыру механизмі күрделі қаржы
көздерінің жүйесі сан-салалы, өрі ... өз ... ... ... ... ... ететіндей болып
құрылғаны дұрыс. Осындай механизм шетелдік ... ... ... үшін де ... халық шаруашылығы салаларының өндірістік қорларын тезірек
жаңартуға мүмкіндік беретін жеделдетілген өтелім саясатын іс жүзінде, нақты
жүзеге ... ... ... салалар мен өндірістерді ... ... ... ... мен ... ... жүргізілуі тиіс.
Жоғарыда керсетілген шаралар әлеуметтік-экономикалық дамудың орта және
ұзақ мерзімдік кезеңдерін қамтитын стратегиялық жоспарлар жасау кезінде
ескерілуі ... Осы ... ... ... және ... ... жасалатын бағдарламалармен тығыз байланысқан, арнаулы мемлекеттік
инвестициялық бағдарламалар жасалынады.
Осы бағдарламаларды ... ...... ... ... бірі — құрылыс саласының арқасында ғана ... ... ... ... негізін құрылыс жұмыстарын кешенді түрде жүргізетін
құрылыс-монтаж ұйымдары құрайды. ... ... бұл ... ... ... ... ... қатынастарды қалыптастыруға, ... ... ... құрылыс өндірісінің көлемінің өсуін
экономикалық ынталандыру тетіктері мен ... ... ... ... ... ... жатыр.
Инвестициялық-құрылые үрдісіне мемлекеттің реттеушілік ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей шаралар жатады:
- құрылыс кешенін қаржыландыруды орталықсыздандыру;
- құрылыс ұйымдарының материалдық-техникалық, қаржылық мүмкіндіктерін
барынша ... ... ... ... ... ... тапсырыс берушілер мен оны ... ... ... ... араласу шараларын қолдануды
жою;
- мердігерлік сауда (тендер) жүйесін қалыптастыру;
- ... ... ... ... ... ... ... түрлерін таңдау мен жұмыс түрі бойынша мамандандырылуына
толық еркіндік беру.
Дегенмен, қазіргі кездегі осы саланың дамуын ... ... ... ... ... жою, ... саланы
реформалау үрістері кедергісіз, ауыртпалықсыз және жан-жақты ... ... ... ... ұйымдары өздерінің материалдық-техникалық базасы,
ұйымдық құрылымы, мамандандырылуы, қаржылық ... ... ... Сол себепті, жоғарыда аталған үрдіс осы ерекшеліктерді ... ... ... кешенінің дамуын реформалауда мемлекеттің атқаратын ролі — ... ... ... ... ... ... Бұл ... екі бағытта жүргізіледі: а) заңдар, ... ... ... да ... актілерді қабылдау. Олар құрылыс өндірісіңде шаруашылық
жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... жағдайда қолданылатын әкімшілік, экономикалық
санкцияларды анықтайды; ә) экономикалық ... ... ... ... ... және ... мөлшерлемесінің деңгейін, бағаны
т.б.) белгілеу.
Сонымен қатар, мемлекет республиканың ішкі құрылыс ... ... ... асырады. Олардың қатарына шетелдік фирмалармен қатар,
қазақстандық құрылыс-монтаж ұйымдарының (мердігерлердің) ... ... ... құрылыс тендерлерін жүйелі түрде ... ... ... ... ... ... реттеулерді қолдану, республика аумағында құрылыс жұмыстарын
жүргізу жөнінде шетелдік ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы кадрларды пайдалануды
белгілеу т.б. шаралар жатады./31,№3/
Құрылыстық сауда-тендерлерді ұйымдастырудың негізгі қағидалары ретінде
төмендегілерді атауға болады:
- ... ... пен ... ... алынған түрі
инвестордың инвестициялық-құрылыс қызметіне және мүмкіндіктеріне сай болуы;
- үміткер-мердігерлердің меншік түрі мен ... ... ... орналасқанына қарамастан, оларға тең құқық беру;
- ... ... ... үміткер-мердігерге өзінің монополиялық
мүмкіндіктерін пайдалануына жол бермеу;
- мердігерлік ... ... ... ... ... жауапкершілігін қамтамасыз ету, т.б.
Нарық қатынастарының кеңеюі жағдайында инвестициялық-құрылыс кешенінің
дамуып реттеуде мемлекет тарапыпан құрылатын тендерлік және ... ... де ... рөл ... Егер ... ... мен мердігерлік тендерлерге қатысушылардың ұсыныстарын дұрыс
бағалауға мүмкіндік беретін барлық ... ... ... ... ... ... мемлекет үшін экономикалық, әлеуметтік және
экологиялық ұтымдылық тұрғысынан осы ұсыныстар жобасыпың үстінен ... ... ... ... ... ... ... жатқан объекгілер саны әлі де көп. Құрылыс жүріп ... ... ... шешімдерді бүзу фактілері де кездеседі.
Осы жағдайлар, орталықта жене жергілікгі жерлерде ... ... ... ... ... бақылау жұмыстарып жүргізуге құқық беретін арнаулы лицензиялау
қызметін ұйымдастыруға қажеттілік туғызды.
Сонымен қатар ... ... ... нормативтік-құқықтық және
ұйымдастыру негіздерін қалыптастырады. Венчурлық бизнестің ...... мен ... ... ... негізінде өнімнің жаңа
түрлерін өндіруді құру мен игеру, негізгі қорларды жеделдетілген өтелім мен
жабдықтарды (қондырғыларды) ... ... ... жүзеге асыру,
шығарылатын өнімнің жоғары бәсекелестігінің арқасында қаржылық табыстарға
қол жеткізу болып табылады.
Дегенмен, инвестициялық-құрылыс ... ... ... ... ... ретінде макрокөрсеткіштер саналады. Олардың
қатарына күрделі қаржы көлемі мен ... ... ... ... ... ... қалыптастыру көздерінің
параметрлерін, құрылыс-монтаж жұмыстарының көлемін т.б. жатқызуға болады.
Соңғы көздері ... ... ... ... ... ... ... оны есептеу базасы әлсіз (негізгі қорлардың тозу
деңгейінің жоғарылығы) және де ... бір ... ... "жеп" қойып
отыр. Осыған байланысты, үкімет халық шаруашылығы ... ... ... және ... ... қаржыландыруды ұлғайту шараларын
іздестіруге мәжбүр болып отыр.
Әрине, Бұл істегі ең негізгі бағыт — жеке ... ... өз ... ... ... ... ... қалыптастыру көздерінде экономиканың мемлекеттік
және жеке меншік ... ... ... және де ... ... ... да рөлі ... тиіс. Бұл жағдайда,
үкімет үшін ... ... ... бюджеттік қаржыландыруда қатал
саясат ұстауына мүмкіндік туар еді. Егер ... ... мен ... ... ... ... үшін ... қолданатын болса,
онда үкімет шешімдері негізінде мемлекеттік күрделі қаржының ... ... ... ... ... деп ... ... макродеңгейдегі мемлекеттің реттеушілік рөлі республикалық және
жергілікті бюджеттердің шығындарын қай бағытта пайдалануды анықтауда ... Ал, егер ... ... ... ... ... ... онда, соңғы кездері басыңқы ... ... ... Сөз ... және ... кешендер салалары
туралы болып отыр.
Күрделі қаржының аймақтық құрылымын талдауда үш ... ... ... - ... бюджеттердің (облыстық, қалалық, аудандық) кірістері мен
маңызының жоғарылауы, әлеуметтік-шаруашылық жағынан артта қалған республика
облыстары мен аудандарын артықшылықпен дамыту ... ... ... ... аймақтардың табиғи-экономикалық әлуетін толық пайдалану.
Ғылыми-технологиялық және индустриалдық ... ... ... ... ... ... ... жеделдетуге, шетелдік
инвестицияларды тартуға, барлық ... ... ... ... ... бірлескен кәсіпорындар құруға жағдай
жасауға тырысады.
Табиғи байлығымен және экспорттық әлуетімен ерекшелінетін аймақтардың
дамуына мемлекет алдыңғы ... ... ... және ... ... ынталандыру механизмдерін қалыптастыру арқылы реттеушілік
әсер етеді. Бұл жерде мемлекет екі мақсатты көздейді: а) ... ... ... мен ... игеру; ә) өнделген өнімнің әлем
нарығындағы бәсекелестігін жоғарылату. Ауыл шаруашылығы дамыған аймақтарда,
экономиканы ... ... ... ... алдыңғы қатарда
ауылды кіші индустриалаңдыруды ынталандыру шараларының ... ... Бұл шара ауыл ... ... тауарлылығын арттырып қана
қоймай, ... ... ... еңбек ресурстарының жұмыс бастылығы
деңгейін жоғарылатады./32, 217 бет/
Күрделі қаржыны ... ... ... оның ... ... көрсеткіштер динамикасын талдау маңызды орын алады.
Ол төменде көрсетілген шығындардың көлемдерінің өзара ... ... ... ... ... олар негізгі қорлардың ынжық бөлімін
құрайды;
- жабдықтарды (техника түрлері, ... ... т.б.) ... ... ... олар ... ... белсенді бөлімін құрайды;
- басқа жұмыс түрлері (жобалау-ізденіс қызметі, қосалқы және уақытша
қондырғылардың ... ... ... ... 30 — 35 жыл ... ... қорлардың
белсенді бөлігін құруға жұмсалған шығындардың үлесі өскені байқалады (37 ... ... ... қаржының өте үлкен бөлігі ... ... ... ... ... ... байланысты, құрылыс-монтаж
жұмыстарының үлесіне тиеді. Сондықтан, барлық қаржыландыру көздері есебінен
құрылған күрделі қаржыны ... ... ... ... ... ... жұмсау, қазіргі кезде күрделі қаржыны орынды
пайдалану бағыттарының бірі болып есептеледі.
Күрделі қаржының көлемін, ... ... ... ... баға ... ... орны зор. ... қатынастарға
өту кезеңінде инвестициялық қызмет сферасында мемлекеттік билік ... ... ... ... мен құрылыс өндірісіне
қатысушылар үшін міндетті болып табылатын ... ... ... ... болғаны жөн. Мемлекет осы бағалар жүйесін қолдану ... ... ... ... ... ... қуаттар мен
әлеуметтік сфера ... іске ... ... ... ынталандыруға бағытталған өзінің бақылаушылық функциясын
жүзеге асырады.
Ал, реттелмелі бағаларға келсек, оларды ... ... ... осы
бағалардың жоғарғы жене төменгі деңгейін белгілеумен шектеледі. Басқа
жағдайларда, нарық заңына ... ... ... ... ... ... ... осы жұмыстарға деген сұраныс
пен ұсыныстың өзара қатынасынан туындайтын еркін бағалар қолданылады.
Инвестициялық-құрылыс ... ... ... ... ... ... несиелік, салықтық тетіктерінің де бар екенін естен
шығармау керек, әсіресе олардың ынталандыру ... ... ... ... тиіс.
Жоғарыда аталған механизмдердің барлығын бір мақсатқа қол жеткізуге
жүмылдырып, өзара байланыстырып ... ... ... ... ... ең ... негізгі механизмі ретінде
жоспарлауды айтуға болады.
Нарық ... ... ... ... ... ... осы ... тиімді дамуын қамтамасыз етудегі ... ... ... ... ұзақ және ... ... инвестициялық-құрылымдық саясатты
қалыптастыру жөнінде тиісті басқару органдарына ұсыныстарды әзірлеу;
- кешенді ... ... және ... ... ... қаржының жалпы көлемі мен құрылымын және мемлекеттік
инвестициялардың көлемін анықтау;
- мемлекеттік және ... ... бар ... ... және ... инвестициялық-құрылыс қызметін көрсетуші
субъектілердің арасына конкурстық негізгі орналастыру;
- инвестициялық қызметті реттеу;
- республика және оның ... ... ... қызметтің
ағымдағы жағдайың және нәтижелерін талдау.
Жоғарықа жазылған жайттар инвестициялық-құрылыс кешенінің ... ... ... ... сонымен қатар, күрделі
құрылыс саласының негізгі ... ... ... де білген
жөн. Күрделі құрылыстың өндірістік қызметін сипаттаушы негізгі көрсеткіштер
қатарына төмендегілерді жатқызуға болады:
1) күрделі қаржы және мердігерлік жұмыстар ... ... ... мен ... қорларды іске қосу;
3) дайын құрылыс өнімі (құрылыс-монтаж ... ... ... ... ... ... ... басқа, аяқталмаған құрылыс көлемі, сыбағалы күрделі қаржы
және оның тиімділігі, т.б. көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... барлық
қаржыландыру көздері бойынша жұмсалатын күрделі қаржының ... ... мен ... ... ... анықталады. Басқа көрсеткіштердің
деңгейін анықтау үшін баланстық және техникалық-экономикалық есептеулер
әдістері ... ... ... ... ... саналады:
- негізгі қорлар, қондырғылар, өндірістік қуаттар және күрделі қаржы
баланстары;
- жұмыс ... ... ... ... қайта жарақтандыру,
реконструкциялау және кеңейту жоспарлары;
- құрылыс материалдарының негізгі түрлерінің ... ... ... ... ... есептері;
- сыбағалы күрделі қаржы нормативтері және басқа да нормативтер;
- ... мен ... ... ... мен ... ... ... көлемі мен оны пайдалану бағыттарына бөлу жоспары өнім
және қызмет көлемінің жоспарлы ... ... ету ... ... ... өндіріс салаларын дамытуға ... ... ... істеп тұрған кәсіпорындарды ... ... ... және жаңа ... мен объектілерді
салуға кететін шығындар жатады.
Жоспарда көзделген күрделі қаржы көлемі, материалдық өндіріс салалары
бойынша, төмеңдегілерді қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... ... маңызы бар кәсіпорындарды
қолдау;
е) жаңа қуаттар мен объектілерді іске ... ... ... ... ... ... заделін құру;
в) құрылыс сметасына енгізілмеген машиналар мен қондырғыларды сатып
алу.
Егер, жұмыс ... ... ... ... ... ... мен ... шараларын жүзеге асырғанда да ... түрі ... ... көрсетілген өсім көлемін өндіруді қамтамасыз ете
алмаса және ... ... ... сонда ғана жаңа кәсіпорын
салуға қаржы бөлінуі тиіс. Ол үшін ... өсім ... және ... ... бірліктеріне жұмсалатын сыбағалық күрделі қаржы, жұмыс
істеп ... ... ... қор ... ... көрсеткіштер мен
нормативтер қолданылады. Жоспарлы кезеңге арналған сыбағалық күрделі қаржы
нормативтері болмаған ... ... ... ... ... ... ... мүмкін, яғни осы ... ... ... ... және ... көлемі негізінде (ішкі салалық
құрылымның өзгеруін ескере отырып). Сонымен ... ... ... көлемін қор қайтару немесе қор ... ... ... жоспарлы кезеңде әсер ететін факторларды ескере отырып,
ірілей есептеуге де болады./33, 127 бет/
Күрделі қаржыға ... ... ... және ... емес
мақсаттағы объектілер бойынша жұмсалынатын күрделі қаржылардың қосындысы
ретінде анықталады.
Күрделі қаржының ... ... ... ... ... ... ... құрылыс жұмыстары жоспарын
дайындауға негіз болып табылады. Қондырғылар мен басқа да белсеңді ... ... бөлу — ... ... ... ... ... өңдіріс
жоспарларымен байланыстыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... есептеуде
жобалық-сметалық құжаттар, техникалық-экономикалық негіздеулер қолданылады.
Макродеңгейде құрылыс кешенінің ... ... ... ретінде
өндірістік қуаттар мен негізгі қорларды іске қосу көлемін айтуға ... ... ... ... нәтижесін көрсетеді. Жоспарлы кезеңде ... ... іске қосу ... өндіріс қуаттарының жоспарлық балансы
негізінде есептелінеді.
Өндірістік және өндірістік емес ... ... ... іске ... ... және ... ... жасалынады. Негізгі қорларды іске
қосу жөнінде тапсырыстар көлемі іске ... ... ... цех
т.б.) сметалық құны негізінде анықталынады. ... ... ... ... ... ... іске қосу ... енгізілмейді.
Толық қалпына келтіру құны бойынша негізгі қорлардың балансының да
маңызы зор. Осы баланстың мәліметтері бойынша ... ... ... ... ... ... ... қарағанда, берілген күрделі
қаржы көлемі өндірістік қорлардың белгілі өсім көлемін қамтамасыз етуі ... ... ... аяқталмаған құрылыс көлемін шектейді. Негізгі өндірістік
қорлар ... өнім ... ... ...... ... ... үшін де қажет. Сонымен қатар, күрделі қаржы балансының
да маңызы зор
Қаржыны ... ... ... ... ... ... ... қаржының құрылымын дұрыс белгілеу қажет. ... ... ... ... дер кезінде іске қосуға мүмкіндік береді.
Сондықтан, күрделі қаржы балансын талдау, ... ... ... деңгейін анықтауды талап етеді. Кейбір жағдайларда,
қаржылардың шашылу деңгейі жоғарылауына қарамастан, аяқталмаған құрылыс
көлемінің қысқаруы ... Ал, ... ... ... құрылыс
көлемінің үлғаюы заделдің ұлғаюымен байланысты болмайды, ол жұмыс істеп
тұрған, ... әр ... ... ... ... ... ... есебінен қалыптасуы мүмкін. Титулдық тізімдер
күрделі қаржы мен аяқталмаған құрылыс көлемдерінің қатынасын анықтау ... ... ... задел құрамы мен оның дайывдық деңгейін талдауға да
мүмкіндік береді.
Инвестициялық-құрылыс кешенін ұйымдастыру мен ... ... ... ... келгенде, инвестициялық қызмет пен құрылыс
өндірісінің тиімділігін жоғарылатуды қамтамасыз етуі тиіс. Сондықтан, ... ... ... ... ... ... ... қаржының тиімділігін есептеу халық шаруашылығы, оның салалары,
жекелеген ведомстволар, шаруашылық бірлестіктері, кәсіпорындар және құрыпыс
объектілері ... ... ... ... бұл есептеулер халық шаруашылығының,
оның салаларыпың даму болжамдарына, ұзақ ... ... ... ... тиіс. Олар, кешенді мақсатты бағдарламалар
әзірлеген кезде және ... ... ... және ... ... техникалық-экономикалық нақтылаулар жасалғанда да жүргізіледі.
Мақсатты кешенді ... ... ... ... жүргізілуші)
кәсіпорындар объектілер бойынша — жобалық жылдық өнім шығару құны ... өнім ... ... ... (С) ... құрылыстың
(объектінің) сметалық құнына немесе сол шараны жүзеге асыруға жұмсалған
шығындар көлеміне (К) ... ... ... ... ... және бір көрсеткіш ретінде,
жұмсалған күрделі қаржы көлемінің табыстың ... ... ... ... салдарынан алынған үнемге қатысы ... ... ... ... ... (Т) көрсеткішін атауға ... ... ... ... ... ... ... әсер ететінін ескеру қажет:
- өнімнің еңбек шығындылығы, қор ... мен ... ... жене ... ... ... күрделі қаржының салалық, ұдайы ... ... ... ... ... ... ... құрылыс жүргізу мерзімі мен жобалық іске қосылатын қуаттарды игеру
мерзімінің қысқаруы;
- өнімнің сапасының жоғарылауы.
Кешенді бағдарламаларды жүзеге ... ... ... ... ... ... тиімдісін тандау үшін күрделі қаржының салыстырмалы
экономикалық тиімділігі корсеткішін есептейді. Бұл ... ... ... ... ... Әр вариант бойынша келтірілген
шығындар салыстырмалы тиімділік нормативіне (Ен = 0,12) сәйкес ... ... ... ... шығындар (өзіндік құн) (С) мен күрделі
қаржының (К) қосындысы арқылы аңықталады:
Күрделі қаржының көлемдік-құрылымдық көрсеткіштерін ... ... ... ... үшін жүргізілген есептеулер нәтижесінде
жоспарлы кезенде олардың ... ... ... ... жалпы
өндіріс тиімділігін арттыратын шешімдер табылуы тиіс.
Жалпы алғанда, инвестициялық-құрылыс ... ... ... ... ... органдарының назарында болуы керек, өйткені ұлттық
табысты бөлу, қайта бөлу мәселелерін дұрыс шешу, көбінесе осы ... ... ... ... ... ... Экономиканың өнімді өндеу секторын инвестициялаудың бағыттары
Жаңа экономикалық ... ... ... ... ... жаңа ... саясатпен қамтамасыз етілуі қажет. Себебі,
қатынастардың жаңа жүйесі барысында ... ... ... өзгереді.
Егер реформаға дейінгі ... ... ... ... ... ... көзге КСРО-ның мемлекеттік бюджетіне тәуелді
болған болса, ал егеменді даму жағдайларында әр түрлі, ең ... ... ... кезеңдегі инвестицияларды басқару ерекшелігі, олардың соңғыға
емес, аралық өнімге бағдарлануы болды. ... ... ... ... ... ... ... басым бөлігін өндірістік ... ... яғни ... ... ... бағытталынды, бұл әрине
қоғамдық өндірістің бірінші мен ... ... ... әкелді. Бұл қоғамның ... ... кері ... мүмкін емес.
Инвестицияларды мемлекеттік басқару жүйесі
Республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуын басқарудың ... ... көшу осы ... ... ... ... себепші
болады. Олардың бірі болып инвестициялық қамсыздандыру ... ... ... ... заң ... негіздер мен ұйымдық құрлымдарды
құру, сондай-ақ, республиканың қаржылық ресурстарын пайдалану мен ... ... ... өзіндік саясатты құру қажет болды.
Қазақстандағы мемлекеттік инвестициялар ... ... ... ... заң ... ... мен органдары
құрылды. Осы мәселе бойынша шаралардың біртұтас кешені қабылдануда. Соның
ішінде, «Шетел ... ... Заң (1991 ж.); ... ... ... ... (1993 ж.); «Қазақстан
Республикасының шетел инвестициялары бойынша ұлттық ... құру ... ... ... (маусым 1992 ж.); «Инвестициялар бойынша ҚР
Мемлекеттік комитетін құру жөніндегі» ҚР Президентінін Жарлығы (қараша ... ... ... инвестициялық қорлар туралы» ҚР-ның Заңы
(наурыз 1997 ж.) және ... ... ... ... ... ... елдегі инвестициялық процесті басқарудың негізін қалады;
жұмыс орындарын құру, инфрақұрылымды дамыту, елдің ... ... ... дамытудың өсу қарқыны мен әртараптандыру саласында
мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыру мен ... ... ... ... дұрыс жүйесін, олардың функциялары мен
міндеттерін анықтады.
Өткен кезеңдердің ... ... ... ... тарту бойынша басқару тиімділігінің төмендігінің ... ... ... Олар мына ... ... шетел
инвесторларымен жұмыс тәжірибесінің жоқтығы; несиелер бөлу, әсіресе,
алғашқы кезеңде, оларды ... ... мен ... ... сарапшылық бағалауының жеткіліксіздігінсіз несие бөлу; Қазақстанда
тартымды инвестициялық климат құру ... ... ... шетел несиелерін беру мен олардың мақсатты қолдануын
бақылау ... ... ... ... ... жоқтығы;
әлеуметтік, өндірістік, нарықтың инфрақұрылымның ... ... көшу ... ... ... ... маман
қызметкерлердің жетіспеушілігі.
Инфрақұрылымға салынған капиталдағы инвестицияның экономикалық өсуі
мен өндіріс көлемін қалпына келтіре алған ... ... ... әлі ... ... жақын болашақта шамамен мемлекеттік инвестициялық
ресурстардың 70%-зы өндірістік инфрақұрлымның ... ... ... бағытталынады. Бұл қаражаттар көбінесе әрекеттегі
кәсіпорындар мен импортты алмастырушы өндірістерді реформалаумен байланысты
жобаларды қаржыландыруға бағытталынады.
2000 жылға ... ... ... ... ... ... пен шетел инвесторларының жеке капиталын салудың басым бағыттарына
төмендегілерді жатқызу мақсатқа сай ... ... ... кешеннің өндеуші салаларының, машина ... ... ... мен мұнай, химия өнеркәсібінің жаңа кәсіпорындарын
салу мен реформалар жүргізу.
Орталықтандырылған капитал салымдары ... ... ... ... ... республикалық бағдарламалар шеңберінде
жүзеге асыру қарастырылады.
Мемлекеттік инвестицияларды басқару 4 жеке ... ... ... ... Бағдарламалау;
3. Бюджетті дайындау;
4. Орындау.
Жоспарлау кезеңінде ... ... орта ... мен оны макроэкономикалық деңгейде, сондай-ақ, әрбір секторға
қатысты алғанда да жүзеге асырудың стратегиясын құру мәселесі шешіледі. Бұл
кезеңде инвестицияларды ... ... ... ... ... мен ... бағалауға басты нашар ... Бұл үшін ... ... ... бағалаудың жалпы қабылданған әдістемесі
неғізінде ... ... ... мен ... болуы қажет,
жуықтағы бірнеше жылға арналған инвестициялар бойынша ұсыныстарды дайындауы
керек./35,№11/
Бағдарламалау кезеңіндегі басты ... - ... ... ... ... бағдарламаларына өзгерту. Мемлекеттік
инвестициялар бағдарламасына (МИБ) ... ... ... ... процеске арналатын таңдаудың сол бәсекелестік ... ... бөлу ... ... ... ... ... қажет:
- бюджет орындалатын, макроэкономикалық жағдай;
- инвестициялар бойынша ұсыныстардың нақты аспектілері, соның ішінде
экономикалық аспектілер.
Егер инвестициялық жобаларды (кеңес беру мен ... ... ... ... ... ... міндеті болып табылса, инвестициялық
жобаларды қауіпке жиі қойса, әсіресе қаражатты артық жұмсауда, ... болу үшін ... ... ... ... қажет.
Қазақстанға ең алдымен, мемлекеттік инвестицияларды басқарудың тиісті
институционалдық жүйесін құру мен жоғарыда аталған функциялардың
(жоспарлау, бағдарламалау, бюджетті дайындау және оны ... ... ... ... ... ету қажет./36, 258 бет/ Таза келтірілген
эффектісін есептеу әдісі. Яғни ,инвестиция (IC) n жыл ішінде ... және ... ... Р1,Р2, ...Рn ... . ... ... көлем қоры
жіне таза келтірілген эффект мына формуламен есептеледі:
PV=Pk/(1+r)
NPV=Pk/(1+r)-IC
Егер, NPV>0 болса, онда жоба тиімді
Егер, NPV0 болса, онда жоба ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының инвестициялық іс – әрекетін бағалау70 бет
ҚР-ғы кәсіпорындардың инвестициялық саясатын талдау және бағалау36 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет
Инвестиция есебі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь