Халықаралық арбитраждық органдардың түрлері

КІРІСПЕ

1. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОММЕРЦИЯЛЫҚ АРБИТРАЖДЫҢ ЖАЛПЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1. Халықаралық коммерциялық арбитраждың түсінігі
1.2. Халықаралық коммерциялық арбитраждың тәртіп ретін белгілеу
1.3. Арбитраждық келісім

2. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АРБИТРАЖДЫҚ ОРГАНДАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ
2.1. Институциялық арбитраж
2.2. Арбитраж аd һос
2.3. Жалпы және арнайы арбитраждар
2.4. Қазақстанның халықаралық коммерциялық арбитражы

3 . АРБИТРАЖДЫҚ ШЕШІМДЕРДІ ОРЫНДАУ

ҚОРЫТЫНДЫ
Библиография тізімі
Арнайы әдебиеттер
Мерзімдік басылымдар
        
        КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Сыртқы экономикалық қызметте, халықаралық
экономикалық қатынастарда, ... және ... ... ... ... ... арасында туындаған дауларды шешудің бір
құралы — ол ... ... ... көмегіне жүгіну болып
табылады. ... ... ... шаруашылық жүргізу
субъектілерінің арасындағы дауларды шешуші механизм әрі ... ... ... кездегі өзекті мәселелердің бірі де осы органның қызметіне
байланысты болып отыр. Халықаралық коммерциялық ... ... ... ... бұл ... ... ... жатқан мәселелер де
жеткілікті.
Ата заңымыз Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілгендей,
барлық тұлға заң және сот ... тең, ... ... өз ... ... ... қорғауға құқылы (13-14-баптар). Аталған құқықтар
халықаралық актілерде де көрініс тапқанын атап ... жөн. ... ... Республикасында 2004 жылдың 28 желтоқсаныңда ... ... ... және ... ... ... Заңдар
қабылданды. Қазақстандық коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
XX және XXI ғасырда сыртқы сауданың, халықаралық ... ... ... ... ... арбитраждың
қызметін реттеуге үлкен көңіл бөлінді. Осы ... ... ... ... ... бері ... ... жолмен шешу, арбитраждық
шешімдерді орындауға қатысты халықаралық актілер мен басқа да ... ... ... ... ... коммерциялық арбитражбен
шығарылған шешімдерді тану және орындауды реттеу мақсатында 1958 ... ... ... ... тану және ... ... ... Конвенциясын атап өтуге болады.
Тағы атап кететін ... әр ... ... ... ... дауды коммерциялық ... ... ... оны ... кезінде едәуір қыйындықтар туындайды. Аталған
келеңсіз жағдайлардың себебінің бірі ішкімемлекеттік заңнамалар ... ... еді. Бұл ... ... алу ... ... ... ережелер қамтыла бастады және осындай
актілерге қосылған мемлекеттер үшін бұл ережелер міндетті болып табылады.
Тақырыптың ... ... XX ... бері ... халықаралық
коммерциялық арбитраж мәселелерін зерттеу қолға алынған. Бұл зерттеулердің
нәтижесі ретінде ... ... ... жеке ... ... ғалымдар мен халықаралық құқық ... ... ... қатарына А.Г. Федоровтың, Хьюллит-Джеймс Марктың
«Международный коммерческий арбитраж», Б. Сеглиннің
«Классификация исполнительного производства международных
арбитражей и ... ... Е. ... ... ... о ... ... при исполнении
иностранных арбитражных решений?», сондай-ақ Қазақстандық С.
Саринның «Разрешение международных коммерческих споров в
Казахстане», ... ... ... ... ... ... третейский суд», Қ.С.
Мауленовтың «Международные коммерческие споры» атты
еңбектерін атап өтуге болады. ... ... ... арбитраж қызметі, коммерциялық дауларды шешу
жолдары, арбитраждық шешімдерді орындауға қатысты ой-толғаулар
қарастырылады. Бұл саладағы зерттеулер әлі де ... ... ... ... ... ... мен міндетгері. Бітіру жұмысының негізгі мақсаты
ретінде — халықаралық коммерциялық арбитраждың құрылуын, ... және ... ... тану мен ... ... ... ... реттелу тәртібінің мазмұнын ашып көрсету.
Аталған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... арбитражға түсінік беріп өту;
* халықаралық коммерциялық арбитражддың құқықтық ... ... ... ... арбитражға жүгіну тәртібі мен
жолдарын қарастыру;
* ... ... ... коммерциялық арбитраж түрлерін бөліп,
жекелеген реттерде талдап, қарастыру;
* ... ... ... ... қарастыру.
Зерттеудің объектісі мен пәні. Зерттеу объектісі болып халықаралық
арбитраждың қалыптасуы мен ... және оның ... ... ... ... ... ... коммерциялық
арбитражға қатысты құқықтық мәселелер, арбитраждық процесс аясындағы,
сондай-ақ арбитраждық ... ... ... құқықтық қатынастар
жатады.
Зерттеу әдістері. Осы тақырыпты зерттеу кезінде келесідей зерттеу
әдістері қолданылды:
* ... шолу ... ... талдау жасау;
* сараптама және синтез.
Қорғауға шығарылатын ережелер. Бітіру жұмысын жазу ... ... ... ... ... ... ... халықаралық коммерциялық арбитражға түсінік XX ғасырда ғана
беріле бастады. Халықаралық коммерциялық арбитраж біріншіден,
шаруашылық ... ... ... ... механизм
болып табылады, екіншіден, дауларды шешу мақсатында туындаған
орган ... ... ... ... ...... ... халықаралық коммерциялық арбитраж әртүрлі
мемлекеттердің шаруашылық субъектілері арсындағы сауда ... ... ... кезінде тындаған дауларды шешуші басты
орган;
- тараптар арасында келісім ... ... ... ... ... ... ... жолмен шешкенде келісім-шарт
еркіндігі қағидасы көрініс табады. Дауларды арбитраждық ... шешу ... ... да ... ... да ... коммерциялық арбитраж шешімінің танылуы мен
орындалуы ... ... ... ... арбитраждық шешімдерді тану және орындау туралы
келісімге мүше болу керек. Және ... ... ... ... сай келуі керек. Екіншіден, арбитраждық
шешідерді орындату үшін мемлекеттің ... ... ... ... ... тараптар арсындағы келісім-шартта ... ... ... ... ... ... ... арбитраждық институт тараптармен
таңдалған құқық нормаларымен, шарттық қатынастардан туындаған
дауларды шешеді.
Зерттеудің теориялық және ... ... Бұл ... орын алған
ойлар мен ақпараттарды тәжірибеде, сондай-ақ оқу орындарында дәріс ... ... ... ... ... ... құрылымы мен көлемі. Бітіру жұмысының құрылымына
келсек, ол кіріспеден, үш тараудан ... ... үш, ... ... ... тарау бір бөлімнен), қорытындыдан және библиографиялық тізімнен
тұрады. Бітіру ... ... ... жазу ... ... құрал
ережелеріне сай жазылған».
Бітіру жұмысының жалпы көлемі 59 ... ... ... КОММЕРЦИЯЛЫҚ
АРБИТРАЖДЫҢ ЖАЛПЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1. Халықаралық ... ... ... ... ... Халықаралық Коммерциялық арбитраж
атауына иеленген арбитраждық тергеу, халықаралық сауда аясында туындаған
дауларды ... ... ... ... ... ... тергеу мемлекеттік сот әділдігінен бұрын пайда болды және
оның бастауы Рим кездерінде туған.
Өркениет туындағаннан бастап адамдар, саудагер ... ... ... ... табылмаса да, халықаралық саудамен айналысқан. Ассириялықтар
ежелгі египтіктерді сатқан; қытайлықтар -Үндістан, Грек және Рим ... және сол ... олар ... дауларын шешумен жиі айналысқан.
Бастапқыда арбитраждық соттардың шешімдері мемлекеттік мәжбүрлеу
шаралар көмегімен орындалмаған. Тараптар тек қана ... ... ... ... ... шешімді орындауды қамтамасыз ететін басқа
тәсілді ... ... ... ... шығаратын шешімдер иеленген
заңдық күшті, алғашқы болып Юстиниан арбитраждық соттардың шешімдеріне ... күш ... Сот ... ... күшіне енуі халықаралық саудада аз
дегенде бір шетел тұлғасы қатысқандықтан, тараптардың біреуі көбінесе басқа
тараптың соттарына сенімсіздік білдірген. Одан басқа, ішкі ... ... ... мен ... көп міндет жүктелген. Осы ... ... ... яғни ... ... ... олардың арасындағы
дауды шешетін арбитр ретінде әрекет ететін, сыйлы тұлғаларды тағайындаған.
Өкінішке орай, бұл ... ... өзін ... адал ... Грек
мифологиясы бізге Трояндық ханзада - Паристің мысалын келтіреді. Жебеуші
әйелдердің қайсысы: Гера, Афина немесе ... ең ... деп ... ол
айғақтарды әділдікпен бағалай алмай, оның орнына сұлу ханша Еленаны ұрлауға
көмектесетініне уәде беру ... ... пара ... Нәтижесі
Трояндық соғысқа әкелді.
Сонымен қатар арбитраждық шешімдерді орындау ... ... ... ... әйгілігін сақтау және қазірде халықаралық коммерциялық
дауларды шешудің тиімді және кең қолданбалы болуына айналдыру мақсатында,
көптеген ғасырлар бойы ... ... ... ... қол ... үстінен шектеусіз билік және сот
билігін жүргізгенін ... ... ... ... коммерциялық
арбитраждың дамуына ықпал етпеді деп айтуға болады.
Арбитражға деген қызығушылық сауданың дамуымен қатар өсті. Арбитражды,
сауда сияқты ежелгі деп ... ... ... ... ... ... дәуірі XVIII ғ аяғы -XIX ғ басына тән, яғни ол ... ... ... және ... ... тауарларды тасымалдауға байланысты
даулар арбитраж жолымен шешілген. Бұл кезеңге сонымен ... ... ... ... ... ... палаталар құрған,
алғашқы тұрақты әрекет ететін арбитраждық институттар жатады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталған соң, ... ... ... ... ... орын алған кезде Париждегі Халықаралық
Сауда палатасы ... ... оны ... ... соғысқа дейін басталса да,
1905 жылы құрылған сауда ... ... ... ... ... ... палатасы бүкіләлемдік үкіметтік емес сауда
ұйымы ретінде 1914 жылы 10 маусымда құрылды. Оның ... ... ... ... бекітілді және қызметтің бағдарламасы қабылданды.
Бұдан басқа, 1912 жылы ... ... ... ... аяда ... дауларды шешуді реттейтін халықаралық құқықтық
нормаларды туындату қажет деп танумен байланысты Резолюция қабылданды.[1]
Өзінің қызмет етуінің басынан бастап, Палата ... ... ... ... қымбат емес және түпкілікті» шешу үшін, жағдай
жасауының маңызы зор болды. Бұл ... ... ... ... ... мәні ... тапты.
«Халықаралық коммерциялық арбитраж» термині бірнеше мағынада
қолданады. ... бұл ... ... ... мәмілелерден
туындайтын дауларды шешудің механизмін білдіреді. Екіншіден, «халықаралық
коммерциялық арбитраж» термині осындай ... шешу үшін ... ... ... ... «халықаралық коммерциялық арбитраж» терминінің
мағынасы ол ... ... ... арбитрлер немесе жеке арбитр.[2]
Халықаралық коммерциялық арбитраж екі немесе бірнеше тараптар арасында
жасалған келісімге сәйкес сотта дауларды қарау жабық жүргізілетін, дауларды
шешу үшін ... ... ... табады және бұл бойынша тараптардың
келісуі бойынша, арбитр (арбитрлер) шығарған ... ... ... ... үшін ... болады.
Бір немесе бірнеше арбитрлерден тұратын арбитраждық сотқа дауды шешуге
беру орын алған дау ... ... ... ... ... сот ... ... сайланады немесе олардың атынан
тараптар арбитраж жүргізу процедураларын ... ... ... ... ... және ... үшін заңды, міндетті болып
табылады, бірақ бұл шешім тараптар ... ... мен ... ... ... Нағыз арбитраждық шешім соттармен танылуы және
орындалуы мүмкін.
Әрбір арбитраждық істе барлық элементтер ... ... да, ... ... ... ... ... Әрбір арбитраждық тергеудің
табиғаты, мәселенің мәніне, даудың ... және ... ... пайда болуы және жағдайларына тәуелді.[3]
Әртүрлі мемлекеттердің фирмалары және ұйымдары арасында туындайтын
сауда және басқа экономикалық қатынастар ... ... ... соттарды, халықаралық ... ... ... ... ... ... арбитраждық соттардан айыру
қажет. Сонымен қатар шетел элементі бар ... ... ... ... ... соттарды, мемлекеттің шаруашылық
субъектілердің арасындағы дауларды шешетін арбитраждық соттардың жүйесінен
айыру ... ... мен ... ... ... ... ... соттарға қатысты халықаралық коммерциялық арбитраж
түсінігі қолданылады.
«Халықаралық» термині таза ұлттық болып табылатын және ... ... ... ... ... ... Әртүрлі
елдердің құқықтық жүйелері «халықаралық» деген түсінікті түрлі ... ... ... ... ... айырмашылық келтіріледі: дау
халықаралық сауданың мүдделерін қозғаса, ол халықаралық болып есептелінеді.
Басқа құқықтық жүйелер ... ... ... ... оның ... ... ... және т.б.[4]
Арбитраждың «халықаралық» сипатының негізгі заңды маңызы былай көрініс
табады, яғни белгілі елдер : Франция, Италия және ... ішкі ... ... ... салыстырғанда, халықаралық арбитраждарға
ерекше құқықтық режимдер қолданады. Өйткені ішкі арбитраждарға домицилилер
және бір мемлекеттің азаматтары ... сол ... ... ... ... арбитраждарға бақылау жүргізеді.[5]
1985 жылғы халықаралық сауда арбитраж туралы ЮНСИТРАЛ Типтік заңына
сәйкес, арбитраж халықаралық ... ... ... а) арбитраждық
келісімнің тараптарының коммерциялық ... ... ... ... орналасса; немесе b) келесі орындардың біреуі
мемлекеттен тыс жерде орналасса, яғни ол жерде тараптар ... ... ие: ... орны, егер ол ... ... ... оған ... ... ... туындаған міндеттердің
едәуір бөлігі сол жерде орындалуы тиіс қандай да бір ... ... ... ... ... орын; немесе с) арбитраждық келісімнің пәнімен бір
елмен ғана байланысты екеніне тараптар тікелей түрде келіссе.
Арбитраждың ... ... іс ... маңызы - дауды шешуге
аз дегенде бір шетел құқықтық жүйесі және бір шетел мемлекеті қатысады.
«Коммерциялық» термині коммерциялық және коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... Көптеген
елдерде арбитраждық сотқа коммерциялық келісім-шарттардан туындайтын даулар
ғана ... ... ... ... зор ... ... ... шешімді тану және орындау немесе арбитраждық шешімді орындауға
талпынса, онда ... ... ... тану және ... ... ... Нью- Йорк ... ережелеріне сәйкес жүзеге асырылуы тиіс.
Көптеген елдер Конвенцияда көзделген ескертулерді қолданады, және ... ішкі ... ... ... ... қарастыратын дауларға
ғана Конвенцияның ережелерін қолдану қажет.
Айтып кететін жәйт, арбитраж тәртібінде дауларды қарастыру ... ие және сот ... ... ... ... ... ... өзара келісім бойынша қандай болсын арбитражды
таңдай алады, арбитрлерді тағайындау, істі ... орны және тілі ... ... ... ... ескерте алады. Арбитраждың
құндылықтарының бірі ... істі ... ... және ... ... орын ... ... мерзімінің ұзақ емес болуы,
Арбитраждық ... ... шешу ... ... ... ... ... қысқа процессуалдық циклдің арқасында және процессуалдық
өкілдіктің төмен бағасы), процессті жүргізуге кеткен және соның ... ... ... ... ... ... ... Арбитраждың
үлкен құндылығы болып, арбитрлердің құзыреті табылады, өйткені олар
мамандардың санынан сайланады. Фирмалар мен ... ... ... ... ... ... соттың әдетте жабық түрде мәжіліс
өткізуі. Істі қарау процессінде қабылданатын ... ... ... ... шықпауы тиіс. Арбитраждық шешімдер түпкілікті болып
табылады, шағымдануға жатпайды және тараптар үшін міндетті және ... ... ... ... әлемнің жүзден астам елдерінде
олардың мәжбүрлі орындалуын қамтамасыз етеді.
Халықаралық ... ... ... жағдайда
арбитраждық қарау орын алады, егер:
- ... ... ... ... ... ... алмаса; соттар
ұсынылған арыздар мен құжаттарды сот ісін жүргізу тіліне аударуды талап ... және бұл тіл ... ... шетел тілі болып немесе негізгі
келісім-шарт жасалған немесе ... ... хат ... тілі болып
табылмаса. Тіпті егер арбитражға қатысушы тараптар ... ... ... онда олар ... ... орын алған және екі тарап
үшін түсінікті тілде арбитраждық тергеу жүргізілуі тиіс ... ... ... ... активтің көп бөлігіне иеленбеген елде, дау шешіле алады.
Шешімдер ... ... ... ... ... ... Сот шешімдерін тану және ... ... ... қарағанда, 1958 ... ... ... ... ... ... ... және орындалу жүйесі, орасан зор географиялық қолданыста;
- тараптар олардың арасында туындаған дауды, жария еткісі келмесе.[6]
Сонымен қатар ... ... ... арбитраждық тергеуге қатысуға ниет
білдірген тараптардың біреуінің құқық қабілеттігі анықталатын заңға сәйкес,
құқық қабілеттігі жоқ болса, онда ... ... ... ... Сауд ... арбитраждық келісімде тарап бола алмайды. Мемлекеттік агенстволар
келісімде ... ... ... тапса да, АҚШ Федералдық үкіметі
арбитраждық келісімде тарап бола ... ... ... бірнеше
мемлекеттер (мысалы, Иран) тарап бола алады, егер сәйкес мемлекеттік
органның ерекше ... ... ... ... ... бойынша өте
икемді. Тәжірибелі қатысушылардың қолында, ол ... ... ... шешімді шығарудың құралы болатындай, қалыптасуы қажет.
1.2. Халықаралық коммерциялық арбитраждың тәртіп ретін
белгілеу
Дауларды шешудің амал - тәсілдері ретінде ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер, халықаралық
құқық аясында 80 жылдан аса уақыт бойы жүзеге асырылды. Типтік заңдар және
аd һос арбитраждары үшін ... ... ... және ... ... ... коммерциялық арбитраж қызметін реттейтін
конвенцияларды қабылдау ... ... ... ... ... ... ... өте маңызды халықаралық құжаттар төменде
көрсетіледі.
Еуропа үшін БҰҰ Экономикалық комиссиясының қамқорлығымен 22 ... ... ... ... ... саудалық
арбитраж туралы Еуропалық Конвенция (Женева, 21 ... ... ... 1966 жылы ол ... ... ... яғни
факультативті сипатқа ие және тараптардың келісуі ... ... ... ... 26 ... мүше. Конвенция еуропалық емес
мемлекеттердің қол қоюына мүмкіндік береді. ҚР 1995 жылы 4 ... ... ... ... ... саудалық арбитраж туралы Еуропалық
Конвенцияға қосылды. Конвенцияда қамтылған ережелер келісімге келуді
білдіреді, ... ... ... ... бұған
Батыс және Шығыс Еуропа мемлекеттері қол жеткізді, оның ... ... ... жеке және заңды тұлғалары арасында ... ... ... ... ... ... ... байланысты,
жою жолымен еуропалық сауданың дамуына жәрдемдесуі тиіс.
Әртүрлі ... ... ... орны ... ... ... ие тұлғалар арасында сыртқы сауда бойынша операцияларды жүзеге асыру
кезінде, пайда болатын дауларды арбитраж тәртібінде шешу туралы арбитраждық
келісімдерді жасау мәселелерін ... ... ... ... қатар
арбитраждық келісімдерге негізделген арбитраждық шешімдер және ... де ... ... ... арбитраждық шешімдердің
орындалуын реттейтін көпжақты келісім-шарттар және конвенциялардың маңызы
зор.
Ұлттар Лигасының қамқорлығымен дайындалған 1923 ... ... ... ... ... халықаралық коммерциялық арбитраждың
саласында конвенциялық сипаттағы бірінші халықаралық құжат ... ... ... ... ... тануға қатысты құқықтық
реттеудің болмауы, арбитраждың дамуына елеулі кедергі болды.
Арбитраждық келісімнің халықаралық ... ... ... ... ... болды. Хаттама бойынша әртүрлі келісуші
мемлекеттердің заңдарына тиісті, ... ... ... ... ... қол ... ... таниды. Келісуші мемлекеттер
тараптар анықтаған арбитраждық процедураны тануға келісті, сонымен қатар
олардың территорияларында жүзеге асырылуы тиіс ... ... де ... мемлекеттер ... ... ... ... ... ... заңдардың
ережелеріне сәйкес және олардың ... ... ... ... ... яғни ... жеке ... келісімге қол қоюы
немесе келісім -шартқа арбитраждық ескертпені кіргізуі және ... ... ... ... оны ... бас ... ... мүше мемлекеттердің соттарына жүктеледі. Хаттамаға 34 мемлекет
қол қойды.[7]
Содан соң 1927 жылы ... ... ... ... ... ... ... Конвенцияға қатысушы мемлекеттің біреуінде
шыққан арбитраждық ... ... ... ... ... ... емес, конвенцияға басқа қатысушы-мемлекеттерде де орындалу үшін,
Конвенцияның басты ... ... ... ... ... ... ... Конвенцияға сәйкес, келісуші тараптар 1923 жылы Женева
хаттамасының күшіне ... және орын ... ... болашақта орын алатын
келіспеушіліктерге қатысты, келісімдерге сәйкес қабылданған арбитраждық
шешімдерді өзара тану және ... ... ... ... ... ... ... тиісті тұлғаларға қатысты шешім қабылдануын
ескерді. КСРО бұл келісімдерге қатыспаған.
БҰҰ- ның қамқорлығымен «Шетел арбитраждық ... тану ... ... ... ... ... 10 маусым 1958 жыл). Нью-
Йорк Конвенциясының қатысушылары ... 112 ... ... ... ... Федерациясы, Белоруссия, Қырғызстан, Латвия, Литва, Эстония,
АҚШ, Канада, Франция, Германия, Австралия, Қытай және тағы ... ... 1995 жылы 4 ... ҚР ... ... шетелдік арбитраждық шешімдерді орындау және тану туралы Нью-Йорк
Конвенциясына қосылды. ... ... ... ... ... ... Хаттамасын және Женева Конвенциясын алмастырады.
Конвенцияның ережелері бойынша, ... ... - ... күші ... келісімдерді орындауы тиіс, сонымен қатар арбитраждық
шешімдерді тану және ... ... ... негізгі пәнін,
шетелдік арбитраждық шешім құрайды.Конвенция бойынша арбитраждық ... ... ... егер ол ... ... шығарылса («территориялық
теория») немесе егер ол шешім танылуы және орындалуы тиіс болса және сол
мемлекетте ... ... ішкі ... ... («процессуаалдық
теория») (I бап,1 - тармақ).
Инвесторлардың мүдделерінің кепілін көпжақты негізде қамтамасыз етуге
тырысқан, батыс мемлекеттер басқа мемлекеттердің тұлғалары және ... ... ... ... ... Конвенция жасауды ұсынды.
Вашингтон Конвенциясына 1965 жылы 18 ... ... және 1966 жылы 14 ... күшіне енді.Ол Конвенцияға 100-ге жуық
мемлекеттер қатысады. Конвенция дауларды шешудің арбитраждық процедура
және татуластырушы ережелерін, ... ... ... ... ... дауларды шешу бойынша Халықаралық
Орталық құруды (МЦРИС) қарастырады. Оның ... - ... ... ... органдарының юрисдикциясынан, инвестициялық дауларды алу
болып табылады, яғни ол шетел инвесторларының жеке ... ... ... Жеке ... ... ... дауларға
қатысты, әдетте ұлттық заңды процедуралар қолданады, ал белгілі жағдайларда
реттеудің халықаралық әдістері жарауы мүмкін екенін, преамбулада ... ... ... қатар Конвенциямен құрылған құрылымды қолдану
арқылы, арбитражға немесе татуласуға мұндай дауларды беруге ... ... ... ... ... сәйкес жолмен
ескерілуі тиіс, ал арбитраждық шешімдер орындалуы қажет деп талап ... ... ... ... ... ... таныды.
Ешбір келісуші мемлекет Конвенцияны ратификациялау, қабылдау немесе
бекітуге байланысты және оның ... ... ... қандай да болсын нақты дауды беру міндетіне иеленген болып
есептелінбейді. 26 маусым 1992 жыл «МВФ, МБРР, МФК, МАР, МАГИ, ... ... ... ҚР Заңы ... ... ... Кеңесінің (СЭВ) мүше - ... ... ... және экономикалық қатынастардан туындайтын,
азаматтық - құқықтьқ дауларды арбитраждық жолмен шешу туралы Конвенция
(Мәскеу, 26 ... 1972 ... ... ... ... ынтымақтастық
және өзара экономикалық толық жетілдіру және кейінгі
тереңдету үшін қолайлы құқықтық жағдайлармен қамтамасыз етуге олар
талпынады, Конвенцияға қол қоя отырып, ... ... ... ... ... Сыртқы сауда операцияларымен байланысты, дауларды
шешудің тиімді аспаптары ретінде арбитраждық соттардың қызметін олар
жағымды бағалады.Ғылыми техникалық және ... ... ... ... қатынастар, азаматтық -құқықтық дауларды
олардың жүргізуіне жатқызу жолымен, келісуші тараптар бұл ... ... ... ... ... ... қазіргі Конвенцияға мүше-елдердің
экономикалық және ғылыми-техникалық ынтымақтастығы процессінде олардың
арасында пайда ... ... және ... ... шаруашылық ұйымдар арасындағы барлық даулар, арбитраждық
тәртіпте қарастырылуға жатады, ал ... ... ... ... ... СЭВ ... ... Мәскеу Конвенциясы
өзінің маңызын жоғалтты. Оның қатысушылары ... ... ... Аймақтық шегінен шықпайтын, Панамерикандық ... ... ... ... ... туралы Америка аралық
Конвенция орын алуы туралы айта кету ... ... 30 ... 1975жыл). Ол
көбінесе Нью- Йорк Конвенциясының ережелерін қайталайды. Сонымен бірге оған
жаңа қағида енгізілген, яғни ... ... ... ... шешім орындалу мақсатында бұл арбитраждық шешім түпкілікті сот
шешімі күшіне ие. АҚШ-тың Панамалық Конвенцияға ... өте ... ... ... ... мемлекеттерде арбитраждық
тергеуді жүзеге асырумен байланысты көптеген мәселелерге жол бермеуге
мүмкіндік ... ... ... ... даму үшін 1985 жылы ... сауда арбитраж туралы ЮНСИТРАЛ-дың Типтік заңы өте маңызды.
Арбитраждық заң үшін үлгі ретінде бұл ... ... БҰҰ Бас ... Бұл ... заң халықаралық коммерциялық арбитраждың ... ... ... ... ... Бұл ... заңның
негізінде Австралияда, Бахрейнде, ... ... ... ... Гонконгта, Зимбабведе, Мысырда, Үндістанда,
Канадада, Кенияда, Кипрде, Мальтада, ... ... Жаңа ... ... ... ... Тунисте, Украинада, Финляндияда,
Шотландияда, Шри -Ланкада және АҚШ -та - ... ... және ... ... ... ... келісімдерге қарағанда, ... ... ... ... ... ... үшін маңызы зор, сонда да
бұл айғақ екіжақты келісімдердің маңыздылығын азайтпауы тиіс, ... ... егер ... ... ... ... ... Конвенциясының
қатысушысы болмаса немесе Нью-Йорк Конвенциясына қосылмаған мемлекетте
активтері орналасқан тарап қатысса. Бұл ... ... ... ... келісімге келу қажет, яғни ол орын сол тараптың активтері орналасқан
елмен арбитраждық шешімдерді орындау ... екі ... ... ... елде болуы керек. Осындай екі жақты келісімнің мысалы ретінде ҚР және
Ресей ... ... ... өзара әрекеті және
ынтымақтастығы туралы Келісім ... ... ... жөн ... 1992 ... ... ТМД шегінде жасалған келісімдер туралы айта кету
керек. 20 ... 1992 жылы ... ... ... мүше - ... ... жүзеге асырумен байланысты дауларды шешудің тәртібі
туралы келісім жасады. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі 1992
жылы 2 ... бұл ... ... ... ... 22 ... ... Минскіде он ТМД-ға мүше-мемлекеттер қылмыстық, отбасылық, азаматтық
істер бойынша ... ... және ... ... ... ... ... 31 наурызда 1993 жылы Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі
Конвенцияны ратификациялады.
Әртүрлі елдердің арбитраждық мекемелері екі және көпжақты ... ... ... жүзеге асырады. Мұндай келісімдер тұрақты
әрекет ететін арбитраждық соттардың қызметімен ... ... ... ... ... ... үшін ұсыныснамаларды қамтиды, сонымен қатар
арбитраждық ... ... ... кезінде әртүрлі сипаттағы өзара көмек
бойынша міндеттер кіреді және егер ... ... ... ... қажет деп табылса.
Халықаралық ынтымақтастықтың барлық салалары бір-біріне өзара әсер
етеді, нәтижесінде халықаралық ... ... ... ... ... ... де арбитраждық келісімдердің екі түрінің
арасында айырмашылық жүргізіледі. Пайда болған ... ... ... ... ... істі беру туралы арбитраждық келісім «төрелік
жазу» (compromis) деп ... ... ... ... ... дауды
арбитраждық сотқа істі беру ... шарт ... ... деп ... ... ... арбитраждық соттың шешуіне беру үшін арбитраждық келісім қажет.
Тараптардың арасында пайда болған немесе болашақта ... ... ... тараптардың бұл келісімі, олармен арбитраждық соттың қарауына
беріледі.[10]
Арбитраждық келісім жеке құжат нысанында құрылуы ... ... ... ... негізгі келісім-шартқа енгізілуі мүмкін, бұл жағдайда
арбитраж туралы контрактының ... ... ... ... ... ... тараптар, мүмкін болатын ... ... ... және ... ... ... сотта және қандай регламентке
сәйкес екенін анықтап, ескертеді.Тараптар тікелей келісімін білдірген кезде
ғана, тараптар үшін міндетті болатын ... ... ... жиі ... ... ... ... жөнінде кейбір мамандар оны
материалдық-құқықтық келісім-шарт деп есептейді,басқалары оны ... ... деп ... тағы ... ... ... ... деп ойлайды.[11]
1961 жылғы сыртқы саудалық арбитраж ... ... ... ... 2 ... (а)) ... келісім» термині жазбаша мәміледе
арбитраждық ескертпені білдіреді немесе тараптармен қол ... ... ... ... немесе телетайп бойынша
хабарламаларда орын ... жеке ... ... ал ... қатынастарда, арбитраждық келісім үшін, заңдардың ешқайсысы
жазбаша нысанды ... ... бұл ... ... ... нысанда
жасалған, қандай болсын келісім.
Арбитраждық келісімнің тараптары өздерінің қарап шешуі бойынша: а)
тұрақты арбитраждық органның ... ... ... ... b) берілген
іс бойынша дауларды арбитраждың шешуіне беруді қарастыру және негізінен
мына жағдайда:
* арбитрлерді ... ... ... ... дау ... ... ... тағайындаудың әдістерін белгілеу;
* арбитраждық соттың тұрған жерін белгілеу;
* арбитрлер ұстануы тиіс процедуралардың ережелерін белгілеу (IV-бап,1т.
1961 жылғы Еуропалық ... ... ... ... екі басты құқықтық салдар
туындатады: арбитраждық келісімде көзделген дауды шешуге арбитраждық соттың
құзыретін ... ... ... салдар»; мемлекеттік соттың
құзыретінен дау шешуді алып тастауға негізделген ... ... ... шетелдік арбитраждық шешімдерді тану және орындау туралы
Нью-Йорк Конвенциясына ... ... 1т.), ... келісуші мемлекет
объектісі арбитраждық тергеудің пәні болуы мүмкін, қандай болсын нақты
келісім-шартты ... ... ... ... ... ... ... болған немесе пайда болуы мүмкін барлық немесе қандай болсын
дауларды арбитражға беруді, тараптардың міндеттенетіндігі ... ... ... арбитраждық келісімнің ерекшелігі мынада, яғни тараптар үшін
міндетті және олар ... ... ... бас ... алмайды. Жай сот,
әдетте, арбитраждық келісімді болғызбауға және арбитраждық ... ... ... ... ... жоқ. Бұл ... ... мемлекеттердің сот
тәжірибесінде және заңдарында танылды.
1958 жылғы Нью-Йорк Конвенциясының белгілеуі бойынша, егер тараптардың
арбитраждық келісім жасаған мәселесі бойынша, ... ... ... түссе, онда бұл сот арбитраждық келісімнің күші жоқ, күшін ... ... ... емес деп ... ... т.З), ... ... бойынша, тараптарды арбитражға жіберуі тиіс.
Іс арбитраж тәртібінде шетелде қарастырылуы тиіс ... ... заң күші ... ... жиі ... ... туындайды.
Мысалы, Францияда, арбитраждық келісім танылады, мұндай келісім істі
сотта қарауды тоқтатуға ... ... ... ... ... ... арбитраждық шешім мәжбүрлеп орындалу ... оны ... ... ... ... ... ... қажет және ол шешімнің
формальді дұрыстығын ғана және ... ... ... ... ... жол ... қарастырады. Ұқсас жолмен Германияда бұл мәселе
шешіледі.
Ұлыбританияда 1979 және 1996 жылы арбитраж туралы ... ... ... ... ... Егер ... ... шешім, күші
бар арбитраждық келісімнің негізінде қалыптасса, онда ол Ұлыбританияда
мәжбүрлеп орындалуы тиіс. 1996 ... ... ... ... мазмұнына,
ЮНСИТРАЛ-дың Типтік заңы әсер етті.
АҚШ-та арбитраждық келісімдердің заңдық күшін тану ... ... ... ... ғана ... асырылды. Шетелде дауды қарастыруды
көздейтін келісімдердің заңдық күші туралы мәселені шешу 50-шы жылдарға
дейін ... ... ... ... ... ... ... ведомстволық
бағыныстылығы туралы келісім Мәскеуде сотта шағымды қарастырудан бас тарту
үшін негіз болған жағдайлар, АҚШ-тың сот ... орын ... ... ... болады. Американдық фирма «Кемден фибр миллс»
СССР және АҚШ ... ... ... ... ... ... ... контракт жасады, ол ... ... ... соттардың
соттылығына қарайтын даулардан басқа, даулар арбитраждық тәртіпте қаралады.
Мұндай арбитраждық ескертпенің болуына қарамастан, Нью-Йорк ... ... ... ... ... хабарлауы бойынша, дау сот
қарауының пәні бола ... ... ... Нью-Йорк штаты соттарында,
арбитраждық ескертпе міндетті сипатта болғандықтан, ... сот ... ... шешім шықты. Арбитраждық келісімдерді барлық жерде тану, АҚШ- тың
қазіргі тәжірибесі үшін тән қасиет.[12]
Арбитраждық ... ... ... ... ... ... кіретін
арбитраждық ескертпелер) мәмілеге қатысты заңды дербестікке, автономдылыққа
ие. Арбитраждық ... ... ... контрактіге қатысты жасалған
арбитраждық келісім, сол контрактінің күшінде болуына тәуелді емес. Кейде
дауларды қарастырған кезде, бұл ереже ... ... ... ... ... ойл» ... ... В\ О талабы іс
бойынша 9 шілде 1984 жылғы ВТАК-тың ... ... ... ... ... ... ... және мұнай азық-түліктерін жеткізу
туралы контрактіге советтік ұйым және фирма қол қойды. Бермуд ... ... оған ... ... ... ақы төлемеуіне
байланысты кейінгі жеткізілімдер тоқтатылды. Содан соң ... ... ... ... ... ... комиссияда қарастырылады деп
көзделген, контрактінің арбитраждық ескертпесі ... сол ... ... ... сотқа талабымен жолданды. Жауапкер контрактінің күші
жоғына сілтеме жасады, өйткені ол ... ... ... төрағасымен ғана
қол қойылды, және бұл совет заңын бұзу деп есептелді, ... ол ... ... екі ... қол қоюы тиіс. Жауапкердің пікірінше,
контрактінің жарамсыздығы, арбитраждық ... ... және ... ... ... дау ... ВТАК-тің өкілеттігін
жояды. ВТАК контрактіге қол қойған ... ... оны ... деп ... бірге арбитраждық ескертпеге қатысты бөлігінде ... ... және ... ... ... ВТАК ... ... негізделді. Шешімде көрсетілгендей - арбитраждық
келісім жарамсыз болып танылады, егер онда адасушылық, алдаушылық және ... ... ... ... және ... ... заң ... Арбитраждық келісімнің жарамсыздығына әкелетін жағдайлар жоқ және
тараптардың ешқайсысы мұндай ... ... ... оның ... ... жоқ. Нәтижесінде ВТАК таныды, яғни арбитраждық ... ... ... ... ... табылады және сондықтан бұл келісім-шарттың ... ... ... ... ... ... ... ол өзінше заңи
күші бар.[13]
Арбитраждық келісім арбитраж көмегімен болашақта пайда болатын немесе
пайда болған дауларды шешуге ... ... ... ... болу үшін ... ... ... басталу мүмкін емес, егер орындалатын арбитраждық
келісім болмаса.
Келесі факторлар орындаулы арбитраждық ... ... ... ... ... ... тараптардың біреуінің құқық
қабілеттігінің болмауы; орын алған немесе мүмкін ... дау ... ... құқыққа сәйкес, соттылыққа жатпайды және арбитраждық
процесс өтуге тиіс, елдің заңы бойынша; арбитраждық ... қол ... ... ... ... ... да ... басқа келісім-шарт сияқты,
өкілетті тұлғамен жасалады. Өкілдік жазбаша нысанда болу керек және сенім
білдірушімен қол қойылуы тиіс ... ... ... көңіл аударылады. Одан
басқа арбитраждық келісімді жасау үшін, ол анық көрсетілген өкілеттіктерді
қамтуы ... ... ... келісім-шартты жасау өкілеттігіне ие
тұлға, арбитраждық ескертпені ... ... ... өкілетті.
Арбитраждық келісімнің қажетті шарты ол - арбитраждық сотпен шешіле
алатын дау ... ... ... ... табылады. Бұл жағдайда даудың
пәнін жоғары деңгейде нақтылау мүмкін емес. Дау ... ... ... ... ... даулар») пайда болуы мүмкін құқықтық
қатынасты көрсеткен жеткілікті.[14]
Арбитраждық келісімде тараптар ... өте ... ... ... тергеуді жүргізу орны туралы мәселе болып табылады.
Арбитраждық тергеуді жүргізу орнын ... ... ... ... жүзеге
асырылады:
* арбитраждық келісім: арбитраж-арбитраж өткізілуі тиіс ... ... ... тиіс. 1958 жылғы
Нью-Йорк
Конвенциясына ... ... ... мұны жасауы міндетті
(Конвенцияның 2 бап, 3 т.). ... бұл ... ... егер ... ... заңдарына сәйкес соттылыққа жатпаса.
* арбитраждық процесс: соттар және заңдар арбитраждық ... ... ... ... ... ... және дауды шешудің
құралдары ретінде арбитраждық тергеуді қолдайды және ... ... өте ... ... ... шешімді орындау: Егер белгілі бір ... ... ... ... елде ... ... орындау үшін, ... ... ... ... ... ... тану және орындау бойынша
халықаралық келісім-шарттың қатысушысы болып табылатын елде жүргізілуі
тиіс.
Арбитраждық ... ... ... ... ... ... мәселелердің бірі болып табылады. Арбитраждық тергеудің тілі болып,
келісім-шарт құрылған ... ... ... ... тіл ... әдетте есептелінеді. Бұл аударумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... жиі екі әртүрлі тілдерде орын алатындығы,
арбитраждық ескертпенің мазмұнын анықтау кезінде, қолданылу мүмкін.
Келесі мысалды ... ... яғни ... ескертпенің
негізінде МКАС- те екі жауапкерге (ресейлік қатысушыларға) ... ... ... қатысушысы) талап қойды, құрылтай келісім-
шартының орысша мәтінінде «Мәскеулік сауда-өндірістік палатасына ... ... ... ... ... ... МКАС-тың
құзыретін даулады, өйткені Мәскеулік СӨП-ке қарасты талапты беру кезінде
шынында да ... ... сот орын ... ... ... ... қарамастан, жауапкерлердің қарсылықтары, құрылтай ... жылы ... ... ал ... СӨП ... Арбитраждық сот екі
жылдан кейін құрылды. ... ... ... ... шарттың мәтінін
талдаған кезде, оған құндылық күш беруге келіскен тараптар, ... ... court at the chamber of commerce and industry ... - ға сілтеме жасады. Сәйкес қаулыны шығара отырып, ... ... ... басқа жағдайларға назар аудара отырып, ... тың ... ... ... ... ... ... болғызбауға
бағытталған жауапкерлердің талпыныстары
сәтсіз болды.
Осыған ұқсас оқиға басқа істе де ... яғни ол ... ... ... ... палатасының Регламентіне сәйкес, РФ
СӨП- ның жанындағы Халықаралық коммерциялық ... ... ... арбитраждық ескертпе қарастырған. Арбитраждың құрамы МКАС
Регламентіне сәйкес (ХСП емес) ... ... сот ... ... ... жауапкер, арбитраж құрамы ... ... ... қалыптасқанына байланысты, арбитраж құрамының
құзыретінің болмауы ... ... ... ... тіліндегі
мәтінін оқып, шынында арбитраж ХСП-ның регламенті бойынша жүргізілуі тиіс,
бірақ МКАС ... ... (at the location of the ... ... court) болуы тиіс деген сілтемені арбитраж
тапты. Айтып кеткенді ескеріп, ... ... ... ... ... ... өзі ... құзырлықсыз екенін таныды.Талапкер ... ... ... ... ... ... бірге арбитраждық келісімде реттеле ... ... бірі - ол ... ... ... ... материалдық құқықты таңдамаған жағдайда, бұл мәселені
шешу едәуір ... ... ... ... ... ... ... орналасқан жердің құқығы қолданылады деп ойлауға болмайды.
Арбитраж ... ... ... бұл елде әрекет ететін материалдық нормаларды
емес, коллизиялық нормаларды қолданады. Бұл коллизиялық ... ... ... ... материалдық құқық орнайды. Тараптардың
өздерімен арбитраж орны таңдалғанда және оны ... ... ... оларды тағайындаушы ұйым жүзеге асырғанда, халықаралық жеке құқық
бойынша шведтік мамандар оқиғалар арасында айырмашылық ... ... ... ... ... болу ... ... пікірге, бірінші
орында тәжірибемен қоса, сана қосылады.[16] «Ал соңғы жағдайда ... ... рөл ... ... ... рөл ... да мүмкін»,- деп
есептейді шведтік маман И. Гиллис Веттер. Егер ... ... орны етіп ... ... ... ... қолданылатын
құқыққа қатысты келіспесе, онда «шведтік ... ... ... ... ... ... ... құқықты қолданады.
Шведтік коллизиялық құқық келісім-шартты міндетпен өте тығыз байланысы
бар мемлекеттің ... ... ... негізделеді. Аd һос арбитражында
дауларды қарау үшін ұқсас тәсіл тән.[17]
Стокгольмның Сауда Палатасының Арбитраждық ... ... (1999 жылы 1 ... күшіне енді), тараптармен келісілген құқықтық
нормалар немесе заңның негізінде дауларды арбитрлер шешеді және ... ... ... ... да ... ... бұл мемлекеттің
коллизиялық нормаларына емес, материалдық құқығына сілтеме жасайды деп,
түсіндірілуі тиіс (24-бап). Тараптар жиі ... ... ... ... ... кезде арбитраж құрамы нақты жағдайларда
арбитрлерге жарайтын болып көрінетін, ... ... ... ... ал ... да ... ... жүйенің коллизиялық нормаларына
жүгінбейді. Мұндай ереже шетелдік қатысушыларымен дауларды шешудің ... ... ... ... ... бұл ... ... халықаралық
тенденцияларды бейнелейді.
1961 жылғы сыртқы саудалық арбитраж ... ... ... ... (VII-бап, 1-т.), істі мәні бойынша қараған кезде,
арбитрлер контрактілердің талаптарына ... ... және ... ... ... Олар ... ... құқықты қолдану тиіс,
ал егер тараптар таңдамаса, бұл кезде арбитрлер ... және ... ... ... ... деп есептейтін коллизиялық нормаға
сәйкес қолдануға тиісті құқықты алады.
Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ бұл мәселені ұқсас жолмен шешуге ... Бұл ... ... ( ... 1-т.), дауды маңызы бойынша шешу
кезінде, қолдануға тиісті ретінде тараптар келіскен құқықты, ... ... ... ... ... болмаған кезде, коллизиялық
нормаларға сәйкес анықталған, арбитраждық сот ... тиіс деп ... ... ... ... бұл ... ... арбитраждық
сотпен қолдануға тиіс құқықты, сонымен қатар олармен ... ... ... ... және ... қандай құқық реттейтінін
тараптар анықтай алады және оларға анықтауға ұсыныс жасалады. Арбитраждық
соттың қарауына берілмейтін ... ... ... ... салаларын ,
мемлекеттердің құқықтық жүйелері қамтығандықтан бұл маңызды болады. ... ... ... ... бойынша істер. Мемлекеттің ұлттық -
құқықтық мүдделері үшін сол ... ... ... саласы қандай мүдде
білдіретініне байланысты әртүрлі мемлекеттерде ... ... ... ... жасалған келісім - шартты ... ... ... анық ... ... келісім-шартта көрсетілуі тиіс.
Халықаралық коммерциялық арбитраж туралы көптеген қазіргі заманғы заңдар
тараптардың өздеріне ... ... ... ... ... Егер
арбитраждық тергеудің тараптары ... онда ... ... яғни ... ... тиіс ... таңдау үшін,
арбитраждық сот қолданбалы деп есептейтін ... ... 1996 ... ... ... ... бекітілген ( 46-бап, 1993 жылғы
«Халықаралық коммерциялық арбитраж туралы» РФ Заңы ... ... ... таңдалған материалдық құқық, арбитраждық ... сол ... ... ... ... ... мүмкін.[18]
Швейцарияда даудың маңызына қолданатын, материалдық құқықты анықтаудың
басқа жолы бар. Егер ... ... ... олардың келісім-
шартына қолданатын құқықты көрсетпесе, онда 1987 жылғы «Халықаралық ... ... ... заңына сәйкес (187-бап, 1-т.) іспен өте тығыз
байланысы бар ... ... ... ... материалдық құқығы олардың келісім-шартына
қолданбайтындығы және оның орнына арбитраждың құрамына «бейбіт делдал»
өкілеттігін беру және ... ... ... ... ... ех aequo et ... яғни «әділеттілік және қайырымды ар-ұят бойынша» шешілетіндігін, тараптар
алдын-ала қарастыра алады. Контрактіні орындау кезінде жағдайлардың маңызды
өзгеруіне ... ... ... ұзақ ... ... ... және ... ар-ұят бойынша» пайда болған дауларды шешу
туралы ережелер қолданады.
Халықаралық ... ... ... ... жасау кезінде,
арбитраждық келісімнің өзіне қолданатын ... ... ... ... ... ... сәйкес (VI-бап, 2-т.) ... орын алуы ... ... ... туралы мәселе бойынша шешім
шығарған кезде, бұл мәселе қозғалған мемлекеттік соттарда, яғни егер мәселе
тараптардың ... ... ... ... онда ... оларға
қолданатын заңға сүйену керек, ал ... ... ... тараптар
арбитраждық келісімді тәуелді еткен заңға; мұндай кезде ... ... ... тиіс ... ... ... арбитраждық келісімді тәуелді
еткен заңға нұсқау болмаса, және егер бұл мәселе мемлекеттік соттың шешуіне
ұсынылған кезде, ... ... ... елде ... тиіс екенін
анықтауға мүмкін болмаса, онда іс қозғалған мемлекеттік соттың коллизиялық
нормасы күшінде қолданатын заңға сүйенеді. Іс қозғалған сотта, ... ... егер сот ... заңы бойынша дау арбитраждық тергеудің
пәні болмаса.
Арбитраждың концепциясы тараптардың еріктерінің еркіндігі қағидасынан
толығымен ... Бұл ... ... ала ... ... ... ... дауды беру туралы келісімде олардың дауы
қарастырылатын тәртіп бойынша және сол ... ... ... мақсатқа
сәйкес және міндетті деп есептейтін барлығын регламентациялай алады.
Тараптар арбитраждық ... ... ... ... ... ... ... келісімнің факультативтік бөлігі тараптар
тұрақты ... ... ... ... ... ... ... сот
аd һос шешуіне дауды беру туралы келісім жасағанына едәуір ... ... ... арбитраждық келісім ... ... ... ... санын өзіне енгізеді. Өйткені тараптармен өз уақытында
реттелген бұл мәселелер, дау пайда болған ... ... рөл ... ... ... ... шешуге беру мүмкіндігі, құқықтың көптеген
жүйелерінің негізінде орын алған, келісім-шарттардың еркіндік қағидасының
көрініс табуы ... ... ... қатар арбитраждық соттың құзыреті,
арбитраждық келісімде көрсетілген тараптардың еріктерінен туындайды.
2. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АРБИТРАЖДЫҚ ОРГАНДАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ
2.1. Институциялық арбитраж
Халықаралық тәжірибеде арбитраждың екі түрі ... ... ... (институциялық) арбитраждық органдар және асі һос ... ... бір ... ... 1961 ... ... ... туралы Еуропа Конвенциясына сәйкес, « арбитраж» термині тұрақты
арбитраждық ... ... ... (b)) және ... жеке іс (аd һос
арбитраж) бойынша тағайындалған арбитрлермен дауларды тергеуді білдіреді.
Келісім-шарттың тараптары ... ... ... ... ... ... ... арбитраж қарауына беру туралы шешім қабылдап, арбитраждық
келісімді құру ... ... ... ... ... тергеу тұрақты
әрекет ететін арбитраждық институттардың біреуінде жүргізілеме немесе бұл
арбитраж аd һос боладыма, соны ... ... ... ... ... ... арбитраждар әртүрлі ұйымдар
және ассоциациялар, сауда-өнеркәсіптік және саудалық палаталар жанында
құрылады. Әрбір тұрақты ... ... ... ... ... өндіріс ережелері және арбитрлер тізімі болады, яғни солардан
тараптар арбитрлерді таңдайды.
Жүзден астам ... ... ... ... бар. ... ... ... ол Париждегі Халықаралық сауда палатасының жанындағы Халықаралық
коммерциялық арбитраждық сот, Стокгольмның Сауда палатасының Арбитраждық
Институты, ... ... ... сот, Германдық арбитраж
Институты, Американдық Арбитраждық Ассоциация, Ресей Федерациясының Сауда-
өнеркәсіптік палатасының жанындағы ... ... ... сот
және т.б.
Төменде, кейбір регламенттердің ерекшеліктері ... ... бірі ... ... ... ... Институты
болып табылады, ол арбитраждың мәселелерімен айналысатын, Стокгольмның
Сауда палатасының тәуелсіз органы ... ... Оның ... ... ... ... және 1988 жылы 1 ... бастап
күшіне енді. Институттың жаңа арбитраждық Регламенті 1999 жылы 1 ... ... және ... енгеннен бастап бұл регламент күшін жоғалтты.
Егер тараптар ... ... жаңа ... қарауға қабылдаған,
қандай болсын дауға қолдануға ... ... ... ... ... беру үшін ... ескертпе ұсынылады: «осы контрактімен байланысты талап немесе
келіспеушілік, қандай болсын дау немесе оның ... ... ... ... ... ... ... Институтының Регламентіне сәйкес
арбитраж жолымен түпкілікті шешіледі».
Қажеттілік туындағанда, тараптар арбитраж құрамы, арбитраж жүргізетін
орны, арбитраждық тергеудің тілі және ... ... ... алдын-ала
келісу қажет.
Арбитраждық Институт өзі дауларды шешпейді. Институттың Регламентіне
сәйкес, сонымен қатар Институт қабылдаған, ... ... ... ішкі және халықаралық дауларды шешуге үлес қосу; Институт орнатқан
тәртіпке сәйкес, арбитраждық тергеуге үлес ... яғни оның ... ... ... ... жартылай немесе толық
ерекшелінеді; татуластырушы процедура және арбитражды ... ... ... ... (Регламенттің 1-бабы).
Арбитраждық өндіріс, талапкердің Арбитраждық Институтқа арбитраж
туралы өтініш бергеннен бастап қозғалады. Арбитраж ... ... ... ... ... ... мекен-жай, телефон, факс ... және ... ... электрондық пошталарының мекен-
жайлары; дауды қысқаша сипаттау; талапкердің талаптарын алдын- ала ... ... ... ... көшірмесі және оларға сәйкес дау
арбитражбен шешілуі тиіс; және егер ол таңдалған процедурамен көрсетілсе,
талапкер тағайындаған ... ... ... ... поштаның
мекен- жайын, арбитрдің телефоны және факсының нөмірін ңұсқау ... ... ... ... ... ... ... тіркеулі
алымның көрсетілген мерзімде төленбегендігі ... ... ... ... қабылданбайды (7-бап).
Арбитраждық Институт тергеудің құпиялығын және оны әділ, үнемдеп және
кешіктірмей жүргізуді қамтамасыз етуге міндетті (9-бап).
Арбитраждық Институттың Регламентінің ... ... егер ... тілі ... ... ... ... келісімде
келісілмесе, арбитраж құрамы тараптармен кеңескеннен кейін ... ... ... ... ... (23-бап).
Өткен Регламентте сияқты, қазіргі күші бар Арбитраждық Институттың
Регламентіне сәйкес дауды шешу ... үш ... ... ... ... ... көзделмесе. Әрбір тарап бір арбитрден
тағайындайды, үшінші ... ... ... тағайындалады және
арбитраж құрамының Төрағасы ретінде әрекет етеді. Тараптар, сонымен ... ... ... жолын таңдауға ерікті.Егер тарап Арбитраждық
Институтпен белгіленген мерзім ішінде арбитрді ... және ... ... ... онда ... Арбитраждық Институтпен жүзеге
асырылады. Дау жалғыз арбитрмен шешілетін болса және егер ... ... онда оның ... Арбитраждық Институт жүзеге асырады.
Одан басқа, егер тараптар арбитраж құрамындағы арбитрлер саны туралы
келіспесе, онда Институт ... ... ... ... және ... мән-
жайларды назарына ала отырып, дау жалғыз ... ... ... ... ... ... ... кеткен құзырлыққа Арбитраждық Институттың
иеленуі, Регламенттің қосымшасы болып табылады. ... ... ... 1-т.), арбитр әділ және тәуелсіз болу қажет.
«Арбитраж құрамы белгілеген процедураның ... ... ... ... бойынша, тараптардың тілектерін ескеріп, осы Регламент
және арбитраждық келісім ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Арбитраж құрамы процедуралық
мәселелер бойынша, дербес ... ... ... ... бере алады.
Басқадан қарағанда, көбірек дауыс жинаған пікір, дауыс беру кезінде
шешуші болып табылады. Егер мұндай көп ... ... онда ... ... ... ... егер ... басқаша келіспесе (30-бап).
Жаңа Регламенттік ережелері қолданбалы құқық туралы мәселені шешудің
күші бар тәжірибесінің дәстүріндегі қисынға ... ... ... ... көп таңдау еркіндігін береді. Регламент тараптарға
өзінің контрактісін қандай болсын ... ... және ... ... тәуелді етуге мүмкіндік береді және дауды әділдік бойынша ... ... ... ... ... ... ... уәкілеттік береді.
Регламент бойынша (24-бап, 2-тармақ), белгілі мемлекеттің заңдарына
тараптардың қандай болсын нұсқауы, сол ... ... ... ... ... ... сілтеме жасау ретінде түсіндірілу тиіс.
Тараптар қолданбалы құқыққа байланысты жиі ... ... ... үшін ... ... ... ... жүйенің коллизиялық
нормаларына жүгінбей, нақты жағдайларда арбитрлерге жарамды болып көрінетін
құқықты және ... ... ... ... құрамының
өкілеттіктерін ескертеді. Мұндай ереже шетел азаматтары қатысатын дауларды
шешудің шведтік арбитраждық тәжірибеге қарсы келеді, бірақ бұл ... ... ... ... ... ... үшін жаңа ... мерзімдер
қысқартылады, яғни арбитраж құрамына істі ... ... алты ... ... ... ... ... Регламент арбитрлерге бір жыл берген.
Арбитраждық шешім арбитраждық тергеудің орнында шығарылған болып
есептеледі. Ол ... ... ... ... ... себептерін негіздейтін
қаулыны, сонымен бірге арбитрлердің қолын ... ... ... ... ... ие ... онда ол арбитраждық шешімге қоса
тіркеледі.(32-бап).
Егер арбитраждық тергеудің кезінде тараптар дауды реттесе, арбитраж
құрамы, ... ... ... ... ... ... шешім түрінде бейбіт келісімді бекітеді.
Арбитраждық шешім оны шығарған кезден бастап түпкілікті және міндетті
болып табылады. (36-бап).
Жаңа Регламент арбитраждық ... ... ... ... ... енгізді. Бұрынғы Регламент жұмсалған уақыттың негізінде,
сонымен бірге істің күрделігін, ... ... және ... ... ... ... мөлшерін арбитрлерге дербес анықтауға мүмкіндік
берген.
Қазіргі күші бар ережелер ... ... ... ... бекітілген мөлшерін белгілеуге арбитраждық Институтқа
уәкілеттік берді.
Айтып кететін жәйт, Регламентте есеп ... ... ... ... евро (ЕURO) ... ... ... (39-бап, 1-т.) арбитраждық шығындарға кіретіндер:
арбитрлердің қаламақылары, Институттың әкімшілік алымы, ... ... ... және ... өтемдер, яғни істі қарау кезінде пайда
болатын және Институтпен тағайындалған, ... ... ... және ... ... ... шығындарды төлеу бойынша
ортақ жауапкершілікке ие. Арбитраж құрамы істің ... және ... ... ... арасындағы арбитраждық тергеуге шығындарды
бөлу туралы шешім қабылдайды (40-бап).
Стокгольмнің Сауда палатасының Арбитраждық ... ... ... ... ... ... ие. Жедел арбитраждық процедураның
бірінші ережелері 1995 жылы ұсынылды және ... ... ... ... ... коммерцияда талаптағы бағасы үлкен емес
істерді қарау үшін қарапайым ... ... ... ... ... әйгілігіне шарт қойды.
1999 жылғы жедел арбитраждық процедура Ережелерінің нұсқасы ... ... ... ... ... ... мәселесі бойынша,
Арбитраждық Регламенттің ... жаңа ... ... ... ... ... белгілері мыналар:
істі қарау әрқашанда жалғыз арбитрмен жүзеге асырылады, егер ... ... ... институтпен тағайындалады;
талап арыздан және талапқа жауаптан басқа, әрбір тарап тек бір қосымша
қысқа ... ... ... алады. Толықтыру үшін уақыт шектелген және 10
жұмыс күнін құрайды;
арбитр іс ... ... ... үш ... ... іс бойынша шешім шығаруға
міндетті, егер ... ... ... ... ... ғана, шешімді
шығару үшін негіздер мұнда баяндалады.
Сонымен қатар, Стокгольмнің Сауда палатасының Арбитраждық
Институты сақтандыру саласында дауларды қараудың Регламентін ... және ... ... аясында істерді тиімдірек қарауды
қамтамасыз ету мақсатында берілген Регламент қабылданды. Осы ... ... ... ... ... ... ... танылған
мамандар болып табылатын және ... ... және ... ие
тұлғалардың арасынан арбитрлерді сайлайды.
Аталған Регламент Арбитраждық Регламентін және ... ... ... ... ... ... ... күрделігін және
басқа жағдайларды ескеріп, Арбитраждық Регламентті басшылыққа алуын шешуді
қоспағанда, соңғылары көптеген жағдайларда ... бір ... ... ие ... ... ол Лондондық
Халықаралық Арбитраждық сот болып табылады (London Court of International
Arbitration - ... ... ... сот ... ... да, бүкіл
әлем бойынша қай жерде ... ... үшін ... арбитраждық
қызметтер көрсетеді. Регламент LCIA әрқилы ... ... және ... негізгі тілдерінде қолдануға жарамды. ... ... және ... ... ... арқылы көптеген
елдерде арбитраждық тергеу жүргізу үшін әкімшілік ... ... ... ... ... ... шамасы бар.
Лондондық Халықаралық Арбитраждық сот лондондық Ситидің Муниципалдық
кеңесінің бастамасы бойынша Лондондық Арбитраждық ... ... 1892 ... Бұл ... ең көне ... ... болып табылады. Ол 1903
жылы Лондондық Арбитраждық сот деп аты ауыстырылды, ал 1981 жылы қайтадан
Лондондық ... ... сот (LCIA) деп ... Оның нағыз атауы
оның қызметінің ерекшелігін бейнелейді, яғни ол халықаралық коммерциялық
арбитражға толық арналған. 1986 жылы LCIA ... ... ... ... Ол әлі ... үш ... ... - лондондық
Ситидің Муниципалдық кеңесімен, Лондондық Сауда - өнеркәсіптік палатасымен
және арбитрлердің Институтымен ... ... ... яғни Ортақ
консультативтік кеңес арқылы, бірақ оның саясаты, ... ... ... ... Арбитраждық сот LCIA және директорлар Басқармасының LCIA
бақылауында болады.
Арбитраждық сот LCIA : ... сот LCIA 1985 жылы LCIA ... ... ... Ол ... арбитраждық жүйенің тиімді қызметінде
маңызды рөл атқарады, оны LCIA қамтамасыз етуге тырысады.
Бұл нағыз халықаралық орган. Әлемнің ... ... ... атынан
өкілдік ететін, халықаралық коммерциялық арбитраж саласында жүргізуші
тәжірибелі заңгерлердің тиісті ... ... және ... ету ... ... алты мүшелері мұқият таңдалады. LCIA Регламентіне сәйкес тек
Арбитраждық сот LCIA ... ... ... ... сот ... өзінің Регламентін қолдануды қамтамасыз ету кіреді.
"Тұтынушылар" Кеңестері LCIA: 1987 жылы Лондондық ... сот ... ... саудалық аймақтарды қамтитын, "тұтынушылар"
кеңестері түсінігін енгізді. LCIA ... ... ... ... істейтін адвокаттар және саудалық,
коммерциялық, халықаралық өнеркәсіптік ұйымдардан басқа ... ... ... және адвокаттық фирмалар; тәжірибеленген
халықаралық арбитрлер ... ... LCIA және ... немесе оның
дүниежүзілік қызметтерінің потенциалды тұтынушылары арасында ... ... ... ... ... арналған.
Еуропалық кеңес, Солтүстік Американдық кеңес және Азиялық - Тынық
мұхиттық кеңес құрылған соң, ... бұл ... ... ... ... аяқталды. 1990 жылы Еуропалық кеңестің қамқорлығымен шығыс және ... LCIA ... ... және ... ... ... Регламент LCIA халықаралық адвокаттар және арбитрлердің,
халықаралық коммерциялық ... ... ... ... ... ... және ... соңында "дүниежүзілік қолдану
үшін" 1985 жылы Регламенттің нысанына иеленді. 1985 жылы ... ... ... ... ... және ... ... 1985 жылғы Регламент бүкіл әлемде қолдануға арналды.
Халықаралық контракт бойынша тараптар олардың арасындағы қандай болсын
дауларды ... ... ... ... қаралуына бергісі
келмесе, келесі түрде арбитраждық ескертпені контрактіге кіргізу қажет:
"нағыз ... ... оған ... пайда болатын әрқилы дау, сонымен
қатар оның орын алуы, күшінің болуы немесе ... ... ... Лондондық Халықаралық Арбитраждық соттың ... ... ... және ... ... беру ... сол ... сілтеме жасаудың нәтижесінде ... ... ... ... ... ... контрактілерін реттейтін құқықты нақты
көрсетсе, онда қиыншылықтар мен шығындарға ... ... ... ... ... ... тараптардың қалауынша, арбитрлер саны,
арбитраждық тергеуді жүргізудің орны және тілі көрсетілуі мүмкін.
LCIA Арбитраждық соттың Регламентіне сәйкес ... ... ... ... ... ... жағдайда барлық арбитрлерді
немесе жалғыз арбитрді ... ... ... ... ... (олар тараптармен ұсынылды немесе ұсынылмағанына қарамастан),
барлық кезде толық тәуелсіз және әділ ... ... тиіс және ... ... ... шықпауы тиіс.
Регламент бойынша, істің барлық мән-жайларын ескеріп тараптар басқаша
келіспесе немесе құрамында үш мүшесі бар Арбитраждық сот ... сай ... деп ... сот LCIA танымаса, жалғыз арбитр тағайындалады.
Тек қана Арбитраждық сот ... ... ... және мұндай
тағайындау арбитраждық сот LCIA атынан президентпен ... ... ... әртүрлі вице-президентімен жүзеге асырылады. Арбитраждық сот ... ... ... ... ... ... ... ескеріп, арбитрлерді тағайындайды. Арбитрлерді таңдаған ... ... ... даудың ерекшелігі және мән-жайлары,
сонымен қатар тараптардың ұлты, ... жері және ... ... алынады.
Тараптар арасында басқа туралы келісім болмаса және егер олар ... ... ... ... ... төрағалар тараптардың біреуінің
ұлтынан тағайындалмауы ... Егер ... ... ... ... ... ... ұсынса немесе екі арбитрге я болмаса
үшінші тұлғаға арбитрдің ... ... ... ... және ... Арбитраждық сот жарамсыз, тәуелсіз немесе әділ емес деп таныса, онда
Арбитраждық сот LCIA ... ... ... бас ... ... сот ... үш арбитр болып, әрекет еткен жағдайда,
Арбитраждық сот тарап ұсынған арбитр болмауы тиіс, Төрағаны анықтайды.
Егер ... ... ... ... ... ... және Жауапкер Жолданудың көшірмесін алған соң 30 күн ... ... ... ... Арбитраждық сот LCIA ұсынбауы
тиіс болған кандидатураның орнына жедел арбитрді ... ... ... ... кандидатурасы ұсынылмаса және Талапкер
сондай кандидатураны сол сияқты мерзімде ұсынбаса, онда Арбитраждық ... ... ... ... ... Мұндай шешімдер өзінің ерекшелігі
бойынша әкімшілік болып есептеледі, және ... сот ... ... міндетті. Арбитраждық тергеуді жүргізудің орнында күші ... жол ... ... ... ... мұндай шешімдерге қатысты
басқа сот органында немесе сотта әрқилы ... ... бас ... ... Егер ... ... ... тергеуді жүргізудің
орнында күші бар, ... ... ... үшін ... ... қалса,
Арбитраждық сот, қолданбалы заңның нормаларын сақталуы ... ... ... ... ... ... пе, ... сот LCIA Регламентінің белгілеуі бойынша, ... ... ... ... алады (5-бап). Тараптармен келісілген
немесе Регламентте орын ... ... ... ... ... ... ... және түпкілікті шешу үшін қолданылуы тиіс заң бойынша
жол беретін, кең қарап шешу өкілеттігіне Арбитраждық сот ие.
Тараптар арбитраждық ... ... ... ... ... ... ... таңдауды жүзеге асырмаса, арбитраждық тергеуді жүргізетін
орын Лондон болады, егер тек Арбитраждық сот басқа орын ... сай ... ... ... ... ... ... (7-бап).
Арбитраждық сот LCIA Регламентіне сәйкес (8-бап) арбитраждық тергеу
арбитраждық келісім қамтыған құжат жасалған тілде (тілдерде) жүргізіледі,
егер ... ... ... Егер қандай болсын құжат арбитраждық
тергеудің тілінде емес, басқа тілде құрылса және құжат беруші ... ... ... ... ... егер ... сот тағайындалмаса,
Арбитраждық сот LCIA бұл тарапты аударуды өкелуге міндеттей ... сот ... ете ... ... ... жағдайда, әрқилы басқа өкілдер немесе ... ... ... ... өкілдік ете алады (9-бап).
Тек құжаттардың негізінде тараптар тергеуді жүргізуге келіспеген
жағдайда, ... сот ... ... ... ... сот арбитраждық тергеу ... ... ... мен
тыңдаулар орнын, сағатын және күнін тағайындайды және ... ... мен ... ... ... және орны ... тараптарға алдын
ала хабарлауы тиіс. Егер тараптар басқаша келіспесе, барлық отырыстар мен
тыңдаулар жабық түрде ... ... ... ... ... ... қосымша өкілеттіктерін
ескертеді (13-бап). Егер тараптар басқа туралы әрқилы уақытта келіспесе
және қолданбалы заңның ... ... ... ... ... ... ... бергеннен кейін ғана, тараптардың біреуінің
өтініш ... ... ... ... ... ... сот өзінің
пікірін айтуға құқылы:
қандай құқықтық нормалар тараптар арасындағы даулы мәселеге ... ... ... ... ... қатысты реттейтін я болмаса
қолданбалы болып табылатынын анықтауға;
контрактіні реттейтін немесе оған қолданатын ... ... ... жол беретін шегінде ғана және арбитраждық сот барлық тараптар үшін
жалпы деп есептейтін, қандай болсын ... ... үшін ... ... ... келісім немесе әрқилы мұндай контрактіні
түзеуді
белгілеуге;
олардың арасындағы барлық ... ... ... ... ... ... ... және олардың анық білдірілген келісімімен
арбитраждық тергеуге басқа тараптардың қосылуына рұқсат беруге;
әрқилы тарапқа ол орнататын ... ... ... және ... ... ... талаптарын немесе қарсы талапты өзгертуге рұқсат
беруге;
өзінің нұсқаулары немесе Регламентпен ... ... ... қысқартуға;
Арбитраждық сот қажетті немесе мақсатқа сәйкес деп есептейтін, ... ... сот я ... ... ... ... ... үшін мүлікті
немесе затты беруге тараптарды міндеттеуге;
әрқилы тараптың ... кез ... ... ... ... сақталу,
сақтау, сату я болмаса сатудың басқа нысаны туралы иелік етуге;
- Арбитраждық сот іске қатысты деп есептейтін және ... ... ... ... ... я ... әр қилы ... қарау
үшін Арбитраждық сотқа және басқа тараптарға беруді тараптардың біреуін
сонымен қатар бұл құжаттардың көшірмелерін беруді міндеттейді.
Арбитраждық сот ... ... ... ... ... ... ... болуына қатысты кез келген қарсылықтар бойынша өзі қаулы
шығаруға құқылы. Контрактінің ... ... ... ... бұл ... ... ... басқа шарттарына байланысты
емес, келісім ретінде көрініс табуы тиіс. Келісім-шарттың күші ... ... ... сот ... ... ескертпенің күші
жоқтығын "ipso jure" (автоматты түрде) туындатпайды (14-бап).
Арбитраждық сот құзырлыққа ие емес туралы ... ... ... ... жай емес ... тиіс. Арбитраждық сот өзінің
өкілеттіктерінің шегінен шығады деген тараптың пікірінен туындаған мәселе
бойынша, Арбитраждық сот ... ... ниет ... кейін,
Арбитраждық сот өзінің өкілеттіктерін асыра қолдануы туралы арыз кенеттен
берілуі тиіс. Бұл жағдайлардың ... ... сот ... ... кеш ... арызды қабылдай алады, егер кешігудің себебі
ақталған болса.
Арбитраждық сот LCIA Регламентіне сәйкес (16-бап), Арбитраждық ... ... ... ... және егер ... ... басқаша келіспесе,
бұл шешім негізделген себептерін көрсетеді. Арбитраждық шешімде оның күні
көрсетілуі тиіс және ол ... ... ... қол ... ... ... арбитрлер болғанда, олар белгілі мәселе бойынша келісімге
келмесе, шешім көпшілік дауыспен қабылданады. Кез келген бір мәселе бойынша
көпшіліктің шешімі болмағанда, ... ... ... арбитраждық
шешімді бір өзі шығарады, яғни егер ол жалғыз ... ... ... ... ... ... ... қол қоймаса, қолдың болмауының
себебін көрсету шартымен көпшіліктің ... ... ... ... ... ... ... табуы мүмкін және Арбитраждық сот тиісті деп
есептейтін, мұндай ставкалар бойынша, ... ... пәні ... ... ... тараптардың біреуіне жай я болмаса ... ... ... шешімді Арбитраждақ сот шығара алады.
Бейбіт келісім жағдайында Арбитраждық сот бейбіт келісімді бекітетін
арбитраждық шешімді шығара ... егер ... ... сол ... Егер ... ... ... негізінде арбитраждық шешім
қажет болмаса, онда ... ... ... туралы жазбаша нысанда
тараптармен мақұлдануын Арбитраждық сот алғаннан кейін, ... ... және ... ... ... сот LCIA ... сәйкес арбитраждық тергеуге келісіп,
тараптар арбитраждық шешімді кешіктірмей орындауға міндетті және сотта
немесе басқа сот ... ... ... ... кез ... өзінің құқығынан бас тартады, яғни мұндай бас тартудың ... ... ... ... ... ... ... шыққан күннен бастап,
тараптар үшін түпкілікті және міндетті болып ... ... ... ... соттың Регламентімен бірге 1990 жылы
1 қаңтардан бастап өрекет ететін арбитраждық алымдар және шығындар туралы
Ереже қолданады. Арбитраждық шығындар ... ... үшін ... немесе
тараптардың өздері көтерген шығындардан басқа) берілген ережеге сәйкес
анықталады.[20]
Егер ... ... ... ... сот ... ... тараптар шығындардың барлық бағасын немесе бөлігін Арбитраждық
сотқа LCIA ... ... ... сот LCIA ... ... ... қасақана және
әдейленген құқық бұзушылықтардың салдары үшін арбитрлер жауапкершілікке ие
жағдайларын қоспағанда, Арбитраждық сот, ... ... ... ... жүргізілетін, кез келген арбитраждық тергеуге байланысты
қандай болсын әрекеттер немесе кемшіліктер үшін ... ... ... емес.
Арбитраждық шешім шығарылған және қосымша шешімдерді шығару және
түзеудің мүмкіндіктері ... соң, ... сот және ... ... тергеуге байланысты кез келген мәселе бойынша белгілі
бір тұлғаға ... ... ... жасауға міндетті емес және тараптардың
ешқайсысы арбитраждық тергеуден ... ... ... сот ... ... ... лауазымды тұлғаларының біреуін немесе
арбитрлердің біреуін куә ретінде қолдануға талпынбауы тиіс.
Арбитраждық соттың Регламентіне сәйкес ... ... ... ... ... білген, мұндай сақталмауға жедел қарсылық білдірмей
арбитраждық тергеуге қатысуын ... ... ... деген өзінің
құқығынан бас тарқан болып есептеледі.
Арбитраждық сот LCIA ... ... ... ... ... Арбитраждық сот Арбитраждық сот Регламентке сәйкес әрекет
етеді және арбитраждық ... ... ... үшін ... ... ... ... (20-бап).
Қазақстан Республикасында халықаралық коммерциялық дауларды қарайтын
арбитраждық орган бар. ... ... ... ...... 1993 жылы 5 ... құрылған, ҚР-ның Сауда-өндірістік палатасының
жанындағы Арбитраждық комиссия бұл орган ... ... ... кезде
Арбитраждық комиссия 1996 жылғы 11 сәуірдегі ... ... ... ... ... палатасының жанындағы
Арбитаждық комиссия туралы ереже негізінде әрекет етеді.
Арбитраждық комиссия келісім-шартты және ... ... ... туындайтын дауларды арбитраж арқылы реттеуді
қамтамасыз ететін, тәуелсіз ... ... ... ... ... ... комиссия пайда болған немесе пайда болуы мүмкін дауды
Арбитраждық комиссияның шешуіне беру туралы ... ... ... ғана ... өзінің қарауына қабылдайды. Келісім-шартқа кіретін
келесі арбитраждық ескертпе ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Сауда-өндірістік
палатасының жанындағы Арбитраждық комиссиямен түпкілікті реттеуге жатады.
Арбитраждық комиссияға кіретіндер:
- тиісті органдарда комиссияның атынан шығады, ... ... ... ... ... ... ... келтіреді, регламентін
бұлжытпай ұстануын бақылайды және жалпы басшылықты ... ... ... ... болмағанда, оның функцияларын Төрағаның орынбасары атқарады.
Арбитраждық комиссияның Төрағасы және оның орынбасары ашық ... ... ... ... жиналысында сайланады;
арбитрлер және жауапты Хатшы.
Арбитрлер тәуелсіз және дауды объективті ... ... ... ... Хатшы материалдарды дұрыстап сақтауды, шешімдерді тиісті
көркемдеуді қамтамасыз ... ал ... ... ... ... қызметі туралы мәліметтерді баспаға шығаруды ұйымдастырады.
Он бес адам мөлшеріндегі Арбитраждық комиссияның құрамы ҚР-ның ... ... ... бес жыл мерзімге тағайындал ады.[21]
Арбитраждық комиссияның көп емес уақыт орын алғанына қарамастан, ол
беделді, ... ... ... ... ... ... ... отандық құқықтық ғылымның өте тәжірибелі өкілдері
болып табылады.
Сөйтіп, өте ... және ... ... институттардың
регламенттерін қарастырып, тұрақты әрекет ететін арбитраждардың мағынасын
түсінуге болады.
Айта кететін жәйт, ... ... ... ... негізінде арбитраждық келісімнің күші дауланған кезде, әйгілі
арбитраждық мекемелердің тәжірибесінде осы жағдайлар орын алған. Мысалы, №
3460 іс, ... ... ... ... ... ... сотта тыңдалды. Жалпыға мәлім, ХСП-нің тіркелген ... ... ... ... істе арбитраждық ескертпе Женевадағы
Халықаралық сауда палатасына ... ... ... ... ... ... палата" сөздері тіркелген кеңсесі Парижде
орналасқан ХСП-нің қамқорлығындағы арбитражды білдіреді.
Бұл шешімге ... ... № 5029 ... ... ... ол ... ескертпе қолданбалы регламент-ХСП Регламентін ғана көрсетті.
Тараптардың біреуі ХСП-дағы арбитражға ... ... ... ... бұл үшін ... ... Халықаралық сауда палатасын" көрсетуі
тиіс. Арбитрлер болса керісінше есептейді, олардың ... егер ... ... ... ... ... екі ... туындайды:
"Парижде" деген сөздер ХСП тіркелген кеңсесіне немесе ... ... ... ... ма ... білдіреді.[22]
Тараптар тұрақты әрекет ететін арбитраждық органдарды таңдау ... ... орын ... кету ... ... ... ... аd һос арбитражына
дауларды шешуге берген ... ... ... жүргізудің ережелерімен
байланысты мәселелерді дұрыстап қарамауы және жіберіп алуы мүмкін. ... ... ... регламенттері келесі шығарылатын
атқарылатын арбитраждық шешіммен арбитраждық тергеуді тиімді ... ету үшін ... ... тергеуді жүргізу үшін арбитраждық
сот тағайындалады және қандай болсын тарап арбитражға ... бас ... ... бұза ... бұны арбитр де істей ... ... ... кепілдік береді. Арбитраж асі һос ... ... ... және ... ... қабылдаумен,
тараптар арбитраждық келісімде бұл ... ... ... бұл ... аз маңызды болады.
Тұрақты әрекет ететін арбитраждық ... ... ... және ... үшін әділ органды ұсынады. Бұл орган жарамды
арбитраждық сотты ... ... ... ... ... шығындар
төлемін бақылайды, арбитрлердің қаламақысының мөлшерін орнатады және
арбитражды жүргізудегі кешігуді минимумға азайтады.
Тұрақты ... ... ... ... ... бас ... ... мүмкін, мысалы, арбитражды жүргізудегі ... ... ... жағдайлары орын алғанда. Бұл жағдайда тұрақты
әрекет ететін арбитраждық орган кепілдік бере алады, яғни іс ... және ... ... шығару үшін, арбитраждық сот сондай
жолмен қалыптасады..[23]
Тұрақты әрекет ... ... ... ... ... ... мүмкін дауларды шешуге, ... ... ... ... болғанда шешеді. Халықаралық коммерциялық
арбитражды тиімді жүргізу үшін барлық қажеттіліктерді беру үшін ... ... ... ... ... ... ... және саналы түрде ... ... ... ... ... ... ... етеін арбитраждық органның
басшылығымен жүзеге асырылады.
Халықаралық сауданың тәжірибесінде көптеген жағдайларда институциялық
арбитражды ... ... аd ... аd һос ... ... яғни ... істі ... үшін),
басқаша "бір реттік" деп аталады және нақты дауды ... үшін ... ... Тараптар өздері арбитраждық сотты қараудың тәртібін және
онда істі ... ... ... Іс ... шешім шығарғаннан кейін
мұндай арбитраж өзінің өмір сүруін тоқтатады.
Аd һос арбитраждарымен ... ... ... ... ... қызметін жеңілдету үшін, халықаралық деңгейде
арнайы регламенттер жасалды, арбитраждық ескертпедегі оған деген ... ... ... ... асыруға тең, оған сәйкес
арбитраждық сот өндірісті жүргізуі ... жылы ... ... ... ... ... процедурасы туралы ұсыныс ретінде көрініс табатын Арбитраждық
регламентті қабылдады, бұл регламентке сәйкес тараптардың ... ... ... ... онда ... ... 1966 жылы Азия және Таяу
Шығыс үшін БҰҰ Экономикалық комиссиясы халықаралық сауда арбитраждың
ережелері ... 1976 жылы ... ... ... ... ... (ЮНСИТРАЛ) Арбитраждық регламентті қабылдады, ол мынадай
жағдайларда қолданды, егер ... ... оған ... ... және де бұл регламент өзгерістермен қолдана алады, егер ... ... ... ... ең ... ... ... ЮНСИТРАЛ
болып табылады.
Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ арбитраж бойынша сарапшылармен және
арбитраждық мекемелермен ауқымды консультациялардан ... 1976 ... ... ... ... БҰҰ-ның Комиссиясымен қабылданды. Сол жылы
БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 31\98 ... ... ... ... туындайтын дауларды реттеу кезінде бұл регламентті қолдануды
ұсынды. Әртүрлі ... ... және ... жүйелі елдер үшін
қол жетерлік болып табылатын, аd һос арбитражы үшін ... ... ... ... үлес ... табылатын регламентті
өңдеу туралы сендірушілікке байланысты бұл ұсыныснама енгізілді.
Сол кезден бастап Арбитраждық ... ... аd һос ... ғана ... ... бірге бүкіл әлемде кең колданады және жақсы
белгілі болды. ... ... мен ... бұл ... тараптар жиі сілтеме жасады және арбитраждық мекемелердің едәуір
саны сол немсе басқа нысанда бұл регламентті таныды немесе ... ... ... ... жолдарының бірі ол, өзінің
арбитраждық регламенттерін дайындаған кезде оған ... ... ... ... екі әртүрлі әдіс қолданылды.
Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ үлгіні толық алуы туралы бірінші ... 1978 жығы ... ... ... аралық комиссияның
процедурасының Ережелері) немесе ішінара (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... қосымша
ережелері және арбитраж үшін Процедуралар).
Басқа әдіс бойынша Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ды қазіргі күйінде
қабылдап және оның атауын ... үшін және ... ... ... ... ережелерді сол немесе басқа мекеменің ... ... ... ... үшін бұл ... бұл статуттарда ... ... ... өзгерістерді ескеріп,
Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ға сәйкес ... ... ... ... ... мысалы болып Афро-Азиялық консультативтік
құқықтық ... ... ... екі ... ... ... (Куала-Лумпурдағы аймақтық арбитраждық орталық, халықаралық
коммерциялық ... ... ... Одан ... ... ұқсайтын жағдай, 1981жылғы 19 қаңтардан бастап "Иран Исламдық
Республикасының үкіметі және АҚШ үкіметімен ... ... ... ... ... ... ... енгізілді.
Барлық жоғарыда айтылған жағдайлар арбитраждық мекеменің сол ... ... ... ... ... одан ... ... тұрақты
арбитраждық регламенттері бар мекемелердің көптеген саны, сол немесе басқа
нысанда Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ды қолдануға келісті, егер ... ... ... ... ... ... ... регламенттерінде
(мысалы, Лондондық Халықаралық Арбитраждық сот, Федералдық экономикалық
палатаның ... ... ... ... Югославия) бұл мүмкіндікті
қарастырған.
Арбитраждық регламент ... ... ... типтік
ескертпелерде немесе ұсыныснамаларда, саудалық палаталар немесе ... ... ... ... ... ... әкімшілік қызметтерін ұсынуды танудың басқа нысаны көрініс
табады.
Арбитраждық регламент ... ... ... ... және ... ... ... келісім болып табылатын "1977 жылғы КСРО және АҚШ
арасында контрактілерде және саудада қолдану үшін факультативті арбитраждық
ескертпе" ... ... ... және ... Сауда-
өндірістік палатасымен дайындалған), ... ... ... ... орган ретінде тағайындалды.
Арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ға сәйкес арбитраж жанында әкімшілік
қызметтерді көрсетуге және құзырлы орган ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің көптеген санынан,
"арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ға ... ... ... ... әкімшілік арнайы кешенін қабылдаған Американдық
арбитраждық ассоциацияны ... ... ... ... ... ... орган функцияларын қалай орындайды және ЮНСИТРАЛ-ға сәйкес
әкімшілік қызметтерді көрсетуі толық ... ... ... ... ... ... ... танудың және арбитраждық өндірісте оны қолданудың бірнеше жолдары ... ... ... ... ... ... ... ЮНСИТРАЛ-дың қолдануын қаласа, онда олар келісім-шартқа келесі
типтік арбитраждық ескертпені енгізген жөн: "осы ... ... ... я ... оның ... тоқтатылуынан немесе күші
жоқтығынан туындаған әрқилы дау, қайшылық я болмаса талап, қазіргі ... ... ... ... ... сәйкес арбитражда шешуге
жатады". Сонымен қатар тараптар құзырлы органды (мекеменің ... ... ... ... ... (бір немесе үш), арбитраждың орнын
(қала, ел), ... ... ... ... алады.
ЮНСИТРАЛ регламентінің белгілеуі бойынша, егер тараптар келісім-шартта
жазбаша нысанда бұл келісім-шартқа қатысты даулар Арбитраждық ... ... ... ... ... ... ... мұндай
даулар өзгерістері бар осы Регламентке сәйкес ... ... сол ... ... нысанда келісе алады.
ЮНСИТРАЛ Регламенті арбитраждық тергеуді реттейді, оның ережелерінің
біреуі арбитражға ... ... ... ... келеді, одан тараптар
бас тартуға құқығы жоқ, заңның бұл нормалары қолданылады (1-бап, 2-т.)
Арбитраждық тергеуді қозғайтын ... ... ... ... жөнінде
мәлімдейді. Басқа тарап арбитраж туралы мәлімдемені алған күні, арбитраждық
тергеу басталған болып ... ... ... мәлімдемеге кіретіндер:
арбитраждық тергеуге дауды беру туралы талап; тараптардың аты-жөні және
мекен-жайы; сәйкес арбитраждық ескертпеге ... жеке ... ... дау ... ... ... даудың сипатын жалпы нысанда
көрсету және даулы ... ... ... ... ... ... ... санына қатысты ұсыныс, егер олардың саны тараптармен
алдын ала келісілмесе (3-бап)
Егер ... ... ала ... саны ... ... (бір ... және егер 15 күн ... арбитраж туралы мәлімдемені жауапкер алғаннан
кейін, тараптар бір ... ғана ... деп ... онда үш ... ... ... ... (6-бап), жалғыз арбитр тағайындалуы тиіс
кезде, тараптардың біреуі басқасына ұсына ... ... ... ... ... ... ... арбитр ретінде шыға алады; егер
тараптар алдын ала құзырлы орган туралы келіспесе, - бір не ... ... я ... ... ... ... орган ретінде шығуы
мүмкін.
Егер 30 күннің ішінде ... ... ... ... ... тараптар жалғыз арбитрді таңдау туралы келісімге келмесе, ... ... ... құзырлы органмен тағайындалады. Егер құзырлы
орган тараптармен келісілмесе, я болмаса егер олармен ... ... ... ... бас ... ... тараптардың біреуінен тағайындау
туралы өтінішті алған соң 60 күн ішінде арбитрді тағайындамаса, кез ... ... ... ... ... Бас ... құзырлы органды
тағайындауды сұрай алады.
Тағайындауды жүзеге асырғанда, әділ және ... ... ... ете ... ... ой қабілеттерін ескереді, сонымен
қатар тараптардың ұлтынан емес, басқа ұлттан арбитрді тағайындайды.
Үш арбитр ... тиіс ... ... ... бір ... ... ... тағайындалған екі арбитр үшінші арбитрді
тағайындайды, ол ... ... ... - ... ретінде шығады (7-
бап, 1-т.)
Әр арбитрге қарсылық хабарлануы мүмкін, егер оның әділдігіне ... ... ... туындататын мән-жайлар болса (10-бап, 1-
т.).
ЮНСИТРАЛ Регламентінің белгілеуі бойынша (15-бап, 1-т.), ... ... үшін ... әр сатысында олардың әрқайсысына барлық
мүмкіндіктерді беру және тараптарға бірдей қарау шартымен, осы Регламентті
бұлжытпай ... ... сот өзі ... деп ... жолмен
арбитраждық тергеуді жүргізе алады.
Егер тараптар арбитраждық тергеуді жүргізудің орны туралы келіспесе,
мұндай орын арбитраждық тергеудің ... ... ... ... ... сот ... ... ел немесе қала шегінде
арбитраждық тергеуді жүргізүдің орнын ... ... Ол ... мәнін ескеріп, ол дұрыс деп есептейтін кез келген жерде арбитрлер
арасында консультациялар үшін отырыстарды жүргізеді және куөгерлерді ... ... ... мүлікті немесе құжаттарды қарау үшін ол дұрыс деп
есептейтін, кез келген орында арбитраждық сот ... ... ... ... ... ... ... шығарылады (16-бап).
Тараптардың келісімін бұлжытпай ұстанып, арбитраждық сот ... ... ... ... ... ... тиіс ... тілдер туралы мәселені шешеді. Бұл шешім талап арызға, талап ... ... және кез ... ... ... ... және
ауызша тергеуді жүргізу кезінде, мұндай тергеу кезінде қолданылуы тиіс ... ... ... ... тіркелген кез келген құжаттар немесе ... ... ... сонымен бірге әр қосымша ... ... ... ... ... ... ... арбитраждық
сотпен анықталған немесе тараптар ... ... я ... ... ... тиіс жөнінде арбитраждық сот өкім ете алады (17-бап).
ЮНСИТРАЛ Регламенті бойнша (21-бап), сот ... ... оның ... ... жеке арбитраждық келісімді немесе арбитраждық
ескертпенің жарамсыздығы я болмаса болмауына негізделген қарсылықтарды
қосқанда, арыздарға қатысты ... ... ... сот ... ... ... болып табылатын келісім-шарттың жарамдығы
немесе орын алуын белгілеуге арбитраждық сот құзырлы. ... ... ... ... сәйкес арбитраждық тергеуді қарастыратын
және келісім-шарттың бөлігі болып табылатын ... ... және бұл ... осы ... ... ... ... келісім ретінде қаралуы тиіс. Келісім-шарттың ... ... тану ... ... ... автоматты
түрде туындатпайды.
ЮНСИТРАЛ Регламентіне сәйкес (32-бап 1-т.), түпкілікті арбитраждық
шешімнен басқа арбитраждық сот аралық, алдын ала немесе ... ... ... ... ... ... нысанда көрініс табады және тараптар үшін
түпкілікті және ... ... ... ... ... ... орындауға міндетті (32-бап,2-т.). Арбитраждық шешім себепті
болмауы тиіс деп ... ... ... ... оның шешімі
негізделген себептерді Арбитраждық сот көрсетеді.
Арбитраждық шешімге арбитрлер қол қоюы тиіс және ... ... және ... ... ... ... Егер үш ... болғанда және
олардың біреуі арбитраждық шешімге қол қоймаса, шешімде оның қол ... ... ... ... ... екі ... келісімімен ғана
жарияланады.
Егер арбитраждық шешім шыққан елдің арбитраждық заңдары арбитраждық
соттың ... беру ... оны ... талап етсе, онда сот бұл
заңдармен көрсетілген мерзім ішінде мұндай талапты орындау тиіс ... ... ... ЮНСИТРАЛ Регламентінің белгілеуі бойынша
(33-бап), дауды мәні бойынша шешу кезінде қолдануға ... ... ... ... арбитраждық сот қолданады. Тараптардың
мұндай келісімі болмағанда, арбитраждық сот ... деп ... ... ... ... ... ... Арбитраждық
сот "достық делдалдар" немесе ех aequo еt bоnо (әділеттік және мейірімді ар-
ұят бойынша) ретінде шешім шығара алады, мынандай ... егер ... ... ... ... етсе және егер ... процессті реттейтін
заң, мұндай арбитраждық тергеуге жол берсе. Барлық жағдайларда ... ... ... және ... мәмілеге қолданылатын сауда
әдеттерін ескеріп, шешімді қабылдайды.
Егер арбитраждық шешімді шығарғанға дейін тараптар дауды реттеу туралы
келісімге келіссе, арбитраждық сот арбитраждық ... ... ... ... я болмаса, егер екі тарап сол ... ... және ... келіссе, келісілген шарттардың негізінде арбитраждық шешім
нысанында реттеуді ... ... сот ... шешімнің себептерін
айтуға міндетті емес (34-бап, 1-т.).
Шешімді алған соң 30 күн ішінде тараптардың кез ... ... ... еткен соң, арбитраждық соттан шешімді түсіндіруді сұрай алады,
мұндай түсіндіру ... ... ... соң 45 күн ... ... ... Ол түсіндіру шешімнің құраушы бөлігі болып табылады (35-бап).
Арбитраждық шешімде арбитраждық сот арбитраждық шығындардың мөлшерін
(бағасын) белгілейді ... ... ... кіретіндер: жекелеп
арбитраждық соттың әрбір мүшесінің қаламақылары, арбитрлермен көтерген, жол
және басқа шығындар, сарапшылардың қызметтерінің және ... ... ... ... арбитраждық сотпен бекіткен куәгерлердің жол және
басқа шығындары, заң өкілдігіне және істі ... ... ... ... ... ... ... арбитраждық тергеу кезінде хабарланса және
арбитраждық сот мұндай шығындардың бағасын саналы деп ... ... ... қаламақылары және шығындары, және Гаагадағы Тұрақты
арбитраждық соттың бас хатшысының шығындары.
Даулы бағаны, даудың пәнінің ... ... ... уақытты
және т.б іске қатысты мән-жайларды ескеріп, ... ... ... ... ... тиіс.
Егер құзырлы орган тараптармен келісілсе немесе Гаагадағы Тұрақты
арбитраждық ... Бас ... ... және егер бұл орган өзі
айналысатын тергеудің ... ... ... арбитрлердің
қаламақыларының шкаласын шығарса, онда арбитраждық сот өзінің қаламақысының
мөлшерін ... ... ... ... ... бұл ... деп
есептейтін шекте, қаламақының бұл шкаласын ескеруі тиіс.
Егер мұндай құзырлы орган ... ... ... ... ... шығармаса, онда тараптардың әрбіреуі халықаралық
істер бойынша қаламақылардың мөлшерін ... үшін ... ... ... ... анықтаманы ұсынуды әр уақытта құзырлы органнан ... және олар үшін бұл ... ... тағайындайды. Егер құзырлы орган
мұндай анықтаманы ... ... ... сот өзінің қаламақысын
белгілеген кезде істің мәні бойынша бұл орынды деп ... ... ... ... ... (39-бап).
Атап айтқан жөн, Арбитраждық регламент ... ... ... ... соңғы уақытта көрініс табуда.
Сөйтіп аd һос ... үшін ең ... және ... бірін қарастырып, яғни арбитраждық регламент ЮНСИТРАЛ-ды,
мұндай арбитраждар қалай қызмет ететінін түсінуге болады.
Әйтеуір, Onex ... v. BALL ... (Ontario Court ... General ... ... ісі ... ... ескертпені
түсіндіруге мысал келтірген жөн (ЮНСИТРАЛ БҰҰ ... ... ... 30 ... 1994 жыл). Бірлескен кәсіпорында жауапкердің
үлесін алуға бірлескен кәсіпорын туралы олардың келісімі аясында талапкер
құқылы ма, ... ... ... мен ... ... дау ... ... арбитраждық ескертпеге сәйкес мәселені арбитражға
берген дұрыс деп, тараптар келісті. ... ... ... ... ... ... ... сотқа жолданды немесе альтернатива
ретінде ережені құраған кезде онда қателік жіберілген ... бұл ... ... ... ... және сол ... ол тараптармен
келісімге келгенді бейнелемейді. Арбитражға барлық дауды беру және ... ... ... тұру туралы жауапкер өтініш берді. Тараптардың
жазбаша келісіміне өзгерістер енгізуге ... сот ... ме, ... ... ... келісімді түсіндірудің мәселесі болып табылады
деп, сот анықтады. Ескертпеде қамтылған, "туындаған" немесе ... ... ... сөз ... ... ... ... даулар" сөз тіркесіне қарағанда соншалықты кең болып
табылмайды және бұл ... ... сөз ... ... ... ... заңды тәсілдерін қамту үшін, соттармен жеткілікті болып
танылады және ... ... ... ... үшін ол ... Соттың есептеуінше, егер күмән туындағанда, арбитражға ықпал
ету үшін сондай жолмен арбитраждық ескертпені ... ... Сот ... өндірісті тоқтата тұру туралы қаулы шығарып, ... ... ... ... ... мәнін бейнелейтін арбитраждық тергеуді
жүргізуді қалаған кезде, тараптар әдетте аd һос арбитражын таңдайды. Аd ... үшін ... ... біреуіне сәйкес арбитраждық
тергеуді жүргізуге егер тараптар келіспесе, ондай ... үшін ... ... ... тиіс. Бірақ тіпті ондай арбитраждық
регламенттердің біреуі таңдалған жағдайда, арбитраждық ... ... тиіс ... ... ... ... орган, арбитрлер саны,
арбитраж орны, арбитраждық тергеудің ... ... ... және ... ... ... ... келісе алмайтын себебі бойынша асі һос
арбитражын жүргізу туралы тараптар келісімде келісе алады және ... ... ... бере алады. Бұл жағдайда сонымен қатар арбитраждық
ескертпелерді қолдануға және аd һос ... үшін ... ... ... біреуін қолдануға сілтеме жасауға ұсыныс
жасалады.
2.3. Жалпы және арнайы арбитраждар
Даудың сипатына байланысты, ... ... ... ... бөлінеді: жалпы және арнайы.
Жалпы арбитраж сыртқы экономикалық мәмілелер бойынша барлық ... ... ... палатасының Арбитраждық Институты,
Лондондық Халықаралық Арбитраждық сот, ... ... ... ... қ.) ... ... ... сот және т.б.
Жалпы арбитраждан қарағанда, арнайы арбитраж ... ... ... ... теңіз дауларын қарастыру үшін Париждегі
Теңіз арбитраждық палатасы, ... ... ... ... ... арбитраждық сот, РФ-ның Сауда-өндірістік палатасының жанындағы
Теңіз арбитраждық комиссиясы және т.б. орын ... ... ... ... байланысты даулар, ... және жем ... ... ... кофе ... ... Нидерландық
Ассоциация жанындағы арбитражда, Генуядағы тері және тері ... ... ... ... ... ... ... арбитраждардың қызметін бидай, жем саудасы Ассоциациясының
арбитраждық сотының мысалынан көруге болады (Лондон ... ... шешу ... ... және өзін ... ұсынған
қызметтер көрсететін, күріш, бидай, боб, фураждың ... ... ... ... ... ... жем саудасы Ассоциациясында
арбитраждық тергеу 1917 жылғы 31 қаңтарда күшіне ... №125 ... ... жүргізіледі.
Егер келісім-шарттың тараптары олардың арасында ... ... жем ... ... ... ... ... олар келісім-шартқа келесІ ережені енгізе алады:
а) егер Тараптар басқаша келіспесе, берілген ... ... ... даулар, берілген контрактінің күніне соңғы ... ... ... №125 ... (GAFTA) ... ... ... процедуралар арқылы реттеледі және бұл ... ... ... бөлігі болып табылады және есептелетіндей,
берілген Контрактіге қатысушы-екі тарап бұл Ережелермен таныс болды.
b) ... ... ... - тараптардың ешқайсысы, тараптардың
біреуіне талабы бар тарап та қандай болсын заңды әрекеттерді ... ... ... қатысушы-тарапқа қарсы процедураны бастамайды, егер бұл дау
Арбитраждың Ережелеріне сәйкес Апелляциялық Кеңеспен немесе арбитрмен алдын
ала ... және ... ... ... ... я ... ... шешімін алу, алдын ала шарт болып табылатынына,
тараптар келіседі және хабарлайды, сонымен бірге ол ... ... - ... біреуі немесе тараптың біреуіне талабы бар, әрқилы
тұлға ... ... я ... ... ... ... ... басқа тарапқа
қарсы процедураларды бастауға құқылы болмас бұрын, орындалуы тиіс.[26]
GAFTA арбитраждық Ережелері арбитраждық соттың екі ... ... ... ... ... ... ... арбитраждық соттың
екі деңгейлі жүйесінің орнына бір деңгейлісі (Үш арбитрі бар ... ... ... ... ... соттың шешіміне азаматтық сотқа ғана шағымдана алады) (17
бөлім) қолданыла алады.
GAFTA ... ... ... ... ... ... ... бұған сәйкес егер бір тарап сот мүшелеріне
тауарлардың үлгілерін зерттелу үшін ... ... онда бұл ... ... ... және ... ... жіберілуі тиіс,сонымен
бірге арбитрлердің қолы жететіндей болуы тиіс. Бірден тауарлардың үлгілерін
алған соң, сот ... ... ... күйін оқып білуі тиіс.
Негізінен: "Келудің шарттары" контарктісінің ... ... егер ... онда ... ... ... ... түпкілікті жүк түсіруді
аяқтаған соң 21 ... ... оқып ... ... егер ... стандарты
бар орта пробаның сапасын салыстыруға қатысты ... ... ... - орта ... ... ... ... не оның енді
белгіленуі туралы Ассоциацияның мәліметті баспаға шығарған ... ... ... ... ... оқып ... ... істердің тергеуі - қосалқы және бір уақыттағы даулар" деп
аталатын 7 бөлім арбитраждың Ережелері үшін тән, онда ... ... тең ... (бірақ тауардың бағасы әрбір контрактіде әр түрлі
болады) негізінде бір тауар үшін жасалған контрактілердің тізбегінің бөлігі
болып табылса, онда ... ... ... ... ... ... сияқты, соңғы сатып алушы және бірінші сатушы арасында тауарлардың
сыртқы келбеті немесе \ және ... ... бір ... ... ... Апелляциялық Комиссия арқылы шағымдану құқығымен, тізбекті істерге
қатысты арбитраждық сот қабылдаған ... ... ... ... міндетті және әрбір контракт бойынша арбитраждық соттың жеке шешімі
орын алған сияқты, ... ... ... әрбіреуі өзінің тура
контрагентінен шешімнің күштеп орындалуын талап ете алады. Барлық басқа
дауларда ... ... ... ... ... байланысты емес),
тізбектің барлық қатысушылары келіскенде ғана, трибуна қосалқы істі жүргізе
алады және бір ... ... істі ... ... ... әрбіреуі бойынша жеке толтырылады.
GAFTA арбитраждың Ережелеріне сәйкес, арбитраждық соттың ... ... ... ... және ... арбитрмен қол қойылуы тиіс,
ал егер істі трибунал қараса, онда арбитраждық соттың барлық үш мүшесі ... ... сот ... ... ... ... ... қол қойған шешімін алған соң, шешімнің ... ... ... ... және ... сот шығындарын төлеген соң, оны алады.
Арбитраждық соттың шешімі даудың мәніне және өндіруге тиісті ақшаға
қатысты міндетті болып ... ... бұл ... ... ... ... ... Арбитраждық соттың шешімі шағымдалуға жатпайды
немесе сот мүшелерінің жеткіліксіз біліктілігінің негізінде ... ... егер тек ... сот тергеуі басталмас бұрын қарсылығын
хабарламаса.
Арбитраждық соттың шешімін, сот ... ... ... мойындау туралы я болмаса арбитраждық соттың ... ... ... ... ... ... ... төрағасы қол
қояды және оған қол қойған кезден бастап ... ... ... ... ... ... ... табылады және шағымдануға
жатпайды (12 бөлім, 12.6-бап).
GAFTA арбитраждың ережелері (23 бөлім) белгілеуі ... ... ... ... ... ... соттың немесе
Апелляциялық ... ... ... бас ... я болмаса
қабылдамаса, онда Ассоциацияның Кеңесі бұл тарапқа жазбаша хабарлағаннан
кейін, Ассоциация мүшелері үшін ... және \ ... ... Тақтасында бұл дәлел туралы мәлімдеуге құқылы. Егер ... ... ... Ассоциациядан сәйкес нұсқауларды алған кезде
апелляцияны немесе дауды қарау бойынша шығындар және ... ... ... ... сондай шаралар қолданады. Шаруашылық даудың қатысушылары
Ассоциацияның осындай шараларды қолдану ... ... ... РФ-ның Сауда-өндірістік палатасының жанындағы Теңіз
арбитраждық комиссиясы ... ... ... көңіл бөлген жөн.
РФ-нің СӨП жанындағы Теңіз арбитраждық комиссиясы 1930 жылы құрылған,
КСРО Сауда - ... ... ... ... ... комиссияның
мирасқоры болып табылады.
РФ СӨП жанындағы Теңіз арбитраждық комиссия туралы Ережеге сәйкес (2-
бап), ресейлік және ... ... тек ... я ... тек ... ... ... қатынастардың тараптары болып табылатынына қарамастан,
сауда,теңіз қатынасынан пайда болатын, келісім-шартты және басқа азаматтық
- құқықтық қатынастардан туындайтын дауларды, Теңіз ... ... ... ... ... комиссия мынадай ... ... ... ... ... алу, ... ... тасымалдау, сонымен қатар
аралас
жүзуде (өзен-теңіз) жүктерді тасымалдау бойынша;
* кемелер және басқа жүзбелі объектілердің теңіз буксировкасы бойынша;
* ... ... және ... ... ... ... кемелері және басқа жүзбелі объетілерді сатып алу - ... ... ... ... және ... сым ... теңіз кемелерін агенттік және басқа
қызмет көрсету, ... ... ішкі жүзу ... ... операциялар теңіз жолдары бойынша мұндай кемелердің жүзуімен
байланысты;
пайдалы қазбаларды өндіру, гидротехникалық және басқа жұмыстарды,
ғылыми зерттеуді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... кемесімен ішкі жүзу кемесін құтқару бойынша,
сонымен қатар теңіз суларында ішкі жүзу кемесімен басқа ішкі жүзу кемесін
құтқару бойынша;
* ... ... ... және басқа мүлікті көтерумен байланысты;
* теңіз суларында теңіз кемелердің, теңіз кемесінің және ішкі ... жүзу ... ... және ... ... бекіністерге,
навигациялық жағдай құралдарына және басқа объектілерге зиян келтірумен
байланысты;
* ... ... ... және ... ... ... зиян келтірумен,
сонымен қатар теңіздік балық аулау кәсібін ... ... ... ... байланысты.
- Теңіздік арбитраждық комиссия ... ... ... ... ішкі жүзу ... және ... кемелерінің
жүзуіне байланысты туындайтын дауларды және шетелдік тасымалдауларды
ішкі жүзу кемелерінің жүзеге асырумен байланысты дауларды тең шешеді.
Теңіздік арбитраждық комиссия өзінің ... ... беру ... ... келісім болғанда ғана, дауларды ... ... ... комиссия ҚР-ның халықаралық келісім шарттарына байланысты,
тараптар оның шешуіне беруге міндетті дауларды қарауға қабылдайды ... ... ... ... ... ерікті түрде
орындайды. Тараптар өз еркімен орындамаған Комиссияның ... заң ... ... ... орындалады (5-бап).
Сондай жолмен, дауды халықаралық коммерциялық арбитраждың қарауына
берген кезде, ... ... ... ... ... дауды
шешудің мүмкіндігін, тараптар ескеруі тиіс.
2.4. Қазақстанның халықаралық коммерциялық арбитражы
Мәселенің екі аспектісін анықтау қажет: Қазақстанда ... ... ... арбитраж туралы заңнамасы; және шетелдік
халықаралық ... ... ... ... ... сот ... заңнамасы екі заңнан құралады:
2004 жылы 28 ... ... ... сот туралы» және «Халықаралық
коммерциялық арбитраж туралы». Сонымен қатар Қазақстан Республикасының
аралық және ... ... ... ... ... мен ... ... екі заң Аралық сот пен халықаралық коммерциялық арбитраждың
құрылымына толықтай ... ... ... ... алдымен аралық сот пен арбитраждың бір екенін түсіну қажет. Ағылшын
тіліне «аралық сот» ... сот» ... ... ... ... мәні - бұл ... емес ... тек екі ... ... ... шешуге арналған.
Аралық сот пен халықаралық коммерциялық арбитраж ... ... мен емес ... ... ... ... бөлінеді. Кез-келген
арбитраждық (аралық) сот ... ішкі және ... ... шеше ... ... заңды тұлға «аралық сот» ... ... ... деп ... арбитраждық соттың
барлығына да шағымдалына алады. Бұл ... ... ... ... ... сот ... немесе халықаралық коммерциялық арбитраж
туралы соттың заңы ... ... ... халықаралық коммерциялық арбитраждық заңның ... 6 ... ... ... келісімі бойынша азаматтық құқық келісімнен пайда болған
жеке немесе заңды тұлға арасында, ... және ... да ... ... екі ... біреуі Қазақстан республикасының резиденті емес
болып табылған жағдайда даулы мәселе арбитражға беріледі.
«резидент емес» түсінігі Қазақстан ... ... ... ... ... ... анықталуы қажет.
2005 жылғы 13 маусымда қабылданған валюталық реттеу туралы заңында
бекітілген:
резидент:
Қазақстан Республикасының ... ... осы ... ... ... ... ... тұрақты тұратын құжаты бар Қазақстан
Республикасының шекарасынан тыс ... ... ... ... ... ... ... Республикасында тұрақты тұруға құжаты бар шетелдік немесе
азаматтығы жоқ тұлғалар;
Қазақстан Республикасының территориясында, немесе ... ... ... ... Республикасында және одан тысқары орналасқан
жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... Республикасынан тысқары орналасқан Қазақстан Республикасының
дипломатиялық, сауда және басқа өкілеттіліктрі бар ... (1 бабы ... ... ... ... заңдық тұлғалар және олардың
өкілеттіліктері (15 тараушасында) ... ... (1 ... 10 ... ... заңда қабылданған азаматтық құқықтан туындаған
даулы мәселелер жатады (аралық сот ... 1 заң және ... ... ... 1 ... Бұл ... даулы мәселелерді
(келісімге байланысты емес жекеменшік ... ... ... ... Бұл арбитраж міндетінің шектелуі.
Аралық соттың міндетінің шектелуі аралық сот ... ... 7 ... ... ... аралық сот мемлекеттің мүддесіне әсер ететін заңды
жасқа толмаған, өз ісіне жауап бере ... ... ... ... ... келісімдегі қызмет көрсету даулы мәселісіне байланысты, ... ... ... ... ... ие болатын субъектілердің, банкрот
болып жарияланған ... ... ... мәселелерін
қарастырмайды.
Бірақ бұл шектеулер халықаралық коммерциялық ... ... ... коммерциялық арбитраждық заңында бұл ... бұл ... және ... ... ... тек ... қарастырады. Халықаралық коммерциялық арбитраждың заңдағы ... ... ... ... ... заңының «халықаралық
коммерицялық арбитраж туралы» 1985 жылы 21 ... ... ... жылы 21 маусымдағы ЮНСИТРАЛ «халықаралық коммерциялық арбитраж
туралы» заңына сәйкес екі жағдайда арбитраждық ... ... ... ... ... ... жою ... өтініші және өтінішсіз соттың шешіміне
байланысты.
Өтініш жазуға кейбір кемшіліктер итермелейді (екі ... ... ... ... бере ... ... ... ісімен таныс болмаса, арбитраж
шешімі келісімге сәйкес келмей даулы мәселеге байланысты шешім қабылданған
жағдайда.)
Сонымен қатар сот өз ... екі ... жоя ... 1) ... ... ... тәртібіне қарсы келсе; 2) ҚР ... ... ... арбитраждық соттың пәні болмаған жағдайда.
Осы негіздемелер бойынша халықаралық коммерциялық арбитраж туралы
заңнамасына сәйкес ... ... ... ... ... ... да ... болады.
Мәселенің екінші аспектісі шетелде орналасқан халықаралық коммерциялық
арбитраждың реттеу заңына қатысты.
Қазақстан барлық халықаралық арбитраж туралы конвенцияларға қосылған.
Негізінен, ... ... ... 1995 ... ... ... 1958 ... 10 шілдедегі шетелдік арбитраждық
шешімдердің жүзеге асыратын, қабылдайтын және ... ... ... ... конвенияға қосылды. Осы конвенциялардың ережелері
Қазақстанға міндетті. 2004 жылдың 20 ... ... ... ... жеке және ... ... арасында инвестицияны реттеу
туралы конвенцияға жүзеге асты. (Вашингтон конвенциясы)
Қазақстандық заңға тоқталсақ, онда шетел арбитражына қандай дәрежеде
әсер ете ... ... ... ... жүзеге асу орталығы арбитраждық соттың шешім қабылдауымен және
қайта қарастырумен байланысты. Бұл ... ... ... ... ... болады мажәне бұл нормалар АІЖК шетел арбитражының шешіміне
мәжбүрлік етуіне ... ... ... ... ... ... ... ал екінші сұраққа оңды жауап
беруге болады.
Халықаралық коммерциялық арбитраж заңының преамбуласында: Қазіргі заң
Қазақстан ... ... ... ... туындаған даулы мәселені, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... қадағалайды деп
айтылған. Арбитраждың қызметі Қазақстан Республикасының территориясында тек
халықаралық коммерциялық арбитражға ... ... ... ... шешімдерді жүзеге асыру қарастырылмайды.
Сонымен қатар шетел соттарын және ... ... тану ... ... ... 426-шы ... ... мен бөлімшеге қатысты: 1) халықаралық ... ... 2 ... ... ... ... ҚР территориясында
тек халықаралық коммерциялық арбитраж деген түсінік береді. Сондықтан
АІЖКнің 45-1 ... ҚР ... ... ... ... арбитраждың шешімін шағым беруге болатындығы туралы айтылған.
Бірақ халықаралық коммерциялық арбитраж шешімін қалай мәжбүрлік түрде
жүзеге асыру өтеді?
АІЖКнің 425-1, 425-2, 425-3 ... ҚР ... ... ... ... ... Шетел шешімдерін жүзеге
асыру шешімі Нью-Йорк конвенциясына бағынады.
Бірақ Нью-Йорк конвенциясының 3 бабында мына жағдай белгіленген: әрбір
келісімге қол ... ... ... ... ... түрде
мойындайды және оларды келесі төмендегі ... ... сол ... сай ... ... ... Осы ... сәйкес арбитраждық
шешімдерді тану және жүзеге асыру ауыртпалық жағдай немесе ... ... ... ішкі ... ... тану және жүзеге асыру заңдарын
қолданбау қажет.
Осыдан енді шетелдік арбитраждық ... ... ... тек ... ... ... ... түсіну қажет. Сондықтан шетелдік
арбитраждық ... ... ... ... 425-ші ... сәйкес жүзеге
асады. Бірақ тәртіп ұлттық арбитраждық шешімдерді жүзеге асыру тәртібімен
орындалуы қажет. Сондықтан 425-1, 425-2, 425-3 ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Бұл заңдардың қабылдануы ҚР сөніп қалған аралық (арбитраж) соттарын
қайта жандандырады. Негізінен қайта жанданған аралық ... ... екі ... да ... ... ... және резидент емес тұлғалар
арасында да қарастыра алады.
Қазіргі таңда ... 15 ... сот ... етеді. Олардың ішіндегі
белгілілері: Қазақстанның халықаралық арбитражы, оның төрағасы М.К.
Сүлейменов, ҚР ... - ... ... ... ... ... бастап), ҚР Халықаралық аралық соты «IUS» (1992 жылдан бастап), ҚР
халықаралық аралық соты (2001 жылдан бастап).
Сөз жоқ ... ... ... тәжірибесі қабылданған заңның барлық
кемшіліктері мен жақсы жақтарын көрсетеді. Бұл Қазақстанның аралық соттарын
халықаралық арбитраж сот ... ... ... ие болуына көмек
көрсетеді.
3 . АРБИТРАЖДЫҚ ШЕШІМДЕРДІ ОРЫНДАУ
Арбитраждық шешім тараптың ... ... ... жиі шешім
шыққан мемлекеттен тыс ... ... ... ... алу
мүмкіндігіне мүдделі. Арбитраждық тергеуге істі беру туралы келісімде,
арбитраждық ... ... ... ... тиіс ... ... сот тәртібінде шағымданбау ережесін қамтиды. Осыған ұқсас ... ... ... ... ... ... ... басқа арбитраждық регламентке тараптар сілтеме жасай отырып,
онымен ... ... ... ... ... орындамау жағдайлары тәжірибеде
кездескеніне байланысты, сәйкес халықаралық келісімдер қабылданды (1923
жылғы ... ... ... ... ... 1927 ... шешімдерді күштеп орындау туралы Женева Конвенциясы).
Арбитраждық келісімдердің ... ... және ... ... ... реттейтін, қазіргі кездегі маңызды құжаттардың бірі
1958 ... ... ... ... ... және тану ... Нью-Йорк
Конвенциясы болып табылады және 1995 жылы 4 қазан ҚР-ның Президетінің
Жарлығына сәйкес, оған ... ... жеке және ... ... бола ... ... бойынша,
шешімдерді тану, орындалуы талап ... ... ... ... территориясында шығарылған арбитраждық шешімдерді тану және
орындауға қатысты Нью-Йорк Конвенциясы қолданады. Конвенция ... ... тану және ... ... ... ... ішкі ... есептелінбейтін, арбитраждық шешімдерге қолданылады (І бап,1-т).
Көптеген елдерде, арбитр ... қол ... ... арбитраждық шешім
шығарылған болып есептеледі. Сөйтіп, Англияда соттар арбитраждық ... ... ... Парижде қол қойылған арбитраждық шешім
шетелдік ретінде қарастырылған (бұл заңды әрекет 1966 жылғы ... ... ... ал ... тергеуді жүргізу орнында
арбитраждық шешім шығарылған болып есептелетін ереже, көптеген арбитраждық
регламенттерде көрсетіледі.)
Нью-Йорк Конвенциясының ережелері бойынша (III бап), ... ... ... ... ... ... ... және бұл шешімдерді
тану және орындалуы талап етілетін жердің процессуалдық нормаларына сәйкес
орындалады.
ҚР-ның Азаматтық іс ... ... (V ... ... ... бап "Шетелдік соттар мен арбитраждық соттардың шешімдерін тану ... ... ... егер ҚР-ның заңында немесе халықаралық шартында
өзара ... ... бұл ... ... шетелдік соттар мен
арбитраждық соттардың шешімдері ҚР-да танылады және орындалады. Егер ҚР-ның
халықаралық шартында өзгеше белгіленбесе, шетелдік ... мен ... ... танудың және орындалудың шарттары мен тәртібі ... ... ... немесе арбитраждық соттың шешімі шешім заңды
күшіне енген кезден бастап үш жыл ... ... ... ... ... ... ... Соттың рұқсаты бойынша шетелдік
арбитраждық шешім ішкі мемлекеттік сот шешімі сияқты, тура сондай жолмен
орындалуы ... ... ... арбитраждық шешім шығарылған арбитраждық
шешімге сәйкес туындайтын міндеттерді орындау бойынша, Англияның ... ... беру үшін ... бола ... ... іс ... ... бойынша, шетелдік арбитраждық
шешім орындалады немесе танылады, егер оның орын ... ... ... оның ... ... тараппен расталса немесе бұл арбитраждық
шешімнің танылуы халықаралық жария тәртіпке анық ... ... ... белгілеуі бойынша, арбитраждық шешім орындалу
және танылу үшін, тануды, орындалуды талап етуші тарап, мұндай ... ... ... ... ... ... расталған арбитраждық
шешімді немесе орынды жолмен куәләндырылған соның ... ... ... немесе орынды жолмен соның куөләндырылған көшірмесін.
Егер арбитраждық шешім немесе келісім бұл ... ... ... ... ... ресми емес тілінде айтылса, бұл шешімді тану және ... ... ... ... бұл құжаттардың осындай тілге аударымын ... бап ... ... ... шешімді тану және орындаудан бас
тарту негіздерінің екі тобы қамтылған. Бірінші топта өтініш беруші ... тиіс ... ... ... топта негіздер келтірілген,
яғни олар орын алғанда құзырлы мемлекеттік орган өзінің бастамасы ... ... тану және ... бас ... ... V бап (1-т) ... арбитраждық шешімді тану және
орындаудан бас тартады яғни ... ... ... ... ... тек
егер бұл тарап тану және орындалуы талап етілетін орны ... ... ... ... ұсынады:
- арбитраждық келісімде тараптар оларға ... заң ... ... ... әрекетке қабілетсіз болған немесе арбитраждық келісім тараптар ... ... ... заң ... күші жоқ, ал ... нұсқау болмағанда -
бұл шешім шығарылған, елдің заңы бойынша;
- ... ... ... шешім шығарылған тарап, арбитрдің тағайындалуы
туралы немесе арбитраждық тергеу туралы орынды ... ... ... ... ... өзінің түсіндірулерін ұсынбаса;
- ... ... ... ... арбитраждық келісімнің
шарттарына түспейтін я ... ... дау ... ... ... ... ... арбитраждық ескертпе
немесе ... ... тыс ... ... ... қамтиды, бірақ егер арбитраждық ... ... ... ... мәселелер бойынша қаулылар, ... ... ... ... ... бөліне алады, онда келісім-
шартта арбитраждық келісім немесе ... ... ... ... ... ... ... шешімнің сол бөлігі
танылады, орындалады;
арбитраждық орган ... ... ... ... ... сәйкес
болмағанда я болмаса мұндай болмағанда, арбитраж орын алған елдің заңына
сәйкес келмесе;
тараптар үшін шешім өлі түпкілікті болған жоқ ... күші ... ... ол ... немесе заңы қолданылатын елдің құзырлы биліктің
орындауымен тоқтата тұру.
Конвенцияның V бабы (2-т) бойынша, арбитраждық шешімді тану ... бас ... ... егер тану және ... ... ... ... мынаны тапса:
даудың объектісі бұл елдің заңы бойынша арбитраждық тергеудің пәні бола
алмайтыны;
бұл шешімді тану және орындау сол елдің ... ... ... келсе.
1961 ж. Сыртқы саудалық арбитраж туралы Еуропа Конвенциясы арбитраждық
шешімдердің күшін жоятын және арбитраждық шешімді жарамсыз деп ... ... (X бап, 1-т). Бұл ... ... ... ... келеді (Нью-Йорк Конвенциясының V бабы, 1-т). Еуропа
Конвенциясы ... оған ... - ... ... арбитраждық шешімнің
күшін жою, осы Конвенцияға басқа қатысушы -мемлекеттерде бұл шешімді ... ... бас ... ... ... тек ... ... егер
арбитраждық шешімнің күшін жою бұл шешім шыққан ... ... ... ... ... асырылса.
Сөйтіп, танылу және орындалу үшін арбитраждық шешімнің күші бар ... ... ... күші бар болуы, арбитраждық шешімнің нысаны және
мазмұнына қойылатын талаптармен анықталады.
Арбитраждық шешімнің нысанына қатысты көптеген арбитраждық заңдар және
ережелердің талаптары бойынша, арбитраждық ... ... ... ... ол ... ... (егер тек тараптар басқаша ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Егер
қандай да бір арбитр ерекше пікірге ие болса, онда ол арбитраждық ... ... күші бар ... ... ... ... арбитраждық
келісімнің талаптарына сәйкес жүргізілген, сонымен қатар тараптарға тең
қарау қағидасын сақтап, арбитраждық ... ... ... тиіс.
Сонымен қатар арбитраждық шешімде тараптар арбитражға беруге келіскен
мәселелер ғана қаралып, ... ... Егер ... ... ... бұл шешім келісілген шарттар негізінде арбитраждық ... ... ... ... тәртібі Халықаралық сауда палатасы жанындағы
Арбитраждық соттың Регламентінде орын алады. Регламент бойынша (21-бап),
ішінара немесе түпкілікті шешімге қол ... ... ... оның ... ... ... ұсынады. Сот шешімнің ... ... ... ... ... қатар даудың мәніне байланысты
мәселелерге арбитрлердің назарын аударады. Бір де бір ... оның ... ... ... ... апа мақұлдаусыз шығарылмайды.
Арбитраждық шешімді орындау туралы өтініш берген ... ... ... тиіс ... ... қатысты мәселе ... ... ... ... сот өзінің юрисдикциясының аясында орын
алған активтерғе қатысты ғана арбитраждық шешімнің орындалуына үлес ... Егер ... әр ... ... юрисдикциясында орын алған жағдайда,
арбитраждық шешімді орындау үшін қажетті активтер орын ... ... ... ... ... ... ... бірнеше
өтініштер берілуі тиіс. Сонымен қатар, жеке ... ... ... және ... сияқты кейбір елдер бар.
Шетелдік шешімді орындау туралы өтініш беру қанағаттанбайды, егер
арбитраждық шешім ... тиіс ... орын ... ... ... ... арбитраждық шешімдерді орындау бойынша
ережелерді қамтымайды. Бұл мәселе арбитраждық келісімді ... ... ... ... ... шешімді тану және орындау туралы ... ... ... егер бұл ... шығарылған ел Нью-Йорк Конвенциясының қатысушы
- мемлекеті болып ... да, егер ... ... ел, ... бола отырып, "өзаралық ескертпе" жасамаса (яғни бұл елдің
хабарлауы бойынша, ол бұл Конвенцияға ... ... ... ... ... ... тану жэне ... қатысты
Конвенцияны қолданады). "Коммерциялық ескертпені" қолданатын ел, ... ... ... қатысты шығарылған арбитраждық шешімдерді
таниды және орындайды, ол даулар арбитраждық шешім шыққан ел, ... ... ... ... табылатын айғағына қарамастан, бұл
елдің құқығына сәйкес, коммерциялық ретінде қарастырылады (I бап, ... ... ... ... ... ... жердегі
елдің арбитраждық шешімді орындаудың мүмкіндігі ескеріледі. Егер бұл ... ... ... ... ... ... болса, шешім
орындалады (Конвенцияның ... ... ... Егер ... ... ... елде тұрған жері болса, көрсетілген
жауапкердің тұрған жерінің елінде даулар шешілетінін, арбитраждық ... жөн. ... ... орны ретінде басқа елді таңдау,
мынадай жағдайда мүмкін, егер бұл елде шыққан арбитраждық ... екі ... ... ... елінде орындауға жатса.
Конвенциялардан басқа, арбитраждық шешімдерді тану және орындау
бойынша елдердің ... ... ... арбитраждық шешімдерді
орындаудан бас тартудың негіздерін екі ... ... ... ... және ... ... ... жөніндегі келісім-шарттарды қамтиды.
Мысалы, 1973 ж. Ирак Республикасы және КСРО ... ... ... көмек
көрсету туралы Келісім-шарт, 1940 ж. КСРО және Швеция арасында арбитраждық
сот туралы Келісім-шарт, ... және ... ... арбитраждық
шешімдерді өзара тану және орындау туралы Екі жақты конвенция (15 қаңтар
1936 ж.), Швейцария мен ... ... (29 ... 1959 ж.), Швейцария мен
Австрия арасында ұқсас конвенциялар (16 жлтоқсан 1960 ж.) және ... көп ... ... ... арбитраждық шешімдерді тану және
орындау туралы екі жақты келісім - шарттың ешқайсысы арбитраждық ... және ... ... ... ел үшін ... күші ... жағдайда,
орындауды сұраушы тарап, шетелдік ... ... ... бұл ... ішкі заңдарын мұқият зерттеу қажет.
Жоғарыда айтылғандай, нақты дау бойынша арбитраж құрамының шешімі
түпкілікті болып ... және ... ... ... олардың шешімін орындауға мәжбүрлеу үшін, жеткілікті
өкілеттерге ие, мемлекеттік сот органдарымен салыстырғанда, арбитраждық сот
мұндай өкілеттіктерге ие ... ... де ... ... ... ... ... мерзімде және өз еркімен орындалады,
жеңілген тарап ... ... ... өз еркімен орындау үшін ешқандай
қадам жасамайтын жағдайлар кездеседі. Мұндай кездерде, ... ... ... ... ... орындауды қамтамасыз ете алатын
органдарға ... ... ... ... соттың шешімін ерікті тәртіпте жеңілген тарап
орындамаған жағдайда, арбитраждық шешімді мәжбүрлеп орындау талап етілетін
орынның заңы бойынша, сонымен ... ... ... ... ең ... ... табылатын 1958 ж. Нью-Йорк Конвенциясы ... ... ... ... ... ... орындау, елдің өкілетті органдарының келбетінде ерекше іс болып
табылады. Арбитраждық ... ... ... үшін оны ... ететін
тарап, құзырлы мемлекеттік органға жолдану иіс. ... ... ... ... мемлекетінде шығарылады немесе орындалуы талап
етілетін елде берілген шешім ... ... ... ... орны ... мұндай орган болып сот табылады.
Арбитраждық шешім сол немесе басқа мемлекетте мәжбүрлеп орындалу үшін,
ол алдымен құзырлы ... ... тану ... өтуі ... арбитраждық шешімді тану және орындау, құзырлы мемлекеттік органға
мүдделі тараптың ... ... ... ... ... ... ... ұлттық процессуалдық заңдармен анықталады.
Сөйтіп, Англияда 1996 ж. "Арбитраж туралы" Заң ... ... ... тану және ... құзырлы мемлекеттік орган болып,
Жоғарғы сот немесе графство соты бола алады. Нидерландының АІЖК бойынша ол
аудандық ... ... ... ... ... ... тану және
орындау талап етілетін орында, аудандық ... өзі ... ... ... ... және ... ... тарап, жауапкердің
тұратын орны бойынша немесе ... ... я ... оның ... жері бойынша, жалпы юрисдикциялы сотқа сәйкес өтініш ... ... ... мұндай сот болып, жоғары тұрған ... ... ... ... ... ... тану және ... арыз, Стокгольмнің Апелляциялық сотына берілуі тиіс.[30]
Шетелдік ... ... ... ниет ... ... ... тану және орындау талап етілетін орын бойынша, құзырлы
сотқа сәйкес өтінішті береді. Шетелдік ... ... ... ... жиынтығы, халықаралық келісім-шарттарда және мемлекеттердің
ішкі құқығында орын ... ... 1996 ж. ... туралы" Англияның
Заңы, 1993 ж. "Халықаралық коммерциялық арбитраж туралы" РФ Заңы, 1929 ... ... ... және ... туралы" Швеция Заңы, 1958 ж.
Нью-Йорк конвенциясында қамтылған ... ... ... тану ... бас ... негіздерін қайталайды. Ал, мысалы Нидерландының
АІЖК нақты ... ... ... ... арбитраждық
шешімдерді тану және орындау туралы нормаларды ... ... ... жасалатын сілтемені қамтиды. 1987 ж. "Халықаралық жеке ... ... ... ... ... ... ... шешімдерді
тану және орындаудан бас тартудың негіздері белгіленбеген, бірақ ... 1958 ж. ... ... ... деп ... соттар арбитраждық шешімнің шарттары мен ережелерін
орындауға жеңілген ... ... үлес ... ... ... ... болып есептеледі. Мемлекеттік соттар арбитраждық соттың шешімін
қабылдайды және бұл шешім тараптар үшін ... ... ... ... ... шешімді орындау оны танумен байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Халықаралық коммерциялық арбитраждың өспелі танымалдығы және оның
рөлін ресми мемлекеттік ... тану ... ... ... - құқықтық регламентациясының кеңеюіне әкелгенмен
бірге, оған жеке елдердің ұлттық заңдары бейімделді. Бұл ... ... ... ... ... тура ... ұлттық жүйелері арбитраж қызметінің
маңызын және ... ... ... ... халықаралық
коммерциялық арбитраждың ерекшелігін ескеретін, қазіргі заманғы арбитраждық
заңдарды ... ... ... ... территорияларында
тараптардың еріктерінің максималды автономиясының ... ... ... ... ... ... ... болады, сонымен қатар
мемлекеттік соттардың арбитраждық процесске араласу мүмкіндігі ... ... ... үлес қосу ... ... уақытта "арбитражды делокализациялау", ... деп ... ... теория туындады немесе басқаша
айтқанда, оны жүргізу орнының территориясында мемлекеттік бақылау және
құқықтың ... ... ... ... ... ... туралы
көріністер. Ұлттық соттар тарабынан қандай болсын араласушылықтан ... ... ... ... арбитраждық тергеуді өзінің
территориясында жүзеге асыруға мемлекеттің рұқсатын білдіреді.[32]
Бұл себеп бойынша айта кету ... бұл ... ... ... жүргізу елінің құқығымен оның байланысын анықтау немесе
халықаралық ... ... үш ... тән. ... ... ... ... халықаралық коммерциялық арбитраж
арбитраждық тергеуді ... ... ... ... байланысты емес,
арбитраждық тергеудің тараптарымен қарастырылған, тек қана процедураның
негізінде ... ... ... ... болжауынша, арбитраждық
тергеуді жүргізу орнындағы заңдар халықаралық және ішкі ... ... ... ... ... ... ... тергеуді
жүргізу орнымен байланысы аз, сол себептен заң қабылдаушы сот ... аз ... және ... ... ... ... заңдарда императивтік нормаларды шамалы қарастырады. Үшінші
тәсілде халықаралық және ішкі ... ... ... ... заң ... алады, бірақ ол дауларды шешудің екі ... ... ... ... ... бұл ... ... қазіргі өмірде орын алады. Бірақ
сөйтсе де халықаралық коммерциялық арбитраж, оның ... және оның ... орын алуы ... әр ... ... ... және ... тергеуді жүргізу орнының ... ... ... ... ... ... ... процесске
қолдау көрсетуі тиіс.[33]
Соңғы жылдары халықаралық коммерциялық арбитражда сол ... ... ... ... ... одан ... көп көңіл бөлінеді.
Сонымен қатар ... ... бірі - ... ... ... ... ... халықаралық коммерциялық арбитраждың танымалдығының
өсуі. Халықаралық коммерциялық арбитраждағы әр түрлі сипаттағы дауларды
қарастыру мүмкіндігі ... ... ... ... арбитражға
қатысты жария тәртіпті шектеуді қамтиды. Бұл ... ... ... өзі ... қаралатын мәселелерді анықтайды.
Бірақ әлі халықаралық коммерциялық арбитраждың қызметін реттейтін
халықаралық конвенциялардың ... ... ... ... тұтынушылығына қалыптаспаған заңдарға ие мемлекеттердің едәуір
мөлшері орын алады. Бірақ бұған қарамастан, арбитраж ... ... ... ... ... тиімді құралы ретінде одан сайын
таралуда және танылуда.
Халықаралық тәжірибе көрсететіндей, соңғы ... ... ... ... ... ... шетел мемлекеті
болып табылатын даулардың саны өсті. Сөйтіп, Париждегі Халықаралық сауда
палатасының ... ... ... қарастырылатын барлық істердің
30%, мемлекет қатысатын даулар.
Егер мемлекет қандай болсын контракт (коммерциялық мәміле) бойынша,
мүмкін дауларға ... ... ... немесе жеке тұлғамен ... ... онда ол ... ... яғни ол ... ... ... сотында да дауды қараған кезде иммунитетке сілтеме жасай
алмайды, егер бұл сот ... ... ... ... ... етуі ... дауды қарайтын болса. Бірақ арбитраждық келісімнің орын
алуы сот ... ... ... ... ... ... қатысты немесе алдын ала қамтамасыз етудің иммунитетінен мемлекет
бас тартқан болып ... ... ... ... ... ... қатысатын контрактілерге бұл мәселелер бойынша
(иммунитеттерден бас ... ... ... ... ... ... шешудің жарамды тәсілдерінің бірі ретінде арбитражға жағымды
қатынас, 1975 жылғы Еуропада қауіпсіздік және ынтымақтастық бойынша Жиынның
Қорытынды актісінде ... ... ... ... ... ұйымдарына, мекемелеріне және фирмаларына сәйкес жағдайларда
өндірістік ... ... ... ... ... ... және ... арбитраждық ескертпені қарастыруға" кеңес
берді. Сонымен қатар, ... ... ... ... қол ... регламент
негізінде арбитражды жүргізуді және бұл салада әрекет ететін үкімет аралық
және ... ... ... ... елде арбитражды жүргізуді
қарастырсын деп", олар ұсынды.
Айта кеткен жөн, дауларды ... ... ... ... кең еркіндігі беріледі, ол арбитраждық тергеудің ... ... ... және ... ... қызметтің қатысушылары үшін
оны тартымды жасайды.
Арбитраждық тергеудің тараптарына өзінің ... ... ... ... ... еш ... шектелмеген мүмкіндік, құқықтар
мен міндеттерге иелену, оларға билік ету, құқықтық қатынастың пайда ... және ... ... ... тәсілін анықтау және т.б. беріледі.
Шартты негізде арбитраждық келісімнің тараптары, олардың дауын қарастыратын
арбитраждық органды ... (ол ... ... бірге, арбитраж
аd һос та болуы мүмкін). Тұрақты әрекет ... ... ... ... оған тараптармен берілген дауды шешетін нақты арбитраждық институтты
тараптар анықтайды. Тараптар аd һос ... ... ... ... істі қараудың процедурасын дербес анықтайды, я бомаса арбитраж
аd һос үшін ... ... ... ... ... келісе
алады. Сонымен қатар, тараптарға өзінің ... ... ... және ... соттың құрамын қалыптастыру мүмкіндігі беріледі
(арбитрлер арбитраждық мекемелер ұсынатын, арбитрлер тізімінен таңдала
алады және ... ... ... ... Істі ... ... сот ... талаптарының шегінен шықпауы тиіс. Одан
басқа, арбитраждық келісімнің тараптары арбитраждық тергеуді жүргізудің
орны, істі қарау ... ... ... ... ... ... құқықты көздеу туралы келісе алады.
Халықаралық коммерциялық арбитраждың кең таралу және дамуын ескеріп,
халықаралық коммерциялық арбитраждың саласында екі маңызды ... ... (1958 ... ... ... шешімдерді тану
және орындау туралы Нью-Йорк Конвенциясы және 1961 жылғы сыртқы саудалық
арбитраж туралы Еуропа ... ... ... ... ... ... Заңды қабылдаған жөн, тіпті бұл заңның
негізіне халықаралық сауда арбитражы туралы ұсынылған ЮНСИТРАЛ Типтік ... ... ... ... ... ... мен ... енгізіле
алады.
Библиография тізімі:
Нормативтік-құқықтық актілер:
ҚР Конституциясы, 1995 жыл.
ҚР АІЖК, 13 шілде 1999 ... ... ... 28 ... 2004 ... РК «О ... ... арбитраже», 28 желтоқсан 2004
жыл.
Указ Президента Республики Казахстан от 4 ... 1995 жыл № 2485 ... ... ... к ... о ... в ... иностранных арбитражных решений 1958 ж.
Указ ... ... ... от 4 ... 1995 ... Республики Казахстан к ... ... ... 1961 ж.
Закон Российской Федерации О ... ... от 7 ... 1993 ... ... о ... и ... в исполнение
иностранных арбитражных решений (10 маусым 1958 жыл).
Европейская конвенция о ... ... ... 21 ... ... ... об ... инвестиционных споров
между государствами и лицами других государств (18 наурыз 1965 жыл).
Конвенция о ... ... ... ... ... из ... ... и научно-технического
сотрудничества (Москва, 26 мамыр 1972 жыл).
Конвенция о разрешении арбитражным путем ... ... из ... ... и ... ... 26 мамыр 1972 жыл).
Соглашение о порядке ... ... ... ... деятельности (Киев, 20 наурыз 1992 жыл).
Статус конвенций ЮНСИТРАЛ (Вена, 12-30 ... 1997 жыл) ... от 21 ... 1997 ... ... ... о ... торговом арбитраже
(Комиссия ООН по праву международной торговли, 21 маусым 1985 ... ... ... 1976 ... ... ... Комиссии ООН от 20 қаңтар 1966
жыл.
Регламент Арбитражного Института ... ... ... ... ... г. ... и ... в действие 1 сәуір 1999
жыл).
Положение об арбитражных расходах и ... ... III ... ... ... ... Палаты Стокгольма).
Регламент Лондонского международного третейского суда 1985 жыл
Контракт по ... ... ... зерном и кормами
(вступил в силу с 1 ... 1994 ... о ... ... Арбитражном судедпри
Торгово-промышленной палате Российской Федерации ... ... РФ О ... ... ... от 7 ... 1993 жыл).
Положение о Морской ... ... ... ... ... ... (Приложение II к Закону РФ О
международном коммерческом арбитраже от 7 шілде 1993 жыл).
Федеральный Закон Швейцарии О международом частном ... от ... 1987 ... ... Богуславский М.М. ... ... ... ... 1999 ... А.Г. Международный коммерческий арбитраж. Учебное пособие.
Москва: Издательский Дом ... и К°", 2000 ... ... ... ... ... / Под редакцией М.А.
Сарсембаева. Алматы: Гылым, 1998 ж.
Международное частное ... ... ... ... М.М. Богуславский. Москва: ТЕИС, 1994 ж.
Скаридов А.С. Международное частное право. Учебное пособие.* Санкт-
Петербург: Издательство Михайлова, 1998 ж.
6. ... и ... ... международного арбитража.
Сборник
документов / Автор-составитель А.С. Иржанов. Алматы: ... 2000 ... А., Функ Я.И., ... В.В. Курс ... торгового права.
Минск: Амалфея, 2000 ж.
Хьюллит-Джеймс Марк, ... ... ... ... ... ... Arbitration. A handbook by Mark Huleatt-James and Nicolas
Gould). LLP
Limited, 1999 ж.
Сулейменов М. Третейский Суд в Казахстане. Алматы, 2003 ... ... А. ... арбитражного решения // Внешнеэкономическая
деятельность в Казахстане. 1998, наурыз. № 5 ... Б.А. Об ... ... ... государств в Республике Казахстан //
Предприниматель и
право. 1996. №9(46).
Ефремов Л. О ... ... ... о ... ... ... в работе арбитражных судов // Хозяйство и
право. 1999, қараша. № 11 (274).
Зайцев А.И. ... ... ... судопроизводства // Третейский суд. 2000. № 1.
Кирилюк М. Утрата возможности обращения к ... суду ... и ... 2000, желтоқсан. № 12 (287).
Колупаев И. ... ... ... ... в ... 1999, ... А.А. ... проблемы международного арбитража

Третейский суд. 2000. № 3.
Кудряшов С.М. ... ... об ... в ... // Третейский суд.
2000. № 3.
Мауленов К.С. ... ... ... и ... 1998, ... № 24 (118).
Мусин В.А. Арбитражная оговорка во внешнеторговом контракте ... ... // ... суд. 2000. № ... Р.М. ... ... в ... ... суд. 2000. № ... М.Г. Из третейской практики МКАС // Третейский суд. 2000.
№2.
Сарина С. ... ... ... ... Внешнеэкономическая деятельность в Казахстане. 1998, наурыз. №
6 (84).
Сарина С. ... ... ... ... ... ... в ... 1999,
мамыр. №9 (111).
Сарина С. Лондонский ... ... ... ... в ... 1999, ... № 11-12 ... Б. ... ... ... и ... судов // Хозяйство и право. 2000,
тамыз. №8(283).
Степаненко Е. Как применять оговорку о ... ... ... ... решений? // Хозяйство и право. 2001,
наурыз. № 3 (290).
Эдлунд Ларе, Содерлунд ... Как ... // ... и ... 1999, ... № 4 ... Тынель А., Функ Я.И., Хвалей В.В. Курс ... ... ... ... А.Г. ... ... арбитраж. М.,2000 . 5-
бет
[3] Хьюлитт-Джеймс М., Гоулд Н. ... ... ... Limited 1999. 1 бет
[4] ФедоровА.Г. Международный коммерческий ... М.,2000 . ... ... М., ... Н. Международный коммерческий арбитраж.
LLP Limited 1999 10-бет
[6] Хьюлитт-Джеймс М., Гоулд Н. ... ... ... Limited 1999. 4 - 6 бет
[7] Тынель А., Функ Я.И., ... В.В. Курс ... ... ... 2000 . ... Тынель А., Функ Я.И., Хвалей В.В. Курс международного торгового
права. Минск,2000
623 бет
[9] Статус Конвенции ... ... М.М. ... частное право. М., 1998 . ... ... А., Функ Я.И., ... В.В. Курс ... ... Минск, 2000 .
640-бет
[12] Богуславский М.М. Международное частное право. М., 1998 . ... ... ... ... М., ... Н. ... ... арбитраж. LLP
Limited 1999. 35-42-бет.
[15] Костин А.А. Некоторые проблемы ... ... ... суд. 2000. ... ... А.А. Некоторые проблемы международного ... ... суд. 2000 .№ ... ... М.М. Международное частное право. М., 1998 . ... ... А.Г. ... коммерческий арбитраж. М., 2000 .
55-56-бет.
[19] Қар. Приложение I. ... об ... ... и ... ... Торговой Палаты Стокгольма
[20] қар. Приложение II. Положение об ... ... и ... ... ... ... Сарина С. Разрешение международных коммерчесьсих споров в
Казахстане //
Внешнеэкономическая деятельность в Казахстане. 1999 ж. №9 ... ... М. ... ... ... к ... суду ... право
2000 ж. №12 (287)
[23] Хьюлитт-Джеймс М., Гоулд Н. Международный коммерческий арбитраж. LLP
Limited 1999 ж. 32-33 ... ... ... ... ... рекомендациялары
[25] Кирилюк М. Утрата ... ... к ... суду //
Хозяйственное право. 2000 ж. №12 (287)
[26] Контракт по ... ... ... ... и ... ... М., Гоулд Н. Международный коммерческий арбитраж.
1999 ж.
134-бет.
[28] Хьюлитт-Джеймс М., Гоулд Н. ... ... ... ж. ... ... А.Г. ... ... арбитраж. М.,2000 ж.
91-бет
[30] Федоров А.Г. Международный коммерческий арбитраж. М.,2000 ... ... ... ... А., Функ Я.И., Хвалей В.В. Курс международного торгового права.
Минск, 2000ж. 611-бет
[33] Федоров А.Г. Международный коммерческий арбитраж. М.,2000 ... ... М.М. ... ... право. М., 1998 ж. 389-
бет

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет
Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз4 бет
Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлорасы3 бет
Белоктар. Біріншілік, екіншілік, үшіншілік, төртіншілік құрылымдар4 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Биосферадағы зат айналымы және энергияның өзгеруі7 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
Аралық сот56 бет
Арбитраждық процесс41 бет
Арбитраждық шешімнің жарамсыздығы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь